THE LIBRARY OF YORK UNIVERSITY II nil II llllll II mil 1 imi MM ill II nil ii 111 illlll II III 3 9007 0396 476 1 5 Date Due SKAUlt AUO V .1977 2 0 1995 sc FORM I09 Digitized by the Internet Archive in 2014 IMPRESSION ANASTALTIQUE CULTURR ET CIVILISATION 115, AVENUE GABRIEL LEBON BRUXELLES 1967 INTRODUCTIO 1 N A NA L r S I N INFINITORUM. A U C T O R E LEONHARDO EULERO, ProfeJJbre Regio Berolinensi^ ^ AcadmU Im^ perialu Scientiarum PETROPOLiTANiE Socio, TOMUS SECUNDUS. LAUSANNiE, Apud Marcum-Michaelem Bousquet & Socios. MDCCXLVIIL 3^ INTRODUCTIO I N ANALYSIN INFINITORUM- LIBER SECUNDUS, Continens Theoriam Linearum curvarum , una cum appen* dice dc Superficicbus. Euleri Inmdua. la Anal, infn, Tom. IL A LIBER SECUNDUS, CAPUT I. De imeis curvis in genere. Uoniam quantltas variabilis eft Tab. I. magniciido in genere confiderata Fig. i. omnes quantitates dererminatas in fe compledens, in Geomerria hujufmodi quantitas variabilis con- venlentiflime reprasfentabitur per lineam redann indcfinitam KS. Cum enim in linea indefinita magnitudinem quamcunque de- terminatam abfcindere liceat , ea pariter ac quantitas variabilis eandem quantitatis ideam menti ofFcrt. Primum igitur, in linea indefinita KS pundtum afTumi debet A , unde magnitudines determinatae abfdndendas iniiium fumere cenfeantur; ficque portio dcterminata y^Freprsfenrabit valorem dererminatum in quantirate variabili comprehenfum. a. Sit igitur x quantitas variabilis, quae per redam indefi- A 2 nitam 4 DELINElSCUIiViS Lib. IT.nltam R5 reprsefentetur , atque mmifeftum eft omnes valores ' decerminatos ipfius >f , qui quidem fint reales, per portioncs in vQda R S abfcindendis reprxfentari pofTe. Scilicet , fi pun- dlum P in ipfo pundo A capiatur , intervailum ^Pevancfcens cxhibebic valorem x = o ; quo magis autem pundum P ab yd removetur , eo major valor determinatus ipfius x intervallo yiP repra!fentabitur. Vocantur autem ha;c inrervalla ^F, Absciss>e. Atquc ideo Abfcififae exhibent variabilis x valores detet- minaros. 3. Qiiia vero reda RS indefinita utrinque ab A in infini- tum cxcurrit , utrinque etiam omnes ipfius x valores abfcindi poterunt. Quod fi autem valores affirmatives ipfius x zh A dcxtrorfijm progrcdiendo abfcindamus, intervalla Ap finiftror- fum abfcifia valores ipfius a: negatives exhibebunt. Cumenim, quo longiiis pundum P dextrorfum ab A diftat , intervailum AP to majorem valorem ipfius x fignificet ; fic viciffim , quo magis pundlum P finiftrorfum removetur , eo magis valor ip- fius X diminuetnr j atquc ,C\P ad A perveniat , omnino fiet X -=o. Hanc ob rem fi P ulterius finiflirorfum removeatur , valores ipfius x nihilo minores, hoc eft negativi, denotabuntur , atque ideo intervalla Ap zh A finiftrorfum abfcifia valores ip- fius A' negatives exhibebunt, fi quidem intervalla dextror- fum fumta valores affirmativos pr^rbere cenfeantur. -Arbitra- rium autem eft urra plaga ad valores afifirmativos ipfius x de- fignandos eligatur: Temper enim oppofita valores iplius x ne- gatives contincbit. Tab. I. 4. Cum igitur linea redta indefinita quantiiatem variabilem P>^- 2. X exhibear , videamus quomodo Fundio ipfius x qusecunque quam - commodilfime geometrice reprjpfentari quear. Sit y Fundio qua^cunque ipfius x ; qux ergo valorem determina- tum induat , fi pro x valor determinatus fubftltuatur. Sum- ta reda indefinita RAS zd valores ipfius x denotandos , cui- libet valori ipfius x determinate A P normaliter applicetur reda PM valori ipfius y relpondenti arqualis. Scilicet, fi valor I N G E N E I{.E. f ralor Ipfius y prodeat aflfirmativus , is fupra redlam R S confli- C a tuatur 5 fin autem valor ipfius y negativus oriarur , is infi-a rc- dlam RS normaliter applicetur. Sumtis enim valoribiis ipfius y affirmativis fupra redtam RS, evanefcentes in ipfam RS & negativi infra earn cadem. J. Flgura ergo cjufmodi Fundionem ipfius x y pro y cxhi- bet J qu3e, pofito = o , induat valorem aflfirmativum — ABj fin capiatur x=: AP , Et y ~ P Mi C\ x ~A D , Rz y = o, &, fi fumatur x = AP, Fundio ^ accipit valorem ncgativum, ideoquc normaliter applicata P M infra redam R S cadir. Si- mili modo valores ipfius y , qui valoribus negativis ipfius x refpondent, repra?fentantur per applicatas fupra RS pofiras , fi fint affirmativi ; conrra autem infra redam R S conftitui de- bent , ui pnt: fin autem j pro quopiam ipfius x valore , ut — x=i AE, fiat^=: o J tum ibi longitudo Applicata evanefcit. 6. Si igitur hoc modo pro omnibiis valoribus determinatis ipfius X definiantur valores ipfius j refpondentes , ad fingula redae RS punda P conftitucntur rcda: normaliter applicata PM valores Fundionis j exprimentes , harumque Applicata- rum FA/alteri termini P in redam .J incident , altcri vero M vel fupra R S erunt pofiti , fi valores ipfius y fuerint affir- mativi J vel infra , fi fint negativi ; vel etiam in ipfam redam RS incident, fi evanefcant, uti evenit in pundis D ^ E. Sin- gula ergo Applicatarum extremitates reprcxfentabunt I'ncam quampiam , five redam, five curvam ; qa:r iejtur hoc mido per Fundionem y determinabitur. Quarc , qua^libet ipfius a: Fundio , hoc modo ad Geomctriam translata , ceitom deter- minablt lineam, five redam five curvam, cujusnatura a natura Fundionis y pendebit. 7. Hoc autem modo Hnea curva , qua? ex Fundione y re- , fultat, perfede cognofcitur; quoniam omnia ejus punda ex Fun- dione determinantur ; in fingulis enim pundis F conftat lon- gitudo Applicat£E normalis P M, cujus extremum pundum M in linea curva fit pofitum , ficque omnia linc.T curva? punda inveniuntur. Quomodocunque autem linea cui va fucrit com- A 3 patata , 6 DELINEISCU V I S Lib. II. parata , ex ejus fingulis puncfHs redx normalcs ad rciflam KS duci pofTunt , ficque obcinentur intervalla A F , qux valorcs variabilis x exhibent , & longicudlnes Anplicacarum PM, quj5e valores Fun(ftionis y reprccfentant. Hinc nuilum curvae extabit pun(Sum , quod non hac ratione per Fun Ca p. I. cujus naturam contineat Fundio qu^piam ipfius x , qua; fit j ; atque manifeftum eft , fumtis valoribus ipfius x deteiminatis in rc(5ta RS, a pundlo fixo turn valores Ipfius y refpon- dentes pra:bere Applicatarum normalium PA/ lopgitudinem. 11. In hac linearum curvarum explicatione nomfna quondam funt tenenda , quorum frequentiflimus ufiis exiftit in dodtrina de Lineis curvis. Pi imum igitur rc(X^ RS , in qua valores ipfius x abfcindun- tur , vocatur Axis, feu linea redla directrix. Pundum a quo valores ipfius x menfurantur , dicitur /»/'- ttum Ahfcifjarum. Portiones autem Axis A P , quibus determinati ipfius x va- lores indicantur 5 vocari folent Absciss Et perpendiculares PA/, ex terminis Abfciffarum A/ ad li- neam curvam pcrtingentes , nomen Applicatarum ob- tinuerunt. Vocantur autem hoc cafii Appllcatx normales feu orthogo- nales , quia cum Axe angulum reftum conftituunt j cum enim fimili modo Applicara: PA/ ad angulum obliquum cum Axe conftitui poffint , hoc cafu ApplicatSE ohliquanguU vocantur \ hie vero conftanter naturam curvarum per Applicatas ortho- gonales explicabimus , nifi expreflis verbis contrarium indicetur. 12. Si igitur Abfcifia quaecunque AF infigniatur per varia- bilem ut fit AF^=x^ tum VirnGtio y indicabit magnitudi- nem Applicatze PA/, eritque F M=y. Natura igirur lineaj curva; , fi quidem fuerit continua , exprimetur per qualitatem Fundionis y , feu per rationem , qua ex :v & quantitatibus conftantibus componitur. In Axe igitur -Ri" erit portio AS locus Abfcifiarum affirmativarum ; portio A R locus Abfcifia- rum negativarum ; tum vero fijpra Axem RS exfiflct regio Applicatarum affirmativarum , infra autem erit regio Applicata- rum negativarum. 13. Cum igitur ex qualibet Fundione ipfius x nafcatur li- nca curva continua , haec etiam ex ilia Fundione cognofci at- que 8 DELIMEISCUKVIS Lib. If. que defcrlbi porerit. Tribiiantiir cnim primo ipfi .v valores • aftirmarivi a o ad oo ufque progrcdicndo , ac pro linguiis quir- rantur valores Fundionis y rcfpondcntcs, qua' per Applicacas, five furfum five deorfum porredas , rcprajrententur , proiit valores habeant five affirmativos five negativos ; ficquc orietur portio curva: BMM. Deinde fimili modo ipfi x tribuantur omncs valores negativi ab o ad — oo progrediendo , & valores ip- fius y refpondentes dererminabunt curva? porrionem BEm , ficque univerfa linea curva in Fundlione contcnta exhibebitur. 14. Quia eft;' Fundio ipfius at ; vel y aequabitur Fundioni ipfius X explicita? , vel dabitur a?quatio inter qua ;'per X definitur : utroque cafii hs.bcbitur cequatio , qUct dicitur na- turam curvie exprimere. Hanc ob rem natura cujufque lineae curv« per ^quatlonem inter duas variabiles x &c y exhibeiur ; quarum altera x denotet AbfcifTas in Axe a dato principio A fuintas i altera vero y Applicatas ad Axem normales. Abfciflje autcm & ApplicatcT conjundiin confiderat^ appellantur CooR- D I N A T orthogonales ; hincqiie natura linca? curvJe per a?qua- tionem inter Coordinatas orthogonales definiri dicitur, fi ha- beatur asquatio determinans, qualis Fundio ipfius x fit y, 15. Cum igitur linearum curvarum cognitio ad Fundioncs perducatur, tot varia linearum curvarum cxiftent genera, quot ilipra Fundionum efie vidimus. Ad modum ergo Fundionum linece curv^e aptiflime dividuntur in algebraic as & tranfcendentes, Linea curva fciiicet erit algebraica, fi Applicata^ fuerit Fun- dio algebraica ipfius Abfcifia? feu, cum natura linea: curv*B exprimitur per sequationem algebrai'cam inter Coordinatas x Sc y , hujus generis linex curv?s quoquc geometma vocari folent. Linea curva autcm tranfiendens eft , cujus natura exprimitur per azquationemtranfcendentem inter x ^ y; feu , ex qua fit ^ Fun- dio tranfcendcns ipfius x. Hajcquc eft prascipua linearum cur- varum continuarum divifio , qua ex funt vel algehraia vel tranf- (endentes. 16. Ad lineam autem curvam ex data Fundione ipfius x, qua Applicata y exprimitur defcribendam ^ natura Fundionis , an I N G E M E I^E. 9 an fit uniformis , an multiformis probe eft attendenda. Pona- C a p. I. mus primo y cfTe Fundionem uniformem iplius x , feu cfle y = P, denotante P Fundlionem quamcunque uniformem ipfius i & , quia ipfi X valorem qucmvis dcterminatum tribuendo , Applicata y unum quoque valorem determinatum recipit , unicui- que Abfciirae una refpondebit Applicata, & hanc ob rem Curva ita erit comparata, ut, fi in quovis Axis RS pundo P du- catur ad ipfum normalis P M ■> q3l Temper Curvam fecet ^ id- que in unico puncio M. Singulis ergo Axis pundis fingula relpondcbunt Curvaj punda; &, cum Axis utrinque in infinitum extendatur, Curva quoque utrinque in infinitum excurrct. Seu Curva ex tali Fundione orta continuo tradu utrinque cum Axe in infinitum porrigetur , cujufmodi tradum figura 2 exhibet , ubi linea curva mEBMD M utrinque fine ulla interruptione in infinitum excurrit. 17. Sit ^ Fundio biformis ipfiusx, feu denotantibus litte- rls P & Q Fundiones ipfius x unifbrmes , (\t yy=iPy — uc [\t y=^P + \/ iPP — QJ). Unicuique igitur AbfcilTte x Tab. I. refpondebit duplex Applicata;', utraque exiftente vel reali vcl Fig. 3. imaginaria: prius fi Pf > Q ,.pofterius C\PP fieri non poterit F ? < nifi tranfeundo per cafum PP = Q^, qui erit limes inter Ap- plicutas reales & imaginarias. Ubi ergo Applicata: rcalcs de- finunt , uti in C vel G , ibi fit y = P +0, feu ambse Appli- cata inter fe fiunt iequales , ibique Curva curium infledendo regredietur. 1 8. Secundum Figuram apparet, dum Abfcifia negativa — x contiiieatur intra limitcs AC 6c AE y Applicatam y fieri ima- ginariam, effeque PP <,Q : ultra E vero finiftrorlum progre- diendo Applicata? iterum hunt reales , quod fieri nequit nifi Euieri Imrodu^i, inAnai/mfn. Tcm, II, B in lo DBLINEISCUK.VIS Lib. II. in E fit PP—Q, ideoque amba? AppHaux conveniant. Turn rurfus AbfcifTis A F duplex Applicata Pm,Fm rcfpondct , donee ad G pcrveniatur 3 ubi hx duar Applicacu conveniunr, atquc ultra G denuo fiunt imiiginarlce. Hujufmodi ergo linca curva conftare poterit ex parcibus a fe invicem disjunclls ut MBDBM & FmHrn duabus pluribufve : nihilo vcro minus hae partes conj'jndim conlideratce unam Curvam continuam feu regiilarem conftituere funt cenfenda; , quia ha? fingula: partes ex una ca- demque Funcflione nafcuntur. Iftas ergo Curva? hanc habent proprietatem , iit, fi in fingulis Axis pundis normaliter produ- cantur vcStx MM , esc femper Curvam vel nufquam vel in. daobus pundtis trajiciant; nifi forte duo interfedionis pundta in unum coalefcant , quod fit fi AppHcatje per pundta Dy F, H, vel / ducanrur. I p. S\ y fuerit Fundlio triformis ipfius ^ , feu fi per hu- jufmodi arquationem — Fy^ -\- Q^y — R = o dcfiniatur, exiftencibus F , Q^^ Sc R Fundionibus uniformibus ipfius at, turn pro quovis valore ipfius x Applicata y tres habebit va- lores , qui , vel omnes erunt reales , vel unicus tantum , rc- liquis duobus cxiftentibus imaginariis Hinc omnes Applica- ta! Curvam fecabunt, vel in tribus pundtis, vel tantum in unico, nifi ubi duo vel eciam tria interfc(flionis punda in unum co- lefcunt. Cum igitur unicuique Abfcilfe faltem una Applicata realis conveniat , necefle eft ut Curva utrinque cum Axe in infinitum excurrat. Curva ergo vel uno continuo tradu confta- Tar, T. bit, lit in Figura quartan vel duabus partibus a fe fejundis, ut j^'^-4C5? in Figura quintal vol pluribus , qua* tamen omnes conjundae unam eandemque Curvam continuam conftltuunt. 20. Si\ y fuerit Fundio quadriformis ipfius a? , feu fi per hujufmodi cequationem jy'^ — Fy^ ■+■ (Xy"" — Ky -\~ S^= o de- finiatar , turn unicuique valori ipfius at, vel quatuor refpon- debimt valorcs reales ipfius y , vel duo tantum , vel omnino nulliis. HInc , in Curva cx hujufmodi Fundione quadriformi orta fingul^ Applicatie Curvam fecabunt vel iji quatuor pundis, I N G E N E I^E. rr vcl in duodus tantiim , vcl niifquam , quos firgulos cafus Fi^ura C a p. I. Sexta exhibet ; notari autcm dcbent loca J & * , ubi duo in- - terfedlionis punda in unum coalefcunt. Hanc ob rem tarn dcx- J,^^-^^- trorfum qiiam finiftrorfiim vel nuUi Curvar rami in infinitum ^' excurrunt, vel duo vel etiam quntuor. Priori cafu , quo ex neutra parte nulii rami in infinitum extenduntur , Curva undi- que erit claufa , ut figura indicat , fpatiumque definitum inclu- dit. Hinc ergo jam concludi poteft indoles linearum curva- rum J qua? formantur ex Fundionibus multiformibus quotcun- que fignificatuum. 2 1. Si fcilicet fuerit ^ Fundlio multiformis , feu determine- tur per sequationem , in qua » fit exponens maximse poteftatis ipfius y J tum numerus valorum realium ipfius y erit vel » , vel » — 2 5 vel » — 4 , vel — 6 , &c. , in totidcm ergo pundis qUcTlibet Applicata Curvam interfccabit. Ita , fi una Ap- plicata Curvam continuam fecet in m pundis , omnes aliae Ap- plicatae Curvam fecabunt in tot pundis , quorum numerus fem- per numero pari difFerat ab nufquam ergo Curva ab Ap- plicata fecari poterit in w-f- 1 5 vel m — i , vel /«+ 3 ^^-j pundis. FIoc eft , fi numerus interfedionum unius Applicata fuerit par vel impar , omnes quoque AppHcatje reliquae Cur- vam fecabunt in pundorum numero vel pari vel impari. 2 2. Si igitur una Applicata Curvam fecet in pundorum nu- mero impari , tum fieri nequit, ut ulla alia Applicata Curvam nufquam interfecet : Curva ergo utrinque ad minimum unum habebit ramum in infinitum excurrentem , &, fi ex alterutra parte plures rami in infinitum extendantur, eorum numerus debet efife impar , quia numerus interfedionum unius cujufque Applicat£e non poteft efie par ; fi ergo rami utrinque in infi- nitum excurrentcs fimul numerentur, eorum numerus conftan- ter erit p.ir. Hoc idem locum habet fi Applicatce Curvam in- terfecent in pundorum numero pari , tum cnim ex utraque parte feorfirn vel nullus , vcl duo , vcl quaruor &c. , rami in infi- nitum cxcurrcnr , unde ergo quoque omnium ramorum in in- finitum excurreniium numerus erit par. Jam igitur adepti fu- B z mus 12 DECOO^DINAtAKUM Lib. IL mus aliquot infignes proprietarcs Curvaruin continuarum & re- gularium , unde eas a Carvis dilcontinuis & irregularibus dif- cernere licet. C A P U T I I. Z)^ Coordinatarum permutatione. 23. Uemadmodiim ex c^quatlone inter Coordinatas x Tab. I. & y, quarum ilia AbrdfTam, ha:c Applicatam de- ^- notat , data Curva dcfcribitur fuper Axe R S , initio Abfciflarum A alicubi pro lubitu afTumto , ita viciffim , fi jam defcripta fuerit linea^CLirva ejus natura exprimi poterit per a:quationem inter Coordinatas. Hie autem quamvis Curva fit data , dux tamen resin arbitrio noftro relinquuntur , pofitio fcilicet Axis RS , & principium Abfcilfarum A. Qux cum infinltis modis variari queant, etiam pro eadem Hnea Curva innumerabiies Jcquationes cxhiberi poterunt , hancque ob caufam ex squationum diver- fitate non Temper ad diverfitatem linearum curvarum, qu« illis jequationibus exprim:ntur concludere licet, etiamfi diverfse Cur- perpetuo diverfas prjebcant arquationes. 24. Cum igitur 5 variato tarn Axe quam Abfciflarum initio, innumerabiies oriantnr ^quationes ejufdem Curvse naturam ex- primentes , ha? omnes ita inter fe erunt comparat^ , ut ex data ajquatione una rcliquir omnes inveni queant. Ex data enim sequatione inter Coordinatas ipfa linea curva dctcrminatur , hac autem cognira , fi quxcunque linea reda pro Axe , & in ea pnndum pro Abfciffarum principio afTumatur , jequatio inter Coordinatas orthogonalcs dcfinietur. Hoc igitur Capite me- thodum tradcmus , cujus ope , a?quatio pro Curva fuerit da- ta , ad alium Axem quemcunque, & AbfcifTarum initium quod- cunqnc scquatio inter Coordinatas inveniri queat , qua? ejuf- dem CurvK naturam exprimat. Atquc hoc modo reperientur omnes omnes omnino jcquationes , quae ejufdcm Curva? naturam com- C a p. n. prehendantj ficque fecilius diverfitas linearum curvarum ex xquz- ~ tionum diverfitate dijudicari poterit. 25. Sit ioirur data a^quatio qua?cunque inter x Sc y ^ ex qua Tab. II. fumtaredla RS pro Axe, & pundlo y^/pro initio AbfciiTarum, ita ut X denotet AbfcifTam JP &c y Applicatam jPA/, pro- ducatur linea curva CBM, cujus ergo natura per a?quationem datam cxprimitur. Retineamus jam primum eundcm Axem RS y at aliud pun(flum in eo D pro initio Abfciflfarum afTu- mamus , ita ut nunc pundo curva: M refpondeat AbfcifTa DP, qux ponatur = /, Applicata vero MP mancbit cadem qu^E ante : quaTamus igitur a?quationum inter t dc y ^ qua ejuf- dem Curva? Ci5 A/ natura cxprimatur. Ponatur intervallum y4D =/j quod ab J finiftrorfum in regionem Abfciflarum ncgativarum cadat , eritque Z?F = /=/H-a:, ideoquex=: / — / Qiiare fi in a?quatione inter x dc y data ubique loco X fubftituatur / — /, prodibit a?quatio inter t Sc y , quse can- dem lineam curvam exhibebit. Cum igitur magnitude AD~fzh arbitrio noftro pendeat , jam innumerabiles diver- fas adepti fumus aequationes , qu« omnes candem lineam cur- vam exprimant. 16, Si Curva ailcubi Axem RS trajiciat, uti in C, tum fumto hoc pundo C pro initio AbfcifTarum, ejufmodi obtinc- bitur sequatio 5 quje , pofita Abfciffa CP = o, fimul Appli- catam PM evanefcentem fit prabitura j fi quidem unica ran- tum Applicata pundo Axis C rcfpondeat. Interfedio autcra C, fi ulla plurefve dentur, invenietur ex a-quarionc primum propofita inter x & ponendo^^o, &ex aequatione quae- rcndo valorem vel valores ipfius x. Ubi enim Curva in Axem incidit J ibi fit^=o , fado ergo vicilTim^ = 0 5 omnes illae Abfcifik feu valores ipfius x elicientur , ubi Curva in Axem incidit. 27. Initium ergo AbfcifTarum , retento Axe , murabitur fi Abfciffa X data quantitate five augeatur five minuatur j hoc efl, fi loco X ponatur / — / : ubi / erit quantitas affirmativa , fl B 3 novum T4 DECOOIiDlNATAE^UM Lib. it. novum Abfcinfiirum initlum D finiftrorfum ab A fuerit rcmo- turn ; eric vero / cjuantitas ncgativa , li pundum D ad dcx- tram ab A fuerit lirum. Tab. 11. Ponamus nunc dcfcripta Curva LBMex data xquatione f'^- 8. inter AP =x 8c PM =.y ^ alium afTumi Axcm rs priori parallelum in eoque pundtum D pro AbfcilTarum initio : cadat autem ifte Axis inregionem Applicatarum negativarum , fitquc ejus a priori Axe diftantia AF—g^ atque ponatur interval- lum DF = AG =f. Sit igitur in hoc novo Axe Abfcifla pundo CurvrcMrefpondcns, DQj=t, & Applicata QiV/= eritque t= DF -^FQj=f-\-x, 8c u~ P M PQ=^ g -hjy , unde fit .v =: ^ — f 8c y = u — g. Qnare (i in sequatione inter x 8c y data fubftituatur ubique t — /loco a;, & u — g loco J , orietur a^quatio inter t 8c qua ejufdem line^E curvo? natura exprimetur. a8» Cum igitur magnitudines ab arbitrio noftro pen- deant, hincque infinitis modis definiri queant > infinities plu- res diverfe formari poterunt squariones quam priori cafu , qua! tamcn omnes ad eandcm lineam curvam pertineanr. Quod fi ergo dux jcquationes altera inter x 8c y , 8c altera inter / 8c ti^ hoc tantum a fe invicem difcrepent , ut altera in alteram transformetur , fi Coordinate unius datis quantitatibus five au- geantur five minuantur , turn ambse ^equationcs licet diverfje tamen eandem Hneara curvam exhibebunt. Hinc igitur facile innumerabiles formabuntur a^quationes diverfse , qua; tamen omnes ejufdem linex curva: naturam exprimant. Tab. II. 25>. Statuatur novus Axis rs normalis ad priorem RSy fe- ^'S' 9' canfque ipfum in principio Abfcifiarum A, ira ut pro ucroque Axe idem fit Abici(Tarum initium A. Q^ioniam pio Axe RS datur aequatio ad Curvam LM inter AbfcifTam AP x ^ & Applicatam P M=^y , ducatur ex Curvse pundo Min novum Axem r s perpendicularis MQ^ 8c vocetur Abfcifla nova J = /, Applicata nova QM^^u^ eritque ob APMQ^\y^- rallelogrammum redtangulum , / ■=y 8c u= x. Hinc, tx x- quatione inter x 8c y data, formabitur a^quatio inter t 8c Uy ponendo PERMUTATION E. ir poncndo u loco x &. t loco y. Prior ergo Abfcifla .v nunc Cap. II. abit in Applicatam Q M~ u , & prior Applicata y nunc abit in AbfcilTam t, pro ifto itaque novo Axe nulla alia sequarioni variatio inducitur nifi , quod Coordinate x 8c y inter fe commutentur : hancque ob rarionem AbfcifTa & Ap- plicata fimul Coordinatse vocari folent j nullo fado difcrimine, mra pro AbfcifTa Applicatave accipiatur. Propodta enim e- quatione inter duas Coordinatas x y ^ eadem Curva emergit, five X five y ad AbfcifTam indicandam accipiatur. 30. Pofuimus hie novi Axis rs portionem As exhibere AbfcifTas affirmativas , atque ad dextram Axis r s ftatui regio- nem Applicatarum afiirmativarum , quae cum ab arbitrio pen- deant , pro lubitu immurari poterunt. Scilicet fi Axis portio y^r AbfcifTis aflfirmativis deftinetur, erit utique^Q— — /, ficquc in sequatione inter x Sc y loco y poni debet — /. Deindc fi ad dextram Axis rs rcgio Applicatarum negativarum ftatuatur, fiet Q^M= — «, atque pro x fcribi debebit ~ Atque hinc intelligitur naturam linca; curve non mutari etianifi in itquatione inter Coordinatas vcl alterutra vel utraque ne- gativa ftatuatur j id quod in omnibus equationis tranfmutatio- nibus eft tenendum, 31. Secet nunc novus Axis r j-priorem RS fub angulo quo- Tab. 11 cunque S As i fiatque interfedio in ipfo Abfciffarura initio yl/. Fig. 10. quod pundum in utroque Axe initium Abfcifiarum conftituat. Data ergo fit pro Axe R S aequatio quaecunque pro Curva LM inter Abfcifiam JP= x Sc Applicatam P M = y cx qua reperiri debeat aequatio ad eandem Curvam pro novo Axe rs-^ feu ex Curve pundto M ad novum Axem demiflb perpendi- culo inter Abfci/Tam novam AQj=zt^ & Applicatam MQ~u. Sit angulus SAs==^ i ejus Sinus — & Co- finus =;*3 fiimta unitaie pro Sinu toto ut fit mm-\-m^=i. tx P ducantur normales P p 8c P^ in novas Coordinatas, erit- que ob AP==x, Pp= x.fm.q\ Ap = x.cof.^ ^ delude quia angulus PMQ=zPAQ=q, erit ob P M==y ,Pq=: Qp =iy.fm.q^j Mq^y,cof.q. Ex his crgo fict y^ / ~ At — 16 DECOOKDINATAK.UM Lib. \\. Ap — Q/>== X. cof.q — y.fin. q , & QJA —u = Mq + ' Fp = x.fin. q cof.q. 32. Cum autem (it y7». ^ »z , cof.q^=n, qx\x. t=:znx — my ^ u = mx -\- ny , hinc fiet + mu-=nnx + nmix ~x, 8cm — mt -■= my + mmy ==y. ^quatio ergo qiia^fira inter t dc u reperietur, (i in aequatione inter x 8c y propoiita ubi- que loco x fcribacur mn + nt Sc nu — mt loco ^ , fi quidern Axis portio As contineat Abfciflas affirmativas , & Applicatae affirmative in regionem QjVf cadant. Pofuimus hie etiam an- gulum S As in regionem Applicatarum negativarum cadere j quod fi aurem As fupra yfiJcadcret, in calculo angulus 5-^/ = q negacivus , ac proptcrea ejus Sinus m negative accipi de- beret. ^ Tab. III. 33* Tribuatur nunc novo Axi rs pofitio qu^ecunque, in eo- :ig. II. que fumatur pundluni quodvis pro Abfcilfarum initio. Sic KS Axis prior , pro quo habetur a-quatio inter Abfciflam AP = X 8c Applicatam PM=^y^ qua natura Curv*e LM exprimiuir ; unde jequatio inter alias Coordinatas t u ad novum Axem rs relaras cxhiberi debet. Demilfo fcilicet ex quovisCurvse punfto M in novum Axem rj-pcrpcndiculo MQ^ vocetur Abfcilla D Qj= t , & Applicata QJA= u. Inter quas ut a^quatio inveniatur , ex novo Abfcifl'arum initio D in Axem priorcm RS ducatur perpendicularis DG^ ac ponatur A G=^f & DO —g , tum per D priori Axi RS producatur parallela DO ^ cui prior Applicata F M produda oceurrat in O, eritque MO .=y -\-g , 8c D O = GP = x -{-/. De- nique ponatur angulus ODQ~ ^> cujus Sinus f\t =m,8c Cofinus = pofito Temper Sinu toto = i , ut fit mm -i- nn 4- I. 34. Jam ex pun<5^o O ducantur tam in novum Axem VQ^ quam in Applicatam AfQ^normales Op 8c O q, atque, ob an- gulum 0/V/i2^^ 02? l?0-^x +/, 7iZ MO=^y erit 0/ = Qji— C^4-/)./?c u hoc modo inventa continentur , ejufdem li- neae curvae naturam expriment. Hanc ob rem ifta a^quatio inter f 8c u vocari folet ^quatio gcneralis pro Curva L M, quo- niam ea in fe compleditur omnes omnino xquationes, qux ad eandem lineam curvam pertinent. 35. Supra jam innuimus difficile efCe ex diverfitate aliquot sequationum inter Coordinatas judicarc , utrum ea; ad eandem lineam curvam , an ad diverfas referantur : nunc igitur patet via omnbs hujufmodi quseftiones dijudicandi. Sint enim diras propofitce icquationes , altera inter xSc y , 8c altera inter / & « , ponatur in ilia x = mu-{- nt — f 8c y= nu — mt — gy ubi m 8c » Ita A (e invicem pendent ut fit ?nnt-\- nn-= i j quo fa<5to difpicicndum erit utrum altera ilia acquatio inter / & » in hac , qua? modo eft cruta , contineatur , feu an quan- titarcs/, g cum w & » ita definiri poflint , ut ipfa altera .qratio inter t 8c u refultet. Quod fi fieri poffit, amba: a?qua- tiones eandem lineam curvam expriment , fm fecus diverfas. Euleri Intredu^. in Anal, infn, Tom. II. C EXEM- 18 Lib. II. EXEMPLUM. Hoc modo patebic has duas xquationes yy ' — a x = o 6c 1 6uu — 24/// 9ft — ' 5 5''x 4- I o/i/ c= o > ad eandem lincam curvam referri , etiamli ipfx plurimum dif- crepcnt : fi cnim in priori squationc ponamus x = w w + „f — y ^ y = nu -— mt — ea irahsformabitur in lianc nnuu ~ zmntu •\-mmt t — ngu ■\- 1 mgt -\- gg ^ — rnau • — »a/ -J- af Num Igitur in hac altera ilia arquatio contineatur , multiplice- mus illam per hanc vcro per 16 , ut termini prinii utrin- que congruant, habcbiturquc l6nfruu — i^nntu + 9fi»it • — <^^m}au + lonrtdt = 0 & \6nnHH — 3 imntu -j- 1 6m^tt — 3 ingu -f- 3 imgt -f- i 1 6niau 1 6r)At i Caj Nunc inqulratur quot termini , arbitrariis f , g , vi &c tj dc- terminandisj a?quales reddi queant , ac primo quidem habcbimus i^nn = limn & gnn = \6mm , quaruni utraqiie dat 3W = 4»z, & ob ??im=^ I ' — nn ^ erit quoque 15, hinc ^» = & w = -|- 5 ficque jam tres termini convcniunr. Qiiartus & quintus dant ^^n^a~ ^ing + idwj & lovna = ?,zmg — \6na ^ unde an idem pro ^ valor eruatur videndiim eft , dat vero prior ^ = 11^^ _ = lif ^ pofierior ^ = + ^-l = ^ + 1-^ = , , ,,erque ergo valor congruit , & jam quinquc termini conveniiiiit. Nil alind ergo PEIiMUTATIONe. 19 ergo fupereft , nifi ut fir + /2/== o , quod, cum / nondum C a p. II. fit dererniinatum 5 nil habet difficultatis, fiet cnim/ = — Oftcnfum ergo eft, has duas squationes propofitas eandem lineara curvam exhibere. 37. Quanquam autcm fieri poteft , ut a^quatiortes admodum diverfa? eandem lineam curvam rcprsefentenr , tamen fxpenu- mero ex sequationum diverfitate tuto linearum curvarum di- verfitas concluditur. Evenit hoc fi jequationes propofita* ad diverfos ordines pcrtincant , feu in quibus maximse dimenfio- nes , quas Coordinata? x 8c y (eu t Sc u conftituunt , funt di- verfT , hoc enim cafu \inex curvac , quae per has xquationes indicantur, certo erunt diverfae. Cujufcunqueenim ordinis fiie- rit xquatio inter at 8c fi ponatur x^mu-^-nt — / 8c y=i na — mt — g, refultabit arquatio inter t 8c u ejufdcm ordi- nis ; quare, fi altera jcquatio inter t 8c u propofita ad alium or- dinem pertineat, Curvam quoquc diverfam indicablt. 38. Nifi igitur duse a^quationes , altera inter x 8cy altera inter f & ad eundem ordinem pcrtineant , ftatim concludendum eft lineas curvas , quse illis a:quationibus cxprimuntur , efle di- verfas. Dubitatio ergo tantum locum habere poteft , fi amba* icquationes fuerint ejufdem ordinis, hifquc folum cafibus inveftiga- tione ante tradita opus erit , qua; autem cum fatis operofa eva- dat , fi 2equationcs ad altiorem quempiam ordinem pertineant, infi-a expeditiorcs regulie tradentur , ex quibus ftatim varietas Curvarum dignofci poterit. 39. Qu^ hie de invenicnda squatione generali pro <5uavis 'j^^g jjl linea curva funt pra:cepta, eadcm ad h'neam redam accommo- mg. 13. dari pofilinr. Sit enim, loco linea: curva?, propofita linea re- (5ta hM , quam Axi J?^' parallelam ftatuamus : ubicunquc er- go initium Abfciflarum A capiatur , erit femper Applicara PiVf Qonftantis mngnitudinis , feu ^=4 ; qu::e ergo eft arquatiopro linea rcda Axi parallela. Quseramus hinc arquationem gcne- ralcm linea? reiftje ad Axcm qucmcunque rs relaram ; pofito ergo DG~gy anguli ODs Sinu —m ^ Cofinu — & vocaia Abfciffa Z?Q=/, & Applic^^ta = « , 9b ^ = 20 DEC00KDIN/tT/1I{UM Lib. II. »U' — w/ — g , eric — r/u — g — j = o , qua? eft a?- quatio generalis pro Hnea recfta. Multiplicetiir ea per conQan- tem & ponatiir /;/fr=«, wk -~ — € & (,^4-'^) = — ^, critqjue ^equatio -h ^ = o pro linca rcda, qua? cum fit ^equatio primi ordmis inter / & generalis , paret omnem a»quationem primi ordinis inter duas Coordinaias, nnllam lincam curvam , fed rcdam lineam exhiberc. Tab III Qy^^^^^ ^""g^ ^"^^"^ Coordinatas x Sc y talis prodit a:- Tig. 'i^ quatio «.v -f- — ^ = oj torics ea pracbet lincam rc(f\am , cujus pofitio rcfpefflu Axis RS'iu determinabitur. Ponatur primo = o , ficque in Axe reperitur pundum C , ubi hxc reda Axcm trajicit , fit enim AC == — ; turn ponatur x—o, ee, fietque y 9"' valor AppHcatar JB in initio Abfcif- farum. Cum ergo habeantur duo pun(^a , B Sc C , in rc wi ==■ «.v", ad fccunduna quarum aequatio conti- neat tres termmos ut ay -4- Gj^ x^ =o,& ita porro, manifeftum eft eandem Lineam curvam in plurlbus generibus occurrerc. Per cxemplum enim §. 3^. fubjunduin Linea curva sequaiione ALGEBE^AICAKUM IN OB^DIKES DIVISIONE. 2^ aequatione yy — ax==o contenta fimul ad genus primum & Cap. III. quartum referri deberct, quia , mutato Axe, etiam hacxqua- tione 1 6uu — 2^tu + p// — 55'^« + lo^/ — o 5 exprimitur. Deberct vero etiam , aliter aflfumto Axe & Abf- cilTarum initio, fimul ad genus fecundum, tertium, & quin- tum pcrtinere ; ex quo ifta divifio adhiberi omnino non poteft. 51. Hzc incommoda evitabuntur fi a?quationum , quibus rclatio inter Coordinatas exprimitur , ordines ad Curvarum dafles conftituendas adhibeantur. Cum enim pro eadem Linea curva , utcunque tarn Axis & pri'ncipium Abfciflarum quam in- clinatio Coordinatarum varietur , aequatio ejufdem Temper or- dinis maneat i eadem Linea curva non ad diverfas clafTes re- fcretur. Charadere ergo in numero tliraenfionum , quas Coor- dinatas, five orthogonales five obliquangulse, in cequatione com- plent J conftituco , neque Axis neque principii Abfcifihrum mu- tatio , neque inclinationis Coordinatarum variatio, clafTium conf- titutionem perturbabit. Atque eadem Curva , five squatio inter Coordinatas fpecialis quseque five generalis five etiam generaliffima fpeitetur , ad eandem Temper clafiem annumera- bitur. Quam ob rem character diftindionis Linearum curvarum convenientiffime ab ordine a?quationum petitur. 52. Quoniam igitur ha:c diverfa sequationum genera, quae ex dimenfionum numero confiituuntur, ordines vocavimus, diverfa quoque Linearum curvarum genera , qua^ hinc oriuntur , ordi- num nomine appellabimus. Cum ergo a?quatio primi ordinis generalis fit o = ot -{^ yy omnes Lineas curvas , qua? fijmtis x &c y pro Coordlnatis , five orthogonalibus five obliquangulis , ex hac apquatione proficif- cuntur, ad ordinem primum referemus. Supra autem vidimus in hac ^quatione tantum Lineam redam contineri , & banc ob Euleri Imroduri, in Anal, infin. Tom. 11, D Tcm 26 D E L I N E A JiU Af C V K. V A K V M Lib. II. rem primus ordo folam Lincam redam in fe complccftitur , qua* utique inter omnes Lineas eft fimpliciftima. Cum igitur nomen Cuxxx huic primo ordini non convcniat , I105 ordines non Li- nearum curvarum , fed vocabulo latiori (implicifcr l.mearum vocabimus. Ordo ergo Linearum primus nuHam Lincam cur- vam continet, fed a fola Linca rc^fta exhauritur. 53. Perindc autcm eft five Coordinarr ftatuantur rc^y + ^y* Omnes ALGEBE^AICAA.UM IN OB^DINES DIVISION E. 27 Omnes fcilicet Lincas curvns , quas bxc iequatio , denotanti- Cap. III. bus littcris x 8c y Coordinatas orthogoilales , in fe compledi- tur 5 ad ordinem Lincarum fecundum numeramus. Sunt igitur hx Linear curva^ fimpliciHima: , quia in ordine primo nulla Linea curva continetur , & banc ob rem a quibnfdam Line^ curvx primi ordinis vocari folenr. Linea? vero iftse curvae in hac tequatione contenta: fub nomine Se^ionum comcamm vulgo in- notuerunt , quia e^dem omnes ex feftione Coni nafcuntur. Di- verfe harum Linearum fpecies funt Circulus , EUipfis, ParaboLl & Hyperbola , quas infra ex iequatione generali deducemus. 55. Ad tertium porro Linearum ordinem referuntur omnes Lineae curvse , quas fequens xquatio tertii ordinis generalis fuppeditat. o = + + c^* + + 6^* + 'J^* + ^x*;; -f- ixy'^ + Ky'' fumtis X ^ y pro Coordinatis orthogonalibus , quia conditio obliquitatis Applicatarum ampliorem fignificatum huic xquationi non inducit , ut jam notavimus. Quia in hac a?quatione multo plures J quam in prascedente habentur litterje conftantes , quas pro arbitrio definire licet , etiam multo major Ipecierum di- verfarum numerus in hoc ordine continetur, quarum enume- rationem exhibuit Newtonus. 55. Ad quartum Linearum ordinem pertinent omnes Lineas curva?, quas haec aquatio generalis quarti ordinis exhibet 0 = cc+i;K + yy + Jx^ + exy + ^y^ + r^x^ + ^x^y-^ txy^ + Ky' + AX* + /^x'y + vxY + + oy^ , fumtis X 8c y ^vo Coordinatis -orthogonalibus , quia obliqui- tas Applicatarum a?quationi majorem generalitatem non indu- cit. Occurrunt ergo in hac requatione quindecim quantitatcs conftantes , pro arbitrio definiendae , unde multo major fpecie- rum diverfarum varietas in hoc ordine occurrit , quam in prae- cedente. Linea? IRx quarti ordinis vocari etiam folent Lineae D 2 curya: 28 T) E L I N E A B^U M C U 1{ V A F^U Af Lib. II. curva; tcrtii ordinis , quia Lincarum ordo fecundiis pro Lt- ncariim cuivaiuin ordinc primo reputatur ; limilique modo Line^e tertii ordinis convcniunt cum Lincis curvis Iccundi or- dinis. 57. Ex his jam intelligitur , qua;nam Vmcx curva? ad or- dinem quintum , fexrum , feptimum & (cqucntes pertlneant. quatio autcm gcncralis omncs Lincas quinti ordinis in fe conn- pleftens > quia ad arquationcm gencralcm quarti ordinis infupcr accedunt termini ^ ; x'^y i x^y'- ; x^y^ ; xf ; conftabit omnino terminis viginti & uno , & a?quatio genera- lis omncs Lineas fexti ordinis continens habebit viginti & oclo tcrminos, & ita porro fccundum numcros trigonales. Scilicet a?quatio gcneralls pro Linels ordinis n continebit ('""^ 0(>t-i-2) tcrminos , totidcmque in ea inerunt littcrie conftantcs , quas pro arbifio deHnirc licet. 58. Ncque vcro qua:libet littcrarum conftantium divcrfa dctcrminatio divcrfas Lincas curvas prodncir. Vidimus cnim in pra-ccdcntc Capire pro cadcm Linea curva, mutatis Axe & AbfcilHirum initio, infinitas exhiberi pofTc aequationes divcrfas; unde ex diveriuatc aequationum ad eundcm ordinem pertinen- tium non fequitur Curvarum iis a?quationibus indicatarum di- verfiras. Quam ob rem in enumeratione gcnerum ac Ipecic- rum ad eundem ordinem pcrtincntium , qua: cx cTqiiatione ge- nerali deducitur , adtnodum cautum cllc oportct, ne eadem Linea curva dd duas plurefve fpecies relcrarur. 5P. Cum igirur cx ordine a:quationis , qua: inter Coordi- natas datur , Linea' curva^ ordo cogno(catur , propoiita qua- cunque lequatione algebraica inter Coorditiatas x ^ j ^ ftatim confiabit , ad qucmnam ordinem Linea curva ilia ^quatione in- dicata fit referenda. Primuni fcilicct a:quatio, fi fit irrationa- lisj.ab irrationalitate libcrari , tumque , fi fradiiones fuperfue- riatj ab his purgari dcbebitj quo hido maxinius dimenlioruiin niimerus , ALGEBl^AICAIiUM IM OB^DINES DIVISIONS. 29 numerus , cjuem variabiles x 8c y in ea conftituunt , ordinem, Cap. III. ad quern Lmca curva pertinet , indicabit. Sic Linea curva , quam hxc a!quatio yy~—ax==o dat, erit ordinis fecundi : Linea curva autem in hac cTquatione = x\J(^aa — xx) ( qua' ab irrationalirate liberata fit ordinis quarti ) contenta erit ordinis quarti. Et Linea curva , quam base asquatio prsbcc y ==: iLz:i_li^' erit ordinis tertii, quia Jequatio a fradioni- J aa-^-xx ^ * bus liberata fit aay + xxy= 4' — axx y in cujus termino xxy tres funt dimenfiones. 60. In una eademque aurem a?quatione plures Lines curv;r diverfa? contineri pofTunt, prout Applicata? ad Axem vel nor- malcs vel Tub data obliquitate conftitutx ponuntur. Sic hsec xquatio yy = /:a — xx , fi Coordinatje ponantur orthogonales, prarbet Circulum, fin autem CoordinatJE obliquanguIsB ftatuan- tur, turn Curva erit Ellipfis, Omnestamcn i([x CurviE divcrfie ad eundem ordinem pertinent , quia redudione Coordinata- rum obliquangularum ad redangulas ordo Curva; non mutatur. Quanquam ergo arquatio generalis pro Lineis curvis cujufque ordinis ob angulum 5 quo Applicatas Axi infiftunt , neque la- tins neque minus late patens redditur, tamen propofita a:qua- tione fpeciali Linea curva in ea contenta non determinatur, nifi angulus quern Coordinata; inter fe conftituunt , determi- netur. 61. Quo Linea curva ad eum ordinem , quern a?quatioin- dicat , proprie referatur , nccefTe eft 3 ut a^quatio in Fadores rationales refolvi nequeat. Si enim asiquatio duos plurefve ha- beat Fadores , tum duas plurefve involvet squationes , qua- rum qujelibet peculiarem Lineam curvam generabit , qu^e jun- dim fumt^e ^equationis propofita: vim exhaurient. F^ujufinodi ergo sequationes in Fadores refolubiles non unam fed plures Curvas continuas in fe compleduntur, quarum qua?vis pccu- liari squatione exprimi queat j & quas aliter inter fe non funt connexa; , nifi quod earum a?quatiores in fe mutuo fint mul- tiplicatse. Qui cum fit nexus ab arbitrio noftro pendens j ejuf- D 3 mcdi 30 D E L I M E A KU M C U f{.V A \ U M Lib. 11. modi Linesc curvx non unam continuam Lincam conHirnerc cenfcri poflunt. Tales ergo aequitiones, quas fupra comple- xas vocavimus , produccnt Lineas curvas non continuas , at- tamen ex continuis compofitas , quas propterea complcxas vo- cabimus. 62. Sic hxc xc{\xmo =^ a y + X y — ^x, qu^e ad Lineam fecundi ordinis elle videtiir , fi ad nihiliim reducatur , uc (it yy — ay — x; + 4V = o , conftabit ex his Fafftoribiis {y — .v) — .^)=o : compleditur ergo has duas iequationcs y — x=o ic y — a = 0 , quaruin unaquc eil pro linea refta , ilia fciliccc cum Axe in initio AbfcifTarum angulum fcmire(f^um conltltuit , hjtc vero Axi ad diflantiam =-a eft parallels. Dux ergo iftae lineje redje limul confiderarap in a?quatione propofita yy = ay -f- .vv — ax continentUT. Simili modo ha;c a-quatio eft complexa^"^ — xy^ — aaxx — ay^ -h axxy-{- aaxy = o neque 'propterea Lineam continuani quarti oidinii; exhibet . cum enim Faiflorcs (int — x) (^y — — tres continebit lineas difcrctas , duas fcilicet retftas & unam Curvam in ;tqua- tionc yy — a x ■= o contentam. 6i. PolTunt ergo pro lubiru Lineae complexa? qua-cunque for- mari , qus compleftantur duas plureiVe Lineas live re(flas five curvas ad arbitrium defcriptas. Qiiod fi enim unius cujulque Lineac nacura exprimatur per xquationem ad eundem Axem idemquc Abfciflarum Initium rclatam , hjcque aequationcs fin- guloe , poftquam ad cyphram fuerint reductae , in fe multipli- centur , prodibit a^quatio complcxa ^ in qua omnes Lincx af- x^vs' ^""^^^ ^\vwX contincntur. Ita , fi propolitus fuerit Circulus ' centro C & Radio C A ~a defcriptus, ac prarei ea Linea rc<5ia LN per Centrum Ctranfiens, £tquano pro quovi^ Axe exhlberi potcrit , quae Circulum & Lineam re<^am , quafi ambo unam Lineam conftituerent , conjuncf^im comple Uly= — -^aV3^ Quafi ergo Circulus cum rc^a L N unum continuum confli- tueritj ita in aequatione repra^fentatur. 55. Notato hoc difcriminc inter Curvas incomplcxas & com- plexes 3 petfpicuum eft Lineas fecundi ordinis vel effe Curvas continuas , vel ex duabus Lineis redlis complexas ; fi enim x- quatio generalis habet Fa(flores, hi erunt primi ordinis, ideo- que Lineas redas denotabunt. Linea? autem tcrtii ordinis erunt vel incomplexa: , vel ex una re<5ta & una Linea fecundi ordinis complex^ , vel ex tribus Lineis re<5lis complexaf. Porro Linese quarti ordinis erunt vel continuac feu incomplexa? , vel ex una Linea reita & una Linea tertii ordinis complexae , vel ex dua- bus 32 r>£ LINEAIIUM CUJUS^UE Lib. II- bus Lineis fcciindi ordinis complcxa? , vel ex Linea fccundi or- dinis una Sc duabus redis vel deiiique cx quatuor Lineis redis complex3e emnt. Similirer ratio Linearum complexarum ordinis quinti altiorumque ordinum eft comparata parique modo enu- mcrari poteiit. Ex quo patet in quovis Linearum ordine limul omnes Lineas ordinum inferiorum comprehendi , ncquc vero fimplicitcr . fed qu^^libet ordinum inferiorum complexa cum Li- nea vcl Lineis rc(Sis , vel cum Lineis fecundi , rertii , fequcn- tiumve ordinum, ita tameti , uc (i numcri fingulorum ordinum ad quos Linea: (iniplice«<5 pertinent in unam fummam addantur, prodcat numeriis , quo ordo Lineae complexes indicatur. CAPUT IV. De Linearum cujufqm ordinis pr^cipi^iis pro- pr let all bus. 66. TNter prxcipuas proprietares Linearum cujufque ordinis X primum locum tenet earum concurlus cum Linea rc xquatio remanens indicabit in quoc pundis Linea curva a reda quacunque trajiciatur. Pro- dibit autem ajquatio Abfciflam folam x , tanquam incognitam, compledensj cujus fingulae radices oftendcnt interfediones Cur- va: cum Axe. Pendebit ergo interfedionum numerus a ma- xima ipfius X in ^quatione poteftate , hincque major efle non poteric quam exponens fumma! ipfius x poteftatis. Tot vero erunt interfcdiones , quot exponens maxima? poteftatis ipfius X continec unitates , fi omnes radices sequationis fijerint reales, fin autem aliquot radices fuerint imaginariae , interfedionum numerus tanto erit minor. 69. Cum igitur pro quo vis Linearum ordine iequationes ge- neraliflimas exhibuerimus ; ex iis , modo expofito , invenire poterimus , in quot pundis Line^ cujufque ordinis a reda qua- cunque fecari qucant. Sumamus ergo arquationem pro Lineis primi ordinis feu pro Linea reda generalem , o = « + €x -H yy , ex qua, pofito y =^ o ^ fit 0 = ct-\- Qx ^ qua: ipquatio jplus una radice habere nequit , unde patet Lineam rcdam ab alia reda in unico pundo fecari. Sin autem fit S = o , acquatio o = at hnpolTibilis indicat hoc cafu Axem a Linea reda nuf- qiiam fecari, erunt cnim amb^ ha: Lineae reda; inter fe parallelse, uti patet ex xquatione o^a + yj, quas oruur fi € = 0. Euleri Indrodu^. in Anal, injirj. Tom. II. E 70. Si 34 D E L I N E A K,U M C V J V S o u E Lib. II. JO, Si in a?quationc gencrali pro Lincis fecundi oidinis ponamus y = o , prodibit hxc sequatio c = + + (}xXy qua? jequatio vcl duas habct radices rcalcs , vcl nullam , vel etiam iinicam li = o. Hinc Linca Tccundi ordinis a Linca redta vel in duobus piindlis fccabitur , vcl in unico , vel nuf- quam. Qui cafus omncs fic in unum comprchcndi ponTiint , ut dicamus Lineam fccundi ordinis a Linca rtda plurqiiam in duo- bus pundis fcc:^ri non pofTc. 71. Si in a:quatione general! pro Lincis tcrtii ordinis pona- mus ^^=03 prodibit hujufmodi squatio o = « + £ X + X X + £quationes generales , quas pro Lincis cujofque ordinis cxhibuimus , plures continent quantitates conftantes arbitrarias, quibus fi valores dcterminati tribuantur , Linea? curvs penitus deteri inabuntur, atque ad datum Axem ira defcribcntur , ut reliquae Linese curvze omnes , qUc-e quidem in eadem ipquatione generali continebantur , cxcludantur. Ita, quamvisin a^quatione primi ordinis o = « -i-Qx -hyy fola Linea reda contineatur; tamen ejus pofito refpedu Axis infinitis modis variari poteft j pro diverfis infinitis valoribus quantitatum conftantium «, y. Qiiamprimum autem his quantitatibus conftantibus definiti va- lores tribuuntur , pofitio Lineas red^ determinatur , ut prseter banc nulla alia ajquationi fatisfacere queat. 75-. Hxc igitur asquatio o =^ « l^x -\-yy tres determi- nationes admittere videri poftet , ob tres conftantes arbitrarias et , Si y. Verum ex natura iequationum intelligitur cTqua- tionem jam determinari , fi tantum ratio inter has conftantes definiatur , fcilicet ratio binarum ad unam ; ex quo ifta acqua- tio duas tantum admitter determinationes. Si enim C & 7 E 2 per 3^ D E L I N EA IIU.M C U J U S ilU E Lib. II. per a ita dctcrmincntiTr ut lit S = — « & y = 2at, a^quatio o ==» — ux -i- 2uy , quia a. per divifionem exit , jam prorfus erit dererminata. Similcm ob rationcm a?quatio geiieralis pro Uncls fecimdi ordinis , qua: Tex conrincr conflantcs arbitral ias , quinque tanrum adir.ittit dctcrminarioncs,' arquario gcncralis pro Lincis tcrtii ordinis novcmi & gcncralitcr a'quatio gcncralis pro Lmeis ordmis ^ patietur — — 1 detcr- minationes. 75. Semper autem iftae conftantcs arbitraria: ita dcfiniri pof- funt ut Linca curva per datum pundum tranfcat , hocque Tab. IV. modo una detcrminatio orietur. Sit enim propofita a^quatio ^'i- '7- generalis pro quovis ordine Lincarum , qua? ita definiri debcar , ut Linea curva per datum pun6tum B tranfcat. Sumto pro lu- bitu Axe, in eoquc Abfciffarum initio y^, deminatur cx pun- do B in Axem perpendicularis B b , atque manifcftum eft , fi Curva tranfcat per pundum B , turn pofito intervallo Ab pro 3c ^ pcrpendicularem Bb pr^bcre valorem Applicara?^'. Qiiare in a:quatione generali propofita , loco x fubftituatur Ab ^ ^ Bb loco^, ficque orietur arquatio , ex qua una quantitatum conftantium a, £, y, ^ytj Sec, definiri potcrit ; quo fado omnes Curvae , qu^e in xquatione generali hoc modo cietermi- nata continentur , per pundum datum B rranfibunt. 77. Si Linea curva infuper per pundum C tranfirc dcbcat , inde ad Axem perpendiculo Cc demi/To , &: in xquationc po- firo X = Ac Sc y = Cc , nova orietur ajquatio ex qua parit cr una cx quantltatibus conftantibus «, y, &:c. , dcfinic- tur. Eodem modo intelligicur fi tria punda B, C, D pr^rf- cribanrur , *pcr quae Linea curva tranfire debeat, inde tresconf- tantes definiri; ex quatuor autem puniiis B, E qua- tuor litteras conftantes determinationcm accipcre. Qiiod fi ergo tot punda , per quar Linea curva tranfcat , proponantur quot determinationes sequatio gcncralis admittit , turn Linea curva penitus erit determinata , ideoque unica , qux quidem per om- nia pundla propofita tranfcat, 78. Cum 78. Cum igitur xquatio gencralis pro Lineis primi ordinis, Cap. feu pro Linea re^hi , duas tantum determinationes admittat , propofitis duobus pundis , per qux Linea primi ordinis , feu re<5ta , tranfeat, Linea re<5ta penitus determinatur i nequc per duo pun6ta data plures quam una Linea rcdla duci potcrunt , quod quidem ex Elementis intelligitur. Sin autcm unum tan- tum proponeretur pundum , turn , ob scquationem nondum de- terminatam , adhuc infinite Linea; rc£tx per idem pundum duci pofTunt. 7P. ^quaiio generalis pro Lineis fecundi ordinis quinque admitrit determinationes; unde fi quinque proponantur punda, perqujE Linea curva tranfire debeat, Linea fecundi ordinis pe- nitus determinatur. Hanc ob rem per quinque data pun(5ta unica Linea fecundi ordinis duci poteft j fin autcm quatuor tantum vel pauciora punda proponantur , quia iis sequatio non- dum penitus determinatur, innumerabilcs Lines, qux omnes fint ordinis fecundi per ea duci poterunt. Quod fi autcm quinque illorum pundlorum tria in diredum jaceant, quia Linea fecundi ordinis a reda in tribus pundis fecari nequit, nulla Li- nea curva continua rcperietur , fed prodibit Linea complexa , dttx nempe Lines reds , qus, uti jam monuimus, in squatio- ne generali fecundi ordinis continentur. 80. Quia porro squatio generalis pro Lineis tcrtii ordinis novem determinationes admittit , per novem punda pro libitu affumta Linea tertii ordinis femper duci poterit , atque unica. Sin autem numerus pundorum novenario fucrit minor , turn per ea innumerabilcs Lines tertii ordinis duci poterunt. Simili modo per quatuordecim punda data unica Linea quarti ordi- nis 5 per viginti punda unica Linea quinti ordinis duci pote- rit , & ita porro. Atque in genere Lines ordinis » determi- nabuntur per tot punda quot hsc formula 0^« + 2) 1 r=r "'^ " ^ continet unltates; ita ut , fi numerus pun- E 3 dorum 38 r> E L I N E A B^U M CUJUSQUE Lib. II, (itorum datorum ftjerit minor, per ea punifta innumerabiles Li- nea.' ordinis » duel queant. 8 1. Nifi ergo plura piirnila , quam , proponanrur, femper una vel infinitse Linear ordinis « per ea diici poterimt : unica fcilicet , fi numeriis pun<5torum datorum fueric = + 3 ) ^ ^ infinica;, li lie minor. Nimquam autem, ut- cunquc hxc punfta fuerint difpofita , folutio evader impofTibi- lis ; determinatio enim coefiicientium «, G, y, J-, See. , nun- quam refolutionem arquationis quadraticae vel altioris potefla- tis requirit, fed tota per a;quariones iimplices abfoivctur. Ex quo neque unquam valorcs imaginarii pro quantitatibus ee, y, &c. , reperienrur J neque valores multiformei) ; hancque ob cau- fam femper Linea realis per propofita pun>fta tranfiens prodibit ; atque unica , fi quidcm tot punifla proponantur , quot dctcr- minationes a'quatio generalis admittit. 82. Quoniam Axis pro lubitu afTumi poteft, iAa cocificien- tium determinatio facilior fiec , fi Axis per unum pundlorum datorum ducatur, atque initlum Abfciflarum in ipfo hoc punfto ftatuatur ; fic enim pofito .v=o fieri dcbebir;'=:o , undc in jequatione gencrali propofita 0= a + + y:^' + A* + exy-i-^y* -{-tjx^ + «Scc. , ftatim fit « = o. Deinde Axis quoque per aliud pun(ftum datorum tranfire porerir , quo pailo numcrus quanutarum , quibus pofitio punftorum datorum dcfinitur , minuerur. Dcni- que J loco Applicatarum orthogonalium ejufmodi obliquangular eligi pofTunt, ut Applicata in initio Abfciflarum dui5ia parircr per pun(^tum datum tranfeat. Curvx enim cognitio & conf- tru(aio ex a?quatione xque facile deducitur , five Applicataj or- thogonales five obliquanguls fiatuantur. Tab.IV. ^5- •Si qusratur Linea fecundi ordinis qua' per quinque data Ffg- 18. A , B i d D y ^ E tranfeat J ducatur Axis per duo punda OE^DINIS PR^^CIPUIS PIiOFI{IETATIBU S. 39 punda A, B : fumatnrque initir.m AbfcifTarum I'n altero pun- ^^ap. do A. Turn jungatur hoc pun(5tum A cum tertio C, fuma- tiirqne angulus CAB pro obliquitate Applicatarum. Quare cx reliquis pundis D d>c ad Axcm ducantur Applicara? Dd Si EeWVi ^ C parallelse. Vomtm AB = a i AC = b y Ad—c y Dd~ d ; Ae = e y 8c eE =zfj atque lumta xquatione general! Linearum fccundi ordlnis manifeftum eft pofito X = o X =: o X = a X = c X ■==. e fore ; = o > = b y = o y =. d y = f Hinc orientur fequentes quinque a?quationes I. o = a II. o = «+y^+{Z>* III. O = + + ia^ IV. o = «+ac+7i + «^c* + fcJ + ^^' Erit ergo « = o ,• yr= — C = — c/^ ^ ^ qui valores in reliquis fubftituti dant iac Zbd+ ^cc ecd+^dd <^ae ^bf -h <^ee +sef+ (ff multiplicentur fupcrior per ef & inferior ^^er c d & altera ab altera fubtrahatur , ut eliminctur e , ac provcnict O = <^acef ^bdef+ ^ccef+(ddef + ^acde + (bcdf <^cdee — d ff feu 40 DE LINEAR: CUJUS(l. PK.^CIP. PJ{pPI{IETATlB. Lib. II. _£5__ Uef — bc4f — dAef -hcdff ^ ■- f " acde accf cdee +ccef* undc fit ^ = df(^bt-~bc — dc -^-cf) ^ = ceQtd — af— de cf) hincque omnes coelHcientes detcrminabuntur. 84. Determinatis autem hoc inodo omnibus coefticicnribus 3equatioms generalis o = « + S ^-' -H y;* 4- ^x' + &c. , fupcr Axe afifumto & Tub conftituta Applicatarum obliqulta- te , Linea curva defcribetur per punda inHnita per jequatio- nem invenienda , haecque Linea curva tranfibit per omnia punda propofita. Si a?quatio generalis plures admittat detcr- minationes quam fuerinc pun<5ta propofita , turn rcliquis pro lubitu afliimtis Linea curva per fingula puntfb data defcribe- tur ope sequationis omnino determinataf. Tribuuntur autem AbfcifTae x fucceHive plures valores tarn affirmativi quam nc- gativi ut o , 1 , 2 , 3,4, J J 5 , c^c. , & — I , — 2 , — 3, — 4, &c. , ac pro fingulis ex arquatione inveftigan- tur valores Applicatje y convenientcs, ficque plurima innotef- cunt pun(ita fatis vicina , per qua? Curva tranfibic , ex quibus proinde tra(5tus Curva; facile perfpicietur. CAPUT DE LINEIS SECUNDI OKDINIS. 41 CAPUT V. Cap.v. De Lineis fecundi Ordinis, 85. /^"^ Uia in Linearum ordine primo Tola Linea reda con- V_>^ tinetur cujus indoles jam fatis ex Geometria ete- mentari conftat , Lineas secundi Ordinis aliquanto diiigentius contemplemur , quod ex inter omnes Lineas cur- vas Tint fimplicifTim^r , atque per totam Geometriam fublimio- rem ufum habeant ampliffimum. Vrxdkx autem funt iftx Li- near, qua? etiam Sectiones ConiCtE vocantur, plu- rimis infignibus proprietatibus , quas cum antiquiflimi Geome- try eruerunt , turn recentiores amplificarunr. Harumque proprietatum cognitio adeo neccflfaria judicatur , ut a ple- rifque Audoribus ftatim poft Geometriam elementarem ex- plicari foleanr. Qiioniam vero iftae propriety tes omnes non ex uno principio derivari poflunt , fed alias apquatio patefecit, alias generatio ex Scdione Coni , alias denique alii defcribendi modi , hie tantum eas proprictates inveftigabimus , quas a^qua- tio fola fine aliis fubfidiis fuppeditat. 85. Confidcremus ergo squationem generalem pro Lincis fecundi ordinis , quae eft o = « + gx + yjv + c/^x' + exy (yyi quam sequatlonem ita comparatam effe oftendimus , ut , quo- cunque angulo ApplicatcT ad Axem indinatae ftatuantur , ea tamcn femper omnes Lineas fecundi Ordinis in fe compledta- tur. Tribuatur jam ifti sequationi h«c forma jy -i t- J o, cx qua pater cuique Abfcifl^ x refpondcre vel duas Applica- Eulcri Introduei.inAnal.wfn. Tom, II. F tas 42 D E L I N E I S Lib. II. tas y , vcl nullam , proiit hiiiJe radices ipfius 7 fiieiint vel rea- les vel imaginarix. Quod fi aiitem fueiic ^ = o turn nnica quidcin Applicata fingiilis AbfcilTis rcfpondebit , alccra abeunre in infinituin , quam ob rem ifte cafus noftraiii indagationem non turbabit. Tab. V. gy, Qiiotics aiitcm ambo ipfius y valores fucrint reales ; id ^^d' ^9' quod evenit, fi Applicata FMN Curvam in diiobiis pundis M 6c N interfecat , erit fumma radicum P M + P N r= — ej^:^^-ZZIiAPjZZ2 , fumta reda AEF pro Axe, A pro initio AbfcilTarum , & angulo APNy quo Applicatje Axi infiftunt , pofito obliquo pro liibitu. Qiiod fi ergo fub eodein angulo ducatur qiisevis alia Applicata npm, aijus qiiidem va- lor prn eft ncgativus , eric codcm modo pn — pm = , Subtrahatur hxc xquatio a priori , erit P A/+ p^ + PN-^p»=='idl^^l^==='-^. Dueanrur ex pundis m Sc » red« Axi parallela; , donee priori Applicatar occiirrant in pundis a* Sc v > eritque A/^ -\-Nv = , feu fumma MjLc-j-Nv ad Pp feu m/u. feu »v rationem habebit conftantem ut e ad ^. Ratio fcillcct hxc perpetuo erit ea- dcm 5 ubicunque in Ciirva diicantur redae MN & dum- modo cum Axe datum faciant angulum , atque red^e »v & m/Lc Axi parallclcE ducantur.- Tab. V. 88. Si Applicata P MN eo promoveatur , quo punda M '^•20. 5^^cQincidant , tum Applicata tangct Curvam ; ubi enim dua: intcrfedioncs conveniunt , ibi Linca fccans abir in tangentem. Sit igicur KCl ejufmodi tangcns , cui ducantur paiallela? quot- cunque redx M N , mn, Gurvae utrinquc occuirentes, cujuf- modi redse vocari folcnt ChorDvE & ORDINATyE. Turn ex pundis iVf, A^, m ^ 71 ad tangentem producantur redse Ml.NK; Semi, /zi" Axi piin5 afTumto parallels. Qiiia nunc intervalla CAT, Ck ad connariam pundi C partem cadiint , negative SECUNDIOIiDINIS. 43 negative capi debebunt. Hiiic erit CI — CK: Ml = £: f Cap. V. & Ci — Ck: mi = sx I; ideoque CI — CK. Ml = Ci — Ck : mi feu A//: »?/=Ci-— CJf. C/— C/-. 8p. Qtiia politio Axis refpcdtu Curvae eft arbitraria , reda? A//, A'A", , ^z^- pro Inbicu duci potcrunt, dummodo in- ter fc fucrint parallels? : eritque Temper A//.- C/ — C)f : Ci — Ck, Qt?od fi ergo reftx parallels Af J & }^ K ita ducancur ut fiat Ci — CK ; quod evenit fi paralleia? M/ Sc NK ftatuanrur redt^e CL , qu.-B ex contadu C dudta Ordi- natam MN in L bifecat: turn, ob CI — CK= o , fiet quo- que Ci — Ck = j^^(^CI — CK^=^o. Qiiare produda re(fla CL in /, quia, ohmiSc nk pariter ipfi CL parallelas, eft ml =Ci & nl— Ck^ erit ml~nl. Unde fcquitur redam CL/j qu3E expundo contadus C duda unam Ordinatam Af^ tangenti paralleiam bifecat , eandem omnes Ordinatas mn ei- dem tangenti parallelas bifariam fecare. 90. Cum igitur reda CLl omnes Ordinatas tangenti ICR parallelas in duas partes a^quales fecet, haec Linea Chi vocari folct Diameter Line a fecundi or dims feu SeBionis conic a. Hinc innumerabiles in unaquaque Linea fecundi Ordinis duci pofTunt Diamctri, quia in fingulis pundis Curvje datur tangens. Ubicunque enim data fuerit tangens ICK, ducatur una quaevis Ordinata Af hinc tangenti parallela , qua in L bifeda , erit reda CL Diameter Lineje fecundi ordinis , omnes Ordinatas tangenti i A" parallelas bifariam fecans. 91. Ex his etiam fequitur , fi re61:a LI duas quafvis paral- lelas Ordinatas M N ^ mn bifecet , eandem cfTe omnes reli- quas Ordinatas illis parallelas bifeduram : dabitur enim alicubi re- da Curvam tangens /Afhis Ordinatis parallela, ideoque dabitur Diameter. Hinc nova habetur methodus in data Linea fecundi ordinis innumerabiles Diametros inveniendi ; ducantur enim pro lubitu dux Ordinarce feu Chordje M'S ^ mn inter fe pa- rallelx, quibus bifedis in L del, reda per ha:c punda duda om- nes reliquas Ordinatas illis parallelas pariter bifecabit , eritque F 2 propterea 44 D E L I N E I S Lib. n. proptcrea Diameter. Atque ubi Diameter produda Curvam fecat in C, per id re(5la JK Ordinatis parallcla dudta Curvam in pun<5to C tanget. Tab. V. Ad hanc proprictatem nos manuduxit confidcratio fum- Fi^. 19' mx binarum radicum ipfius y ex aequationc XX + Cx et Ex eadem vero a;quatione conftat fore produ(5tum ambarum radicum PA/. PN=^^^^^=t^^ , qux expre/fio ^^A+|±J^ vel duos Fadores habct fimplices rcales vcl fecus. Illud eve- nit fi Axis Curvam in duobus punclis E & F fecet , quia enim his in locis fit y = o , erit ^ = o , hincquc ra- dices ipfius X erunt AE & AF , atque adco Fadores — 'AE)(x-~~AF) itautfit ^.^^^i±^^i±-^ = ^ — AE) {x~AF)r= -l-.PEPF oh x=: AP. Hanc ob rem ergo erit PM.PN'-= -j,PE.FF: feu redangulum PA/. P N ad re(ftangulum PE. PF conftantem habcbit rationem ut <^ ad ^ ubicunque Applicata PMN ducatur, dummodo fit an- giilus NPF alTumto , quo. ApplicatcX ad Axcm inclinari po- nuntur, ajqualis. Erit ergo fimili modo, fi ducatur Applicata mn oh Ep diC pm negativas pm. pn ==: pE.pF. Tab. V. P3. Dutfla ergo retfla quacunque P FF Lineam fecundi or- Fig.21. dims fccante in duobus pundis F, F, fi ad cam parallcla: du- cantur Ordinat.-E quorcunque NMFy npm^ erit lempcr PA/. Py-. PE.PF —pm.pn: pE.pF , utraquc cnim hujus pro- portionis ratio sequatur Simili modo fi, quia Axis po- fitio eft arbitraria , re(5ta PMN fumatur pro Axe, atque ipfi P EF alia quaicunque parallela ducatur e^f, eric quoquc P/Vf. PA^: SECUNDIOKDINIS. 4T FN: PE.PF — qM. ql!J:qe: qf=pm.pn'.pE.pF. ErgO Cap.V. alternando qe.qf. pE.pF—qM.q'N: pm.pn. Dads igi- • tiir diiabus Ordinatis parallelis f/& EF , fi aluT quiECunquc duar OrdinatJt inter fe parallelje A/^ ^mn ducanrur , illas fe- cantes in pundis F , /> , ^ , r , erunt rationes omnes inter fe xquales. PM.PN: PE.PF =^ pm. p n : pE. pF = q qN: qe. qf =rm.rn : re.rf. Qu£E eft altera proprictas gene- ralis Linearum fecundi ordinis. 54. Si igitur duo Curva? pun da A/ & ^coincidant, reda Tab. VI. P Ad N fiet CuTvx rangens in concurfu illorum duorum pun- F'i' dorum , abibitque redangulum P M. P N in quadratum ipfius PA/vel PN^ unde nova tangentium proprietas obtinebitur. Tangat nimirum reda CPp Lineam fecundi ordinis in pundb C, & ducantur linear quotvis PMN, pmn inter fe parallelae, quae ergo omnes cum tangente eundem angulum conftituant. Ex proprietate igitur ante inventa erit PC*: V M. PN = pC* : pm.pn , feu qujccunque Ordinata MN ad tangentcm fub angulo date ducatur, erit femper quadratum reds CP ad redangulum PMx PN in ratione conftante. ^5. Indidem etiam fequitur, fi Lineae fecundi ordinis duca- Tab. V. tur Diameter qua?cunque CD, omnes Ordinaras MN^ mf» Fig. 20. inter fe parallelas bifariam fecans , atquc ipfa Diameter Curvx occurrat in pundis duobus C dc D , fore CL.LD: LM.LN=CLID: Im.ln. Cum autem fit L M= LN, ^ /^/? erit L Af* : /w*= CL.LD-Cl. ID:, feu perpetuo erit quadratum femiordinarse LMzA redangulum CL. LD in ratione conftante. Hinc fumta Diametro CD pro Axe> & femiordinaiis LA/ pro Applicatis , reperictur sequatio pro Lineis fecundi ordinis. Sit enim Diameter CD = a , Abfcifla CL = x Sc Applicata LM—yy oh LD =4 — X erit, y'- ad ax — xx in ratione F 3 conftante 4^ D E L I N E I S Lib. II. conftantc, qux fitut ^ ad >f , iindc orietiir ifl^i pro Lincis fe- cundi ordinis zcquatio yy = ( — xx ). p6. Ex ambabus aurem jam inventis Lineariim fccundi Or- Tab. V. dinis proprieratibus conjunftim alLr crui potcrunc propiictarcs. Pig' 32. Dentur in Linea fecundi ordinis dux Ordinata: inter fc paral- lelec AB Sc CD , & complcatur quadrilatcrum A C D B ^ quod fi jam per pun6tum quodcunqiie Curva? M ducatur Or- dinata MN illis AB & CD parallela fecans rcdis AC ^ BD in pundis F & Q , crunt partes P M &c QN inter (c a^qiialcs. Nam recla , qua: bifecat Ordinatas duns B Sc C D inter fe parallelas, bifccabit quoquc Ordinaram MN: at, per Geometriam elementarem , cadem rc6ta bifccans latcra A B Sc CD quoque bifecabit portionem PQ Cuin igitur linex MN 6c PQ^in ^O'^^fTi r""'^^ bifcccntur , neceffc eft ut hi MP -= NQ^Sc MQ^^= NP. D.uo ergo, pra^rer quatuor LineJe fe- cundi ordinis punda A, B. C, & D , quinto M ex eo re- perietur fextum N, fumto N Q^— M P. Cum jam fit M QN iid BQ DQ in rarionc conf- tante, ob ClN = MP erit quoquc MP. ad BQ-DQ in eadem ratione cbnftante. Scilicet , fi aliud quudcunque Cur- \x pundtum , uti c , fumatur , & per idrcda Gc H iplis AB^ 8c CD parallela ducatur donee latcribus AC. BD occurrat in pundis G Sz H y crit quoquc c G. c H ad B H. D H in cadem ratione conftante , ideoque cG. c H : BH. D H — MP. MQ: BQ DQ^ Q_iod fi auteni per M bali BD parallela? du- catur RMS Ordinatis parnllelis AB^ CD occurrens in R & S, erit, ob BQ^~ MR & D M S , ha?c quoquc ratio MP. MQ^: MR. MS conftans. Si igitur per quodvis Cur- vac pun*5tum A/ dua? ducanrur rcdl^e , alrera A/PQ latcribus oppofitis AB^ CD parallela, altera vcro RMS bafi B D pa- rallela , inrerfc^lioncs P . Q , R , S ita crunt comparator , ut fit MP. MQ^i^d MR. MS in ratione conftantc. 98. Si loco Ordinita: CZ?, quT pofita eft ipfi AB pa- rallela 5 ex pundto D alia quscunquc in ejus locum fubf- tituatur. SECUNDIOI^DINIS. 47 titnatur , & Chorda jungatur : ita ut nunc rciflae MQJc RMS, Cap. V. dudix , ut ante, per M lateribus AB 6c BD paralielae , latera quadrilatcri ABDc feccnt in piindis Q, R s i fimilis propricras locum habebit. Cum enim fit MP.MQ^: BQx DQj=cG.cH: BH.DH feu MP.MCi. MR.MS=^ cG. cH. BH. DH, ob redam RS ipfi BD paiallelam & jcqualem. Triangula vero fimilia AFp, AG c & DSs, cHD, pr^bent has proportiones Pp: AP= Gc : AG i^cUyoh AP: AG=BQ. BH, banc Pp.- BQ = Gc: BH : altera fimilitudo dat hancDS (MQ): Ss=cH: D H, quibus conjundis fit MQ,Pp: MI{. Ss — cG.cH: BH. D H, ohBJ^==MK. Hjcc proportio cum fuperiori collata prajbet MP.M!Q_: MK.MS= Pp. MQ.: MI{. Ss, unde addendo antecedentes & confequentes fit MP.MQ^: MA.M 3= Mp.MQ_: MB^,Ms, ubicunque ergo fumantur pundla c & A/ in Curva, crit femper ratio Mp. A/Q^ad MR. Ms eadem , dummodo veGix M Rs i>QT M ducantur Chordis AB dc BD parallcL-e. Ex fu- periore vero proportione fequitur fore MP: MS=Mp: Ms. Cum igitur, variato pundo tantum punda /> & / mutcntur, crit Mp ad Ms in data ratione, utcunque pundum^- varietur, dum pundum M fixum fervatur. pp. Quod fi quatuor quxcunque punda Ay By C , D In Tab. VI. Linea fecundi ordinis fuerint data , eaque jungantur redis , Fig. ^3. ut habcatur trapezium infcriptum ABDC, proprietas Sedio- num conicarum latiflime patens ex pr£Ecedenti deducitur. Sci- licet , fi ex Cmvx pundo quovis M ad firgula trapezii latera fub daris angulis ducantur redae MP, MQy MR & MS, erunt Temper redangula binarum harum linearum ad oppofita la- tera dudar urn inter fe in data ratione, ncmpe erit MP.MQ 48 D E L I N E r S Lib. II. ad MR. MS in ditn ratione cadcm , ubiciinquc piindnm M in Curva capiaciir , dtiminodo anguli 2d P , Q. R , (k S iidcin fervcntur. Ad hoc oftcndcndum ducantiir per M dua? reda.* Mq 8c rsj ilia latcri AB hxc latcri BD parallcla , ac no- tentiir interreiftionum cum lateribns trapczii punda r, & / : eritque per prius inventum Mp.Mq ad Mr. Ms in dara ra- tione. Propter onnnes autcrn angnlos datos dar^p crunt ratio- nesA/P.- Mp , MQ: Mq, MR: Mr, 81 MS: Ms, ex quibus fequitur fore MP. MQ^ ad MR. MS in data quo- que ratione. Tab. VI. 10°' Q^Joniam fupra vidimus, li Ordinata: parallels MN, F/^. 24. producantur , quoad tangcnti cuipiam CP/* occurrant in F& p, fore PM.PN: CP' =prn.pn: Cp\ Qiiarc, fi punda L 8c I notentur, ut fit PL media proportlonalis inter P M 8c FN, pariterque pi media proportlonalis Imcr p m & erit PL' : CP' =pr: C p' i ideoque erit PL: CP = pi'. Cpj unde patet omnia punifta L , / in Linta reda per pundum contadus C tranfcuntc elfe fita. Qiiare, fi una Ap- plicata P MN fecetur in L ut fit PL^= PM.PN, rcda CLD per pun6ta C 8c L duda omncs rcliquas Applicatas pmn ita quoque fecabit in / ut fit pi media proportlonalis m- itr pm 8cpn. Vel , fi dua: Applicator F ^« ita in pumftis L 8c I fecentur, ut fit PV = PM.PN & pi' = pm.pn reda per L & / produda per punflum contactus C tranlibit , atque omnes reliquas Applicatas illis parallclas in cadcm ra- tione fecabit. Tab. VI. 1 01. His Linearum fccundi ordinis proprictatibus , qux ex ^'^g-'^^- forma sequationis immediate confcquuntur , cxpofitis; progrc- diamur ad alias magis reconditas invcfligandas. Sit igltur pro- pofita a?quatio pro his Lincis lecundi ordinis gcncralis CX qua cum cuivis AbfcIfTa? AP = x , duplex AppHcara y ncnipc SECUNDIOIiDINIS. 49 nempe PMSc refpondcat , pofitio Diametri omnes Or- Cap.V. dinatas MN biferiam fccantis definiri potcft. Sit enira I G ifta Diameter , quaf Ordinatam MN fecabit in pundo medio L J quod ergo pundtum eft in Diametro. Ponatur PL = 2;; &, cum fit a = — PAf-f — FN, erit z.= 2 ' ^ ' ' 2 ' ' 2C ; feu 2 -t- f >f 4- y = o , quae eft aequatio pofitionem Diametri IG prcebcns. 102. Hinc porro longitude Diametri IG definiri poterit, qua; dat loca bina in Curva , ubi punda A/& N coincidi-nt, feu ubi fit F M—FN. Ex ^equatione vcro dantur PM+ PA^==:'=:i^p— y & PMPjV = ^""+f" + ", undefit CPM— P^y = CPM+ PNy ~^FM. PN = nls propterea radices funt A K ^ AH ita ut fit J K-\~AH=^ ^ ^ ^ ^AK.AH= yy-=^^ : hinc (it(AH — AKy —KW —~- ^^^'^i — — ^^-^^ — A-^KYyy — 4«0 (ee 4<9''0* At eft IG'=='' fi quidem Applicat^e ad A- xem normales ftvituantur. 103. Sint iftae Applicatar, quas hie fumus contemplati , nor- males ad Axem J H, nunc vero hinc qua:ramus ^quarionem pro Applicatis obliquangulis. Ducatur ergo ex quovis Curva? pundo M ad Axem Applicata obliquangula A// faciens cum Axe angulum MpH, cujus Sinus fit = ^ & Cofinus == i/. S'lt nova Abfciflfa Ap = t, Applicata pM~u, erit ^ ~/* & ~ = p , undc erit j fjt,u & at == / + p « , qui valores Euleri Inmduet, inAnaLinfin. Tom. IL G in D E L I N E I S II. in Kquatione inter ^ & v , qiix erat o=a+G>: + y;' + — J'xx £ xy -^^yy 3 fubfticuti prajbent O = ci + it + v<^u 4- cftt-i'lvJ'tH-i-fytfuu l^yii -jr f*£ t u /Lc V e u 11 feu V* + ^- y-r t: 1 ~~ — 104. Hie ergo iterum quaevis AppHcata dupliccm habebit valorem, nempe/Af&/»: quarc Ordinatarum A/» Diameter ilj^ pari modo ut ante definietur. Scilicet, bifcda Ordinata M» in / erit /, pundum in Diametro. Ponatur ergo />/=v, tur ex / in Axem ^ H perpendiculum / ^ , ac ponatur A^=p, erit A*= & ="^-^-^5 unde fit ^ = Sc t=:p — w =p — — . Subftituantur hi valores in jequatione inter t 8c v ante inventa , & prodibit = 2 fM^ 2 /u, V e -i- 2yve}' feu feu qua aequatione pofitio Diametri ig definitur. 105. Prior Diameter / (7 5 cujus pofitio per banc a?quatio- nem determinabatur 1 ^z-i- s x + y = o y produdla cum Axe concurrat in O, eritque AO ~ ~7~^ ^ ^'"^ fit P O = ^^^^^^ - — a:, & anguli LOP tangcns crit = = ^ SECUKDIOI^DINIS. 51 = -L. , & tangens anguli ML G , fiib quo Diameter IG ^' Ordinatas MTf bifecat crit = — ^ Altera vero Diameter /> produda Axi occurrat in ^7, eritque Ao — ^ "^J ^ , & aneuli taneens erit = g + 2y/^ • gpguH^Q^^ tangens fit = amba: Diametri fc mutuo interfecabunt in punclo quodam C, facientque angulum OCo — Aol — AOLy cuius propterea tangens eft = ^^/^^^f^^^f^^^^. An- gulus autem , fub quo hcec altera J^iametcr fuas Ordinatas bi- fecat, eft M/o ~ 180° — //fo — Ao/: hujus propterea tan- gens eft = -^^±±^^^^±^;^±- . 106. Inquiramus autem in pundtum C, tbi hx dux Dia- metri fe mutuo interfecant : ex quo ad Axcm perpendiculum CD demittatur 5 ac vocetur AD — g^ CD^h, eritque primo, quod C in Diametro IG extat , af^-f f^4y=c. Deinde , quia C quoque in Diametro ig reperitur, eric Subtrahatur hinc prior sequatio per multiplicata, ac rcmancbit Kffe-f- 2v«r^ + vG==0,feu eh + 2«r^+ € = o. Ex his fit = = ~ ^ ^/ ^ ^ , ideoque ( ~ 4^0^= 2 — y^, & ^^]fLr^l\ & ^ = irJ . In quibus determinationibus cum non infint ff — \^(^ ^ quantiratcs a<. capiatur CZ? = ter- 108. Supra autem invcnimus efTe A K A H = ^^c^c 4 ' ^""^ autem IK 3c GH perpcndicula ex minis Diametri JG in Axeni demi(I;i ; undc pcrfpicitur efle AD = , atque ideo punclum D crit medium in- ter punda K 8c H. Qi^iam ob rem Centrum quoque C in medio Diametri IG erit fitum ,• quod cum dc quavis alia Dia- metro spque valcat, confequcns eft non folum omnes Diame- tros fc mutuo in eodem pundo C dccuHarc , fed etiam fe in- vicem bifariam fecare. AB. io(?. Sumamus nunc quamcunque Diametrum-^/ pro Axe n. ad quem Ordinate MN applicator fint fub angulo APM—f, cujus Sinus =m Sc Cofinus = ». Ponatur Abfciffa AF=x & Applicata PM^=y i cujus cum duo (int valores a^quales alrer alterius negativus eorumque adeo fumma =0, a'qua- tio generalis pro Linea fecundi Ordinis abibit in banc formam yy « + -I- y XAT ; qua? , fi pon:itur ^ = o , dabir pun- 6ta G & / in Axe , ubi is a Curva trajicitur j a:quatioiiis fci- liccr SECUNDIOIiDINIS. )o licet xx-{-— X+ -^ = 0 radices erunt x = ^6* & at = ^HlXl y y * Ali ideoquc habebitur AG + AI= Sc AG.AI= — . Cum igitur Centrum C in medio Diametri 6"/ fit po- y fitum, facile reperietur Centrum Sedionis conicje C. Eritenim AC— AG + AI _ g 2 2y' 110. Cognito jam Ccntro Se(5lionis conicae C, in Axe AI , id convenientiflfime pro initio AbfcifTarum accipietur. Sratuatur ergcr CP = t , quia manet F M = 7 > ob x = AC — CP= -~ — /, prodibit haec aequatio inter Coor- dinatas t 6c y + |i — a/ 4- + y// leu — « — f-^ + y/^ Pofito igitur >f loco a , habebitur lequario generalis pro Lineis fecundi ordinis , fumra Diametro quacunque pro Axe, & Cen- rro pro Abfciflarum initio , qua:, mutata conftantium forma, erit yy=cc, — to. Pofiro ergo ^ == o fiet CG = C/ = -|- j ideoque tota Diameter Gl eric .= 2 111. Ponatur x = o , ac reperietur Ordinata per Centrum tranfiens EF: fiet fcilicet CE~CF= v/«i ideoque tota Ordinata EF ~ 2 v/«; qua^, quia per Centrum rranfit, pa- rircr crit Diaiiicrcr , cum ilia G I angulum faciens ECG^cj. H^cc aiitcm altera Diameter EF bilecabit omnes Ordinal as- priori Diametro G I parallclas ; fada enim Abfciffa A F nc- gativa 3 Applicata a C vcrfus / cadens manebit priori P M a'qualis ; &,cum eidem fit parallela , pundla ambo Afjun(5ta dabunt Lineam Diametro (S"/ paralklam , ideoque biferandam G 3 a ^4 DEL I N E I S Lib. II. a Diametro EF. Hx igitur amba: Diamctri Gl & EF \X2 inter fe Tunt aftcCl.^ , ut altera bifccct omnes Ordinntas altcri parallelas, quam ob reciprocam proprictatem lix dj^ Diamcrri inter fe C0NJUGAT>€ appcllantur. Si igitur in tcrminis G 8i I Diamctri GI ducantur vcdx altcri Diametro EF pa- ralleKx , tangent hx Lineam curvam , fimiliquc modo (i per ESc F ducantur re^x Diametro G I parallclne ex tangent Cur- vam in pun*ftis E 8c F. 112. Ducatur nunc Applicata qua'vis A/Q^ obliquangula; fitque angulus AQJ^d = , ejus Sinus = /«- & Qo(.~=y. Ponatur AbfcinTa CQ — /, & Aoplicata A/Q critque in triangulo PA/Q^ob ang. V M Q^~(p — ^ ac proptcrca fin. P A/Q_ = f^n — V m ^ y : u : PQ = : m : f/.n — r m hincquc y=^8cVCl= ^ ^''~'''^\^^ndc x = t~ P t — (j±>!^zZl2!ilJl^ Siibftltuantur hi valores in cequa- tione fuperiori yy = « — Cxx , yy Qxx — « = o , ac orietur ex qua Applicara u duos obtinct va'.orcs QA/ & — Qjt eritque QM—Qn^^ 2^u—j^t ^[[\,cQmv Or- dinara Mn in /», eritque rcda Cpg nova Diameter fccans omncs Ordinaras ip(i A//? parallelas bifariam, critque Q/> ^ f^^ — y w)^ A* + C ( « — V m/' 113. Obtinetur autcm hinc anguli GCg tangcns = angulus fub quo novse Ordinarae Mn a Diametro gi bifc- camur. Porro veto crit C/* =CQ_' + f^/' 4- a ^ CQ^^ SECUNDIOIiDINIS. ^ +2^u,*n'un — vm) + l^l^uu,(un Cap. V- Ponatiir Cp — r p M s ^ critquc t ~. ( AtA^ + €Ca^h vmy)r ^ ^^j. , ^m(fA,n vm)r Q^p — /-t- m)-{-l^^{[A,n vmT) ' qui valores porro dant I C C M vm)r y~ '^'^ v( ) if4,n V yn ) s . f^r m ( ; unde ex oequatlone yj ^xx — a orietur (/ii/^+!^(f^n ym) *)ss , C(a<-a^ + C(a^>^ vmy)rr « = o. 114. Vocemus jam femidiametrum CG =/ 6i femicon- jugaiam CE = CF=^, critque/= V & ^ = V Teu & 5-=^: undefit;;+^" Po- namus porro angulum G C g = p , erit ta^^g. p == ft + nZif^n vtn) ^ ° ^ ^ tur angulus ECe^^-sr, erit y4 dM = 0 = q -\- 'zir ideo- que /it = fin. ( q + tt) ; v = cof (q ^'zs-) , m == fi». q & ^ r ^ Q./tn. q. fin. -zf n =cof. Q- hrgo tang, p = y—, — . — = ^ ^ ^ fill- (q + 'iF ) + G. Cof. q. fin. TT , €• tang q. tang, ^ ^ tang, q + /rtw^. 'sr Q tang, is- atquc ^6 D E L I N E I S Lib. IL^^-f,^ -^,my=^{fm. (^+^); ) + ^ ( A quibiis valoribus in fubiidiuin vocatis prodic ifta xqiiatio inter. (>• /Q/3(y/« ^i/ (Mar)' (/;,.^y-.==o. At eft ta.sp,f!n{^ + .) _ ^ ' coj q.tang.pjJin.TT tang, p. { tdng. q + tang, ts- ) __ f^/- ^- Z'^^'^- ^ + i ^-^^ X ( t^tig- q tJ}!^' p) f f cot. p. tang, q I tang.q— -^f. , iinde plurima confeclaria deduci gg.cot.p ff.COt.7r' ^ pofTunt. Erit vero 1/ M- P- f^" + ^ // fni. ttJih. (q p) 115. Sit femidiametcr Cg ~ a y cjufque fcmidiamctcr con- jugata C =^ h y erit ex a:qiiatione ante inventa , q. fni. -77 \l ctfi ^ /«• /> v/ C ( >• ir+^;' -1- /3 (,y/^. ^ / ) ,g g. i'm. q. fm. tt ^ /»• /' (//C ( ^ + t ) / ^-^^ ( Jin. ^Y)' f g- fin, q M/rrr/r , . n . — TT 5 hinc erit a \ b = ^. TT : / Eft vero porro ( Jin. { q + ■r)y 4- yw — p) 5 ^- f"'- ^ ^ fin.q.fm.(q /> ) , , gg f.fin.p fin.(q+r)Iin.(qT^r=T) ff fin, p h>i. ^ + ) ^^.^ a -^f J ^ y^_(i.±JLi_-_— y??i. TT. >. ( 5 ; ' ^ fm.{q ). 7/'>;. 0/ + ^ P) 6 ^ ^ ,/ r^---P) , ^rgo erit ^ 7?;;. {q + TT ).jin. ( q -f tt p) ' ^ 4 : b = f.fm. ( ^ + 5^ ) ; g. fm. { if ~ p^ U a b = fg- fin- q fin ( ^ -h a- p)* 116. S SECUNDIOKDINIS. ^7 Si ergo in Sedionc conica hlnx Diametri conjugate Cap. V. hfibeantur, GI, EFScgii ef, erit primo Cg: Ce = CG.fin. ECe : CG.fii. GCg. Ergo fii. G Cg : fm. ECe = C E. Ce: CG. Cg. & fi chords Ee&cGg ducantur , fiet hinc Triangulum CGg=z Triangulo CEi.(q + ^) fin. Tr.fin.Cq + Tr)^ ^ C G"- fni. (q p) JJn (q + 7r p) & — q.fm.(q—V) C + C G' CE-~~ f,n.iq+^).jin.iq + 7r pY C G' — fm.p. fm.(q+ + fin, -zsr.fin. (q p) ^ CK^ ■j-CM'' fin.7r.fm.(q p) CM'' '"^ .flnj.fa.{q—p)+fin.^fin(q+^j^ At eft 25 = fin. -uT. Jill, (q +7r) Y cof.iA—B^ L cof:{A^B)^x\c\\Xxm -1 cof.A — ~ cof.B—fm. ^^-—.fin. ^-Y^- Unde erit fm.p.fm. (^-Hr) + fm.-^.fm.{q P)='-J Cof.Q}-\-'uy ~p) 1 cof.{q\-7r -irp)'ir ~ coRq—^-f)— -~ cofiq^-^—p^ = ~ cof^q—^—p)- -^ca/Sq^-TT'^p) == fin.q.fm, (/> + ^r). Atquc fm.p.fin. {q — p) + fri.';r.fn.(q+';>r)=^ -L cof. (q ^ 2p^ — -~ cof.qi- ^ csf.q ^ SECUNDIOB^DINIS. ^9 -i-r./(^+2^)-:=-| C0f.(^ — 2/ ) — + 2^) C AP. V. Hinc ergo erit C£" + CG* yr^. 7?;/. (p + tt) CG' Jm.7r.firJ.(q p) ' & CJi:* + CM" C 7 + p ).fm. (p+^) CAP fm.-sr.fin.Cq + Tr) unde conficitur CE^ + CG"- _ CG* y?;;. qju.(q + 7r) _ CG* CF+CiW* CiV/' ' ( q p)-fin.{q+ -ar — p) CM'' * C G' ' Qiiare erit CE' +CG' = CK' + CM' , ideoque in eadem Linea fecundi ordinis fumma quadratorum binarum Diametro- rum conjugatarum Temper eft conftans. izo. Cum iglt'jr dentur dux Semidiametri conjugatae CG SiCE, pro Semidiametro CA/ad lubitum afTumta ftatim re- peritur ejus femidiameter conjugata CK lumendo C K ==: V ( CE' + CG' — CM' ). Ex fuperioribus ergo Sedionum conicarum proprietatibus erit TG , TI : TM' = CG. CI: CK' =^ CG' : CK' = CG' : CE' + CG' — CM' ; ideo- que TM' =CGs/ ^^^\^G^77^'^^^' Simili modo> fi produda Ordinata MN ^ ducatur tangens "NT, amba? tan- gentes MT 6c NT Axi TI in eodem pundo T occurrent. Erie enim pro utraque CP : CG =z CG: CT. At vero duda reda CN erit TN =^ CG V ^ "^rc'^VT" ' adeoque TM' : TN' = CE* + CG' — CM' : CE' + CG' — CN'. Erit vero , ob bifedam MN in F,>. CTM: p.CTN=TN: TM = ^J(iCE' + CG' — CN':): VaCE'-i-CG' — CM' ). III. Ducantur in terminis Diametri A Sc B tangentes AK, Tab. J ac producatur tangens quiecunque MjT' donee urramque VII. tangentcm fecet in pundis K &c L. Sk ECF Diameter con-^'^*^^* jugata, cui turn Applicatjc MP turn targentes AK ^ BL^, H 2 eriint CO D E L I N E I S II. erunt parallela?. Cum jam fic , cx namii tangcntis , CP : _CA=CA: CT oh CB:^CA erit CP: A P =: C A : AT, & CP . BP=CA: BT ergo CP: CA ^ CA: CT = AP: Ar= BP: BT.hmcquc AT.BT^AP: BP, At c(l AT: BT= AK: BL , cr^o AK: BL == AP.BP. Ddndtc^AT====^-^^;BT=~^i & i>r=.£l^ + ^F:=.^l^^ ergo AT: PT== CA: BP= AK : PMi fimiliquc modo crit BT: PT =;= CA: AP=BL: PMi unde ^tAK^^ ^"^^Jp'^ > = £A,2^&cAK,BL'^^-^^4^. Med AP.BP: P Jid^ = AC^ : CE\ unde confcquitiir ifta cgrcgia proprie- tasAK. BL= CE\qx qua porro fit AK^CEy/^y^ Sc BL^ CEV 8c AP: BP=AK' : CE"^ CE' : BU=^KM: ML, atquc AK:Bh^KM: LM. 111. In quocunque ergo Ciirvn? pundo M diicatur tangens occurrens tangcntibus paralldis A K , B L In K &c L , crit 1cm- pcr Semidiamercr CE tangcntibus A K Sc B L parallela me- dia proporrionalis inter A K 8c B L , feu crit CE' = AKx BL. Q^iod (i ergo in alio quocunque Curvcr pundo m limili modo ducatur tangens kml-, erit quoquc CE" = Ak . Bl, ideoque AK: Al'==B/: BL ; hincque crit quoquc AK : Kl' = Bl: LI. Sccent tangentcs KL & kl fe mutuo in : Ko , kw 1 \ xl^Ko-. oc,, hoc modo ex Geometria oflendetur. Secet reda mn utramque Ko in ratione m: n , feu fit A »2 : mo = ln \ nu ■= m: & ea produda trajiciat tangentes IL y &c KL in Q^8c R; eritquc r r\ r -D I n n co Xm mo m n ^ , /«. £2 Ji = _= = _:-=_:_ , ergo Ql : Ru =Qa : Ro, & Mvidendo / A : 0 u == Qa : R 0 — Q/: Ru. Cum vero fit /a : ) & fm. ( ^ -f ir ) — r^/T/. Uncle . C£' . /w. cpy." fm. 2p jiil.2q.C0f.2p cof.2q.jid. 2 p CE-.fm.2q ' ex quo fit cot. iGC M = cot. 4- n^r-' r ' ^^''^ a?quatio fempcr pr^ebct foUitioncm poffibilcm. Eiit vcro = tang.q. At cum fit CAi'- + CK^ = CG^ + CE' & C^. CA/ =r CG . CE.Jin. q ; crit CM -\- CK=s/ {CG- + 2CG .CE.fm.q^ CE- ) & CM — CA' = V(CG" — 2CG^ CE./iH.q -\-CE- ) undc iplx' Diamctri conjngarx oithogonales repcriuFitur. Tab. 12^. Sint Igitur CA & CE ambx- Scmidiametri conjuga- VII. ta» Scdionis conica! orthogonalcs , qiiar vocari folcnt DlA- f'i^''^9' METRI PRINCIPALES, fi^fc in Ccntro C normalitcr dc- cufifantcs. Sit Abfcifia CP = Xy Applicata PM=y^ crit- que J uti vidimus, yy^=e6 — ^a.-.v, vocatis autcin Scmidia- metris principalibus A C= a , CE~ i> crit ct =^bb & € ~, unde ^iz yy=bb — b_b_^^ £^ xquationc intcUi- gitur , cum non mutctur , five y fijmantur affirmativae five ncgativse , Curvam eflc habituram quatuor partes fimilcs & x- quales utrinque circa Diametros AC 8c EF Cms. Erit ncmpc quadrans ^CEfimilis & cequalis quadranti .4CF , hifquc bini pares ad alteram partem Diamctri EF (um poiiu. 127. Si ex Centro C , quod pro initio Abfcifiiuum afiiim- fimus, ducamus redam CM, crit ca = ( -v x + jyj ) == V (bb — ttji^ _^ XX ) , undc intcllialtur , fi fucrit b = a, an ^ feu CE :=CA, fore CM=:sJ bb=^b = a. Hoc ergo cafu omnes re<5lae ex Centro C ad Curvam prodm^'la: inter "le crunt SECUNDIOIiDINIS. 53 crunt sequalcs; qua: , cum fit propriems CircuH , manlfcflum eft Cap. V. Scdionem conicam , cujus bina: Dianictri conjugara' princi^ a- Ics (int inter Te afqualcs , cfTc Circuliim , cujus adco arquatio inter Coordinatas orthogonalcs, pofitis CP = x PM—j/t crir yy — aj — xx , exiftente Radio Circuli CA = a. 128. Sin aurem non fucrit lp = a^ reda CAfpcr x ratio- naliter nunquam exprimi poterit. Dabirur autcm aliud pun- (flum D in Axe , a quo omnes redta? ad Curvam du6ta^ V M rationaliter exprimi pofTunt ; ad quod inveniendum , pona- tur CD ~f, atque ob DP —f — x crit D ^ ff — ifx+xx-\^hb^^-^^l,h-\-ff— 2fx+^'"—^^>'', qux ex- a a J a a ^ prefTio quadratum evadet fi fuerit ff= (^a^ hhXl^b ±ff) ^^^^ o=/ia — if if — f/j unde fit/=+ v^C^^^*' — ^^). hujufmo- di ergo pundtum dabitur geminum in Axe AC, utrinque fci- licet a Centro in diftantia CD = \/ (aa—^hh'). Erit autcm turn D A/^ ^aa — 2X\/(^aa — i?i?) + ^ bincque D M = — ^s/(-^ — ^^) ^ jc— Faao CP-^o, £etDM== DE = a~^AC. fumta autem AbfcifTa CP=CD^ (eu X— \/(aa — ^^),reda D M ahihk in Applicatam DG^ eritque ergo DG == ~ = ^ , feu fict D G tenia propor- tionalis ad C E. 119. Ob (inguLircm banc proprlctatem , qua punfta D hoc modo dcfinira gaudent , ifta Diametri principalis pundta om- nino attcntione funt d'gna ; plurimis aliis autem bare cadem punda pradira funt eximiis proprieratibus , ob qiias pcculiaria na6ta funt nomina. Vocantur ycro ifla pun(fTa Foci feu UM- BILICI Scdionis conica ; cum in Diumcrro majori 4 fint poHta , ifia Diameter a fua conj'igara i> ita diflinguitur , ut ea vocetur Axis principalis &' tranjv(.rfus ^ dum altera b ejus Axis fe?yu^4/f*s a-^pdhiuv, Appbcata vcro orrhogonalis DGin ipfo Foco 64. D E L IK E I S S E C U N D I 0 F^D I N I S. Lib. II. Foco alterutro ere(fla nomcn SEMIPARAMETRI obtinult, — tota enim PARAMETER eft Oi dinara in D , fcii D G bis fumta J C]uce etiam latus rc5lum nuncupatiir. Eft ergo Semiaxis conjugatus CE media proportionalis inter Scmiparametrum & Semiaxem tranfvcrrum AC. Termini porro Axis tranfverii, ubi is a Curva interfecatur , vocantur Vertices, ut A; atque banc habent proprietatem ut iis in locis tangens curva? fit ad Axem principalem A C normalis. 130. Ponatur femiparamcter D G = c; & diftantla Foci a Vertice AD = d, erit CD~a — d = \J {aa — bb') & DG= —=: c , unde fit bb=ac a — d=\^(aa — ac) : a Qtgo ac=iad — dd, e>ca=z Ex ° 2d c' 2d C datis ergo diftantla Foci a Vertice A D = d 8c fcmilatere re^to DG == c , Sedio conica determinatur. Pofito nunc a 2d c d Sk DP==f. erk x^CD-~i~-== ^-^-^P^'-^-n unde 2d c {itDM==c+ ('^ — ^^\ Vocetur angulus A D M= v , erit — co/:v , idcoquc d. DM ^cd + Cd — c) DM. CO/. V 8c DM = J — ~ ^-r- , 8c co/:v=z dr^ ( d — ' c). coj.v' d(DM — DG) (d — c) DM ' CAPUT DE LINEAR^. SECUNDI OI{piNlS SVBDIVIS. IN GENEPJ. quan- titate alfirmativa , Curva quatuor habebit ramos in infinitum cxcurrentes , binos Abfciffa,' x == + oc & binos Ablciilx^ x = — 00 refpondentes. Ha: igiiur curvje qnatuor ramis in in- finitum excurrentibus praeditse unum Lincarum fecundi ordinis genus conilituere cenfentur , atque nomine Hyperb OLA- RUM appellantur. 135. Sin autem cocfficiens y negativum habuerit valorem, turn J pofito five x = + 00 five x = — co expreflio a + Qx-i-yxx negativum valorem tenebit, ideoquc Applicata. y imaginaria fiet. Neque igitur ufquam in his Curvis Abllifia neque Applicata poterit efTe infinita , idcoque nulla dabitur Curv^ portio in infinitum cxcurrens , fed tora Curva in fpatio finito ac dcterminato continebitur, H.ec igitur Linearum fe- cund! ordinis fpccies nomcn Ellipsiu M obtinuit , quaruni propterea natura continetur inhac arquatione «-r ^.v.v, fi y fucrit quantitas negativa. 13^. Cum igitur valor ipfius y^ prout is fuerit vel airirma- tivu5 SUBDIVISIONE I M G E UE K.^- ^7 tivns vel ncgativus , tam diverfam Linearum fccundi ordinis in- Cap. dolcm producat , lit hinc mcrito duo diverfa genera conftitii- antur : (i ponatur y = o , qui valor inter affirmatives & ne- gatives medium tenet locum , Curva quoque hinc refiiltans mcdiam quandam fpeciem inter Hyperbolas atquc Ellipfes con- Hituct , qua* PARABOLA vocatur , cujus ergo natura hac exprimetur a^quatione yy = « + Hie pcrinde eft live S fuerit quantitas affirmativa five ncgativa , quoniam Indoles Cur- \x non mutatur fumta Abfcifla .v negntiva. Sit igitur b quan- titas atlirmativa , atquc manit-cftum eft , crefcente Abfcifla x in infinitum , Applicatam y quoque infinitam fore tam aflirmati- vam quam ncgativam , ex quo Parabola duos habebit ramos in infinirum cxcurrentes , plures autem duobus habere non po- terit , quia pofito x = — oo , Applicata' y valor fit ima- ginarius. 137. Habemus ergo tres Linearum fecundi ordinis fpccles, Ellipiin , Parabolam , & Hyperbolam , qua; a fe invicem tan- topere difcrepant , ut cas inter fe confijndcre omnino non li- ccat. Difcrimcn enim effentiale in numero ramorum in infi- nitum excurrcntium confiftit ; Ellipfis enim nullam portionem habct in infinitum abeuntcm, fed tota in fpatio finite includi- tur. Parabola vcro duos habet ramos in infinitum excurrentcs: & Hyperbola quatuor, Qiiare , cum in Capitc pra:cedente proprictatcs Seiftionum conicarum in gcnere fimus contemplati, nunc quibus proprietatibus quccque fpecies fit pra'dita , vi- dcamus. 138. Incipiamus ab Ellipfi , cujus a'oiiatio eft hac yy == Ta £t -4- €x — yxx^ fumtis Abfciffis in Diamctro orthogonali. Qiieniam vero initium Abfciffarum ab arbirrio roftre pendct, fi id rcmovcamus intervallo — , orietur a?quatio hujus forma; yy = «- — yxx, in qua Abfciffx a Centre figura capiuntur. Sit igitur C Centrum Sc A B Diameter orthogonalis , atque crit AbfcilTa Ct=X3 & Applitata PM~y. Ficr cigo I 2 y — o. 68 DE LIKEAK.VM SECUNDI 0 F^D I N I S ^ — tranfercdiatur Applicata y fiet imaginaria ; quod indlcio y eft totam Ciirvam intra iftos limites contincri. Erit ergo CA = CB — ' turn fa(flo x =o , fict CD=CE=^V'*' y Ponatur ergo Scmidiamctcr feu Scmiaxis principalis C A CB = 4, & Scmiaxis conjugatus CD = CE == by erit 5tum Ellipfis erit = — , quGc exprimit magnitudincm Applicata: in altcru- tro Foco F vel G credx. 140. Ad Curva? piindliim A/ ducantur cx utroqnc Foco rcdcT FM Sc GMj eritque, uti fiipra \idimus, FM =i AC ci .^^) ^ ^^^^ FA/+ GA/ = la. Qiarc , fi ad a qnodvis Curva? pundlum A/ ex ainbobus Focis diicnntiir redx FM & C?Af J earum fumina fcmpcr a-'quabitiir Axi mjjori AB.-^ ^VBDIVISIONE IN C E N E II A. j4B ~ la; cx quo cum InHgnis Focorum propricras pciTpici- Cap. tiir , turn modus facilis Ellipnn mcchanice dercribcndi colli- gitiir. 141. In pundo A/ducatur t.ir.r;cns TMt, qu.r Axibus oc- ciirnit in pun(ftis T dc t ; critque, lit fupra dcmoii'Rtavimus , CP: CA ^ CA: CTi ur.dc CT-^'^ : fimilique mo- do, pcrmutatis Coordinatis, Ct =^^~ . Erit ergo TF = X X X itaque TP = tlH^L^ ^ & TM=:'"-^^^^^^^^±^^ X bbx b b x ^ ^ aciy \/(b*xx + a^jy)^ ^^f'CTM=^ VU^^f^y Q^^re, fi ad Axem in A normalis crigatur AV^ qnx Giirvam fimiil tangct , crit AV== qSjL^ZZLL} h_b_(_a-—y) a — x , x • aay"~ 7} — ^ V ^-q^-^ ob 4J = IV- Cnin fit Fr=^ aa — x^'(ar,— hh) ^ p ^ a i x\'( aa bb) . a ^^^'^ ^ = tM=^ a : x. Simili vero mode ob GTr= ^±±xyl(na—^bj ^ Q ^ an±x_s/_( aa — bb) . GT: GM~a: iindccritFr: FM^-GT- G M. At eft FT: FM ~=fm. FMT . fin, CTM & GT: GM = fin. GM t : fin. CT M , quam ob rem crJt fin. F MT =^ fin.GMt^ i^^^oquc angulus F.V/r^angulo GAf/. Amb^e ergo rc-aa: cxFocis ad pundum Curvx qiiodvis M duda; cTqua. litrt- inclinnntur ad tangc nrcm Curva: in il!o pundo M , qiia^ ell maximc principalis Favltormn propiicfas. M3. Cum fitCI': GM=^a'.x, ob C T crit quo- ^ 3 que 70 DE LINEAF^VM SECUNDI 0 E^D I N I S Lib. II. queCT: C A = a : x ; unde GT : G M= CT: CA. qnarc fi ex Ccntro C redcX GM parallela ducatiir C S , tangcnti in occurrcns 5 erit C S ^= CA~a: eodem aiitem modo fi e.^ Creiflx' FA/parallela diicatur ad tangcntem erit ca pariter = CA=a. Cum autem fit T M = ^/ ( h'^xx -\- a'^yy ) , crit, ob aayy = aahh — bhxx , T M == V ( — xx) (^^__^^)): at eft FT. G T==^ ^^Vmde TM= -|- VFT.GT. Qiiare , ob TG : TC= TM: TS, crit „„ TM. Cr .J y.CT .FT y. CT. FT >i^crFr ,(i p r = ergo =• bb. TM bbx b b ° ~¥m' ' TM: FT —FT: TS; unde intclligitur trian- gula TMP & TFSq^q fimilia , idcoquc reclam FiJad tan- gcntem ex Foco F efte normalem. Erit vcro SI/= ^~J~ , *^ ~ (j j x quod ex his cxprc/Iionibus eruere licet. 144. Quod ii ergo ex alterutro Foco F in tangentcm ducatur pcrpendiculum FS, & ad pundum S ex Centre C rcda CS jungatur , erit ha:c CS perpetuo femiaxi majori AC~ a x- qualis. Erit vero ob TM: y = TF: FS, FS=^~~ VFF^^^^i-r' ^r^oGT:FT=GM: FM^ C : FS"^ ; pcrpendiculum vcro ex altero Foco in tangentcm demi/Tum erit =b^j^j quare inter hcTc pcrpendicula crit Semiaxis minor CD~b media proportionalis. Demitrarur nunc quoque ex Ccntro C in tangentcm pcrpendiculum CQ^ erit TF: FS=.CT: CQ ergo CQ = = ' ix.CT SUBDIFISIONE IN G E N E B^A. 71 hx.CT ah , rr^ rpr,_ h. CF Cap. VI. ex. duda FZtangcnrI parallela. Hinc crit CQ^ — CX= ,^r^ CQ + CX = ^^. undo CQ:-CX.= i^&CX=v/(C(^ — b b^: cx dato ergo Axe minor! , in pcrpendiculo CQ^rcpcritur pundum Xundc Eormalis eduda per Focum F tranfibir. 145. His Focorum proprietatibus cxpofitis , confidercmiis duas quafvis Diametros conjiigaras. Erie aiitcm CM Scmi- diair.etcr, cujus conjugata reperierur fi rangcnti TAfex Centre parallch dncatur CK. Ponatur CM = CK=^, & an- gulus MCK—CMT — erit primo + da + bb & fecundo p q. fm.s ■= ab , uti fiipra vidimus. At vero crit fp XX -i- yy ~ b b -i- ^ — ~ — & ^^ = aa'\' bb pp^=zaa — (_j^___J^t/J^ =^ FM . GM, eodcmque modo pp = FK.GK. Deinde, cum fit CQ= , , , , , erh ftn. CMQj= fin. s = — Denique crit T M : T^:r=y^s/Fr,GT,\'l^=^^FM.GM--^'-^ = /' b b X b CK: CR, unde C R '-f , 8c KR , ideoque CR. KR = CP.PM. Denique erit fin FMS^:^ ~ — = quiaporro eft x = CP ^^^;^>^^&^ ^ P M, atque CR = if^ & KR =^-^~^^lcnt {aa hb) y ( bb) 2y X ung. ACM= & 2ACM = X ^ XX yy '2.nb^'(aa pr^< pp hh) An; r ,// a 72 DE LINEAB^UM SECUNDI 0 B^D I N I S L I B. II. & ^^/(aa — //')(//' — == — p^'Cof.S:, unde fit tang.^ACM^^ — - 2cjq.cof.s Q^[2icor.s eft nc2ativus. Tandem eft C ~ pp-f-qq.C0f.2s " ^ <=> AP Mi\ Mt ; ex fuperioribiis vero eruitur ^V=^^^ & AV^==. ^s/~i \xnLkQxkAV:MV==h:cj=:CE:CK. Ergore.ffa.% fi ducantur, AM Sc EKy inter fe erunt parallels. 145. Qtiia eft pq.fin,s^=ab ^ erit pq major quam cum fit pp + qq = aa -\- hb y quantitates p ^ q magis ;id rationem scqualitatis acccdiint , quam. 4 & ^, unde inrcr om- ncs Diametros conjugatas , ilL-e qu^e funt orthogonales maxi- me a fe invlcem dlfcrcpant. Dabuntur ergo dux Diamctri conjugate inter fe a:quales , ad quas inveniendas fit q =p , critque 2pp=aa bb, Sep = q IH-ltlt^ Scfm. s = lab ^ a ii '\- bb 1 r I — — r-r J atque cof.s r=i — ; unde nt (m, — s — ' I a a /• I , bb bb' 2 ^ aa by -o--"<^- 2 b ta»g.CEB,Sc MCK=2CEB = AEB. Porro C? = CM=z ~, quare Semidiametri conjugate inter fe ccqua- les CM, CK erunt parallels Cordis A E 3c BE. 147. Si Abfcllfae a Vertice A computentur , ponaturque AP = Xy P M ==y , cum nunc fit a — x quod ante erat x , habebitur ifta xquatio yy = ^(2ax — xx^=z -^—^ x — ubi patet effe — Parametrum feu latus redlum EUipfis. Ponatur Semllatus re^fliimj feu Applicata in Foco & diHantia Foci a Vertice AF=d, erit — =c3:a — s/(^aa — a bb) = d^=. a — sj {aa — ac ) , unde fit 2Ad — dd — ac & — 3.^ Hinc ent — a:quatio SUBDIVISIONE IN G E N E B^A. 73 jrquatio pro Ellipfi inter Coordinatas orthogonales ^ & j , Cap. VI. AblUrris X in Axe principal! AB ^ Venice A computatis , qiKV obrinetur ex datis diftantia Foci a Vcrtice AF = d 3c ScmilLitere redo = c ; ubi notandum eft feinper effe debcre id majorem quam c , quia eft AC= a = _j '' ^, & CD= ^ 2d c 148. Qiiod fi ego fucrit id — c cx\tyy = icx ^ quam ce- Tab. qiiacioncm liipra vidimus efle pro Parabola: a^quatio enim fiipe- VIII. rior yy = « + Cat nd banc formam rcducitur , initio Abfcifla- rum intcrvailo = ^ mutato. Sit igitur MJ N Parabola , b cujus natura inter Abfciflam AP=x , & AppHcatam FM=y hnc 2;quatIone exprimatur 2nrodi0,.inAnal,'wftn. Tom, 11, K - — c 2 74 DE LI N EA'IIUM SECUNDI 0 E^D I N I S ~ c :=r=r.AP AF J qu.T efl pra^clpua proprlctas Foci in Pa- rabola. I JO. Q_ionlani Parabola nafcitur cx Ellipfi, Axe majorc in infinitum audo; coni]dcrem is Parabolam , tanquam efl'ct El- liplis , fitque ejus Scmiaxis A C = a , cxiftcnre a quantitate in- finira, ita ut Centrum C •^'inite diftct a Verticc A. Ad M diicatur tangens Curva: M T Axi occurrcns in T; quia erat CP : CA = C A: CT, Qx\i CT , ob CP = a X a — Xi hincque AT == « At, cum fit a quantltas in- finita, AbfcifTa ^ prx' ca evanefcet , critque a — x = a, ideo- que AT = X — A P : quod idem hoc modo oflendi poteft. cum fit AT— — — , crit AT ■== x -\ , at quia fradlonis denominator eft infinitus , numeratore cxiftcn- a — X te finito y valor fradionis crit evanefcens , idcoque A T = AP = x. 151. Qiiod fi ergo ex pundo A/ ad Centrum Parabola? C infinite diftans ducatur Linea Af C , qua? crit Axi AC paral- lela 5 ca quoque erit Diameter Curva: omncs Chordas tan- genti M T parallclas bifccans. Scilicet , fi dncarur Chorda feu Ordinata m/t tangcnti AfT parallela , ca a Diamctro Mp bifccabitur in p. Omnis ergo reda Axi AP parallela duda in Parabola erit Diameter obliquangula. Ad hujufmodi Dia- metrorum naturam crucndam fit Afp-==t ^ pm =r= u , duca- tur ex m ad Axem normalis msr i erit, ob PT=2x , & MT=\/ (^xx-i-icx) , y/{^xx-]~ 2cx^: 2X : icx = pm \ ps \ ms ^ unde obtinetur // = ms ^= usJ — — i hinc erit A r 2X" 4- c ^icx-^usJ — f- , Quia vero eft = 2<^. -^r , ent SUBDIVISIONS IN G E N E B^A. 7f , 2x , cuH , . , . 2x Cap. VI. erK 2«+,.«v' + = 2CX+ ..a+zc«Vj^^ . hlncquc uu = 2 t ( 2X -j- == ^FM. feu /w' =/^FM, Mp. Ac angiili obliquitatis mfs eric Sinus ^^x+'c ^ V Cofinus = s/ = ^i£y i^^eoque /«. 2 w/>/ = -^^7 ^ FJ/ -^^^ ' ^"^^^ MTP= — MFr, 2 152. Qiiia eft MF=AP + y4F, ob AP = AT, erlt F M = FTi idcoque triangulum MFT ifofceles, & angu- \us MFr.= 2 MT A , uc modo invenimus. Cum deinde fit A^r=^2v/'V(A:-i- y-O, ericA/r=2 v^y^P.FA/, hinc ex Foco F in tangencem demifib pcrpcndiculo eric MS == TS^sJ AP.FM=^/AT.TF, undc eric^T: Ti" = TS: TF. Ex qua analogia perfpicicur pundum i' fore in rc6ta AS ad Axcm in Vercice A normali. Eric vero A S == PM, & AS: TS==AF: FS, ergo FS= VJF.FM & Fi'eric media proporcionalis inter AF Sc FM. Praterea vero eric AS : MS= AS: TS=^FS: FM-^ \/AF: v FM. Qiiod , (i ducacur ad tangentem in M normalis M W Axem fecans in W ,^ni PT. P M = PM:P IVJeu 2x: sj2cx — \J 2CX \ P IV ; unde fic P IV= c , ubique igitur intervanum PfV, quod in Axe incer Applicatam P M d>c normalein 14'M intercipitur , conflantcm habet magnicudinem atque aeqnale eft femilfi Lareris reCtl , feu Applicatx F H. Eric autcm FH^ =: FT^FM &i MPV ^iVAF.FM. 153. Pcivenimus jam ad Hyperboiam , cujus natura expri- mitnr hac a*qnatione yy ^= « + £x -f- y x x , Abfci/Tis fuper Diametro orthogonali fumcis. Qiiod ii autcm initium Abf- ciHarum transfcratur intcrvailo oriecur ejufmodi sequatlo K 2 y y ==5 7^ DE LINEAB^UM SECUNDI 0 B^D I N ! S Lib. IT. 7jy =« + yx.v , in qua Ahfcinje a Centro coniputantur. Dc- bet aiitcm y cHc quantitas allirmativa ; quod vcro ad cc attinet, pcrindc eft five ea lit quantitas affirmativa five nrgativa , pcr- mutatis enim Coordinatis x Sc y , ariirmario quantitatis « in Tab. ncgationem mutatur & viciiTim. Q.iam ob rem fit ct qumiti- IX. tas ncgativa, & yy — yxx — at, i.tque apparct Applicatam y bis evancfcere : fcilicet , fi fucrit x = -f- \/ — & — y y/ — . Dcnotanre cr^o C Centro , fint A B loca , ubi y Axis a Curva trajicitur; ac , pofiro Semiaxe CA~ CB=: a, ■ eritrf = v/— 5 &cct=yaay undo y y y x x — yria. Q^iamdiu ergo eft x"" minor quam , Ap})l''co'a crit imigi- naria, unde toti Axi AB nulla Curva:porrio rcfpondet. Sumto vero XX- majore quam /ta^ Anplicatse continue a efcunr, atque tandem in infinitum abeunt , habebit ergo Hyperbola qua- tuor ramos y/i, Aiy BK^ Bk in infinitum excurrci;tcs ^. inter fe fimilcs atque .rqualcs, qu^-e eft propriera-j principalis P^yperboiarnni. 1 54. Qi^iia , pofito .V = o , fit yy = — yaa. Hyper- bola non inftrr Eilipfis habebit Axem coiijugatum , quod in Centro C Applicata eft imaginaria. Erit ergo ipfe Axis con- jugarus imaginariiis , quern, ut aliquam fimilitudincmi Elilpiw fcrvemu5, pouaujus =^l> >/ — i , ita ut fit yaa. li> ^ & y — . Vocara ergo Abfcifia C? = x, & Applicara P.V/^y. AO. ^ X r J ^ crit yy = (x.v — a , ideoque cTquatio pro Ellipfi ante trietata _)'_)' =: (^^^ — atx) tranfinutatur in rcT-'ii/'ti jncin a it pro Hyperbola poncndo — i> if loco Ob banc ergo r.ui - nitatcni proprietares Ellipfis ante invcntse fiicile ad Hypctbo- 1am transfcruntur. Ac primo quidem , cum pro E!lip(i diPan- tia Focorum a Centro efTct =^(^^4 — U), pro Hyperbola crit ZVBDIVI^IONE IN GENEVA. 77 erlt CF= CG= \/ ^aa + hh), Hinc erit FP — x — Cap. VI. \/(^aa bh) & ^-h \/(^aa + ib^i unde , oh jy = — ixy^'C^^H-^O) = ^v/( ^^ + hb) Dudlis ergo cx iitroquc Focoad Curvx' pun(ftum M rcdis FA/, CAf crit FA/"+y^C= ^iLL^SiGM—AC=^-^^-^, harum ergorc-aaium dif- Cvi ferentia CA/ — FAf jequalis eft 2^4 C. Quemadmodum er- go in Ellipfi fumma harum duarum Lincarum xquariir A\i principal! A B ^ ita pro Hyperbola differentia .Tqualis eft Axi principali J B. 155. Hinc ctiam pofitio rangcntis A/T deHnirl potcrt,eft enim perpctuo pro Lincis fccundi ordinis CP. C A =^ CA. C T: unde fit CT=^ '-^,&c PT= "^^=:^^ = ; hinc- X X box que MT = -^^ V{b'x'-}-^y)= ^ \/ ( aaxx + bbxx — \ At eft FM. GM ^ ±!Ei±J^^'^ — , ergo MT^ ^ v/FAf. GM. Deinde eft F T = s/ {aa + bb ) — — , b x X & GT= ^(^aa^-bb^-^-^-j- ergoFT: F M= a. x , Sc GT: GM.= a \ Xy unde fcquitiir FT: GT= FM: GM., qux proportio indlcat angulum FMG per tangentcm A/T bifc- cari, eftequc FMT=GMT, Rcifta autcm CAf produ- c^a erit Diameter obliqiiangula omncs Ordinatas tangcnti MT parallclas bifecans. 15(5. Dcmittarur ex Ccntro C in tangcntem perpendicnla- ris CQ, erit TMPT: PM = CT : T Qj C Q^kvi V FM, GM : ^f-^ : V ~ : TQ : CD i unde ori- K 3 tiir 78 DE LINEAK.UM SECUNDI 0 I^D I N I S '1 <"r rQ= Demit, tatur fimili modo cx Foco F in tangcntem perpcndiculum FSy eric TM: PT: PM^^FT: TS: FS, feu ^y/FM CM: '-^ : y ^ TS: FS: unde oritur TS^^ 7J/rru b bx ^ X bxsj iM. GM Si FS= .f ^.;> pariterque, fi ex alrero Foco G in tan- y FAl. G M * gcntem ducatur perpcndicularis Gs , erit Ts— ► li!l£^l=JLi) = Cr. ?r, & TS:CT=PT:Ts. Dein- de fit FS.Gs^ bb. Qiiia porro eft QS = erit Qi" = rS-\-rs^aay{VM-{. G M) ^ a y V ( aa ^ bb ) ^^j^ 2 " 2bx ^/ FM.GAf b^JVM.GM fequitur C5- = CQ: + Qi' = trfl/'^j;"'' = nab'^ ggj^bb) { bhxx ggbh ) /'^ ) xx a" bb. ¥M.G U f M. GM ^ ' Erit ergo, uti in Ellipfi , reda CS =a — CA. Dcinde eft CQ+FS.= i^f^^i^, ideoque ( Ca+Fi")' — CQ'= ibSiOli±^P^=JLl'' =: U.. Quare; fi ducatur ex Foco F aa . F M . GM tangcnti parallela FX , fecans perpendiculum CQ produdum in erit CX^ \l (^bb -\- CQ^ ), cui fimilis proprietas pro Ellipfi eft invents. 157. Si in Verticibus ^4 & B ad Axem perpendiculares erigantur donee tangenti occurrant in V ^ v ^ oh AT aSx-^ ^ JST^, ii±±L±l^PT:PM=AT: Al^==: X X BT:Bv,hxnc(itAy=^''^^^ScBv=.^J<^; ergo ay ay ^ AV, SUBDIVISIONE IN G E N E B^A. 79 ^^.B^^^Af^lZZJ!!)^^^, feu AV.Bv= FS.Gs. a ayy Dcindc PT:TM:=AT: TV = BT: Tvy ergo TF= n^znO ^FM.GM^ Tv=^-^^^-^ V FM. GM: xy xy unde fit rv. Tv=— FM. GM=FT. GT. SimiH autcm modo hinc plura alia confcda^ia dcduci poflunt. 158. Quia eft CT — ^, patct quo major capiatur Abf- • cifTa CP = Xj eo minus futurum c(Tc intervallum CT: at- c]ue adco tangcns, qux Curvam in infinitum produ(ftam tan- git, per ipfiim Centrum C tranfibit , fietque CT~o. Cum autcm fit ta^^. PTM= — > pundo M in infinitum FT day ^ abeunte , feu pofito a: = 00 5 fit ^ = s^xx — aa) — * Tangcns ergo Curva: in infinitum produd.T , & per Centrum C tranfibit, & cum Axe angulum conftituet _^C/^ cujus tan- gens = Pofita ergo in Vcrtice A ad Axcm normali AD = b^ turn rctfla CD in infinitum utrinquc produda , Curvam nufquam quidcm tangct , at Curva continuo magis ad cam anpropinquabit , donee in infinitum tota cum reda CI confiindatur. Hoc idem valcbit de parte C/6, qua? tan- dem cum ramo Bk confiindctur. Atque fi ad alteram partem fub eodcrn angulo dncatur reda KC i , ea cum ramis B K Bi in infinitum produdis convenlet. Hujufmodi autem Linci^ red.r , ad qiias Linea qu.Tpiam Curva continuo propius acce- dit 5 in infinitum autcm excurrens dcmum aitingit , AsYMP- TOrjE vocantur, unde Lincrc rc(ft^ ICk^ KCi lunt bin^ Afymtora- Hyperbola?. 1 5p. Alymtotx ergo fe mutuo in Cenrro C Hj perbola: de- GuHantj atque ad Axcm inclinantur angulo ACD = ACd:, cujus tangcns = ~, anguliquc dupli DCd tangens = . unde go DE LIMEAB^UM SECUNDI 0 B^D I N I S IB. If. undc patcc fi fiierit ^ =a , fore aiigiiliim , Tub quo Afymto- -ta; fe intcrfecant , DCd-^ redo; quo cafii Hyperbola xquiU- tera dicitur. Cum aiitcm fit A C — a , A D = b ^ erit CD = Cd ~ / Qa a b b) ; qnarc , (i cx Foco G in utram- vis Afymtotain pcrpendiculuni G fl demirtotur , ob C G == \/(a4 +bb ) = CD , erit CH ~ AC= BC=^a, & GH=b. 160. Producatur Ordinata M P N = 2 y utrlnque donee Afymtotas fecet in & « ; erit Pm=P» ^ , & Cm== Cn ''-^^-^^^^±^^-FM^AC^GM —AC Turn a vero erit Mm = 2^ n =^ ny ^ ___ ^-v+tjy ^ a a unde fit Mm. Nm = Mm . Mn = -^vxx ^^^j> ^ ^ ^ (?^^)» = ^^x-AT — ^^^^ : erit ergo ubique yV^^ . Nm ■= Mm x Mfz— Nn. Nm — Nn. Mn ~ bb ~ AD\ Ducatur ex M Afymtotx C d parallel;! Mr ; erit ib\/{aa-{- bb^ — Mm-. mriMr), unde fit Mr = ~ ^/"' + ^ & Cri ( bx -4- ay ) \/ (an bh ) tj. m — mr:=Crr^^ — ^ v — zLi — \ irimc ergo con- ficictur Mr . Cr = = • Vel, duda cxA Afymtotc^ Cd parallela AE^ erit AE~CE= ~ sf{ad + bb ) J idcoque erit Mr. Cr = AE. CE; qua: eft 2 proprictas primaria Hyperbola: ad Afymtotas relatx. Tab. i^i- Qiiod fi c;-go Abfcifra.' CP ~~x, in una Afvmtotaa IX. Centro fiimantur , & Applicata: PM=y altcri Afymtota: parallela? ftatuantur, erit yx= ^ii-li— ^ , cxiftcnte A C = BC = a , ^ AD = Ad ~b : feu, fi ponatur AE — CE = erit y x^=-hh^ Sc y =. Pofiro ergo .v = o , fit y — CO , ac vicilTim fa>5lo x r= 00 fiet j =0. Agatur jam per SUBDIVISIONS IN G E N E A. 8i per pundiim Cmvx M re(fta qu^cunque QMN R, qux pa- rallcla lit dudx pro libitu redae GH, ac ponatur CQ—t, ^^p- QM=u, erit GH: CH ; CG = u: F Qj PM, ergo FQ='^u. PM== §1 unde, = f| . prr f'Q C Jf CC — « ; quibus valoribus lubftitutis , erit —,t if — — Trrrt— ^ GH GH U H nu ^hh , kwuu — ^fi*^"^ CH^^ CG ^ ^ ~ °' Habc- bit ergo Applicata u duplicem valorem, nempe QM 8c QN, G H quarum fumma erit = — / = QR , & retogulum QMx i52.»Cum igitur firQM+ erit QA/= Sc QN = RM. Qiiare , fi punda M 8c N convcniant quo cafii redla Q^ Curvam tanget, turn ea in ipfo piindo conta- dus bifecabitur. Scilicet , fi re(5ta XT tangat Hyperbolam , pundliim contadiis Z in medio redse XT qui pofitiim. Unde, fi ex 2 alteri Afymrota? parallela ducatur ZV , erit CF = VT , hincque ad quodvis Hyperbola? pundum 2 expedite tan- gens diicetur. Sumatur fcilicet VT == CV, ac redla per T & Curva: pundlum 2 duda Hypeibolam in hoc pimdo 2 tangct. Cum ergo fit CV. ZV = hh:='!^.±^, cxkCX.CT^ aa + hb^CD"^ =CD.Cd'. quocirca, fi rcda: DX8c dT ducercntur, esc inter fe forent p^^rallel^; unde facillimus oritur modus qiiotcunque Curvar tangentes ducendi. Quoniam deinde eft redargulum QM , Q^N =^ QH^CG'^^ ' patet, ubicunque recfra Q R ipfi HG parallcla du- catur, fore femper rcdanguium QM. QN ejufdcm magnitu- dinis. Eric ergo etiam Q^M . QN = QM . M R = QNx ^R = c H ^ c G ^ ^' Qi'°^ > ^^S>^ concipiatur duda tan- Eulcri Imroducl, inAnaL.mfm. Tom, 11, L gens 82 DE LIMEAF{. SECUNDI OI{piNIS SUBDIVIS. IN GENEPyA. L I B. II. gens ipfi Q R parallcla , quia ea intra Afymtotas in pun(5lo con- tadus bilecabitur , & fi tangentis femi/Tis vocetur = q . crit Temper QM.QN= QM. MR = RN. RM= RNx NQj= qq^ qu.c eft iniignis proprietas Hyperbolarum intra Alymtotas defcriptarum. 154. Qiioniam H/perbola ex duabus partibus diamerralircr oppofitis lAi & KBk conftat, ifta? proprietates non folum ad eas re(flas intra Afymtotas du(flas pertinent , qua? eandem Curvse partem in duabus puniflis inierfccant. Sed etiam ad cas, qua? ad partes oppofitas pertinguni. Ducatur nempe per pun^tum A/ reda Mqm ad partem oppofitam, cui parjllela aga- tur Gh ^ ac vocetur Cq^= t & qM=^u ; erit, ob triangula CGh & ?Mq fimilia, P M = y^~^u, 8cqP=x — / = u; unde fit x = t + -7 u. Cum autem {\x. xy = ^ ^ > fiet ^ / « + ^-Q^iT uu~hh, uu-h ^ / u — CG-Cl^^^°- 165. Applicata ergo u habebit duplicem valorem, nempe q M Sc — q/^, hoc ^« exiftenie ncgativo quia ad alteram par- tem Afymtot^ CP pro Axe aiTumt^^ vergit. Harum ergo bi- narum radicum fumma qM, — qn erit — / = — qr, idcoque q» — q M—qr, unde fit q M= rn qn = rM. Djinde autem ex Jtquadone inventa intelligitur fore radicum G /j* produdum — qM.qn= — c^~c1j ' ^^^^ qM.qn = qM. rM==rn.qn^ rn.rM = -^-^^^ hh, Hxc ergo redtangula , quotcunque teG(x ipfi G h parallcliE ducDin- tur , pcrpctuo ejufdem erunt magnitudinis. H.c autem funt pra-cipu^e fingu-arum fpecierum Linearum fccundi ordinis pro- pr-cMtcs , qua;, fi cum proprietatibus gcncralibus conferantur, infinita fere infignium proprietatum mulcitudo conficitur. CAPUT DE EJMOKVM IN INFINIT. EXCl%t{ENT. INVESTIGAT. 83 CAP.m CAPUT VII. De ramorum in irrpnitum excurrentium iwvejiigatione. 1 66. Ol curva Linca qiurainque habeat ramum feu partem v3 in infinitum excurrentem , atqiie ex ejus pundo in- finite diflito ad Axcm quemcunquc demittatur Applicat.i nor- malis; tum. vcl Ablcifla x vcl Applicntaj vel utraquc Coor- dinata, erit infinita. Nifi enim vcl alrerutra vel utraquc cffct infinita , turn didantia pundi in Curva affumii ab initio Abf- ciflkrum foret finita ncmpc ==\/Qxx-{-yy ), contra hypothc- fin. Qiiam ob rein , fi Curva habcat ramum in infinitum ex- currentem , vel AbfcifTa; cuipiam finitce convcnict Applicata rcalis infinita , vel Abfciflx infinite magna: refpondcbit Ap- plicata rcalis , five finitn five infinite magna. Ex hoc igitur fontc Curvarum rami in infinitum excurrentes invefiigari po- terunt. 157. Sit propofita arquatio algebraica inter Coordlnatas x & y cujufvis ordinis , puta ^/ ; aique fcorfim confiderentur ter- mini , in quibus variabiles x & y obtinent ft dimenfiones , qui erunt + x -\~ yy x"- <^y ^ x'-f -f- ^x\ quce expreffio rcfolubilis erit in Fadores fimplices form;^ Jy-\-Bx, five reales five imaginarios. Atque , fi habeat Fa- dores imaginarios, corum numerus erit par, biniquc corjun- d\ dabunr Fiidorem duplicem rcalem forma* y^^)-^ — lABxyX cof.

five utraque, ponarur infinita == co , ) fcmper valorem induct in- finitum — 00^, quia terminus 1 A By x. cef.cp femper minor eft- qiiam duo reliqui y^^^^ + fi'x* , neque enim A ncc B po- tcft elfc ^o. Hujufniodi ergo Fador A^y"- — i AB^y. cof '■ + L 2 B'x\ 84 DE IlAMOIiUM IN INFINITUM Lib. II. B^x^ , fi vel a: vel;' vel utraque ponatur infinita, nequc nihilo - ■ - neque quantitati finite , neque etiam quantitati infinit:^ oo potefl: effc ajqualis , cum ipfa fiac = oo % qua: infinities major eft quam 00. 168. Quod fi ergo xquationis pars fumma ccy" + ^ ;c + y/*""^ X* + + 1^"" nullum habeat Fattorcm fimplicem realem, quod quidcm evenire non potefl-, nili ft lit nuinerus par j tum ex meris Fadoribus duplicibus hujus formx J^y"- — lABvy.ce/:^ + jB^x* conftabit. Qjare , fi vel X vel y vel utraque ponatur infinita , ipfa ilia expreffio valorem induet infinitum = oo : neque igltur quantitati fi- nltc-e , neque ulli quantitati infinita; oo''', cujus exponens m minor fit quam » , n:qualis cffe poteft. Reliqua igitur a.'qua- tionis membra , in quibus variabiles x y pauciores habent dimenliones, quoniam infinita priebent minoris exponentis quam » , illud fuprcmum infinitum adjequare non pofTunt ; ideoquc ajquatio confiftere non poteft, fi vel x vel y vel utraque fta- tuatur infinita. 1 5p. Hinc ergo linea Curva , qu^e exprimitur a^quatione inter Coordinatas x ik y y cujus fupremum membrum nuUos habct Fadores fimplices reales , nuUos habebit ramos in infi- nitum cxcurrentes , ideoque tora Curva continebitur in fpatio finito, inflar Ellipfis feu Circuli. Qiiam ob rem, fi in a'qua- tione gcnerali fecundi Ordinis -i-Qxy + yxx-i- J'y-^ex-^- ^ = o, membrum fupremum, eiyy-\-Cxy-]-yxx, in quo va- riabiles X 8c y duas obtinent dimenfiones , non habeat Fadores fimplices reales, quod evenit fi G S fit major quam 4«y , tum Curva nullum habebit ramum in infinitum excurrentcm, crit- que adeo Ellipfis. 1 70. Q»io hxc diftindlius evolvere liccat , omnem jequa- tionem inter Coordinatas x 8c y propoficam , ita in membra diftin- EXCUKKENTIU^f INr ESTIGATIONE. 8T diftinguamus , ut ad fuprcmum feu primum rcfcramus omncs Cap VII. art]uationis terminos » in qiiibus variabiles x y candcm fiim- mam dimenfionem 5 cujus exponcns fit »5tcncanr. Ad fecun- dimi vero membrum rcfero omnes terminos , in quibus varia- biles amb.T K — I dimcnfiones conftituunt. Tertiiim mem- brum continebit eos terminos , in quibus ipforum x &c y nu- merus dimenfionum eft * — 2 , & ita porro , donee pervc- nlatur ad membrum ultimum, in quo nulla ineft dimenfio ip- farum X & y ,Sc quod propterea fola quantitatc conftante con- flabit. Sir autem P membrum primum feu fupremum , Q membrum fecundum, R membrum tertium, S quartum & ita porro. 171. Qiioniam igitur , fi membrum fupremum P nullum ha- bct Fadorem fimplicem realem , Linea curva , jequatione P + Q^'-h R+S -i- (kc = o indicata, nullum habet ramum in in- finitum cxcurrentem ; ponamus jam membrum fupremum P uni- cum habere Faclorem fimplicem rcalcm , 4y — ^ .v , ita ut fit P = {ay — i>x') My exiftente M Fundione ipfarum x & ^ , dimenfionum « — 1 , qua: nullos habeat Factores fimplices rca- les. Pofita ergo vel x \q\ y vel utraque infinita , fiet co" Q^^vcro fimile poterit cffe infinitum, at R^S > &c,, fient infinita minorum graduum. Confcquentcr ajquatio P + Q + R-k~ &c. o poterit fubfifiei c , fi fuerit ti y — bx =1 quantitati finita: , vel nihilo , ideoquc Curva in infinitum por- rigetur. 172. Sit ergo ay — hx^=^py exificnte p quantltate finita, qu2 ita debet efle comparata ut, Curva in infinitum abeunte, fiat ;.M4-Q+-/?-h^+- &c. = o feu / —Q—K—Shc.^ cum M fit quantitas infinita fuperioris ordinis quam R ^ S Scc.3 erunt fradiones , — , &c. — o , ideoque p = — ^ - Hanc ob rem fradio — ^ dabit valorem ipfius p , fi varia- L ? biles 85 r> E RA^fOKUM IK INFINITUM Ltb. it. biles x &: y fiant infinite. Cum aiirctn lit ay — bx ~ p ^ cric y = — & ^= ^ J— — ob-^=oli a X a a X a a X x z=: 00. Curva ergo in in.^nicu ii abciinre fit^ = . 173. Cum igitur QJk M Cmt Funifliones homogencae » — i dimenfionum , eric ,^ Fundlio niiUius dimenlionis , ideo- que fi ponatur y = pr^bebic valorem conftantem pro p, Vel 5 quia Funiflio ^ determinatur , fi tantum ratio inter y 8c X determinetur , qua? eft if : 4^ valor ipfius p obtinebitur fi in cxpreflione — ~, ubique i> loco j & a loco x fcribatur. Invento ergo hoc modo / erit ay — l>x--=:p, qu2S xquatio in ipfa cequarione propofita P + Q-hR-i-S-^ Scc.~—o contine- tur J fi Curva abeat in infinitum. 174. Portio itaque Curvse in infinitum extenfa ipfa expri- metur per hanc cequationcm ay — bx =p; qux cum fit pro Linea rc6ta , hxc Linea re«f^a in infinitum produda tandem cum Linea curva confimdetur. Erit ergo Linea redta hxc Cur- \x afymtota , quoniam Linea curva in infinitum porrcda cum re(5ta congruet, idcoque continuopropius ad earn accedet. Atque cum arquatio propofita P + Q-h R-h S-+- &c. = o , podto x vd y = ocj abeat in a:quationem ay — i?x =p , fimul intel- ligitur hanc Lineam redam utrinque in infinitum produdam tandem cum Curva congrucre. Quam ob rem Linea curva duos habebit ramos in infinitum excurrentcs inter fe oppolitos , quorum alter cum ifta Linea reda antrorfiim , alter cum eadem retrorfum infinite producia convenier. 175. Cum igicur Curva, fi a?qiiationis P -h Q 4- 4- 5*+ &c. = o , membrum fupremum P unicum habeat Fadorem fimplicem realem, pr.Tdira fit duobus ram's in infinitum cxtcn- fis , atque ad eandcm Lincam rcdam utrinque convcrgcntibus, qux Linea re^fla ejus Alymtota vocatur j nunc ponamus fiiprc- mum EXCUI{,K^NTI UM INVESTIGATION E. 87 inurn membriim P duos habere Faiftores fimpliccs realcs ay — Cap.VII. & cy — , ita ut fit P=(ay — bx ){cy — dx") A/, crit M FiinclivO homogcnca n — i dimcnfioniim. Duo rurem cafus hie perpendendi vcniuntj prout ifti bini Factores fuerint inter fe sequalcs vel inxquales. 175. Sint hi Faciores inter fe incequales ; atqiie manifcftiim eft sequationem {ay — b x^{cy — d x ^ M + Q-^ R + S -\- &'C. = o, duplici modo fubliftere pofTe , pro Ablu'flis vel Applicatis infinitis, vel fi ay — bx vel fi cy — dx aquctur qiiantitati finita:. Sit igitur 4';' — bx^=f>\ cum p fit qiian- tltas finita, in infinite erit-^ = , atque ut ante fict — Q — A — 5 — &c. — n. t: A- ^ — 7-77 7 , s , quce eft FunCtio nuUius dimenfionis ipfarum x ^ y\ quare , fi ponatur = — , vel J quod eodcm redit , fi ubique fcribatur b loco y & a loco verus prodibit valor conftantis qu^efita; /. Erit ergo ^~'(Tc^^VdyJi^ &5 ob Fadores ina'quales , be — ad non erit = o , neque etiam A/, quia nullum omnino Fadorem rea- 1cm fimplicem complectitur , in nihilum abirc poteft; unde va- lor pro / oritur finitus , vel etiam = o , quod evenit , fi vel membrum Q^prorfus defit , vel Fadorem habeat ay — bx. 177, Ob luprem.i ergo mcmbri F Fadorem realem fimpli- cem — bx 5 Curva , uti in priori cafu, unam habcbit Afym- totam , cujus pofitio indicatur arquatione ^ — bx=ip. Simili vero modo J ob alterum Fadorem cy — dx ^ quoque habcbit Afymtotam, quam pra^bebit ajquatio hac : cy — dx= cxjftente ^ — C^ZZr^j}^^ ' poftquam ubique loco y ^ x hi valores detcrminati d ^ c fuerint fiibftituti. Qiiocirca Li- nea curva omnino duas habebit Alymtotas , idcoque quatuor ramos in infinitum extenfos , qui cum illis redis tandem con- gruant. Hie ipfe auicm cafus locum fiipra invenit in Hy- perbola . 88 DE B^AMOIiUM IN IHYINITUM II. perbola : quare , fi in acquatione pro Line is fccuncii ordinis ccyy + Qxy -{-yxx-Jr^^j + o ruprcmum mcir.bruin uyy -{-<^xy yxx duos habeac Fadorcs fiinplices inarqualcs reales , quod evenic fi fuperet 4«»y5 turn Curva crit Hy- perbola, 178. Sint ambo Fadores ay — hx Sc cy — ^ix inter fe x- qualcs ita ut fit F = (,^iy — ^^)* M. Cum igitur fit F 4- Q-f-i?+5'+&c. = o,erit (ay — ^xy= ^ » QLu'a autem eft Q Fundio « — 1 ; R n — ^ \ & S Fundlio n — 3 dimenfionumj ob Fun^tionem /z — 2 dimenfionum erit, cafu infiniti, — = o , ideoque C — bxy=z — ^ = mjf-^) +-) - -i- Ac eft -5^^ & Fun(5iio nullius dlmenfionis ipfarum at & y. Quare, cum in infinlto fit jy : a: = l>: a y Ci hxc ratio — pro ^ feu ^ pro y Sc a pro x fiibftituatur , utraque ilia Fundio abibit in quan- titatem conftantem. 17 p. Fiat ergo, fadla hac fubftitutlone, -rrr — . =A Sc = B; eritque (.^y — l>xy == — A( /^y + vx) — qux eft sequatio pro Linea curva cum qua Linea curva squa- tione P + Q^-h -R 4- + &c. = 0 exprcfta, poftquam in in- finitum procelFcritj confundctur. Verum, quia quantitatcs /a & V funt arbitraria?, fumatur ^i* & v = ^,30, immurandis Coordinatis , fiat ay — ifx =u s/(aa-\- hb^ ^ by-\-ax = ^sj (aa-\^bb)^ eritque pro eadem ilia Curva ifta .-equatio uu + S^iaa+bb) + ^T^rTb = ° ' P^^^^ P'^ Parabola. Curva ergo qua?fita ita erit comparata , ut in infinitum pro* tenfa cum Parabola confundatur. Habcbit ergo duos tantum ram OS EXCUryfiEN TIUM I N V E S T I G A T I 0 N E. 89 raraos in infinitum excutrcntcs , quorum Afymtota non eilt Li- Cap.VII, nca reda , Ted Parabola fupcriorc a-quationc cxprefla. -~ 180. Evcnit hoc fi non fuciit = o : at fi fit = o (quod evcnit fi membrum fecundum Q^vel defit vel divifibilc jfuerit per /ty — ^ j ) turn a^quatio ceifai efTe pro Parabola , critquc ^— — o, cujus tres cafus crunt cvolvcndi. a ii "-t- b h Prime fcilicetj fi B fuerit quantitas negativa, puta ^- ^ ^-^ = — ff^ sequatio uu — ff=o duas in fe complcdetur ctqua- tioncs u — /= o & u~r- f =0 , qu^e crunt pro duabus Li- ncis redtis inter fc parallelis, quarum utraquc crit Curvx Afym- tota, uri cafn ptimo: atquc ideo Curva quatuor habebit ra- mos in infinitum cxcurrcntes qui cum iftis duabus rcdis confun- dcntur. I Si. Sccundus cafus cfl: quod fit B quantltas affirmativa , puta -\- ff' Qj^iia vero hoc cafu a:quatio uu ■\-ff = o eft impoffibilis , Curva nullum habebit ramum in infinitum ex- currentem , fed tota in fpatio finite continebitur. Non folum igitur Curva, qua" hac a-quationc P4- (3 4- + '$'+ &c.-=o , continetur , nullum habebit ramum in infinitum extenfum , fi membrum fupremum ? nullum habcat Fadlorem fimpliccm rea- lem , fed etiam idem ufu venire poteft , quamvis F habcat Fadores, uti mode vidimus. Plurcs autem hujufmodi cafus adhuc occurrcnt. 182. Tcrtius cafus eft quo fit etiam 5 = 0, in quern uterque prarcedcntium incidere poteft, ex quo ambiguum eft, quomodo Curva futura fit comparata. Hinc ad figuram 'Cur- va: definiendam fequcntes termini fpedari dcbcbunt. Scilicet, cum fit P + q 4- + ^4- &c. = o, atquc ? = (^;— bxyM^ in infinite erit = Aj&f^v — hxy ^^^ — -^ + &c. . Ponatur erge , ut ante , fada fubftitutione — =■ Euleri Introduff, in Anal, tnfin, Tom. IL M — 90 DE I{,AMOI{UM IN INFINITUM — , -%=A(^y 4-4^), ~ = B; turn vcro cum 5*, T y F , &c. , fint Fundlones — 2), (» — 3) , &c. dimenfionum , exiftente M Fun(flione ( » — 1 ) dimenfionum , S{hy + ax) ^ ^ , T-by+axy ^ ^ . V'by + .x)' ^ ^ M * M ^ M * i + &c. =0. Hrc ergo arquatio exprimit natu- {b y ax y o ^ 1 ram c\\r\x Linear, cujus porrio in infinitum diflans , qua; pro- dit fi hy-{- ax ponatur infinitum, conveniet cum Curva in jequatione F + Q^\- R + S i- Sec. = o , contcnta. Qiiam- vis cniin, Curva in infinitum excurrentc, Qay — i>x)^ valorem obtineat vel finitum vel infinitum ordinis tamcn inferioris quam 00 * , tamcn l>y-{- ax valorem habcbit infinitum. 183. Mutemus autem Axcm , ad qucm Lineam idam A- fymtotam invcntam referamus , ac in co ponamus AbfcIfTam "+^^ & Applkatam, ^2i:^|L- -«,. Ht- %/{aii-\-bh) *^ y {a a bb ) que, brevitaiis gratia, \/(^aa -\- ii>')=g , atque erit sequatio . At , B . C , D . E , ^ r> uu -f- -h — H r + ~+ — — n + = o. Cum g gg g'f g^tt g't' igiturin cafu, qucm evolvere debemus, fity^=o, & B = o, C D E fitt uu + — r "4 — ^ T~i + = o. Q'lod , fi jam non g ^ g g t ^ • • " D E fucrit C= o , pofito / infiniro, termini -f- + Sec, prae -f^ evancfccnt, crirque uu-\--^^ =: o j qua scquatione natura Lincje curva: continetur , qua?, pofito /= 00 , cum Curva quo:- i]ta confundetur. Quare , cum hinc fit « + ~~rf va duos habcbit ramos ad eamdem Axis partem utrinque con- vergente.s. 184. Qioi li infuper fuerit C = o , turn fumenda eft ifta a:quatio BXCUK,I{,ENTIUM I K V E S T I G A T 1 0 N E. 91 gequatio uu -h 'Tj] ~ °' itcrum tics cafus occurrunt prout D fucrit quantitas affirmativa, vcl ncgativa, vcl nulla. Piimo cafu J ob .Tquationcm impolTibilcm , Curva nullum habebit ra- mum in infinitum cxcurrcntcm, fed iota contincbitur in fpatio finite. Sccundo cafu, fi — — ffoh uu = -jy i quia po- fito tam /=+ 00 quam / = — go , Applicata u dupliccm obtinet valorem evanclccntcm , affirmativum & ncgativum ,. Curva habcbit quatuor ramos ad Axcm utrinquc ad utiamque partem convergentcs. Tcrtio autem crsfu , quo £) — o , fu- E menda eft eequaiio uu -\- -jjT — ° 5 ^"i"^ F''^^ ^'^ ^^^^^^ > que in §. prarccdcntc : ficquc confidcratio continuari debebit , quoad a^-quatio P + Q^-i~ R S -\- &:c. , terminos ulte- riorcs fuppcditat, 185. Ponamus nunc membrum fuprcmum P ^tquationis P -h Q + ^ -h &'C. — o , tres habere Fadorcs limplices realesi atque manifcflum eft, li ifti Fadorcs fuerint inter fc inojquales , tum dc unoquoque valere ca, qua? fupra de unico Faciore reali funt cxpofita ; quo ergo cafu Curva habcbit fcx ramos in infinitum excurrcntcs, ad tres Lincas redas Afymro- tas convergentcs. Si bini Fadores fuerint a?qualcs , tum dc tcrtio ina'quali idem erit tenendum , quod ante : at dc duobus sequalibus cadem pr.Tcepta funt notanda , qua? ante dcdimus. Tantum e^go fupcreft cafus tcrtius evolvcndus , quo omnes tres Fadorcs funt inter fe iequales. Sit igitur P = (ay — bxyM. Et, quia icquatio P -f + &c. = o , fubfiflcrc non potefl: in infinito, nifi {ay — bxy habcat valorem vcl fini- tum , vel infinitum quidem at ordinis inferiorls quam oc ' , quo poteftas infiniti , in quam membrum fuprcmum P abit, fiat mi- nor quam 00"; erit utique in infinito ~ — ~ • 1 85. Ad hunc cafum exponendum prinium fpcdari oi orret membrum fccundum Q , utrum id Fadorcm habcat ciindcm A) — bx an fccus : ubi notandum eft fi omnino dcfit , tum M 2 in 92 DE I^AMOKUM IN INFINITUM Lib. II. in priori contineri , quia nihilum quemcunque Fadlorem agno- fcit. Primum itaque non fit Q^per ay — divifibile. Et, cum Q fit Fundtio » — i dimcnfionum , M vero Fundio » — 3 dimenfioDum , erit ; ,^ Fundio nuUIus dimenfionis, ideoque pofito = , abibit in quantitatem conftantem, qux fit = A, eritque C^y — ^ + ^ (ax-{-byy =0, fequentia enim membra pr^bcbunt terminos, qui in infinite prse A(^ax -i- b yY evanefcunt. 187. Linea igitur curva , qu^ hac a?quatione exprimitur , ita crit comparaca, ut in infinitum produda cum Linea curva aequationc P + Qj\~ R 4- &c. , cxprefla congruat. Ad illam autem propius cognofcendam , earn ad alium Axem re- feramus, in quo fit Abfcififa jf= ^-^ ^ ^-^ &■ Applicata ~ ~ pofito \f (^aa-\~hb) = g , eritque + = o qux sequatio , fi ponatur / = 00 , dabit partem Curvx qusefi- tx P-hQ -h R -h &c. = o, in infinito cxiftcntem. Qiiare, Att fi figura Curv« + -- =0, cognita Rierit, fimul Curv^ P -h Q-h R-h &c. = o 5 portionis infinita? figura crit cognita. In Ca}tirc autcm fcquentehas Lineas curvas Afymtotas data ope- ra evolvemus. 188. Quod fi membrum, fecundum Q Fadorem habeat ay — bx i vel fimul erit divifibile per (ay — bxy, vel fecus. Ponaraus non efle divifibile per (ay — kx )\ ac fumatur ifta Rmdio nullius dimenfionis j 7-^^ — , , ^ qivjo. pofito {ay hx)(ax -f- by)M ' ^ ' ^ ~ ~, prjebeat iftam quantitatem conftantcm A, eritque {ay~bxy +Aiay---bx){ax + hy^ + i _j_ _1 _^&c = 0. Hie eric -~ , pofito = — vel B(ay - — Ix) vcl B{ax-\^ EXCUKK^^'^iU^ INVESTIGATI ONE. 53 Biax+l^yji prout R fuerit per ay — Ipx divifiblle vcl mi- nus ; verum — erit quantitas conftans C. Hinc , ifta aequa- tlone ad alium Axem relata, inter Coordinatas / & « , ut ante fecimus , ea erit vel «' + -h + ^ = ° ' + ■^ff. 4- 5-^4- =o. Quia autem tantum cafiis hue fre- g i dat cum / = oo , termini ultimi evanefcunt. Eritquc ergo priori cafu 4- -^y^ ~ ° ' dupliccm pra^bct Afymtotam nempe Sc M = oy dc u u + ^ = o, alteram redam , alteram Parabolam. Pofteriori cafu quoqne , exiftente / = oo , vel u hebebit valorem finitum, eritque , ob finira prx infinitis evantfcentia , + ^ = o , ideoquc u = pro Linea reda. Pra^terea vero u valorem infinitum Ag ^ habere poterit ; ficque , evanefcenre termino tertio, fiet»^ + ^=Oy pro Parabola. Qiiarc utroquc cafu duplex prodit Afymtorn . altera reda aliera Parabola , cx quo hos cafus a fe diftingi.it non opus eft. i8p. Sir Q ctiam per (4y — l^xY divifibilc, atque prout R per Cay — ^.v) fuerit divilibile vel lecus , iifdem , quibus ante, operationibus inflitutis ,, prodibunt inter iS>c u ha: a:quatio- nes; vel H f- , -r =o> vel /r + . S' J g g = o. Prior cafus eft pro tribus Lineis redlis inter fe parallc- r 'J • • ' I Ai4' , Bu , C lis, n quidcm omnes ax]uationis « ' -h f- -rH r = Q radices fuerint reales , vel pro unica rcda Afymtota , fi dux radices fuerint imaginatia:. Hinc vero varietares nafcunrur piouc trium iftarum Alymtotarum inter fe parallclarum vel bi- M 3 iix 94 T>E F^AMOKUM IN' INFINITUM nx vel onines coincidunr. Poftcrior aurcm calus + -f- ^ = o , pofito / = oo , locum habere nequit nifi u fit infi- nitum, ideoque terminus — prse primo evanefcet, erit- que »* -h "p^" ' ajquatio pro Afymtota curvilinea ordi- nis tertii. ipo. Sin autem fuerit A = o, B = o , & C == o , turn recurrcndum eft ad terminos a?quationis P + + &c. = o fequentes, qui pr^ebebunt hujufmodi aquationem D E F »' + ^ + 4- + &c. == o , in qua , nifi fit D~Oy tertius cum fequentibus evanefcit, ut fit «* + -^^ = o i fin & D~Oy erit -| — ^r=:o; &, fi etiam E = o, erit u* -f- = o , dec. , qua; sequationes Lineas curvas denotant , qua?, pofito 00 J cum Curva in lequatione P Q -\- R + &c. = o , content! congruant. Ifta? autem ^quaciones , quia ineft poteftas impar , Temper fiint reales , ideoque certo ramos in infinitum excurrentcs, declarant. Interim tamcn pro his iif- dem cafibus Linea redla eequatione u = o , exprclfa quoque erit Afymtota, quia eft Afymtota Curvarum + -^ = o, ipi. Cum igitur rami Curvarum ad Afymtotam rcdam con- vergentes tantopere difcrepare queant , convcnit hanc diverfi- tatem diligentius perpendere , quod ficr , ii Linea curva fim- pliciflima definiatur , qua? ad eandcm Afymtotam re(5tam relara cum Curva propofita confundatur. Sic , ctfi a?quatio //* + ~-- + ^ -i- -S- = o > fi radices omncs habcat reales , tres g g g oftendic Afymtotas xq^u inter fe parallelas , tamcn nondum patet EXCUKKENTIUM INVESTIGATIONE. 9^ patet utrum crura Curvx in infinitum extcnfa fint Hyperbo- Cap. VII. lica 5 hoc eft a:quatrone u = -j cxprcfTa , an alius generis , c c veluti jequatione u= ~^\q\u= &c. , exprefla. Ad hoc cognofccndum fumatur fequens proximus terminus qucm aequa- tio fuggerit 5 nempe -^j-, vel, fi hie defit, -yp , vel etiam , hoc dcficiente , ^j.' Sumamus , ut rem gcneraliter abfolva- mus 5 terminum Tequentcm efTe : atque ex natura a?quationis P -h 0,, + R + &c. — o, qux eft « dimenfionum , patet ^ non polfe efle numerum majorcm quara » — 3. Sint equa- tionis H — ^"^J^"^ radices feu Fa^lores (/^ — d yu — C )(» — y) , eritque (u — — — y) — K c' J • • — 7- = o. bit u — « = , qux aequatio expnmet natu- ram unius Afymtotar, eritque (ct — € + — )(« — y-h — — y)I__ K A* ip2. ^quatio hare obtinet, fi radix a fiierit inseqnalis re^ liquis radicibus € & y , hocque cafu fiet / == ( « — wC'* — y) & M = ^, unde radix u = <& fuppeditabit iftam Alymtotam Curvilineam u — « = — K _. Si ergo om- (« €) (cc — y ) / nes tres radices iuerint inter fc injequalcs , finguL-^ hujufmodi Afymtotas prsebebunt. Sin autcm duae radices Cmt aequales, puta / K — ) = — r ' ^3 pofito / infinite , fit 9tf DE IiAMOI{UM IN INFINITUM L I B. II. puta C =ct,, b'mx AfymtotiE coalcfcent in unam , eritquc ^'(^ — y)= 4-, unde fit r=— ^ & 2A*=/f. Q,ia- A ^■~>' re hujus duplicis Afymtotie natura exprimetur hac a^quatlonc (^u — ety = . Si omnes tres radices fueiint a;- quales , ideoque tres Afymtotae in unam concrcfcant , ejus na- tura exprimetur hac squatione (u — ~ — . ipj. Qiiod fi ajquationis P -{- Q-{- R -i- S i- Sec. , fuprc- mum membrum P quatuor habeat Fadtores fimplices reales , (i ii fuerint vei omnes inarquales inter fe , vel bini aequales , vel etiam tres ^quales, ex antecedentibus natura ramorum in in- finitum excurrentium una cum Afymtotis colligetur. Unicus ergo cafus, quo omnes radices funt inter fe a'qualcs, explana- tione indiget. Sit igitur P — ( ay — b xY M ^ ut (it M Fundtio n — 4 dimenfionum ; atque, fi in Fundionibus nul- lius dimenfionis , uti fupra , ponatur =z , ut prsebeant quantitates conftantcs , fimulque ponatur , mutato Axe , / = ^Ji±±y^u=='^—^\e:^{acntcg===V(:^a +hb), pro Lineis Afymtotis fequenres inter ^ & « orientur scquationes. Primum fcilicet , fi Qjion fuerit divifibile per ay — hx^ habe- bitur //^ + l^I'=o. g 194. Deinde, fi Q^fit divifibile quidem per ay — hx at non per(^^ — ^^)», prodibit «*4- + 511=0, in qua, S Si pofita / = 00 J Applicata u poteft efTc vel quantitas finita vel infinita , ergo duplex prodit Afymtota, reila fcilicet u + ^ = 0 , & Curva «* + ^—^ ■= o. Qiiod ad redtam attinet, ad earn propius cognofcendam fumatur terminus fequens pro- ximus t EXCU TIUM INVESTIGATIOHE. 97 . ^ A' . , B , g K Cap.VH. ximus, qui fit —r , ac rcperictur H a . ^ quae eft iequatio pro Curva , cujus pars refpondens Abfciflic / — 00 cum Curva qua^fita conFundetur. ipy. Sit nunc Q^divifibile per (ay — l> x )^ at non per (ay — ifxy J videndum eft urrum R lir divifibilc per ay — an fecus. Priori cafu prodibit u* -h + — -h ^ = oj po- fteriori vero «^ + — - + + ^ = o. Prior cafus i gg g* duplicem dat aequationem, prout u eft finitum aut infinitum, ideoque refolvitur in has duas squationes -f- — -h & + — == o ; quarum ilia , fi radices habet ambas rea- les & in^quales , prsebet duas redas parallelas , fin autem ra- dices fint imaginariae , nullum oftendit ramum in infinitum ex- Currcntem : hxc vero »* + ~ o , dat Parabolam Arym- totam. Pofterior xquatio + (obeva- nefcentem pros fadlo /= oo, )duas continet xqua- tiones formse uu-i-oct =0 , ideoque dua? prodcunt Patabolac Afymtota? , fi fuerit major quiim 4B, qua? in uram coeunt fi y4* =4-8, at penitus imr.ginaria: evadunt fi minor quam 4 -B , quo cafii nullus Curvaj ramus in infinitum excur- rens defignatur. Sit jam divifibile per (ay — ^x")'; atque, prout R & 5* fiierint divifibilia vel non per 4^ — ^x, obtinebuntur icquentes aequationem Eulerl hdr^M in Anal, infn, Tom, 11, N »'* + 98 DE EJMORJJM IK INFINIT, EXCUKK^NT. INFESTIGAT, Lib. II. ^^^^ Bu* Cu , D + -J- + 7- + 7 = ° + H — = o g gs Hamm apquationum prima eft pro quatuor reStis inter fe pa- rallels , fi quidem omnes radices fuerint rcales & in^equales , radices autem sequalcs duas piurefve in unam colligcnr. At vero radices imaginaria? penirus vcl duas vcl omnes c medio tollunt. In aequatione fecunda , ob / = 00 , Applicata u non C t poteft non efle infinita , eritque ergo u'^ + -p == o , Afym- tota Curva quarti ordinis. Ex aquatione tertia finitum va- lorem habere poteft u -{ ^ = o , pr^terea vero habet banc + — o J Lineam tertii ordinis pro Afymtota. Deni- qiic a*qaatio quarta, ob u infinitum fi / = 00, abit in u* Btt — =0, qua* sequatio, fi B eft quantltas affirmativa, eft im- pofTibilis 5 fin negativa , defignat duas Parabolas ad Verticem oppofiras J qu^ in infinitum produdta cum Curva confun- dentur. icjy. Ex his igitur jam via patet, qua ulterius progredi li- cet , fi plures Faitores fimplices fiipremi membri P inter fe fuerint ^equates. Quod enim ad Fadores ina^quales attinet, corum quifque fcor(im confiderari atque Linea redta Afymto- ta ex eo nata dcfiniri poteft. Sin autem duo Fadores fijerint ^quales , turn per ea , qvtx §. §. 178. & fequentibus funt tradi- ta , indoles Qwxvx definiri poteft j Similique modo pro tribus Fa.floribus 2?qual:bus negotium conficienc §. §. 185. & fequen- tes; atque cafum , quo quatuor Fadores funt a^qualcs , modo evolvi- DELINEISASrMTOTIS. 99 evolvlmus, ex quo fimiil pliirium Fa6orum arqurJitrs fiadlari Cap. potcft. Cctcrum J hinc pcrfpicitur quanta miiliiplicitas ac va- VIII. rictas in Lincis ciirvis tantiim rationc ramorum in infinitum cx- currentium locum habere qucar ; varietatcm cnim , qua: in fpa- tio finite inefie poteft, nondum attigimus. CAPUT VIII. De Lineis Ajymtotis. 19%' TN Caplte pn-ecedcnte vidimus plurcs dan Afymtota- X rum fpecies \ prieter Lineam redam cnim invenimus plures Lineas curvas Afymtotas hac a?quatione C cx- preflas. Atquc ipfa Linea rcfla fuppeditavit alias Afymtotas Curvilincas , cum quibus Linea curva magis convergat , quam cum Linea rcda. Quoties autem Linea redta repcritur efle Afymtota cujufpiam Curv^, toties Linea curva candcm rcdam pro Afymtota habcns a/Hgnari poterit , qua? etiam fit Afym- tota Curva? propofiisc. Hujufmodi autem Afymtota Curvi- lincamulto accuratius exprimit indolem Curv^e, cujus cfl Afym- tota ; oftendit cnim fimul ramorum numerum cum rcdta con- vergentium , atque plagam , utrum fupra an infra , an antrorfum retrorfumve ad re^am appropinquent. i9p. Hrc igitur infinita Afymtotarum varieras commodifli- me in ordinem digeretur , fi iplum fontem , undc e.^s fumus ade^pti , fequamur. Alias fcilicet Afymtotas prabcnt frguli membri fupremi Fadtores inter fe ina^quales , alias bini Fa- dores a?quales, alias terni a?quales, alias quaierni, & ita rorro. Sit iraque propolita arquatio cujufque ordinis n inter Coor- dinatas x ^ ^ qu^e fit P -f Q^-\- K -\- S -\- & c, o , ubi P fit mcmbrum fupremum continens omnes terminos n dimcn- fionum, Q fit niembrum fecundum continens terminos/? — i N 2 dimcn- 100 D E L I N E I S Lib. 11. dimenfionum, fimiliquc modo R tertiunij S quartum, 8c ifa porro. Tab. X. 200. Sit jam ay — Fador fimplex ipfius F, cui alius fi- Fig. milis non adfit ; ac ponatur P = (ay — l^c) M, eritquc M Fundio homogenca n — i dimenlionum non divifibilis per 4 y — if X. Sit nimirum A Z Axis , in quo fit Abfcifla AP = ^ & Applicata P M = y. Quo Fadlor 4y — l> x fuccindius exprimatur, fumatur alia reda AX pro Axe fecans priorem in ipfo Abfciflarujn initio A & taciens angulum XAZ , eiijus tangens — ^ , ideoque finus = ^ ^ _^ ^ ^ ^ & cofi- nus = ^ ( bb)' ponatLir Abfcifia AQ==t, & Applicata QjV/=^yi erit, dudis Pgy F/ no vis Coordi- natis u & / parallelis , P^ = Qf=. ^^J^^^-j^^ i Ag = a X -y r ay p r by y/Cau-i-bb)' ,^{„a + bby ^ yj{aa+bb) ' idcoque/ = ^^+Q^==^-f^ti^^; & Qf = ^ ("^4^ tx)' ^^S^ """^ Applicata u Fador fupremi membri F. 10 1. Ex his erit viciffim y == . ^ " / ^. , . & x == ^JVT+Tf) ' valores fi in aequatione F + Qjf R -}- &c. = o , lubftituantur , prodibit squatio pro Curva cadem ad Axem A X relata , inter t & Ut autem coetficientium multitiidinein evitemijs , fuftineant a, £, y, &c. loca om- nium coerticientium ; ac , fada fubflitutione , fingnl* littera? fequentes valores induent. A s r M r 0 r I 5. + &c- + &c n 2 , "—J r «— 4 4- &c. + &c. 4- &c. &c. Quia autem , ad Afymptotam invcnicndam , Abfciflam / in- finitam ftatui oportct , in quovis mcmbro omncs termini pr^'c primo evancfcent. Quarc. fi cujufvis terminus primus adiit, fcquentes negligi pofTunt; fin primus dcfit, capiatiir fecundusi fin primus & fecundus defint , a tcrtio erit incipicndum. 202. Quia « non dividit Fundionem A/, ejus primus ter- minus deeffe non potcft : fiet ergo at^ ^u+Qt^ '=0, unde pro u oritur valor finitus , qui fit = : hoc eft reda Axi X parallela ab coque intervallo c diftans erit Afym- tota. Jam , ad Afymtotam curvilineam magis ad ipfam Cur- vam accedentcm inveniendam , ponatur ubique , prn:terq«am in primo tcrmino , u = c , ac rcpcrietur hare acquatio at' + + + + 4- yc -\~^) + &c. = 0; vel, ob + u — c, erit {n — 0 ' + ^ 4- € c + y ) 4- ( 4- e ^* + y tertius fumatur, eritque (« — f )4- — — Tertio vcro etiam deficiente , fict ( « — ; 4- = o , &: ita porro. Si omnes, pra?ter ultimum conftantem, dcficiant, erit N 3 O 103 D E L I N E 1 S Lib. II. — f-) -\ — — o. Prorfus autcm omnes fi deeflcnt, / tota leqiiatio divifibilis foret per u — c , ideoquc ipfa re(5ta fi- — c=:Gj forct Curvse portio. 203. Si ponatLir « — c = zi feu, fi Abfciflae in ipfa Afym- tota redta capiantur, omnes Afymtot:): curvilinear, quas uni- cus fupremi membri Fador fuppedicac , in hac eequatione ge- nerali comprehenduntur z> ~ , denotante ^ numerum t quemvis Integrum exponente n minorem. Quemadmodum ergo hx Afymtora? curviiineje fint comparata: , (i Abfcifli t Tab. X, ponatur infinita , vidcamus. Sit ergo XT Afymtota reda Fi£' 3^- pro Axe fumta , & A initium AbfcifTarum , duda reda CD orientur quatuor rcgiones, quas litteris P, Q_j R & S defi- gnemus. Sit nunc primum z = — : & , quia fumto i ne- gative 5 fit z quoque negativa , Curva duos habebit ramos EX & FT in regionibus oppofitis P & S ad rcdam X T con- Tab. X. vergentes. Idem eveniet , fi ^ fuerit numerus quicunque im- par. At J fi fuerit = 2 , feu 2; == — , quia , five / fta- tuatur affirmativa five negativa , z perpctuo aifirmativa manet, Curva conftabit duobus ramis EX Sc FT in regionibus P & Q^ad rcdam XT convergcntibus ; quod idem contingit , fi i fuerit numerus par quicunque , hoc tantum difcrimine , quod convergentia eo fiat promtior , quo major fit cxponens i, 204. H-ibeat fupremum membrum P binos V:\dorcsay — inter fe cequales ; atque fada eadcm , qua ante , ad alium " Axern translatione , fiet A S r M T 0 T I S. 103 , «— a + 4* &c. + &c. 4- &c. + &e. Hinc, prout primus membri terminus affuerit j five minus, duaj oriuntur squationcs I. feu an* 4- Bt—O I I. feu Quod fi ergo prima jequatio 4- = o , locum habct, -j^^ Afymtota fit Parabola, cum cujus ambobus ramis duo Cur- 38.' rami in infinito confundentur. Curva ergo in binis regiO" nibus P & R ramos habebit cum Parabola E^Fdeniquc con- grucntes. 2 05. Sin autcm altera jequatio ttu u 4- €//4-v=o, re- fultet , turn videndum eft an habeat duas radices rcalcs an fe- cus. Pofteriori cafu enim hac aequatione nulli prorfus rami in infinitum excurrentes dcnotantur. Sint ergo amba: radices rea- les & ina^quales , altera = altera u= d , atque Curva duas habebit Afymtotas re(5las inter fe parallelas. Cujusnam vero utraque fit indolij , ut ante , inveftigabimus ; fcilicer, cum fit ci u u 4- Q>u -\- y = {u (^u — d ) , ponatur ubique «=<^> prjetcrquam in Fa Si omnes termini pmer ultimum conftantem defint. Vernm fi etiam ultimus evanefceret, foret (u — ^- = o , ideo- que Linea recSa ipfa forec Curvie portio , Curvaque adco complexa. 207. Quanquam fic omnes cafus, quos duo Fadores arquales prctbcant , ufque ad ' * n—2 t A s r M T 0 r I s. lor prsrbeant , cnumerati vidcntur , tamen ultima arqratlo alias adhiic induerc poteft formas , unde divert Arymtoiie fcqiiun- ^ ^ tur. EvenirhoCjfi Fador poreftatis / per » — c divifi- bilis deprehendatur : turn enim , uti in primo tcrmino , rclin- quaiur u — r ac adjiciatur infupcr teiminus fcqutns qui pro- xime adeft, hocquc cafu cjufmodi emergent aequationes ^ vi , A(u c) , B c^—o+-~ — + — =o ufque ad Sin autem fecundus terminus penitus defit, vel per (// — cy divilibilis fuerit , turn fpedctur terminus tcrtius, qui fi per u — c divifibilis deprehendatur, in eo » — c relinquatur, at- que prieterea fequens proximus terminus adjungatur. Hocque cafu ejufmodi oricntur xquationcs ufque ad Qiiod fi ctinm tertlus terminus defit, &- quartus per u — c divifibilis repcriarur , \e! eri m hoc dcficiente quinrus, & ita ponoj nafcetur hujufmodi itquatlo pro Curva A/ymiota, Eulei i lntrodu6l, in Anal, irjin. Tm. JL O ubi jo6 t> E L I N E I S Il'ubi exponens / femper minor erit quam ^, &^ minor quara — ;? — I. 208. Ponamus u — r — ^j, atque hx icquationes omnes A z B in hac forma z^i H = 0, contincntur. Ad quara evolvcndam tres cafus funt fpeflandi , prout fucrit q major quam 2^, vel ^ aeqaalis 2/', vel q minor quam 2^. Cafu primo, quo ^fuperat 2/>; ducc a:quationes in ilia con- A OA JR nnentur , z = o,& Az> — - ■■ = o : utraquc / / A enim, foilo 00 , fatisfaclt. Nam, pofito 2; -^—5 quatio fuperior abit in — H r » feu A' — A*^ + / t t n ^ -.^ = o , quod, ob q majorem quam ip, verum eft, erit n 2 autem /> mmor quam ^ ■» B 4- 5 = 0 , quod vcrum eft ob terminum pri- mum evancfcentem fado /r=oo. Hoc ergo cafu fupcr ea- dem Afymtota reda d\ix habentur Arymtot.r curvilincic , ideo- que quanior rami in infinitum cxcurrcntcs. Secundus cafus, quo q =z 2p , pra'bet a'quationcm z,z — - A z B ' — • + :=o, quae, vel eft imaginaria , CiAA minor quam 4B, quo cafu nulla Afymtota extat, vel duasprabct Afymtotas fimiles z, ~ -~ ^{\ AA major quam 4 5. In tertio cafu, fi q minor quam ip^ a-quatlonis mcdius terminus femper ASrMTOTIS, 107 femper cvanefcitj pofito t — oo; eritque ergo 2z+-~- = o, Yui. t arqiiatio pro una Afymtota. Formas quidem pra^cedentium Afymtotarum jam expofuimus, qiiare iftas Arymtotas hac for- C ma z.z=: — r— contcntas exammemus. / 20c?. Si igitur Axis In ipfa Afymtota reda u ■= c fumatur, & Applicata u — c ponatur r=z^ omnes ilia? Afymtota! cur- vilinese continebuntur in hac sequatione = — ^ , deno- tante niimerura integrum minorem quam » — i. Harum autem Curvarum rami in infinitum cxcurrcntes , feu fado / = 00 , ita fe habebunt. Si k=i 3 (cu zz= , quia / Tab. X negativum fieri nequit , Curva duos habebit ramos EX &c FX in rcglonibus P 5c R in infinitum excurrentes , quod idem eveniet fi fuerit ^ numerus quicunque impar. At , C\ C\t k nu- C merus par , ut 2 , feu zz=: jj , primum difpiciendum eft utrum C fit quantitas ncgatlva an nffirmativa. Priori cafu x- Tkb.XI quatio realis effc nequit , ideoque Curva hinc nullum habebit Fi^. 40. ramum in infinitum extcnfum. Pofteriori cafu Curva quatuor habebit ramos in infinitum excurrentes & cum Afymtota XT concurrentes, fcilicct EX, FX, GT, & HT in omnibus qua- tuor regionibus P , Q_, R , & S difpcrfos. 210. Ponamus fupremum membrum ^equarlonis P habere tres Fadores ^equales , atque scquatione ad Coordinatas t 6c u reduda , m C\t u ilte Fador triplex ipfius P , crit. 1 ^- n* + &c. .0.= S^"" + &c. « — -2 , fi — u + yt n Hh li* + &c. Zl* + &c. &C. 0 2 Hinc, 108 D E L I N E I S Lib. II. Hinc, pfo dlvcrfis conftltutlonibus membrorum Q^ScRy fc- quentes oriuntur xquationes. T 1. at ^ 4- = o T r III. IV. 2 11. Prima ^quatio abit in i4 j^y =.u — ubique loco u fcribatur c j eritquc ergo, *(^, — ^) + ;« \ccc'+Qc' ■^yc + ^) + t''~~'^ + e c' + y c* + A + f) + (fkc. = o j undc J uti fupra, fequitur fore \d {u — f ; 4- = o , vcl (« — f ) 4- = o , &:c. . Ultima vero aequatlo , qua? oriri poteft, eft (u — 0 + ^=s o. Hoc ergo cafu Curva dupliccm habebit Afym- t totanij ASrMTOTIS. 109 totam , alteram rc(5lam indolis hie dedaratx , alteram vero Pa- Cap. rabolam conjundim. VIII. 212. Tertia sequatio + €»*+y/ = o , pofito/=oo, " fubfiftere nequit , nili fit 00 ; ideoque terminus C«* prx Tab. XL evanefcit , proditque ifta squatio tertii ordinis ctu Fig. 42. y/ = 0 , pro Arymtota, cujus hsec eft figura , ut in rcgionibus oppofitis P & S duos habeat ramos AE 8c AF in infinitum excurrentes. QLiarta ^equatio autem + €«* -f y* + = o , vel unam vel tres Afymtotas redas inter fe parallelas exhibet , nifi dua? vel omnes inter fe fint xquales, ad quarum indolem in- dagandam fit primum u = c , radix aequationis una aliam (m fimilem non habens , fnquc tt -\- u' y u -\- <^ = (u — y u + exiftente f numero minore quam n — 2 ; eft vero — terminus fccundum proxime fequens , qui non evanefcit fado u — c. Sin F adeo per (u — cy fucrlt divifibllls, Q vero non habeat Fadorem u — c, orietur a:quatio hujus for- mic — cy •* 4- = o. Quod fi autem fecundus adeo per (u — cy fuerit divifibilis , tun- ordine procedendum eft , donee ad terminum perveniatur non divi- fibiiem^per (« — r)', qui fi fuerit divifibilis per (u — c) 1 ulterius eft progrediendum , donee ad terminum non diviiibi- lem per u — c , perveniatur. Sin autem illc terminus per (« — cy divifibilis fuerit, procedatur ulterius donee perve- niatur ad terminum vel non divifibilem per u — c vel divi- fibilem. Priori cafu sequatio terminctur , pofieriori ulterius pergatur . donee ad terminum non divifibilem per (u — c^ perveniatur. Sic itaque obtinebitur Temper a:quatio in hac forma gencrali contenta (^u—cy-i- + fj^, ^= o , ubi erit r minor quam n — 2 ; 7 minor quam r, t & p minor quam ^. 214. In hac xquarione vel tres contlnentur cequatloncs for- mx — c) =. ~j\ vel una hujufinodi & una {u — cy = —J ; vel unica tantum forma; (« — r)' = — : quod po- ftreinum cvenit fi faerie & 3/ major quam r &: 3^ major quam AsrMToris. Ill 2r. Turn vero ctiam fieri poteft ut dux aequationes fiant Cap. imaginariae 5 qua? ergo nullam Afymtotam indicabunt. Cctc- ^HI. rum formas harum Afymtotarum jam cxplicavimus prseter ul- timam zcquationc {u — f )' = — contentam. Praebet au- tem ifta irquatio , Ci k C\t numerus Impar , formam Figura tri- Tab. X. gefima fexta deiignaram , cum duobus rami's EX & FT in Fig.^e. regionibus oppofitis P.& S in infinitum excurrentibus. Sin autem k fit numerus par , orietur forma Figura trigefima fepti- Xab. X ma rcprarfcnrata in qua fiint duo rami EX & FY ad eandem Fig. 37. Afymtotar reiflcE XT partem, feu in regionibus P & Q^ex- currentes. 2 1 5-. Quoniam ex his facile perfpicitur , quemadmodum Afymtotarum forma , fi quatuor plurefve Fa6tores fimplices in membro ^quationis fupremo fuerint ^quales , inveftigari de- beat , ultcrius iiic non progredior ; verum iioc Caput appiica- tione regularum datarum ad unum exemplum finiam. EXEMPLUM. Sit igitur pYopofitA "Lima curva hac Aquatione expreffa y'xxX ( y — X ) — xy(yy4-xx) -f-i = o , cuju4 fupremum mem- hrum y ' X X ( y — x ) unum Factor em habet foUtarium , y - — x , duos Aquales XX , & infuper tres aquales . Confideremus primum Fadtorem fimplicem y — x; ex quo, ^ 2 Tab. XL pofito y=x^ fict y — X — = oj ob^^=oo, erit Fig. 43. y — x=o, qu^e eft spquario pro Afymtota fediilinea BAC cum Axe XT in initio Abfciffarum faciens angulum femire- dum BAT. Ad banc Lineam transferatur tanquam ad Axem fcquatio , quod fiet ponendo y = & ^ = ; quo fado orietur h.TC squatio (-+^)0^^^erbolici ^ pofteriori paraboUci. Utriufque claflis innumerabiles dantur fpecies j ramorum enim hyperbo- licorum fpecies his exprimuntur ajquatlonibus , inter Coordi- natas / & » , quarum ilia / ftatuitur infinita. Ramorum vero parabollcorum fpecies indicantur fequentibus jequationibus. U^=Ati U^==:Ati u^=Ati u^=At^ &c. u' = At'i u^^At', u' ==:At^i u'=At\ &c. u^ = At' , =At'i ^At'i u''=At\ &c. &c. Qiicelibet autcm a^quatio harum expofitarum , ad minimum , duos exhibet ramos in infinitum excurrcntes , fi expcncntium ipfarum t ^ u non uterque fuerit Humerus par; fin autcm uter- que exponcns fuerit numeruspar, mm vel nullum ramum in- finitum prabet, vel quatuor: illud fcilicct evenit , fi aquatio fit impolTibilis , hoc vero fi fit realis. Euleri htrcdh^. in Anal infm. Torn. 11 P CAPUT 114 DE LI NEAIiU M T E F^T U 0 I^D I N I S CAPUT IX. De Limarum Urtii ordinis Juhdhijlone in fpecies. 2 19. l^Atura atque numerus ramonim in infinitum exten- X\ forum mcriro effcntiale difcrimcn In Lineis curvis eonftituere cenfctur, atque cx hoc fontc commodiflime dcfii- rnitur ratio fubdivi^ionis Linearum cujufque ordinis in fuas fpecies diverfas. Mine cnlm quoque oritur eadcm Linearum fecundi ordinis divilio in fuas fpecies, quam ipfa rci natura fupra ftippeditaverat. Sit enim propolita a^quatio generalls pro Lineis fecundi or- dinis cujus fuprcmum membrum etyy -f- Qyx -h yxx, potlfTimum fpe(fletur , urrum habeat Fadores fimplices reales an fecus. Q.aod Ci enim careat Fadoribus , nafcitur prima fpecies, £/- ii/f/is didi. , fin autem Fadtores fint reales , videndum eft utrum fmt inspqualcs, an ajquulesj illo cafu oritur Hyperbola ^ hoc ve- to Parabola. 220. Cafu ergo, quo mcmbri fupremi Failores funt reales & in.pquales , Curva duas habebit Alymtotas rc(5tns ; ad qua- rum nat'iram invcrtigand.im (ic a y y Qyx -i- yxx r= (^ay — bx ) cy — ^x), iia ut lit (ay — •hx)(cy dx)-{-J^y-i- £X + ^ = 0. Confideretur primum Fa^or ay — bx, qui in infinito dat y h r - — — — , net itaque ".^-^x+f-^+^-H _l-_ = o, VQ ad cy 4x iinde SUED IVISI ONE IN SPECIES. iif unde jequMio ay — ^ at -f- ~ ° ' definit pofitio- nem unius Afymtotie rcdae j fimilique modo a:quatio ha:c cy — ^AT + f ^ = o , oftendet Afymtoram alteram. ad c . 22 1. Ad naturam cujufque Afymtotae fcrutandam , a:qua- tlonem ad aliiim Axem transferamus ponendo )»= ,^ " V, ; + + (A — .i.> + (^ + »>^^^^^ ideoque ea)t + (^a ^ ^ ) « + = o. Hinc , pofito in reliquis mcmbris u == - > + e(n + ,c)(Jb + ea) er!t ergo Afymto- ( t> c ■ ad ) t t J ta hyperbolica generis « = -j-. Simili vero modo Afymtota altera ex Fadore cy — dx oriunda definictur , unde Ciirva habebit duo ramorum in infinitum extenforum paria , utrumque aequatione u = ~ exprcfTum. 2 2 2. Sint jam ambo Fadlorcs a?qualesj feu etyy -\-Cxy -{^ y XX = iay — ^^)*; atque , fa(5ta eadem ad alium Axem translatione , qua fit ^ = ''y ^ ^ _ ^'J ^ S g gguH-^- 1 — 4- i—oi &, fado t infinite , crit hu + ^-.^'^/'^^^ = o , quae a?quatio oftendit P 2 duos 115 DE LIKEARVM TEF^TII 0 R^D T N I S ^- duos ramos parabolicos fpecici uu :r=ylt, quippe Curva ipfa " erit Parabola , ipfaque fua Afymtota. Sin autein drct c^^ + s a = o , turn sequacio foret j^gu tt -—^ + ^ = o , pro daabus reikis inter fe parallelis , qui eft cafus , quo a!qu^t^o fecundi ordinis tota in duos Fa(flores fimpliccs eft refolubilis. Sic igitur fpecies Linearum fecundi ordinis invenifTemus , etiam fi nondum crura? fuilTenr. 223. Eodem igitur modo aggrediamur Lincas tertii ordinis, quarum a;quatio generalis eft Supremum igitur membrum uy^ -\-^y*x + yyx^ ^-J'x*, quia eft imparium dimenfionum , vel unum habet Fadorem fimplicem realem , vel omnes tres Fadlores fimplices erunt reales. Se- quentes igitur cafus funt evolvendi. Si unicus extet Fa(5lor fimplex realis. II. Si omnes tres fint reales, & inter fe In£equales. III. Si duo Fa(5lores fuerint a?quales. IV. Si omnes tres Fac^ores fuerint aequalcs. Qiionlam vero in qnovls cafu ad unicum Fadorem calculum accomniodaire fu(ficit ; lit iftc Fador , five folus adfit five cum aliis liii arqnalibus in^equalibufve , a y — i> x ; atque ad hunc pofitio Axis ira immutetur , ut ha(^enus fccimus ; quo fado, oriatur hi=c arquatio, qua vice fuperioris utamur cum ipque lace patcat iltm + ^tUU + yu^ + + £i!i + + + 4- / = o , ubi membrum fupremum attu -\-Q,tuM 4- y^', unum ccrtc habct Failorem «. Casus i. SUBDIVISIONE IN SPECIES. 117 Cap. Casus i. 124. Habcat ergo membrum fupremum unicum Fadorem rcalem quod evenit ii C5 fit minor quam 4a«y: atque , pofito / infinito , erit au -H «/= o, qux eft a:quatio pro Afymtota re'+/=^0, cujus fiipremum membrum tres habet Fa(florcs reales ; quan- quam enim terminus eft omilTuSj tamen aquatic non minus late patet. Ex priEcedentibus autem inteiligitur , Fadorem y prs- here Afymtotam forms u= — , fi non fuerit >j = o. Qua- re videamus cujufmodi Afymtotam praebeat Fador «ty — Ad hoc ponamus y =^ •\-Zt ^ Sc x= at — G«; fitquc, brevitatis ergo , + == i > quod fcmpcr alTumete licet ; atque jequatio transformabitur in hanc formam. CCgy uJ' )ttu + (2«€y — (ctct — W) tm + a(j = o , quo una Afymtota forma: » = — prodeat ; rum autem amb^ reliqux exprefliones in unam coalefcunt , ideoquc binae rcHquar Afymtotce erunt forma? u~ — > nifi fuerit 6 + Lll+l/JXzi+JLO = o ; unde & fpccies quar- ( ate/ — ) * * ta eft pofTibilis. At , fi pra'ter jj = o , una cx binis reliquis exprelficnibus reduatur = o , fimul alteia evanefcit ; quam ob rem fieri non poteft , ut duaj Afymtota: fiant forma: u = ■— , quin fimul tertii eandcfii formam induat j ex quo fpc- cies quinta eft impofTibllis. Scxta auiem ob hoc ipfiim erit pofiibilis, quia oritur, fi ^ =^0, & ^ = =I-l2dl£^2lM). * K « d — Q>y ) Hi ergo duo cafusquinque tantum prabucmnt fpccies Linea- rum tertii ordinis , quod ea , quam quintam pofuimus , pra?- t^rmitti debet , 6c 5- Quint A Species trcs habec Afymtotas fpeciei « = — . Casus no DE LINEAF^VM TEK.T11 0 P^D I N I ^ Casus 3. 228. Habeat membrum fupremum duos Fadorcs u a?qua- les; quod evenit , fi in xqiiarione cafus pr.rcedcntis primus terminus attu evanefcar. ^quatio ergo generalis ad hunc cafum perdnens erit hujufmodi , eituu Cm' + y^/ + + + + ^ = 0, habet ergo membrum fupremum duos Fa(5torcs u a?quales, ac tertium — S« reliquis in^qualem. Ifte tcrtius Fader producet Afymtotam vel formje u = — , vcl forma: u = — , prout fucrit hxc expreflio vel non = o , vel = o. 2 2p. Qjod ad duos Fadores aequalcs attinet , primum ca- fus occurrit , fi y non fuerit = o ; turn enim , fado / = 00 , fiet ciuu + yt =0 , quae eft aequatio pro Afymrota para* bolica fpeciei uu=At. Hinc iftse duae nafcentur fpecics novae Linearum tertii ordinis , nempe. Sexta Species habet unam Afymtotam fpeciei u=s-^ & unam Afymtotam fpeciei uh = At. 1- S E P T I M A Species habet unam Afymtotam fpeciei u = A — & unam parabolicam fpeciei ut4 = At. 230. Sit jam y = o; atque Fador tertlus — S/^dabit Afymtotam formse « = — ^ , fi fuerit fin autem ha?c zequalitas non habeat locum , Afymtota erit for- mae « = Habebimus ergo banc aequationcm SUBDIVISIONS IK SPECIES. iZi 4- et tuH — Cm' Cap. + '9 Hie , {a£to t= dQt etuu + + ^=0. Sit primum fi/"*/ minor quam 4«{, atque hinc nulla orletur Afymtota ; quare ex hoc cafu du^ oriuntur fpecies. 8. OCTAVA Species" habet unicam Afynttotam fpeclei Nona Species habet unicam Afymtotam fpecici A ^= IT' 25 T. SInt squationis umu -^Ju ^ — o t ambse radices reales & inaequales, nempe <^«^ major quam 4 «^ ; atque hinc dux prodibunt Afymtotse redx inter fe parallels , utraque formjc « = — , qui cafus denuo duas fuppeditat Species. ic. D E c I M A Species habet unam Afymtotam fpeclei u = A A •y & duas inter fe parallelas fpecici » = — . 1 1. UndeciMA Species habet unam Afymtotam fpeclei u==^ ^ & duas inter fe parallelas fpeciei u= —-. 2^2, Sint aequationis etuu-{- J'u -\- ^= o , amba? radices inter fe a?quales , feu cl^J r= 4*^ , feu ctuu + -\- ^ = — cy , fietque — 0*= — ^ ^ — 'J^ — ^5 unde oritur Afymtota reda una fpeciei Hinc ergo duae nafcuntur Species novu\ 12. DuODEClMA Species habet unam Afymtotam fpeciei Euleri ImrodufL in Ami. ir/fin. Tom. II. ft == 122 DE LIMEAtiUM TEFiTII OS^DIHIS t= ^ 8c unam fpecici uu = -y. Decimatertia Species habet iinam Afymtotam fpc- clci /!f = -4" & unam fpeciel u u ==^ — . CASUS IV. 233. Q.iod fi membri fupremi omnes tres Fadlores fuerint jequales , ^-equatio habebic hujufmodi formam , ttn^ -{-l^u + ytii 4- ^uu-i- et + (H -{-Yj = o , Hie prirnim fpcdandus eft terminus S//, qui fi non AcCit , C-irva habebit Afymtotam parabolicam fpeciei «' = Att ^ ficque una oritur Species. 14. D E C I M A Q^U A R T A Species habet unicam Afymtotam parabolicam fpcciei «' =iAtt. 234. Dcfit jam terminus S//, erlcque +ytu <$'uii-\- s t + + ti = 0j unde, pofito / infinito , fiet + y/// -f-f ^ = o , nifi fint y & f ==0. Non igitur i\t y= o , arqiie in hac squationc du::e contlnentur a^quationes ««« + =0, & y«-}-f = o; prior eft pro Afymtota parabolica fpeciei uu = At i pofterior vero , fi ponatur ^ = c , dabit ^quationcm hanc y/(M c) + ^CC •\- + 7j = O y eritque ergo pro Afymtota hyperbolica fpeciei — — , unde. Decimaq^UINTA Species unam habet Afymtotam pa- rabolicam ipeciei Htt ^ At , & unam redam Ipccici u = A t SUBDIVISIONE IN SPECIES. 123 ~- , atque Axis paraboL-e parallelus eft alteri Afymtots redae. 235. Sit ctiam y= o, ut fit hacc lequatio ttti^ + J'nu + et + +t] = o , ubi £ evanefcere non potefl , nifi fitiiul Linca ccfTet effe Curv*!. Fado autem / infinito , neccfTario u debet efle infinita , unde fit x + cy 4-<^=o , ubi nec l>=o , nec ml^ + c + ° ' »^ +. Hue pertinent Newtoni Species, i> 3, 4, 7, 8,p; item 24,25,25,27, fi ^ = 0. Species Q.u a r t a. y(^x — my^ix — »y^ + ayy + cy-\-d^oi ubi nec c 4- , ^-^-ty = o , nec m^=n. Hue pertinent N E V7 T O N I Species 10,11,12,13,14,15, 16, 17, ig, ip, 20, 21 ; item, fi =0, hie 28, 2^,30 , 31. Species Quinta. y{x ^my^{x— ny") •\: ayy ^^;^^^^+d = o, non exiftcnte m = n. Hue pertinent Newtoni Species, 22, 23, & 32. Species Sexta. yy(^x — »57) + axx 4- bx ■\- cy d = fi neque 4-^0, neque im^ aa — mb — c = o. Hue pertinent NEVf^TONi Species, 46,47,48,49,50,51,52. Species SUBDIVISIONE IN SPECIES. 12^ Species Septima. yy {x — wj) -f- axx + bx -^wQim^a^ — b)y + d^=^ o ; non cxiftentc ^ — c. Hue pertinent Newt on i Species, 53' 54' 5 5» 5^- Species Octava. yy(^x — my) + + + ^/ = o ; non exiftcnre c ~ — mbb nec ^ = o. Hue pertinent Newtoni Species, 5i , & 5i. Species Nona. yy( X — my) + hbx — mbby d=^ o; non exiftente b = o. Hue pertinet Newtoni Species, 55. Species Decima. yyC^x — ?»y^ — bbx cy d = o; non exiftente c = mbb^ nec ^ = 0. Hue pertinent Newtoni Species, 57, 58, ^p. Species Undecima. yy (,x — my ) — bbx-h m b by >^ d = oi non exiftente b = o. Hue pertinet Newtoni Species, 60. Species Duodecima. yy(,x — my) +cy -\-d^oi non exiftente = o. Hue pertinet Newtoni Species, 54. Species 126 DE LINEAK: TEBJII OI{piM!S SUBD. IN SPECIES. Species Tertia-decima. yy(x — my ) + d = o. Hue pertinet Ne W T o N i Species , ^5. Species Q^u arta-decima. y^ + <^>(^ 4- ffxy -\-cy-^d ^=0 : non exiftcnte a~ o. Hue pertinent Newtoni Species , 67,58, ^p, 70, 71. Species Q^u INTA-DECI^^A. y^ -I- bxy + f a: 4- = o ; non exiftente ^=0. Hue pertinet Newtoni Species, 66. Species Sexta-decima. y^ ay ■\- b x — oi non exiftente b==-o. Hue pertinet Newtoni Species, 71. 238. Species autcm h^e plerumque tarn late patent, ut fub unaquaque varietates fatis notabiles contineantur ; li qui- dem ad formam , quam Curva; habcnt in fpatio finito , relpi- ciamus. Hancque ob caufam Newtonus numcrum Spe- cierum multiplicavit, ut eas Curvas , qua? in fpaiio finito no- tabiliter difcrepant , a fe invicem fcCca-nercr. Expedict ergo has , quas Species nominavimus , Genera appcllarc , atque va- rietates , qua: fub unoquoque deprchcnd:intiir , ad Species re- fcrre. Imprimis autem hoc erit tenendum , fi quis Lineas quarti altiorifve ordinis fimili modo fubdividcre vokieriti ibi enim multo major varietas in quavis Specie lie inventa locum habebit. CAPUT DE ?KACIPVIS LINEABJJM TER^TII OKPINIS Pi{pPI{JET. 127 CAP.X. C A P l) T X. De practpuis Linearum tertii ordinis proprietatibHS. 23P. /^^Ucmadmodiim fupra Linearum fecundi ordinis pro- prietatcs pritcipuas cx a-quationc general! dedu- xlmus,ica ciiam Linearum tertii ordinis pra-cipujc propricrates ex jequatione general! cognofci poterunt : hmilique modo li- cebit Linearum quarti altiorifve gradus proprietates cx xqua- tionc concludcrc. Qiinm ob rem confideremus a:quationcm gcneralifUmam pro Lineis tertii ordinis , c\ux eft ajy ' 4- + yy>ix + ' 4- o:>' + 6'^^ + yi^x + + a- + ;c = o, qu2e exprimet naturam Linea: tertii ordinis cujufvis inter Coor- dinatas x & ^ ad quemvis angulum inclinatas , & rcda qua- cunque pro Axe anlimta. 240. Nifi igitur fit = o , unicuiquc AbfcifHc x vel una refpondebit Applicata realis , vel tres. Ponamus dari tres Applicatas rerlcs ; atquc manifeftum eft carum relationcm per jequationem dcfiniri poflc. Pofita itaque <« = i , iftiufmodi erit ac-quatio, atque fumma iftarum trium Applicatarum cidem AbfciftiE .v rcfpondentium, crit --~-^~-Cx — e ; fumma trium rcaangii- lorum cx h\ms Apj)licatis formatoriim erit = y.v.v -f ^at 4- ^ ; ac dcnique produdum omnium feu parallclcpipcdum ex illis foriratum crit = — <^>:' — ri x x ~ t x ~ k = o. Si dux Applicarx client imaglnaria?, h.Tc quidem eadem valerent , at ad Linearum figuram accommodari non poflcnt , quia ex ea neque 128 PR^yECIPUIS IINEA^VM [^jg jj neque fuinmi ncque redanguliim diiarum Applicatarum Ima- ' ginaiiaiiim intclligi potcfl:. Tab. 241. Sic igitur Linca quarcunque tertii ordinis ad Axcm XII. AZ rc'ata, ad qucm Tub daco angulo applicatse fint Ordinatc-e Tig. 44. L MN ^ Imn Curvam fccantcs in tribiis pundlis. Pofua ergo Abfcifla A? — x, Applicata y tripliccm habcbit valorem PL, PMy^ — FN: undo erit PL + P M~ P A' ^- — €x — Quare , fi capiatur PO=z,=. Pr^ + PM—PN: ^ ^^^^^^ O ita erit in medio fitum , ut fit LO = MO + NO. Cum igitur fit z. = — — - — , hoc pundum O fitum erit in Linea reda 02, qu^ recla propterea omnes Ordinatas Imn ipfi L MN parallelas ita fecabit in 0 , ut fit lo + mo=no\ qua? proprietas analoga eft proprietati Diamctrorum , qua Li- near fecundi ordinis funt praedita?. Quod fi ergo duse Ordi- nati^ parallcla? & Curvam in tribus pundis fccantes ita fecen- tur in pundlis O Sc 0 , ut bina; Applicata? ad unam partem jacentes fimul fumta? squales fint tertize ad partem alteram fitar, rcda per hxc punda O Sc 0 duda omnes reliquas Ordinatas illis parallelas fimiliter fecabit , eritque quafi Diameter Line^ tertii ordinis. 242. Quonlam in Lineis fecundi ordinis omnes Diametri fe mutuo in eodem pundo interfecant , vidcamus quomodo plures hujufmodi Diametri LIncarum tertii ordinis inter fe fint comparata?. Concipiamus ergo ad eundem Axem AP fub alio quovis angulo Applicatas j fitque Abfcifia = t Sc Ap- plicata ==:ui erit y =: & x = i — mu^ qui valores in aequatione generali >' + Qy^x + yyxx + A* + eyy + ^yx + jjxx + $y + iX + k = 0 , fubftituti banc dabunt a:quationem TEE^TII OKDINIS P ^0 P T^,! E T A T I B U S. 129 Qmn'-u^ — 2ymmi^t — -i/hnutt ^mmii 2»j?wn; ivtu Hinc pro Linea ilia re^ta DIamctri vicem fuftlnente, fi ejus Applicata fub eodcm angulo ad AbfcifTam / duda vocetur —Vy Q,yi^t + lymut 'i(imnx Bymmx — 2ymnx 4- zhnmx \ 2 I O' — fiemn — ye mm — ^mn + tj m m \ 3 3 J Euleri htroduil, inAnaLinfin. Tom, 11, K 244. Pen- I 30 D E P C I r V 1 S L I N E A IIU M Lib. II. ^44' r*<^"^<^'^ '^■8^ utiquc intcrfei5lio Dianictiorurn O ab in- clinatione Applicatarum ad Axcm , qiix liitcris m & u con- tinctur ; ncqiic idcirco , ( f) iiitcKc(itioncm Diamctrorum Ce»- trum, vocare lubcat , ) Linca? tcrtii ordinis omncs Cent i o gau- dcnt. Interim tamen cafus cxhiberi pofTunt , quibus Diamc- trorum interfedio mutiia in idem punflum fixum incidat. Fict fcilicet hoc, fi termini per mn ^ mm affec^i fcor/im nihilo a?quales ponantur , ac valores ipfius x inde orituri xqnalcs ftatuantur. Fict autcm ex his duabus .xqualitatibus x = == lr~~'^~\'^ duo valorcsut congruant, ne- 2/5/3 6y (6y 9^" ^ D ' ccfTe eft ut fit 6Q/9,, — 2/3j^ys — 1 8y»? + ^yy£ = ^$y^ — 2/3/3 — 27^*^+1 8,5A, feu 2/3'3»? 9^^ +■ (^yti + lyye == O , Undc fit , /3yi—9H + ^Sje—2yys ^ q^^^^j^^ 2 /3 6 y ergo tj hujufmodi habuerit valorem , toties omnes Diametri fe muruo in uno eodemque punclo interfecant j idcoquc hx Li- ncx tertii ordinis Ccntro gaudcbunt , quod rcperictur fumen- do in Axe. 2/3f3 6y P0=^ 3/3<'+g 2/3fd — ^ 245. Hxc eadem Ccntri dererminatio , fi quod datur, lo- cum habet fi pro primo coeificicntc « non ponatur unitas. Si eniin propofita fuerit afquatio generalifTima pro Lineis tcrtii ordinis hx Cwvx Centro erunt pra?dit::e , fi fiierit — 9^/1+^^^. — 2yy,^ Centrum 2/3/3 6t4y erit TEE^TII OIIDINIS P I{0 P III E TA T I B U S. 131 crit In O , cxillcntc J P ^4=^' ^ = ^ ' ^ 2££ 6oiy 2(=S 6acy — Qiiare , fi unica Ordinata Curvam in tribus pundis fccans ita dividatur , ut b'mx Applicator ad unam partem fita; a'qucntur tertix ad akcram partem jaccnti , turn rcda per Centrum & hoc divilionis pundiim diida, omnes alias Ordinatas illi pa- rallclas fimilitcr fccabit. 245. Si hare ad arquationes Specierum fiipra enumeratarum accommodentur , patebit Species primam , fecundam , tertiam , quartam & quintam Ccntro gauderc , ii modo fit a = o ; hocque cam Centrum in ipfo Abfcilfarum initio cfl'e pofitum. Species fexta & feprima Centro prorfus carent, quia coeflSciens a abeffe nequit. Species vero odava , nona , decima , un- dccima , duodecima & decima- tertia Centrum habent , Temper in Abfciflarum initio politum. In Speciebus decima-quarta , decima- quinta & dccima-fexta Centrum infinite diftat , idco- quc omnes ilia; Linex^ Triametri inter fe erunt parallelar. 247. His de fumma trium cujufque Applicatne valorum no- tatis , contcmplemur eorundem produitum , quoniam de re- dangulorum aggregato nihil admodum notatu dignum repe- ricur. Erit ergo ex a^quationc generali §.239. - — P M. P L. P N = — <^ X' — ijxx — i X — K : ad quam exprefifionem explicandam ad hoc attcndamus, quod fi ponatur^ — o , fiat e^x^-\-ijxx-j~iX-{-}c =^ o , cujus propterea orquationis ra- dices dabunt Axis A Z &c Curva? interfediones. Qux li fine in pundis B, C, 8c D erit J'x' + ri x x t x >c = J(x — ABX-'^— ^C)(x — y^Z?)jquapropter entPL.P MPN ~ J' . P B . P C . P D i ideoque , fumta alia quacun- que Ordinata priori parallela, crit PL. PM. PN : PB. PC. P D -= pLpm.pn : p BpC p D ; qux proprieras omnino fimiliseft illi, quam lupra pro Lincis fecundi ordinis iatione re- dangulorum invenimus; atque fimilis proprietasin Lincas quarti, quinti, & fiiperiorum ordinum competet. 248. Habcar nunc Linea tertii ordinis tres quoque Afym- j' totas redas FBf, CDg^ RCh. Quoniam ipfa linea rcrtii f/,r. 4^. K z ordinis 132 DE PB^MCIPVIS LINEAKVM Lib. II. ordinis in has tres Afymrotas abit , {\ ^qiiatio pro Curva re- folubilis fiat in trcs Fa(5tore5 fimplices form* /"j + f ^ -r ; pro Afymtotis , tanquam Linea complexa, peculiaris aequatio exhibcri poterit , cnjus fuprcmiim membrum conveniec cum fuprcmo membro pro Curva. Deinde vcro , quia Afymto- rarum pofitio cx fecundo arquarionis membro determinatur , a^quatio pro Afymroris & a:quario pro Curva fecundnm quo- que membrum commune habcbunr. Qiiarc , fi pro Curva ad Axem AF rclata ha;c fuerit sequatio inter Abfcilfam AF ~ X , Sc Applicatam P M~ y . ^' + ( <^ ^ + eV + (yxx -hC^ + d )y+ A' + yj^x + ix+ }c = 0. Pro Afymrotis ad cundcm Axem A F relatis fequens habe- bitur %(\u tio inter Ablcilfam AF — x &c Applicatam FG== z z'+(Cx+e)z' + (yxx + ^oc + B)z + ^x' +^x'-\-Cx+D = Oy in qua coeflficiens ^, £ , C, D ita funt comparati , uc *equatio in tres Fa<5lores (implices refolubilis evadar. 249. Quod fi ergo ducatur Applicata qucecunque FN ^ cum Curvam fecsins in rribus pundis L, A/, N, turn etiam Afym- toras in tribiis pundiis F, G", Hfecans, erit ex fequationc pro Curva FL-^PM-\~ FN— — Q x — s . Ac ex cxquatione pro Afymtotis erit pari modo PF -f- F G -h F H ==-- — Qx — s. Hanc ob rem erir P L-i- F M + F N =: P F -h PG+PH, knFL~GM+HN^o. Atque , fi alia qujpcunque Applicata pf ducatur , erit eodem modo fn — gm -\- h I ^= o. Si igitur reg, h , Ciirvam vero in 3^'^' /, m, priE bet partes /», ^ , hUn eandcm plngam ver- genres, quarum fumma nihilo a:qualis cHe ncquir. Partes enim in eandem plagam vergentes obtinent idem lignum , pura + ; qua,' vero in contrariam plagam rendunt lignum — : undc pa- tet fummam trium harum partium cvancfcerc non pofle nifi fignis diverfis fint prsedirae. 251. Hinc jam clare perfpicitur ratio cur in Linca tertll Xab. ordinis djri nequeant dua:^ AfymtotcV rccftce fpeciei u = xil. — - , dum tertia Afymtota fit fpeciei u = -y, propterea quod ilia crura hypcrbolica infinities magis ad fuam Afymtotam convergant , quam crus hyperbolicum fpeciei u=—. Pona- mus enim rectam//in infinitum removeri , ficntque intervalla fn, gm^ hi infinite parva. At, fi rami duo nx , my y^o- nantur fpeciei u =■ — , tertius vero ramus / z, fpeciei u ■==. — , tum intervalla/» 8>c g m infinities erunt minora quam in- tervallum / , ideoquc elTe nequit^»i!=/«4- ^Z- 252. In Lineis ergo fuperiorum ordinum , qune tot ha- bent Afymtotas quot dimenfiones , unica Afymtota fpeciei A u = — adelTe neqult , dum reliqucT fint fpecierum fuperio- A A rum u = — , u = -r- Sec. ; fed, fi una adlit fpeciei u== A — , neccffario & altera adelfe debet. Ob eandem rarionem, z, A fi Afymtota fpeciei u ^ — nulla adfit , fieri non potcfl: ut una tantum fpeciei u = — adfit , fed ad minimum duK ad- R 5 efl€ 134 D E F B^jE C I P V I S L I H E A M eflfe debcbunt. Crura cnim hyperbolica fpccici u = -~- , u = &c. , infinities magis ad fuas Afymtotas convergunt, A • • quam fpecies u = — . Hinc igitur in enumeratione Specie- rum , quae in ordine quopiam fuperiori contincntur , cafus im- poflibiles facile excludi , hocque infignes calculi moleftice evi- tari poterunt. 253. Ponamus autem Lincam tertii ordinis a re<5la quapiam in duobus tantum pun^ftis fecari 5 atque ab omnibus aliis rc- 6tls kmc parallelis vel in duobus etiam pun^lis vel nufquani fecabitur. Si igitur in Axe quocunque ftatuantur Applicat^ y huic rcdx parallelse, ^quatio ita erit comparata ^„ , (yxx + ^x + d)y , cTx^ ^ y,xx + { x + k Scilicet , fi AbfcifTa A P dicatur = x , du^e habcbuntur Ap- plicatJE y , nempe P M 8c — PN; erit autem, ex natura x- quationum, PM— PN== ~" g"^^^"" ^- Bifecetur Ordinata A/iV in punfto O, erit p Q = y^^l±^^±J ^ hinc, fi ponatur PO = z , erit z(C x + e) = y x x +^x- + ^: unde patet omnia pun*5ta O Ordinatas parallelas MN bife- cantia fita elle in Hyperbola , nifi fueric yxx + ^x + ^ divifibile per Sx + f, quo cafu pundum O pofitum erit in Linea reda. 254. Quod fi ergo yxx + (x-^0 diviHbile fucrit per € X 4- f , turn Curva pra^dita erit Diamctro , feu reda omnes Ordinatas parallelas MN bifecante ; qua; proprictas in omnes Lincas Tecundi ordinis xrompctit. Vcrum , fi yxx + ^x + & divifibile lit per gx + e, evanefcere debcbit fi ponatur x = — |; quare, fi fucrit yse — ^5^4-^2^=03 turn Linea tertii ordinis Diametro erit prcedita. 255. Hinc TEB^TII 0?^D7N':S P B^O T K.I E T A T I E V S. I3T 2 J 5. Hinc igitur gcncralififimc omnes cafus dctcrminarc po- tcrimus , quibus L\ncx tcrtii ordinis Diamctris I'unt pracdita'. Sir cnim propofita a:quatio gcneralis ^^*-^+ yy-^x + «^-«' + Oy + 0^ + yjxx + +'iX + k = o , cujus Applicatx y , quia tripliccm valorem vcl iinicum habcnr, Diamctri proprietatcm rccipere nequcunt. Diicantiir ergo fiib alio qiiociinque angulo ad cundcm Axcm alia? Applicata: U) ita lit fit ^ — & X — t — ac fiat fubftitutio — Oiiy^'i* lymwi^t ^Jini'jt ^nnni^ 2rj>iiU tmn Primum ergo , quo hx novx Applicata? ad DIamctrum reci- picndam apt^c rcddantur, necclTc eft ut duplicem tantum valo- rem induerc poffint, eritque idcirco Cmn^ + ym^n ^m"^ ■=0. 255. Prarterca vero requiritur ut quantitas, per quam z^eft mulriplicata , nempe {yn — 'i^m ) tt + {^n — ir^m > + $n — divinbilis fit per earn , c\ux uu multiplicat , qux eft ( Q>nn 2ymn + Z<^mn ) r + enn ^nin + jjwm ; five ilia nihilo fieri debet i^qualis , fi ponatur ~ + ~ T"- Hinc ergo fict ^ ( 2 >y >« ) ( CM w + yntrn) . in i&nn 2 y w u + 3 <^'n m ) m (y }j — ^ J'm ) (snn ^^mn + y^mmy {Cnn 2y 4- 3<5'^'« 2 J 7. SI hacc ad Species fupra enumeratas appllcemus, appare- bit in Specie prima nullam prorfus Diamctrum locum habere pollc. In Specie autem fccunda Ordinate Axi , in quo Abf- cifTx 135 D E P C I P U I S L I N E A FiU M L I B. II. cilTaj X capiimtur parallels Diamctro , bifccabuntur. Species tertia niillam prorfus Diametruin adiniitit. Species qiiarta fein- pcr unam habct Diametrum Oalinatas uni Arymrot.v paralle- las bifccantem. Qiiinta vcro Species trcs habcbir Diametros, qiix Ordinatas fingulis Afymtotis parallcias bifccabunr. Spe- cies fcxta niillam prorfus habere poteft D'ametrum. Septima unani Diametrum Temper habet pro Ordinatis Afymtotx ex Fadorc x — my onx parallelis. Oilava unam Diametrum habct pro Ordinatis Axi parallelis. Nona Species duas habct Diametros ; alteram pro Ordinatis Axi parallelis , alteram pro Ordinatis alteri Afymtotee parallelis. Decima uti odta- va , & undecima uti nona eft comparata. Duodecima ratione DIametrorum par eft octavae , & decima-tertia non.-^. Dcci- ma-quarta unam habet Diametrum pro Ordinatis Axi paral- lelis. Species decima- quinta & fexta omnino Ordinatas, qua? in duobus pundis Curvam fecent , non admittunt ; ideoque Diametro gaudere neqiicunt. hix autem Diametrorum pro- prietates a Newtono probe funt notatse , quam ob cau- fam earum commcmorationem hie data opera attulifte jiivabit. 258. Qi-ianquam in a^quationibus , quas fupra pro fingulis Speciebus Lincarum tertii ordinis dedimus , Coordinatas a: 5c y inter fe normales pofuimus , tamen Speciei natura non muta- tur , etiamfi ex quomodocunquc ad fe invicem fint indina- tx, Quot enim .Tquatio , pofitis Coordinatis orthogonali- bus , pra^bet crura in infinitum extenfa, totidem quoque prx- bebit eadcm asquatio, fi Applicatae ad Axem utcunquc incli- nenrur. Nequc vero etiam natura crurum in infinitum cxcur- rcntium mutatur , mutata Coordinatarum inclinatione ; qua; enim crura funt parabolica , eadem manebunt parabolica , & qux funt hyperbolica eandem naturam rctincbunt. Qiiin etiam Species crurum tarn parabolicorum quam hyperbolicorum non akerabitur. Qiiare omnis Curva, quam a-quatio pro prima Specie cxhibita pr^ebet , five Coordinata? ftatuantur rciftangula five obliquangula: , fempcr ad eandem Specicm primam erit referenda , TEF^TII OB^DINIS P I^OP K.I E TA T I B U S. 137 referenda , fimilique modo reliquarum Specicrum omnium ra- C a tio eft comparata. — 25^. AdmifTa ergo Coordinatarum obliquitate quacunque , a'quationes fupra data: non rtftringentur , fi loco y ponatur V u ^ 8c t — loco x , exiftente iJ^-t^ ■\- vv^= i. Sunito autcm angulo obliqnitatis pro lubitu , arquationes fupra datae fimpliciores reddi poterunt. Hinc pro fingulis Specicbus fe- quentes {implicifTima? ^quationes inter Coordinatas obliquan- gulas t 8)(. u formabuntur. Species Prima. » ( // + nnuH ) + ^uu -\- l>t-\- cu + ^ = 0 , exiftente nec » = o nec h = o Species Secunda. u {tt + n?}uu^ auu -i- cu -i- d = o j non exiftente » = o. Species Tertia. u (^tf — muu) -f- am '\- ht cu d= 0 , exiftente nec » = o , nec ^ = 0 , nec +nh + c+ ^ = 0, Species Qjj a r t a. u (tt — nnuu) auu + cu -\- d^=z o, exiftente nec = o , nec r + — = o. Species Quinta. u(tt — n?iuu) ■\~ auu — 4-,5/ = o, non exiftente n-=o, Euleri Imrodua. in Anal. irfm. Tom. IL S S P E C I E s DE PK.^Clf\JlS LIMEAKUM Species Sexta. tNU -\- att + ht -\- ca -f-^ — o, exiftente nec a = o , ncc c o. Species Septima. tuu + att 4- bt + ^/ — o, non exiftente a = o. Species Octava. tuu -\-hht cu-\-d = o , exiftente nec h = o , ncc c = oT Species Nona. tuu -\- h ht -\- d— o, non exiftente b—o. Species Decima. tuu — iph -\- c u -i- d ^= o y exiftente nec ^ =3 o , nec c =o» Species Undecima. tuu h b t -\~ d = o 5 non exiftente b = o. Species Duodecima. tuu -\- c u -\- d = Oj non exiftente c = o. Species Decima-tertia. tuu d = o. Species TEI^TII OKDINIS PI{Or KIETATIBUS Species Decima - q^u a r t a. 4- ^ tf + c u d ■= o. Species Decima - q^u i n t a. + atu + h t + d = 0y non exiftente a ~o. Species Decima-sexta. + at ~o. CAPUT XI. De Line is quarti Ordinis. 260. Quatio generalis pro Lineis qiiarti Ordinis eft uy^ + ^y'x + yy\' + ^yx' + + f + + + A* + >^yy +^yx + ^xx vy + + 0 = 0 i qnoe aiitcm , ( variatis turn Coordinararum inclinaticne , turn Axis politione , turn AbfcifTarum initio, ) multii nu-dis pro di- verfis cafibiis ad fimplicioitm formam rtdiici potcft. Quo igitur , fccundum methcdum traditam , cmncs Sfcc/cs vcl po- tiiis Genera Lincarum , qua: in hoc ordine contincntur enu- merentur, ad mcmbrum fiipremum rclpici oportct j undc fc- qucntes cafus nafcuntur diver fi. I. SI fupremi membri omnes quatuor Failores fimpliccs funt imaginarii. 11. Si duo Fa(ilorcs tantum funt realrs Ina-qualcs Inter fc. S 2 111. Si 139 Cap.X. I40 D E L I N E I S III. Lib. II, Si duo Fa(flores tantum func reales Sc a»quales. I V. Si omnes quatuor Fadlores funt realcs & injcqualcs. V. Si duo Fadlores inter fe funt ^quales, reliquis binis inter fc exiftentibus inaequaiibus. VI. Si pmer duos Fadlores a^quales etiam reliqui duo fint in- ter fe jequales. V I L Si tres Fadores fimplices fuerint inter fe icqualcs. VIII. Si omnes quatuor Faclores inter fc jequales fuerint. CASUS I. 261. Si omnes Faiflores membri fupremi fuerint imaginarii, Curva ramis in infinitum excurrentibus omnino erit dcftituta ; quoniam igitur ex divcrfitace ramorum infinitorum difcrimen Gt-nerum petimus , ifte cafus unicum pra:bebit Genus. Erit ergo Genus i. Curvarum ramis In infinitum extends omnino carcntlum > quarum natura hac ^quatione fimpliciflima exprimctur iyy -i- mmxx ) {yj — ifxj + qq'<>^ ) -I- ^9 ' -^^ + ^j-^^* -h cyy-\~dyx ■i-exx-\-fy -hgx-^ ^ =0. ExI/lente pp minore quam Qiionlam enim In fupremo membro termini y'^ & at* neccflario adfunt , Coordinatis .v & quantitate data iive augendis five minucndis, efficipoteftjUt termini y^ & a;' ex fecundo membro excedant. CASUS (^UAI{.TIOI{DINIS. J41 CASUS II. 26Z. Si duo Fadores membri fupremi tantum Cmt rcalcs & Cap. XI. injuqiiales , per obliqiiltatcm Coordinatarum & Axis mutatio- ncm efSci poteft ut alter fit ^ alter vero a^quatio ergo ita fc habcbit yx(^yy — . 2 m y x -\- ft x x) -j- ay"" x-{~ h y x^ + ciyx-\- exx -\-fy + gx -\- h = 0 exiftcnte m m minore quam n n. Quia enim in fupremo membro termini ^'x- necefTario adlunt , in fecundo membro termini^* & x^ omitti pofTunr. Habebit ergo Curva duas Afymtotas reClas, alteram jcquatio- ne y=o, alteram arquatione x = o , expreflam. Prioris ergo indoles exponetur hac cequatione nn)x'^ -\-exx -\- gx -\- h = o ; pofterioris hac xy^ + cyy +fy + ^ = o. Hinc for- mabitur Genus i i. Duabus Afymtotis redis , utraquc indoiis u = ■—- , prjedi- tum 5 fi neque c ncque e fit quantitas evanefcens. Genus i i i. Duas habet Afymtotas redas , alteram indoiis u = -~~ , alteram indoiis « = — , & exprimitur a?quatione yx(yy — 2wyx-\-/^fixx)-{-ay'-x-{- i>yxx-}-cyy-{- £lyx-\- fy-\-gx-\-h = o, exiftcnte neque <• = o , neque g = o. Genus i v. Duas habet Afymtotas re(5tas , alteram indoiis u = -y- , alteram » = ~ , contlnctiir hac xquationc T4Z D E L I N E I S 1. 1 1. IF. yx (^yy — imyx-^mxx )-{-ay'-x-\- hyxx + c)y-\-dyx-\- fy -f ^ =: o , ■ non cxiftcntc c=.o. Genus v. Duas habet Afymtotas redlas , ambas generis « = ~ , & continetur xquatione yx (^yy — i myx-\-nnxx ) + /tyyx -^-byxx-^-iiyx-^-fy -\~gx 4-^=0, exiftcnte neque /= o , neque ^ = o. Genus v i. Duas habet Afymtotas redlas , alteram indolis u=. ~ y & alteram indolis » = , continetur autem hac ajquatione yx^yy — zmyx + »nxx) + ayyx + byxx -\- dyx -{-fy + h^^^o , non exiftentc f =0. Genus vii. Duas habet Afymtotas redas , ambas Indolis « = , 5c continetur hac sequatione yx (yy — zmyx -f- mxx) + dyyx + byxx -4- ^ x + ^ = o , exiftente ubique majore quam mm, CASUS III. 2^3. Slnt ambo illl Fadorcs fupremi mcmbrl, qui foil funt reales , inter fe ajquales , atque Jequatio erit hujufmodi , yy (^yy — 2wyx k»xx ) + ayxx -\- bx^ -4- cyy -\- dy x -\- exx + fy+gx-{-h~o, exiftente iteru n nn majore quam quce a:quatIo , niii fit b~o, dat Genus j^VAKTIOK^I^JS. 145 Cap. XI. Genus viii. Habens unam Afymtoram parabolicam fpeciel uur=^At. Si autcm b fit = o , pofito x = cc , fict ;74- + + A — I ~ — = o. Hinc, fi fuerit a a minor qiiam a^nncy mix nuxx prodit G E N U S I X. Nullum habens ramum in infinitum cxtcnfum. Si fuerit ^ = Oj& aa major quam 4;?^/^x + hx' -\- cyy +• cl)>c + exx + fy -f-^ v -f- ^ = o- Hinc primo , rationc Fadorum ajqualiiini , omnia oriuntiir Genera , qiu^ in cafu 111. & ununiquodqiie cum rot varicta- tlbiis occurrit, quot Fadorcs inarqualcs fiigf^crunt , hoc eft quot cafus lecundus conrincc Genera. Omnino ergo fexics fcptem hoc eft quadraginta d'.io Genera ex hoc cafu nafcun- tur. Dao aucem hinc prodeunt Genera impolIiblHa, nempe fi amba; Afymtotac parallela? fucrint fpeciei ^~ "^"j ^ A A quarum una « = — , alrcra cxiflente vel « = — , vcl A u = y^. Q^_iarc , hie cafus quadraginta Genera prabet , qu^ cum aniccedentibus numerum Gcnerum fexaginta-quatuor conficiunt , qu^ lingu'a hie defcriberc nimis forer longum. Neque etiam, quia (ingula ha^c G.ncra evolvcrc non vaca- vic , fiirmiter arfirmarc h'cet , omnia eife realia. Qiii aurem fccundum prarcepta data hoc negocium in fe rflfcipcre voluerit, numerum Generum , ft opus fu^ric , reftringet atque cmendabit. CASUS V L i66. Hie cafus, quo duo Fadorum a'qualium paria ad- funr , ifta a;quatione continebitur yyxx '\~ ay^ + cy) -f- dyx -^exx -\-f) -f gx -\-h —o. Utrumque aurem Fadorum arqualium par in fe fpedatum va- rietares dac fcprem , unde ambo paria pra^bebunt Genera quadraginta novem. Qi}ia vero h fimul nffirmativum & nega- tivum elfe ncquit , duo Genera fiunt impoffibilia , ideoque cx hoc eafif omnino nafeuncur Genera qiiadraginja feprem , qui niimcrus et'nm major eft quam ut (ingula hie rccenferi qucant. Hadenus ei go nadi famus Genera ccnuim ^ undccim. CASUS j^UAKTIOIiDINIS. 147 CASUS VII. ^^'i''; 167. Si trcs Fadorcs inter fe fucrint ceqiialcs, aquatic erit ejusmodi y^x + ayxx -^^ bx* c y y + dyx exx -\-fy g x -h ^ = o. A Hie Fador x pra^bct Afymtotam fpecici = — , fi non fiierit f==o; at, fi c = 0 ^ nec vcro / = o , Afymtotam dat fpeciei — i at, fif: = Oj&/— o, Afymtotam dat fpeciei « == Deinde Fador nifi fuerit b — o» dat Afymtotam parabolicam fpecici «' = Att \ fin autcm o , pofito X infinito , ^x.y^-\-ayx-\-dy-\-ex-\-g-\' ^yy^fy + __ {] j^qj^ (Tj. c^=o ^ crit >' +• ex = o ; unde , fi nec 4 = 0, crit & + ^.v =: o ^ ay e = o: fimul ergo locum habet Afymtota parabolica fpeciei uu^=At^ Sc Iiyperbolica hac a:quationc cxprcfia (^ay he)x — . _ - ^4- L_n: . ISlin er2o fit a^g-=zo . liaec Afymtota eft fpeciei // = — ; contra veto fpe- ciei « = y^. At J fi 4 == o , non exiftente e = o , erit y*-\-ex~o: qux dat Afymtotam parabolicam fpecici = At. Sin autem fit ^ = 0 , & ^ = o , fiet -f- + ^ — o , qux xquatio \el unicam prsebct Afymtotam fpeciei u == A r A — 5 vel tres ejufdem fpecici , vel unam fpecici ^= ~- » & Unam fpeciei u u =^ — ; vel unam fpeciei /^^ =rr -— . Om- nlno ergo odlo varictates occurrunt , quj^, per tres ex FiiCtcre a: ortas multiplicata?, dabunt Genera viginri-quaiuor. Ergo om- nes cafus hadtenus tradtati dant Genera centum triginta qMinque. T a CASUS 148 D E L I N E I S CASUS VIII. 258. Si omnes Fa(5lores fint inter fe cequalcs , hxc aiquatlo locum habebit ~h^y^x+ byxx -|- kx^ -t- cyy -f- dyx -f - ^,vx + fy -{-gx + ^ = o. Hie, fi non fuerit if ui= o , prodit Genus cxxxvi. Unicam habens Afymtotam parabolicam fpeclei u^~Af\ Sir /f = o , non vero ^ ~ o , erit y^ 4- ^yxx -f- = o , hincquc>* -^ifxx= o, & + ^ ~-o j iinde, pro Afymtota redla + *Ar -{-cyy + ^j'X + /; ^ + = o , fi nnn He f ^ o , erit j''^ ^^^yjA^ -\- e x x = o , qua? xquatio fi fueiil minor quam 4^, cfl impoHibiiis, fin major quam 4^> j^VAI^TIOIiDINIS. 149 4txhct Afymtotas parabolicas ad cundcin Axem rc- Cap. XI. latas , fpcclei uu =^At ; Cm = ^e^ hx du^ Parabola;^ in iinam cocunt 5 quibus Genera C X X X I X. CXL. & CXLI. conftituuntur. At , fi f = o 5 ut habeatur hare a:quatio -f- ayyx + cyy + +fy ■\- gx -\r h~o^ fi non fit 4 — o 5 crit ^* + .^jja: + 97 + = o , ergo li^ yy -\- ax o ^ &c y = conftanti , crit ayy -\~ + ^ = o , unde^y vcl duos habct valorcs divcrfos , vcl a?quales , vcl nul- lum realem. Cafu primo Curva, pra?ter iinam Afymtoram pa- rabolicam , habebit duas Afymtotas parallclas fpeclci // = — ; fecundo unam Tpeclei uu ~ tertio nullam: unde itcrum tria Genera conftituuntur nempe CXLII. CXLUI. & CXLIV. 270. Sit nunc etiam ^=0, ut fit y* + cyy + i^yx fy g x + ^ o. Hie, fi non fit d=zo-> Curva habebit Afymtoram parabo- licam fpcciei u^^At, & unam retftam a-quatione dy-\-g = o^ contentam, fpeciei u = —p. Dcniquc fi & ^ = 0, Curva unam habebit Afymtotam parabolicam fpeciei u^-==^At fic- que omnino Lincarum quarti ordinis confiituta funt Genera centum ^uadraginta-fex quae autcm fingula plerumque plures Species notabiliter differentes fiib fe compleduntur. 271. Ex his jam clare pcrfpicitur quantopcrc Generum nu- mcrus in Lincis quinti, ahiorifve ordinis, multiplicetur , ut recenfio , qualem pro ordinc tertio fecimus , infiitui prorfus nequcat , ni(i quis integrum volumen huic operi deftinare vc- 'lit. Qiiod autem ad primarias proprietaies Linearum quarti altioiifve ordinis attinet, ex ex arquatione general! fimili mo- do derivabuntur , quo fupra in Lincis lertii ordinis fumus ufi , ncque idcirco earum explication! immorabimur. T 3 CAPUT 150 DE INVEST IGATIO HE F I G U K.^ CAPUT XII. De invejiigatione figure Linearum Curvarum. iji. /^"^ Uce in his Capitibus funt expofita, Infcrviunt fi- gurJB Linearum curvarum in infinitum extenfarum cognofccnd^. Cujufmodi vero figuram habeat quarpiam Linea curva in fpatio finita , faepenumero difficillimum efl: ex apqua- tione cognofcerc. Oportet enim ad hoc pro quavis AbfciiTa finita valores Applicatre refpondentes fingulos ex jequatione eruere , atque reales ab imaginarils difccrnere : quod negotium, fi cequatio fit altioris gradus , plerumque vires Analyfeos co- gnit£B fuperat. Qiiod fi enim Abfcifife valor quicunque co- gnitus tribuatur , Applicata in xquatione incognita: vicem fu- ftinebit. Hincque a numero dimenfionum, qucm Applicata obtinct, pendebit ^equationis refolutio. Negotium autcm hoc per redudtionem a^quationis ad formam fimpliciorcm , dum & Axis commodiilimus , & inclinatio Coordinatarum aptiffima aflTumitur , valdc fublevari poteft : turn ctiam , quia perinde elt , utra Coordinatarum pro Abfciffa accipiatur , labor maxi- me diminuetur , fi ea Coordinatarum , cujus paucilfimce di- menfiones in sequationc occurrunt , pro Applicata affumatur. 273. Sic, fi figuras Linearum tertii ordinis , (\ux ad Spe- cicm primam pertinent, inveftigare velimus , affumemus a:qua- tionem pro hac Specie fimplicifiimam , §. 258. exhibitam, & ex Coordinatis / & » priorem / pro Applicata , alteram vero « pro AbfciiTa , quia / duas tantum dimcnfiones habet. Hu- jufmodi ergo ajquationis formam habebimus. X qua; refoluta dat 7/JZ X* L I n E A M CUIiVAA,UM. 151 y^-=^ — — — XII. cxiftente ncque h neqiie » = o. 274. Qiji ergo valores ipfius x Fundioni hb + +cxx-^ — nnx'' valorem affirinativiim induunt , iis duplex Appli- catarcfpondct ; quibus cadbus vero ha?c Fundio cvancrcic, iif- dem unica Applicata y Abfciffe x convenit , feu binci? Ap- pl catse inter fe fiunt sE-qualcs. At , fi Fundtio ilia valorem ncgativum obrinet , turn Abfciflk nulla prorfus Applicata re- fpundct. Scd valores iftius Fundionis , fi fuerint affirmativi , in ncgativos abire nequcunt, nifi prius fadi fint a?qualcs, feu Fundio evanuerir. Cafus igitur potiflimum crunt confidcrandi, quibus Fundio hh dx -\- cxx-^ax^ — nnx"" fit == o\ quod quidem certo duobus evenit cafibus : quoniam , fi x ccrtum limitcm five affirmative five negative tranfgrediatur , ejus valor fit negativus. Hinc tora Curva dcterminato Abfcifia; fpatio refpondebit , ultra quod omncs Applicatae fiant imaginaria:. 275. Ponamus exprefiionem bb-\-dx-{- cxx + ax^ — mx"^ duos tantum habere Fadores reales , feu duobus rantum cafi- bus evanefcere pofle i quod eveniat, fi Abfcifia detcrminetur in pundis P Sc S , ubi unica tantum Applicata reperiatur. Per Tab. totum ergo fpatium PS Applicata: crunt gcmina? & reales , XIII. extra fpatir.m vero PS omncs Applicar^e erunt imaginari^^ : Fig. ideoque tota Curva intra Applicatas 6c N n jcccbir. Ap- plicata vero In initio Abfciflarum A erit Afymiota Curvje, quae pra:terea Curvam in pundo quopiam fecabit j fi enim po- nacur x = o , fiec ^/(^bb + dx -\- cxx + ax^ — xnx^ ) = ^ + ^ , unde erit y = — = , hoc eft , erit vcl v = 00 , »vel^ = — Curva ergo hoc cafii cjufinodi habet formam qualem Yigura 50. reprsefentat. Tab, 2 -]€. Ponamus expreffioncm bb-\-dx-\- cxx ax'^ — nnx^ X I IL quatuor habere Fadores fimplices reales inxquales ; ideoque quatuor cafibus evancfcere. In lotidcm ergo locis P ^ Q^^ K & 1^2 BE INVESTIGATIONE ¥ I G U F^M Lib. TI. & S ApplicaLr Curvam in unico puncflo {Irint^cnt. dun igitur ApplKat.r per Axis fpatium XP fliinfcnt imnginaricr , nunc per fpatium /^i^crunt realcs : turn vcro per rpatium Qli crunt iterum imaginariir , ac per RS rurfus realcs. Extra S vero verfus T denuo fient imaginarise. Hinc Curva conOabit dua- biis partibus a fe invicem feparatis , quarum altera intra redas Kk & L/, altera intra redas Mm & Nn continetur. Cum vero in AbfcifTarum initio A Applicatae fint reales , neceffe eft ut id vel in Axis intervallo FCl vel RS fit fitum. Hoc ergo Tab. cafu Curva figuram habebit , qualem FtgHra^i. oftendit , fci- XIV. licet conftabit Ovali a reliqua Curva ad Afymtotam DEtC' lata , diftante , quze vocatur O V A L I s CONJUGATA. 277. Si dux radices fiant inter fe icquales , vel punda P 8c Q^, vel Q 8c R y vd R & S, convenient. Verum , fi prius evcniat , quia A intra P 8c Q jacet , utraque radix de- beret efle X i quod quia ^ deefle nequit , fieri non potcft. Sin autem punda R 8c S conveniant , Ovalis conjugata fiet infi- nite parva , & abibit in PuNCTUM CONJUGATUM. At, ii punda Q8c R conveniant, Ovalis cum reliqua Curva Tab. ita conjungetur ut prodeat Curva NOD at A Ftgurd ^z. Quod fi vero tres radices congruant, feu punda Qy R 8c S conveniant, tum nodus in cusPiDEM acutiflimam evanefcer. Tab. qualem Fignra 53. reproefentat. Sic igitur quinque diverfae va- X I V. rietates in fpecie prima locum habent , ex quibus NewTONUS totidcm conftituit Species. 278. Simili modo fubdivifiones reliquarum Speclerum a Newtono funt fadce J quoniam omncs ^equationes ira funt comparat?? , ut altera Coordinata plures duabus non habeat dimenfiones. Qiiando vero altera Coordinata unicam habet dimenfioncm , forma Curv^e facillime cognofcctur. ^quatio enim erit hujufmodi ^ = P , exiftente P Fundione quapiam rationali Abfcifla? x i quiciinque ergo ipfi x valor tribuatur , Ap- plicata quoquc fempcr unum obrinct valorem , idcoque Curva continuo tradu Axcm utrinqne in infinitum comitabirur. Si Fundio P fit frada, fieri poteft, ut Applicata in uno pluri- bufvc L I N E A M C V KV A M. bufve locis fiat infinira , idcoqiie Cun :e Afymtotam cxhibcat, quod evcnit ubi denominator Fundionis P evancfcit. 2 7p. Ponatiir ergo ; = atque iftas Applicatas infini- tas oflcndcnt cmncs radices realcs jtquationis Qj=o: qu^- libct enim radix hujus a^quationis , puta a.'=/, declarat , fi fiimatur Abfciflh x=f, fore Appllcatam ^ infinitam, quia fit Q = o. Turn vcro patct , fi fuerint AppHcatae;/ affirmati- vie, dum e(rct x major quam eafdem, fado x minore quam /, fiituras effe ncgativas j ideoque Applicata erit Afymtota fpcciei u= ~ : hocquc de omnibus Fa(ftoribus in^qualibus efl: tenendum. Sin autcm denominator Q duos habuerit Fa- dores ^quales J puta {x — /)* , turn fi Applicata: fint affir- mativae fiimto / majore quamx, manebunt affirmativse fi po- natur x minor/, eritque Applicata^, fatflo .v =/, Afym- A tota fpeciei uu= — . At, fi denominator Q^tres habuerit Fadores a-quales, ncmpc (x — /)' , turn Applicata? ante & poft illam qux fit infinita , diverfa habcbunt figna, uti calu primo. 280. Poft has a?quationes facillime tradantur, quae in hac forma contincntur yy= ^ ^ ^ ^ ^, cxiftentlbus Q, & R Fundionlbus quibufcunque intcgrls Abfcifi^e x. Cuiquc igitur Abfcilf:^ .v vcl geminx convenient Applicatse vel nulla; dux fcilicet prodcunt Applicatx fi fuerit P P major qiiam QR, & nulla fi PP minor quam QR : in quolibet ergo limite , qui Applicatas reales ab imnginarils feu nuUis dirimit , erit PP ~ QR i ideoque fit = — feu hxc Applicata Cur- vam in unico pundo fi:rlnget vel tanget. Ad Curva: ergo formam cognofccndam conlidcretur arquatio PP — Qji=o, cujus fingulx radices realcs dabunt loca , libi Applicata: Cur- vam in unico pundlo flringunt. Norcntur hac punda in Axe, Euleri ImroducJ. in Anal, infrn. Tom. II. V atque 1^4 INVESTIGATIONE F I G U K,^ Lrs. 11. atque, fi omncs radices fiierint ineeqiiales , Axis partes inter hxc putitfla contcntae altcrnatim habebunt Applicatas gcninas rcales , & imaginarias ; ficque Curva tot conftabit partibus a Tc invicem fejundls , qiiot hujufinodi alternationcs adeffe de- prchendiintLir, unde Ovales conjugata* originem ducunt. 281. Si cequationis PP — ~o, dux radices fiant x- quales, turn illorum in Axe notatorum punttorum duo conve- nient, hincqiie in Axe portio vel imaginarias habens Appli- catas vel rcales evancfcer. Priori cafu Curva prodibit nodata Tab. uti in Figura 52. ; poftcriori Ovalis conjugata in pundum con-s- Xlv. jugatum evanefcet. Qiiod (i autcrn ilia a^quatio rrcs habuerit radices irqiialcs, Nodus fict infinite parvus atque in Ciif^iidem Tab. abibit , ut in Figura ^ 5 i fi quatuor affuerint radices scquationis XIV. a?qua!es , vel dua Ovales fcparata concrefcent in pundum , vel in ipfa Cufpidc dabitur Nodus , feu dua Cufpidcs ad ver- ticem oppolita;. Sin quinque radices aquales affuerint, novae fere forma non provcniunr j Cufpis enim oritur in qua non una, ut ante 5 fed dua Ovales in pun6tum coalcfcunt ; neque ctiam major radicum aqualium multitudo novum difcrimen in figuris refulrantibus producif. 282. Nodus feu interfedio duorum Curva ramorum vocari ctiam folet Pu nctum D U P L e x , propterea quod Linea rcda Curvam in co pundo fccans , earn in duobus pundis fe- care cenfenda eft. Atque, fi per Nodum alius Curva ramus tranfiret , tum in hac interfedione nafcetur pundum Curva tri- flex y pundum \Q.xo quadruplex orietur , fi duo punda duplicia convcniunt , ex qi:o gencfis & natura pundorum quorumvis multiplicium perfpicitur. Erit ergo etiam Ovalis cvancfcens , feu pundum conjugatum, pundum duplex, parircr ac Cufpis, qua oritur a pundo conjugato cum reliqua Curva connexo. 28?. Si aquatio , qua Applicata j per Abfciffam .v expri- mitur, lit cubica vel altioris gradus, ita ut y aquetur Fundioni mulriformi iplius x 5 tum unicuique Abfciffa convenient vel tot Applicara , quot y in aquatione habct dimenfiones , vel earum numerus niinuetur binaria vel quatcrnario , vcl fenario LINEAIiUMCUKVAIiUM. ifT 8cc. Pcrpetiio ergo bins Applicatae fimul imaginarlse eflfe in- Cap. cipiuntj atque prius qiiam imagiraria? tvadiint j inter fe fiunt XII. a.'quales. Hinc ex tranfitione ab imaginariis ad rcalcs plures — nafcuntur varictates, quae autem cum his, quas modo explica- vimus , vel convcniunt vel ex iis ipds hint compofitiP. Quod fi autem pro plurimis Abfciflis tarn affirmativis quam negati- vis qua;rantur omnes Applicata? valorcs, turn per hxc punda inventa Curva facile delineabitur , ejufque figura cognofcetur. 284. lUuftremus hare cxempio , quod, quamvis ortum fit ex a?quatione altioris gradus, tamen Applicata ^ per folas ra- dices quadratas exprimatur. Sit nimirum zy=±_\/(6x — xx^ + 6X+ xx)+\/(36 — xx^ ex qua xquatione cuivis Abfciffe oduplex Applicata refpon- det. Perfpicuum autem eft, fi AbfciflTa x ftatuatur negativa , tum Applicatam fore imaginariam ; quod idem evenit li Abl- cifta AT fumatur major quam 6 : ex quo tota Curva ir.n,-^ limitcs jf — o , & .v = 5 continebitur. Ponantur ergo pr«i fuccef- five valores , o, i, 2, 3, 4, 5, 5, eritque fl x = o X= I X=2 x = 3 ^ = 4 x^^ x = 6 VC^x — xx^ O5O00 2,235 2,828 3,00c 2,828 2,235 0,000 Vlsx-i-xx) OjOCO 2,645 4,000 5, 196 6,324 7,416 8 484 VCsS — xx) 5,000 5-916 5,556 5, 15?6 4-470 3.31^ 0 000 fumma 6 000 io,7P6 I2.484 13 r? 622 i::,967 84^4 hinc y li + + -4- 3,000 6,242 6^696 6,811 6,483 4,242 ^,000 3.4H 3,696 4)H8 4 24a 3,000 2,753 2,242 1,500 0,487 0:933 ■4 242 -3,000 -0,518 0,585 1,500 2.341 3,i6j 4.242 Reliqua? quaruor fignorum pcrmutattones ab his tantum ratione Tab. fignorum diffcrunt. H'nc cuiiibet AbfcifTcr ocliiplex Applicata XIV. relpondet , qua.' fi in figura exhibcantur , prcdibit Linca curva ^'S- H« V z duph'ci 1^6 DEAFFECTIOMIBUS LiB.II. duplici plexu AFBEca^^hcDA, & afbECAGBCDd conftans, duas habens Cufpidcs in y4 & propoiita, loco x fcribatur p , ^ q loco y , om- nes aequationis termini fe mutuo tollcnt , ita ut nihil rema- ncar. jam ad naturam illius Curvse portionis , qux per pundum Mtranfic, indpgandam, ex Af ducatur rcda A/^ Axi IIMEAK,UMCUR,VAI{_UM'. if? Axi A P parallela , quae nunc pro Axe accipiatur , & vocetur C bic nova AbfcilTa M^ = /, Applicata ^ »z = /^. Quia igi- X tur pundum w pariter in Curva eft pofitum, fi ufque ad priorem Axem in /> producatur , atqiie Ap — p-^t'm locum ipfius X, &/>w=^4-«in locum ipfius^ fubftituatur , squa- tio pariter identica prodire debet. 287. Fada autem hac fubftitutione in xquatione inter x & y propofita , omnes termini , in quibus nequc / nec u ineft t le mutuo fpontc deftruent , illique termini, qui novas Coor- dinatas t continent , foii fupercrunt\ Hinc ergo ejufmodi prodibit aequatio ubi A , B , Cy D , 8cc. funt quamitates conftantes ex con- ftantibus prima' sequationis & ipiis & ^5 quas nunc pro con- ftantibus habcmus , compofiis. Ilia igitur nova icquaiione natura ejufdem Curva? cxprimitur , verum ad Axem A/^ re- fertur , & in quo ipfum Curvje pundtum M pro initio Abf- cifTarum alTumitur. 288. Ac primo quidcm pater, fi ponatur A/^ = / = o , turn quoque fore ^m= u = o , quia pundlum m in A/ in- cidit. Deinde , quia tantum minimam Curvae portioncm cir- ca A/ verfantem indagare volumus , hoc impetrabimus , fi pro / valores quam minimos afiumamus; quo cafu quoque = u valorem habebit minimum ; naturam enim Arcus M m quail evanefcentis tantum delideramus. Qiiod fi vero pro t Sz u fumantur valores quam minimi , termini /f , /«, & uu multo adhiic erunt minores, atquc fequentes , tuu y u\ &c. 5 multo quoque erunt minores quam illi , & ita porro : quam ob caufam y cum termini minimi pra? aliis quafi infinite majoribus omitti qucant , rcmancbit ifta .rquatio o = Af + Bu , qux eft ^equatio pro Linea reda M per puf?- dum M tranfeunte , atque indicat banc re(5lam , fi pundlum ad proxirae accedat , cum Curva congrucre. %^9. Erlf IS8 DEAFFECTIONIBUS Lib. II. 289- Erit ergo hccc rc*5la M/a, Tangcns Cmvx In loco • Af , ideoque hinc ad quodvis pundtuin Curv.r Af Tangens ju,MT diici poteft. Scilicet , cum ex arquatione Af-i- Bu~o, Cit—=^'^ = \^, erit ^f.: Mq=^ MP : PT= — t is Mq ^ ^ A: B. Ergo, cum fit PM—f, RetPT= — ^ : vocari autem ha:c Axis portio P T folet SuBTANGENS. Ex his ergo hxc deducitur R E G U L A Pro invenienda Subtangente, In a:quatlonc pro Curva, poftquam AbfcilTa? — / Inventa fuerit fatisfacere Applicata ^ = ^ , ponatur at — ^ -|- / , & yr= -q-\.u\ cx terminis autcm , qui per rubftitutioncm oriun- tur , ii tantum retineantur , in quibus / & « unicam dimcn- fionem tcnent , reliquis omnibus negledis. Sicque ad duos tan- tum terminos At Bu~o pervenietur : unde, cognitis -4 & B 5 erit Subtangens PT = '—^^ EXEMPLUM I. Sit propofita Curva Parabola , cujui natura hac exprim 'ttur 4tquatione y y = 2 a x , exijlente A P Ax:e principali A Venice, Sumatur JP=p; &, fi vocctur P M — q ^ erit qq^= lap ^ feu q^=\Jiap. Jam ponatur x =/>■+- ^ &J)' = ^+-^ 5 critque qq -\- ^qi* -i- uu = iap-{- 2at : unde , per regulam , hi tantum termini iqu-= lat retineantur, qui dant at — qu^= Oy = =: ^ , erit ergo Subtangens PT=^ = 2^5 ob qq=z zap, Hinc Subtangens PT erit dupla AbfcilTae AP, Ex EM- LIKEAKUMCUKVAB^UM. iS9 E X E M P L U M I I. 5^ P. Sft CurvaEWi^Cis Cmtro A defcripta^ cujus aquatio eft yy=z ^(aa — YiY.^ . feu a iyyH-bbxx—aabb. Sumta ergo AP—p. &, pofital?A/ = ^, eilt a^qq + hhpp = a4bh. Jam ponatur x = + ^ = ^ 4- z^j &, quoniam ii tantum termini rctineri debcnt , in quibus t ^ u iinicam habent dimenfionem , reliqui ftatira omitti poiTunt ; fiet- que 2aaqu 4- ibbpt = o , unde — = ~ ^' •^''^^ ergo Subtangens PT= tZ_S ^ ^ "^ff^ — ^^^+pp , qua? exprefTiOj cum fit ncgativa, indicat pundum T in partem contrariam cadere. Ceterum Iixc exprcflio egregie convenit cum determinatione Tangentium Elliplis fupra tradita. EXEMPLUM III. Sit propofita Linea tcrrii ordinis Speciei feptimot yyx = axx + bx-hc Sumta ergo AP = p ^ & pofita PM ==q, crit pqq = app + bp + c. Jam ftatuatur x—p + tiky ~q-{-u, critque ip-yt^<^qq-\riqu-iruu^ ^a(^pp-\- 2pt + tt) -h bCp-\-t) c. Rejedis omnibus terminis fuperfluis, erit 2pqu~\~qqt = zapt -i- h t , unde fit f i^-lpi^ = " I ' ^deoque Subtan- gens ? T = ~- q == 2r.pp+2hp + 2c _ ^ 2ap-\~L qq 2ap+b qq~ 2np' + 2bpp -h 2cp p 2- __. ^Ppqq ^ app c ' app c ipo, Cognita ergo hoc modo Tangcnte Curvae , fimulco- gnofcitur diredio , quam Curva fequitur in pundo M. Linea enim Curva aptiHTmie confidcrari potcfl: tanqiinm via, quam dcfcribit pundtum coniinuo promotum cum variata continuo raotus iCo DEAFFECTIONIBUS motus dircifllone. Ideoquc pundum , quod Curvam Af fi motu fuo dcfcribit in M promovcbitur fecundiiin diredlionem Tangcntis Mat ; quam dircftioncm (i confcrvarct , dcfcribcret reclain Mj^: at c vcftigio dircdionem motns inflccflit, fi qui- dcm Lincam curvam defcribit : undc ad tra(flum Linca? curvx cognofccndum in fingulis pun(ftis pofitioncm Tangeniis dcfi- niic oportct , id quod facile fit mcthodo hie tradita , ncque cnim ulla offenditur difficultas , dummodo sequ.itio pro Curva propofita fucrit rationalis atque a fi-a(flionibus libera. Ad ta- 1cm autcm formam a?quationes omncs Temper reduci pofTunt. Sin autcm J^quatio fucrit vcl irrationalis vcl fradionibus im- plicata, nequc cam ad formam rationaletn & integram rcdu- cere vacaverit , turn cadem quidem methodus , at cum mode- ratione quadam , adhiberi poteft , qu^ ipfa moderatio Ca/cu- lum dtfferentialem produxit ; quam ob rem methodum inve- nicndi ^Tangcntes , fi a'quatio pro Curva propofita non fucrit rationalis & integra , in calculum dillcrcntialem rcfervabimus. 291. Hinc ergo innotefcit inclinatio Tangentis A/w- ad Axem AV ■> feu ejus parallelam M^. Cum enim fit ^ ^ : lAq = — A : B , fi CoordinatiE fuerint orthogonales ideo- que angulus A/^/u. rcdus , erit Tangens anguli ^A/a«; fin autcm Coordinate fuerint obliquanguK\^ , turn ex angulo M(] dato & rationc latcrum iVf^, ^ per Trigonometriam rcperietur angulus qM m^.. Patet autem , fi in scquationc re- fultante At B u = o , fueric A^^o, tum angulum q M evancfccre , ideoquc Tangcntcm M u. fore Axi A P paralle- lam. Sin autem fuerit B^o , tum Tanc;cns M Applicatis P Merit parallela , feu ipfa Applicata FiV/ Curvam in pnndo M tangct. 2p2. Invcnta Tangcnte AfT, fi ad earn in punfto conradus Af ducatur normalis MN ^ erit ha:c ad ipfam Curvam fimul normalis ; cujus proptcrca pofitio quovis cafu facile rcpcrirur. CommodiflTime autcm exprlmitur , fi Coordinarse AF^ PM fuerint orthogonales , tum enim erunt triangula Mju & MPN fimiiia ; LINEAB.UMCUKVAKUM. i6i fimilla, ideoque : = MF:F}^, feu — B. A — C ^: PA^; unde fitPA^^^^^. Vocari autcm hstc Axis por- tio FN , inter Applicatam & Normalem MN intcrcepta , folct SuBNORMALls. Hacc igitur Siibnormalis , fi Coor- dinate fucrint orthogonales , ex inventa Subtangente P T fh- cillime dcfinitur ; crit enim FT: FM = FM: PN, feu FN = Pra?terea vero , fi angulus AFM flierit re- aus , erit ipfa tangens MT—\/(FT'-\-FM')&: ipfa nor- malis MN= VQF F N') i ku, cum fit FT:TM = FM: MN, erit MN^ = |^ ( f + PM*). 2^3. Quoniam vidimus, fi in a'quatione At-\-Bu — Ot fuerit vel ^ = o vel £ = o , turn Tangentcm fore vel Axi vel Applicatis parallelam j fupereft cafus , quo uterque coefficiens A &c B fimul fit = o , confiderandus. Hoc ergo cum evenit, in iequatione fupra (§. 2S5. ) inventa, fequcntes termini, in quibus / &« duas obtinent dimenfiones, non am- plius prae his At •\-B u , (qui ipfi evanefcunt , ) negligi pote- runt. Hanc ob rem confideranda veniet hec a?quatio o = Ctt + Dtu + EuMi negledis fequentibus terminis ; quippe qui pra; his , fi / & « ftatuantur infinite parva , evanefcunt. Ex hac igitur sequatione , uti ex generali , manifeftum eft , fi ponatur t=o , fore & = o , ideoque M effe pundum in Curva , quod quidem Hypothcfi eft confcntaneum. 25>4. Cum igitur ha:c a-quatio 0= Ctt-\- Dtu + Euu ftatum Curv.t prope pun^tum Af declarer; manifeftum cft,fi fucrit D D minor quam 4CJE', tum acquationem fore imagina- riam , nifi finr / & u = o. Hoc igitur cafu pundum A/ qui- dem ad Curvam pertincbit , verum erit fejundum a reliqua Curva J eritque ideo Ovalis conjugara in pundum evancfcens, cujufmodi cafum in Capite prarccdcntc notavimus. Hie igi- tur ne idea quidem Tangcntis locum habet i quia, fi Tan- Euleri Imrodu^, in Anal, infin, Tem,ll, X gcn> 162 D E AFFECTIONIBUS L I B. TI. gens cfl: re^a. duo pundta proxima cuin Ciifva habens com- "iiiLinia , punftiini a retfla tangi hoc modo non poteft. Hoc itaque paClo pundum conjugatuin , fi quod datur in Curva quapiam , agnofcetur atque a rcliquis Curvie punflis difcer- nctur. Tab ^^^* Q"o^' fi autcm fuerit D D major quarn 4CE, x- XV. quatio o Ct t + D t u + Euu rcfolubilis erit in duas Fig. ^c. quarioncs hujiis formed «/ + S« o , quarum utraque in CurviE nacuram irq(!c competit. Cum igitur utraque pofitio- ncm Tangcntis feu di edioncm Curv.T in pundo A/ cxhi- bcat', nt^cclfc cfl: ut duo Curvx rami fe in punfto M dccuf- fenr , ibique punttum duplex conftituant. Sumta fcilicet jV/^ — / . (int q yi, ^ qv ambo valores ipfius u , quos ilia arquatio praebet , arquc rcda; /V//* «Sc Mv erunt ambae Tan- gcntes Curva' in pundo M. In M ergo erit intcrfcdlo duo- rum Curvcr ramorum , quorum alter fecundum A/tt , & al- ter fecundum Mv dirigitur. Cum igitur pundum conjugatum pariter pro pundto duplici fit habendum , ha.'c ajquatio Ctt + Dtu -\- EuH = o , Temper pun(flum duplex indicabir, quem- admodum xquatio At -\- Bu =: o ^ quotics locum habet , pun- v^tum Curv.T tantum (implex declarar. 2q6. Sin auiem fuerit DD = /\.CE, turn amb^e IRx Tangentes Mf^ Sc Mv coincident , & anguliis juMv eva- nefcer ; ex quo inrcll igitur duos CurvJe ramos in A/ non fo- lum concurrere , fed etiam eandcm diredionem habere, ideoque fe iiwicem tangere ; quo cafu pundum A/ nihiloininus erit duplex , quia reda per hoc punduni duda Cnrvam hoc loco in duobus pundis fecare efl: cenfenda. Qiiando ergo in a-qua- tionc < quam §. 2 85. obtinuimus , ambo coefiicientcs primi A B evanefcunt, turn concludenda efl: Curva in A/ pun- duni duplex habere , cujus tres dantur Species diverfcC ; vel Ovalis in pundum evanefcens feu pundum conjugatum , vel doorum Carva' ramorum intcrfedio mutua feu nodus, vel duo- rum Curv?e ramorum contadus , quas diverfas pundi dupJicis Species niplex xquacionis 0== C 1 1 + D t u + Euu con- Ititutio dehnic. ^97>S\ L I N E A I^U M C U KV A liU M. 1^3 2pj. Si prxter coefficientes &■ 5, emm hi tres C, D, , & omnes cvanefcam: , turn lequentes Tumi debebunt rer- ■ mini , in quibus/ & // tres obtincnt dim^nCiones, critquc Ft^ + Gttu + Htui4 -\- lu^ = o. Qu^ itquario (i unicum habeat Fadorem fimpliccm rcalem , hie oftcndct unum Curvar ramum per pundum M tranfeuntcm e/ufl]ue fiinul dirediorem feu Tangentem ; bini vcro reliqui Fa<5l6res imnginarii in ipfo pun- do M Ovalem evanefcentem > arguent. Sin autcm omnes radices illius ^quationis fuerint reales , hinc cognofcetur tres Curva: ramos fc in eodem pundo M vci decufTare vcl tan- gere , prout illx radices fuerint vcl inxqualcs vel requalcs. Qiiicquid horurn evencric , Curva in M feniper habebit pun- dum triplex , atque reda per A/ duda Curvam fimul in tri- bus pundis fecare putanda eft. 298. Quod, fi praeter omnes coefficicntes pra?cedentes etiam hi quaruor F, <7, H, & / evanefcant ; turn, ad naturam pun- di Curvae A/ cognofcendam , contemplari oportebit terminos cequationis fequentes, in quibus t 8c u quatuor habcant di- menfiones : unde pundum AI quadruplex erit judicandum. In eo enim vel dua: Ovales conjugatse coalefcunt; quod eve- nit fi arquationis quarti gradus omrtes radices fuerint imagi- narije. Vel in A/ erit interfedio feu conradus duorum Cur- va? ramorum cum pundo conjugato ; quod evenit fi dua! ra- dices fuerint realcs , duse reliquze vero imaginaricT. At in Af denique erit interfedio quatuor Curvse ramorum, fi om- nes radices sequarionis fuerint rcales ; interfedio autcm vcl duo- rum vel trium vel omnium quatuor abibit in contadum , fi dua: tres vel omnes quatuor radices fiant a'qiialcs. Simili autem modo in judicio erit progrediendum , fi etiam his ter- minis , ubi / & « quatuor obtinent dimcnfiones , evanefcen- tibus , proccdcndum erit ad terminos quinque ulteriorumve dimenfionnm. 299. His pcrpenfis , facile erit arquarionem gcreralern pro omnibus Curvis invenirc qozr non folum per pundum Af tranfcant , led etiam in M habeant pundum vel fimplex vcl X 2 duplex. 1^4 DEAFFECTIOMIBUS Lib. I[. duplex, vel triplex, vel totuplex , prour quis voluen't. Pofl- tis cnim AP P M^^, ac donotantibiis P , Q^, Ry dec. Fundtioncs quafcunque Coordinatarum x&^, manife- ftum eft banc sequationem P(^x — p) -i- ClCy — f ) = o, cxprimere Curvam per punduni A/ rranfeuntem ; fi enim po- natur x = AP—~p ^ Btt y ==: P M==f s dummodo neque P per y — ^ , nec Q per x — p fuerk divifibile , vel dum- modo hi Fadores x — p 6c y — fy a quibus tranfitus Curvae per pundum A/ pendet , ex aequatione per divifionem non eliminentur. Perfpicuum autem eft omnes Curvas , qua? qui- dem per pundum TV/ tranfeant » in ifti asquatione F(.v — ^) + Q^Cy — ^) = o, contineri ; erit vero A/ pundum fimplex , a hxc xquatio non fuerit ejus (ovmx , qualem pro pundis multiplicibus mox exhibebimus. 300. Si Mdcbeat eflTe pundum duplex, jequatio pro Curva in hac forma generali continebicur P(x — /)*-f-Q('V — p) (^y — ^) -\- R {y — ^)*) = c , dummodo hacc forma per divifionem non pereat. Perfpicitur hinc in Lineas fccundi or- dinis pundum duplex cadere non pofTe , quo enim ilia aequa- tio fecundi tantum fit , necefle eft ut P , Qj> & R fint quan- titates conftantes j turn autem a^quatio non erit pro Linea curva , fed pre duabus redlis. Sin autem F , R Cmt Fun- diones primi ordinis, ur ctx G y -i-y , mm Linea; habebun- tur tertii ordinis in A/ pundum duplex habentes. At vero Linea tertii ordinis ,, nifi ex tribus redis conftet , plus uno pundo duplici habere nequit, Ponamus enim dari duo pun- da duplicia , atque per ea Lineam redam duci ; hxc Linea reda Curvam in quatuor pundis fecaret , quod naturae Linea- rum tertii ordinis adverfatur. Linea quarti ordinis duo tan- tum habebit punda duplicia; Linea quinti ordinis plura tribus habere non poterit , & ita porro. 301* Sit A/ pundum Curvae triplex, atque natura Linex Gurvx hac exprimetur sequatione PQx — py + QC-v — p )^ (y~f) +R(x—p)(y~-^y + S(y~^y=o, Hxc ae^uatio igitur fi Lineanj curvam definiai , tertium oid'nem fu- perabit, LIMEAK,UMCUl{,VAry,UM. J6^ perabit namque d Qy R, Sc S eflent conftantes , quod Cap. Licrearum tertii ordinis natura exigit , turn aequatio tres ha- X 1 1 1 beret Fa(5torcs formx et(x — + QCy — f)^ ideoque fo- ret pro tribus redis. In Curvas ergo quarto ordine fimplicio- res pundum triplex non cadit i neque Linea: c'juinti ordinis plus uno pundto triplici habere poflunt , alioquin enim daretur recla Lineam quinti ordinis in fex pundis fecans. Nihil au- tem impedit quo minus Linea fexti ordinis duo habeat pun- dta triplicia. 302. Si ajquatio in hac forma contineatur : P(>f — />)* -f- (jf — -h T(y — ^)* = o, turn Curva in Af habebit pun<^lum quadruplex. Linea ergo curva fimpliciflima , qua: pundo quadruplici gaudcat , ad Linearum ordinem quintum pertinebit. Duo vcro punda quadruplicia non cadunt nifi in Lineas aut odavi aut altioris gradus. Simili modo Jequationes generales exhiberi poHTunt pro Lineis, quce in M habcant pun- dum quintuplex, vel pro lubitu multiplex. Quod , fi autem Af fiierit vel pundum duplex vel triplex vel utcunque multiplex , turn vel totidem Curvx rami fe mutuo in pundo M fecabunt five tangent i vel , fi nume- rus raraoram le interfecantium fit minor, tum unum plurave punda eanjugata in eodem pundo M concrefcent : qui Curvas flatus cognofcetur ex iis , qujp ante funt tradita. Scilicet, in Fundionibus F , R , S , &c. , ubique loco x Sc y fcribi debent /> 6c & t 8c u loco Fadorum x — p Sc y — ^; tum enim prodibunt ejufmodi aequationes, ex quibus confti- tutio Curv.T & ramorum fe in M interfccantium Tangentcs definiri potcrunt. X 3 CAPUT D E CUKVArUK.A Lib. II. CAPUT XIV. De curvatura Linearum curvamm. 304. Uemadmodum in fuperiori Capite lineas redas indagavimus, quiE in quovis punCto Linear curvae ipfius directionem indicabant , ita hie Lineas curvas fimplicio- res inveftigabimus J qua: in quovis loco cum Curva propofita tarn exaifle congruant , ut faltem per minimum fpatlum quafi confundantur. Sic enim cognita indole Curvne fimplicioris , fimul Curva? propofitie natura inde coiligctur. Simili methodo fcilicct hie utemur , qua fupra ad naturam ramorum in infini- tum cxtenforum fcrutandam fumus ufi j primo videlicet inve- ftigando Lincam redam , qu^ Curvam tangat , deinde vero Lineam curvam fimpliciorem , quae cum Curva propofita multo magis coavcniat , eamque non folum tangat , fed quafi ofcu- Ictur. Vocari autem ejufmodi Linearum curvarum ardtifTmius contadus folet OscuLATlo. Tab. 305. Sit igitur propofita cequatio quxcunque inter Coordi- X V. natas orthogonales x & jy , atque ad naturam minima? Curvic ^'i-'iS' portionis Mm circa pundum A/ verfancis indagandam, cum invcnta fit Abfciffa AP=p 6c Applicata PM — ^-, pona- tur in Axe MR Abfciffa minima M^ = ^ , & Applicata qm~u\ critque Ar=;; 4-/ , &^=:^-h«; quibus valori- bus in arquatione fubftitutis , pervcniatur ad hanc a;quationem o=^At -\-Bu-\-Ct^ ■\-Dtu ^Eu' -\-¥t' + &c., qu.T cxprimet naturam Carvae ejufdem ad Axem MR relatx. Qt^ioniam autem has novas Coordinaras / & // minimas ftatui- miis , feqiicntcs termini quafi infinities erunt minores quam anrcccdenrcs ; ideoqne pra? his fine errore rejici potcrunt. 305. Nifi ergo ambo coefficientes primi A dc B evancfcant, rcjedis LINEAB^UMCUKVAR^UM. J67 rcjetftis fequentlbus termini's omnibus , xquatio o = At+ Bu Cap. oftcndct Lineam rcvftam A//* qus Curvam in pundo Aftan- ct , hocqiie loco cum Curva communem habet diredionem. :rit ergo A/^ : ^ ~ B : — Ai unde , ob cognitas quan- tlratcs A 6c B, pofitio Tangentis M ^ innorefcir , qu^ cum Curvam in pundo tanrum M contingar , videamus quantum Curva Mm porro a reda M /a. faltem per minimum fpatium aberret. In hunc fincm afTumamus normalem MN pro Axe, in quem ex m Applicata orthogonalis mr ducatur , ac vocetur ' ^ =^'- ' = ^B-; " ' o At o Bt An r — At — Bu^ Ct' + DtH + Eu' + F/' + Gttu+ &c. , erit r quantitas infinities minor , quam t ^ u ^ ac propterea crit quoque r quantitas infinities minor quam /; nam / per / & , at r per ipfarum t c u banc requationem ■ — At — Bu =0* Dtu-h Eu"", in qua fi loco t 8c u valores fuperiores fubfti- tuamus, habebimus ry/U^+B*) A -\~ B (A'-D D — 2ABC + 2ABE)n (A^F ABD-^B*C)ss y4* -f fj* A'+ ~' At, quia r infinities minor eft quam /, termini rr 8c rs prae termmo // cvanefcent, fietque j-/= ^ — ^ — . .f^ °/ ^ ^ A'-t ABD+B'C qua? a- quatio exprimit naturam Curvse Curvam propofitam in M ofculantis. 308. Curva? ergo Arcus minimus Mm congruet cum Ver- rite Parabok fuper Axe MN defcripti^, cuips Latus rediim feu i<^8 DECUB^VATUI^A "•feu Parameter eft = ^-^]t^' ^ ti'l't^r- • ""^^ qualiseft ciirvatura hujus Parabolee in vertice talis erit Curv^e propofitae curvatura in punfto Af. Cum aiitem nuUius Curva? curvatu- ra diftiniftius cognofcatur quam Circuii, quoniam ipfius curva- tura ubique eft eadcm , eoque major exiftit , quo minor fue- rit radius ; commodius erit curvaturam Curvarum definire per Circulum a^qualis curvaturae , qui Circnlus ofculator vocari fo- let. Hanc ob rem oportcbit Circulum definire cujus curva- tura conveniat cum curvatura propofitx Paraboiae in ipfius Ver- tice , quo turn Circulum iftum in locum Parabola ofculantis fubftituerc liccat. 309. Ad hoc efficiendum , contemplemur curvaturam Cir- cuii tanquam incognltam , eamque modo expofito per curva- turam Parabola: cxprimamus, fic enim vicifiim pro Parabola ofculante Circulus ofculator fijbftitui poterit. Sit igitur Curva Mm propofita Circulus radio = a defcriptus , cujus natura exprimetur arquatione = lax — xx. Sumta ergo AP—/>, & P M^r=^ erit , = lap — Janfi ponatur x = />-{-( & ^==f +^3 atque orietur hsc arquatio + iqu + uu = 2ap -f- lat — pp — 2pt — //, qua: , ob = zap — pp , re- ducitur ad hanc formam 0= laf — zpt — — // — qua? cum fiiperiori forma comparata dat A = 2 a — 2 p ; B=^ — 2^; C=z — i,jD = o,&E== — I, unde fit AA + BB=/^Caa — lap -\- pp — ^aa , ^ (^AA + BB^ V(:AA-hBB)= atque AAE — ABD + BBC^~AA-^ BB := — 444. Unde Circulum , cujus radius = a , in quovis pundo ofculatur Parabola? ver- tex , cujus natura exprimitur ^equationc ss = %dr ; ideoque vi- ciffim quamCurvam ofculatur Vertex Parabolic =hr ^^dXi" dem ofculabitur Circulus , cujus radius eft = ~ 310. Cum igitur fupra invenerimus Curvam Mm ofculari Parabolam cujus squatio fit ^ "^^^t—l^D + tP ' ' mani- L I N E A B^U M CUI{,VAS^UM. 169 manifeftum eft ejufdem Curvse curvaturam in Afconvenire cum q curvatura Circuli , cujus radius fit = ^^^^^ abd+ B'-c)' Hxc ergo expreflio dat radium Circuli ofculatoris, atque ifte radius quoque vocari folet Radius ofculi j faepe etiam radius curvedinis feu curvatura appellatur. Ex ffquatione ergo inter t dc u , quam ex sequatione inter x 8c y propofita elicuimus , ftatim definiri poteft radius ofculi Cmvx in pundoiV/, feu radius Circuli ofculantfs Curvam in M. In aequatione enim inter t 8c u rejiciantur termini, in quibus t 8c u plures dua- bus dimenfiones obtinent , atque ex ^quatione , quas erit hu- jus formsB o=At-\-Bu+Ctt + Dtu-hEuu, r r (A* + B^)\/(A^+B^) mvenietur radius ofculi = ^ (^^^ _ ^^^+^^^0)' 311. Qiioniam vero fignum radicale V C^^' -h ^ ) ambi- guitatem figni involvit , incerrum eft utrum ifta expreftio fit aifirmativa an negativa , fcilicet utrum concavitas Curv^e pun- dlum N refpiciat , an convexitas. Ad hoc dubium tollendum qujcri debet utrum Curva? pundum m intra Tangentem Aff^ verfus Axem J N Cn pofitum , an vero extra Tangentem ca- dat. Priori cafu Curva verfus N erit concava , atque Cen- trum Circuli ofculantis in reda? MN portionem verfus Axem protenfam incidet ; pofteriori cafu vero in portionem reds NM ultra M produdam. Omnis ergo dubitatio evanefcet fi inquiratur , utrum ^ m fit minor quam , an major ,* priori enim cafu Curva verfus N erit concava , pofteriori vero convexa. 312. Eft vero q k>= — ^ — , & qm =m , quare viden- dum eft utrum fit — , major minorve quam u. Quia igitur eftLineola quam minima, ponatur m i^, =. w , erit- ^\\kxHmrodu^,inAnal,infin.Tm.lL Y que 1-70 D E C U K V A T U R^A L I B. II. que — w ; unde , facta fubftitudone > fit o = ubi , ob w pr^e ^ minimum, termini /iv & evanefcunr. Hmc fit >v i= L£_i^ ^ — ' Q}iod fi ergo w fuerit quantitas aifirmativa , quod evenit fi — , feu ARD + n C ^-^j^^jj. qyg„tjtjj5 affirmativi , tum Curva a r XT r — ABD + B^Cr • erit corlcava verlus N; fin autem — — fuerit B quantitas negativa J Curva? convexitas pundum rcfpiciet. Tab. 313. Quo haec clariora reddantur, diverfi cafus qui occur- XV. rere pqlTunr, feorfim funt evolvendi. Sit igitur primumB=ro, ^'i- quo cafu ipfa Applicata PAf erit Tangens Curvx Mm, & radius ofculi erit = ~. Utrum autcm Curva fit concava vcrfus R , uti Figura pra^fentat , an convexa , ex a:quatione o At +Ctt + Dtu + Euu intelligirur. Cum cnim fit 3/^=/ ^ qm ^=u ^ ob / infinities minus quam u, termini tt tu prse uu cvanefcent 3 eritque At -\- Euu = o ; ex qua 2cquaiione intelHgitur , fi coefficientes A Sc E habeant contraria figna, feu fi -j fuerit quantitas negativa , tum Curvam fore concavam verfus R. At , fi ccefficicntes A & E habeant paria figna, & — fuerit quantitas atiirmativa , tum Curva ad alteram Tangentis partem erit fira ; Abfcilfa cnim Mq ftatui debet negativa quo Applicata qy» rcfpondcat realis. Tab. 314. Sit nunc Tangens Afju, inclinata ad Axem AP feu XV. ipfi parallelam , ita ut angulus RMju. fit acutus, & norniaiis M}f Axem in N ultra P fecet: quo cafu AbfcifTis / rclpon- debunt Applicata u affirmative j unde coefficientcs A &c B figna LINEAI{,UMCUK.VARUM. 171 figna hnbebunt difparia, & fradio crit negativa. De hoc cafu jam ante vidimus Curvam fore concavam verfus Nj fi fuc- " rit ^BD-h B'C affirmativa j vel , cum -|- fit quantitas negativa , fi fucrit '^—^ D + B C ^y^j^^jj^g negativa. Sin autem fiierit -'^ ABD-hB C ^^^^^^-^^^^ gativa, feu — ^ ABD+B^C ^yj^^titas affirmatlva , turn Curva verfus N convexitatcm obvcrtet. Utroquc vero cafu r V (A' + B')k/ (A' + B') radius oiculi erit = VrTrr ^ ,. , ,,z,/ . 315. Sic nunc A— o ^ quo cafu reda MR Axi parallela Tab. fimul erit Curvne Tangens , & u infinities minor quam / ; v^^i unde erit o = Bu-\- Ctt. Quare , fi £ & Chabeant squalia figna , feu fi J3 C fucrit quantitas affirmativa, tum u habere debet valorem negativum ; ideoquc Curva crit concava verfus pundum P, in quod ^incidit, quod ipfum regula fuperior, fado A = o ^ oflendit ; radius ofculi vero erit = Wxz Tar. 2 c y^\, autem cadem regula, qua? fijpra eft data, valet , fi Tangens ^ig, 59. MT ultra F cum Axe concurrat j tum enim paritcr Curva verfus A'" erit vel concava vel convexa , prout hcec exprelTio ^ — , tuerit vel anirmativa vel negativa , eritque radius ofculi i,t ante = «" > ^16. Sit propofita Ellipfis , feu faltem ejus quadrans DMC , Tab. cujus Centrum A, alter femiaxis tranfverfus J D =^ a ^ niter XV. femiaxis conjugatus AC = b. Sumtis ergo Abfci/Tis x in Axe ^'S' AD ^ Centro habebibur h^ec a:qnario pro Eliipfi^^)'^4- hhxx =r adh. Sumta jam qnapiam Abfcifia AP ~p, & pofita Applicata PM=ij, erit ^^rjq Upp ~ tubh. Po- iiatur jam d>i y ~ g-\-u , erit aa^^ + laa^tt -f- Y 2 -f- 172 DECUF^VATUK,A Lib. II. ^auu + ^^/>p 4- ^Upt -h i>kt =aabb , feu ^hbpt + lAdtja 4- bbtt ■\- aauu^= o, Primum ergo, ob coefficientes iplarum t d>L u y normalis MN citra P cum Axe concurrit : critijue PjM: PN= B: A=^aaq: bbp & P N = , ob = ibbp Sc B = aaq. Pra:terea vero , o\) C — bb^ D~o ^ ^ ^^.^ A^E ABD + B*C A.aabb(aaqq + ^/>/>^) __ - i idcoque quantitas affirmativaj qua indicatur Curvam verfus A'' cfTe concavam. 317. Ad ipfum jam radium ofculi inveniendum, eft yi* 4- a^qq + b^pp), & A'E~ ABD-{-B'C=^j^a'b^ i unde radius ofculi erit = (Ag +^^PP^^. At eft A/JV== V{q^+^)) undc \J{a''qq-\-b^pp') — aa.M}^ y ideoque radius ofculi = ^-^-^JL., Si in normalem M^produdam ex Centre A ducatur perpendiculum A O , erit ^ ob AN == p — hh Sc triangula MNP & ^A^O fimilia , NO = a a "^^^^ ~ ecMO = NO+MN=. "J31±IhP ^ jj-j^'y unde MN== , hincque radius ofculi = •> qui^ cxprefllo ad utrumquc Axem AD ^ AC ^eque eft accommodata. 318. Invcnto autem pro quovis Curva? loco radio ofculi, natura Curvee fatis clare pcrfpicitur. Si cnim portio Curvje in partes plurimas quam minimas dividatur , unaquccque par- ticula haberi poteft pro Arculo Circuli , cujus radius erit ipfe radius ofculi in co loco. Hinc vero etiam defcriptio Curvre per plurima pun(Jla multo accuratius abfolvetur. Poftquam enim LINEAR^UMCUKV^KV^- I73 enim plura notara fuerint punda , per qua: Curva tranfeat , C fi pro his fingulis pundis primo qu.Trantiir Tangentcs , hinc- ^ que porro normalcs , atque turn radii ofculi , portiunculse CurvM? intra punda invcnta ficx opc circini poterunt dcfcribi. Hocque modo eo accuratius vera Curv.T figura exprimetur , quo propiora fuerint punda primum notata. 3^9- Qiionlam igitur portiuncula Curvx ad Af cum Ar- T culo Circuli radio ofculi defcripti congruit , non folum cle-- mentum Mm , fed etiam pra^ccdens A/ » cadem curvatura erit prieditum. Cum enim natura minimx Curvx portionis Mm cxprimatur hujufmodi arquationc, ss =«r inter Coor- dinatas Mr = r & rm = s , unicuiquc Abfciffa: minima? Mr = r , ex jequatione duplex refpondcbit Applicata s al- tera aflfirmativa , altera negativa : ideoque Curva verfus n je- que ac verfus m continuabitur. Ubicunque ergo radius ofculi , qui eft == *3 finitam habet magnitudinem , ibi curvatura utrinque faltem per minimum fpatlolum erit uniformis. Ne- que ergo his cafibus Curva ex M fubito , formata Cufpide , refledetur , neque murata curvatura , portio Mn convcxitatem verfus ^ obvertere poterit , dum altera Mm eft concava ver- fus cujufmodi curvature immutatio vocari folct infLE- X I O , vel pun^um FLEXUS CONTRARII : Qiiare , ubi radius ofculi eft finitus, ibi neque Cufpis , neque pundum flexus contrarii locum habere poteft. 3 20. Cum igitur ex arquatione inter / & « o = ^/ -f B« + O ^-h 4- Efiu + Ft '+GttH + Htu'+ &c. , invenrus fic radix,, ofculi = [fX-^t^l^^l] ■ feftum eft, ft fuerit A^E — ABD+B'C=o, turn radium ofculi fieri infinite magnum , ideoque Circulum ofculantem in Lineam redam abirc. Ubi ergo hoc evenit , ibi Linea cur- va curvatura deftituitur, atque duo Curva? elementa quafi in Y 3 diredum 174 DECUKVATUK_A Lib. II. diredum erunt fita. Quo Igitur his calibus n.itura Curvs penitius perfpiciatur , fubftitudo / — ^^'^^ ^ ^. ^ u == ~ „f.^, etiam in termlnis F/' + Gttu-\-Htuu + eft inftituenda. Cum autem pras termino primo rs/(y4*4-fi') omnes termini fequentes , qui r continent , evanefcant , his tcrminis rejedis , atque fubftitutionc per totam a:quationem fadta 5 obtinebitur cjufmodi ^equatio rsj (A^ )^ct!S + ^s' +ys*+ ^s' + &c. 321. Ex hac xquatione jam ftatim coUigitur, ut fupra, radius ofculi = ^ ^ ^ ; fin autem fit « = o , quo cafu Ice radius ofculi fit infinitus, ad Curvas naturam exadius cogno- fccndam , fumi debet terminus fequens € , ita ut fit r\/(J5*-f- iJ* ) = nifi enim fit S =0 , termini fequentes y s*' , cPj-' J &c. , omncs prce hoc evanefcunt. Curvam ergo hoc cafu in M ofculabitur Curva hac aequatione r\f(^A'--\- B^) = expreffa , ex qua fimul figura Curvcc circa pundum Tab. cognofcetur. Cum igitur Abfciffe r negative fumtze ne- XVI. gativus valor Applicatse s refpondeat , Curva circa M figu- F/?. 61. ram habebit anguincam mMfju-^ ideoque in M habebit pun- dum flexus contrarii. 322. Quod, fi pra^ter a etiam fiat € = o , turn natura Curv.-e circa A/exprimetur hac sequntione r v/(y4* +5*) ^= Tab. ys*' , tY. qua cum unicuique Abfcifia; r duplex Applicata s XVI. refpondeat , altera affirmativa , altera ncgativa , neque Abfcifia jr utrinque fumi qucat , utraque Curvse portio Mm & M/* ad eandem Tangcntis partem erit pofita. At fi, ob «,^» & y evanefcentes , natura CurviE circa A/ exprimatur a-qua- tione ?' V ( 4- ) ~ <^s^ , turn Curva ad M iterum ha- rp bebit pundum flexus contrarii uti in Figura 61. Sin autem XVI. fuerit etiam d^^o, ut fiat r)/QA^+B'-) = s , turn Cnrva iterum LINEAIiUMCUKVAKUM. 17s irerum puncf^o flexus contrarii deftituetiir, ud Figura 61. At- Cap. que gcncralitcr , fi exponcns ipfius s fuerit numcrus impar , Curva in M habebit puniftum flexus contrarii } fin autem cx- ponens ipfius / fuerit numcrus par, Curva carcbit pundlo flexus Tab. contrarii uri Ftgura 62. XVI. 323. Hsec igicur funt Curvarum pharnomcna , fi pundum M fiierit finiplex , feu fi in xquatione o-=^At + Bu-hO' + DtH + Eu' + Ft' + ^c, , non uterque coefficiens B fimul evanefcat. Qijod fi au- T a b. tern fuerit & J = o , Sc B = o ^ Curvaque habuerit duos ^ ^^ plurefve ramos fe in pundto Af interfccantes , uniuscujufquc -^'-^' rami curvatura & indoles in Af inveftigabitur fcorfim, ut ante. Sit cnim pro Tangente cujufvis rami r» t -i-^u = o y 8c qua?- ratur cvquatio pro hoc ramo inter Coordinatas r & / , qua- Tab. rum ilia r in normal! MN caplatur , ut fit r infinities minor ^* quam /. Pom ergo debebit/= -77-r-r — tx ci u = ——r-, — in > quo fado & negledis terminis ob infinitam parvitatem prx reliquis evancfccntibus , prodibit , fi M fuerit pundum du- plex, hujufmodi arqiiatio rs — as' + C/'^ + yj-' -f- J'j^ -|- &c.: fin autem Af fuerit pun(5tum triplex, talis rss rr= ^Kj^^-f- Gj^ + yj' H- dic. , & ira porro : quae iequationcs omnes rcducuntur ad banc fbrmam rz= ctSS + g/' + yj+ + &c. 314. Ex hac a?quatione intelligitur ifiius Curva? rami, quern confideramus , in M elfe radium ofculi =— , qui, fi « = o, 2 CC ^ fiet = 00 . Hoc ergo cafu natura Curva; cxprimeiur vel hac afquaiione y-— , vcl r~ ■ys'*, vcl r = (^j^ , &c. i cx qui- bus^ ur nntc^ colligeiur Curva' ramum in A/ vcl pun<5tum iiexus contrarii habere, vcl tali carcrc. Prius fcilicet evenit, fi ex- ponens iplius s fuerit luuiicrus impar , poitciius fi fit Hume- rus 17^ DECUKVATVliA Lib II P^''* ^odo judicandum crit de quovls ramo '■ per pundum M tranfeunte feorlim , cum repcrta Fucrit ejus Tangcns , ejufque Tangens difcrepec a Tangcnribus rcliquo- rum ramorum fefe in eodem pundo M inrcrfecantium. 3 2j.Aliud autcm judicium ^'rit fcrendum , i\ duorum plu- riumvc ramorum Tangentes in pundto A/ coincidant. Sine e- nim , evancfcentlbus A S>c B in ^quatione o= Cn -f- D/u + Euu-{- Ft^ + Gt'-u 4- &c. , primi membri Ctt-{-Diu + Euu, ambo Fadores fimplices ^quales , feu ambo rami le in pundo Tab. ^ decufifantes communem habeant Tangentem. Sit ergo X V. _^ j[_ = (^jnt -\- my , atquc aequatione ad Coor- dinatas Mr^r, 8c y m = s translata , ponendo / = — m_-J-_Mx ^ ^ — ms — nr imj^jf^^^odi prodibit ce- quatio rr — + + y ^s'^-{-ers^ + 4-&C. : termini enim, in quibus r habet duas plurefve dimenfiones prx primo rr evancfcunt. 325. Hie primum fpeilandus eft terminus Cj' , qui fi ad- fucrit , pr^ eo reliqui omnes evanefcunt , propterea quod r infinities minus eft quam Nifi ergo fuerit € => o , natura Curv;^ circa M exprimetur hac a?quatione rr =6 i ex qua, cum fit r = s ^ Z f == s s ^/ — 3 intelligitur radium ofculi in M efife = — v' ; feu , ob / cvanefcens in M , radium ofculi quoque fieri = o. Erit ergo curvatura in A/ infinite magna feu Elementum Curva: in M erit portio Circuli infi- Ta b. nite parvi. Quoniam porro Applicata s eundcm obtinet va- F/ &x ^^^^'^^ > Abfciffa r fum:itur affirmativa five ncgativa, patet ^* Curvam in Af habere Cufpidem , atquc in duos ramos Mm, My^ divaricari fe mutuo in M contingentes atquc Tangenti A// convexitatem obvertentes. 327. Sit € = 0 ; adfit autem terminus ^s^ , pr«e quo yrs^ cvanefcit, atque natura Curvjj circa Af exprimetur a?quationc rr = urss-^^s'^ i quae , fi fuerit « minor quam — 4 c/^, ob Fa- dlores L I N E A B^V M C U KP'A F^UM. 177 ^ores imaginarios , pundum conjugatum in A/ indicat,- fin au- Cap. tern et ec major quam — 4 c^^, turn in duas ^quationcs hujufmodi X I V. r^=ifss & r=gss difpefcitur. QLiarc in M duo Curva; rami fe mutuo contingent , quorum alterius in M radius ofculi eft = — . 5 alterius = — . Si ergo hi duo rami concavi- Tab. 2 / . XVI tatem in eandem plagam vertant , figura erit duorum Arcuum ^^^^ circularium fe intus Tangentium; fin autcm concavitatcs in Bg.Cs* plagas opofitas dirigantur, figura erit duorum Arcuum circu- larium fe extus Tangentium. 328. Sin etiam ^ cvanefcat, tum a^quatlo vel in duassequa- tiones erit refolubilis, vel fccus, priori cafu duo oriuntur rami fe in pundlo M tangentes , quorum utriufque natura expri- metur hujufmodi a?quatione r = « i prodibunt ergo tot diverfa: figura?, quot dantur combinationes binorum ramorum, qui in M pundum iimplex conftituunt , quos vocemus ramot frimi ordtnis , qui omncs in a^quatione r = a/" , continen- tur. Pofteriori autem cafu quo sequatio in duas alias fe refolvi non patitur 5 natura Curvx exprimetur sequatione vel r/-== u , vel rr = as\ vel rr =« , &c. j quos ramos cum eo , quem fupra invenimus rr = , ramos fecundi ordinU Tab. appcllabimus , quia vicem tenent duorum ramorum primi ordinis XVI. fe in M tangentium. Hi autem rami fecundi ordinis omnes ^'^g- ^3* in A/habebunt Cufpidem , uti pra?buit ^quatio rr =ets^ i hoc tamen difcriminc, quod, cum radius ofculi in M pro quatione rr=«/' effct infinite parvus, idem pro reliquis ^quationibus prodcat infinite magnus. Cum enim ex a:qua- tione rr = as^ fit r — ssy/ets, eric radius ofculi in M~ — ^ , hoc eft, ob j = o, infinitus, 32p. Si tres Tangentes ramorum fe in decuffantlum In fe invicem incidant ; tum vel tres rami primi ordinis fe in eo- dem pundo M contingent , vel in M erit contadlus unius Euleri Introdu^. in Anal, infm, Tom. //. Z rami 178 DECUKVATUKA Lib. II. rami fccundl ordinis cum uno ramo priini ordlnis , vel iinicus per M tranMbit r^mus tertii erd'mis. Ramorum autcm tertii ordinis natura cxprimctur hujufmodi arquationibus y' = i = cts"^ i = ccs* j &c. , feu hac generali r^ = et s' J exiftente » numero quocunque intcgro ternario majore ncqiic per ternariiim diviiibili. Horum ramorum autem fi- gura ita erit comparata , uc in M lit pundum flcxus contra- rii J fi » fuerit numcrus impar ; flexus vero non contrarius feu Tab. cgntinuus ( ut in Figura 62. ) adfit, fi « fuerit Humerus par. XVI. Cctcrum in his Curvis radius ofculi in A/ erit infinite parvus fi » minor quam 6, at infinite magnus fit » major quam 6. 330. Simili mode fi quatuor Tangentes ramorum fe in M decufl'amium congruant , tum vel quatuor rami primi ordinis, vel duo prImi & unus fecundi , vel duo rami fecundi ordinis , vel unus primi & unus tertii ordinis fc in eodem pundto A/ contingent , vel denique unicus ramm quarti ordinis per A/ tranfibit. Ramorum autem quarti ordinis natura continetur hac sequatione generali r'^ = cts^ ^ cxiflente n numero integro Tac. inipari majore quam 4. Hoe autem ^quationes omncs prie- XVI. bent Cufpidem , uti rami fecundi ordinis. At in A/" erit ra- Ttg. 63. dius ofculi infinite parvus fi » minor quam 8 , infinite magnus autem fi » major quam 331. Eodem modo ramorum ^umi fuperiorumve ordlnum natura evolvetur ; ratione figurce autem rami quinti, feptimi, noni , omniumque imparium ordinum conveniunt cum ramis primi ordinis , quorum duplex efl figura , vel cum pundo fle- xus contrarii , vel fine eo. Rami autem fexti , odavi , & om- nium parium ordinum conveniunt ratione figure cum ramis fecundi & quarti ordinis , omnes fcilicet habebunt Cufpidem in Muti Figura 63. exhibet. Quod autem ad radium ofculi attinet , quoniam horum Arcuum natura exprimitur hac jequa- tione =c^P , exiflente n numero majore quam m ; per- fpicuum ipiciium eft, ii fucric » minor quam 2w, radium ofculi fore in- Cap. finite parvumi contra vero , fi n major quam infinite ma- gnura. 332. Phxnomcn.i ergo , qua: in omni Curva confpedlul fe offerunc , ad tria genera reducuntur. Primo fciliccr Curva cmtinua curvatura progreditur , ncquc ufquam pun6tum flexus contiarii habct , neque Cufpidem feu pundhim reflcxionis. Evenit hoc primum fi radius ofculi ubiquc fuerit finita? magni- tndinis, turn vcro ctiam dantur cafus quibus radii ofculi ma- gnitudo five infinite magna five infinite parva continuum tra- Ztum non perturbat , quod ufu vcnit fi natura Curv^ circa punclum A/ cxprimitur a'quatione «r" = , cxiftente m Dumcro imparl , at n numero pari majori quam m. Secundum phiEnomenon eft puncium FUxm contrarii , quod locum habere nequit nifi radius ofculi fuerit vel infinite magnus vcl infinite parvus; indicatur autem requatione <»r" = , fi -uterque ex- ponens m n fuerit numerus impar, cxlftente femper n ma- jore quam w Erit cnim radius ofculi infinite magnus fi n ma- jor quam 2w, at infinite parvus fi n minor quam itn. Tertium phenomenon eft punclum Reflexionis feu CufpU ^ ubi duo quafi rami verfus fe invicem eonvcxi in pundo coeuntes fe tangunt atque terminantur; rale pundum monftrat arquatlo « r"=:/ , fi/» fuerit numerus par & n impar. In Cufpide ergo radius ofculi femper eft vel infinite parvus vcl infinite magnus. 333. Qiioniam igitur in his tribus generibus omnes Cur- varum, raticne tradus continui, varietatcs continentur , primum j' intelligitur Curva- continual ramum nunquam ira inflcxum dari, ^- lit in C angulum finitum AC B conftituar. Dcinde, cum in pundo rcHexionis ambo rami fibi convexitatem obvcrtant , Tab. cjusmodi pundum reflexionis A CB in C non datur , ubi rami ^ ^ AC ^ BC in C quidem communem Tagentem habeant , at aherius concavitas alterius convexitatem refpiciatj & quoiies Z z hujuf- 1^0 DECUKVAI'UKA Lib. II. hujufmodi reflexio adefTe videatur , toties Curva non eft com plcta ; & , fi Curva ad normam jequationis compleatur ac fe- cundum omnes partes exprimatur , orictur figura , qualis in Tab. Figura 54. exhibetur. Dantur quidem Cnrvarum defcriben- XVI. darum modi, quibus ejufmodi Cufpis ACB oritur, qusepro- pterea abHosPlTALlO CuJ/>is fectrndx fpecki vocatur. Ve- rum notandum eft defcriptiones mechanicas non Temper totam Curvam, quje quidem aquationc contineatur, producere, fed fxpenumero certam tantum partem exhibere , qua fola nota- tione lis , qua? circa hanc Cufpidem fecundae fpeciei eft mota , dirimitur. Non obftantibus his argumentis , quibus exiftentia hujuf- modi Cufpidis fecunda: fpeciei everti vidctur , innumerabiles dantur Curvse algebraica? tali Cufpide prceditJe. Inter quas adeo una ex ordine Linearum quarto , hac aequatlone contents •j^ — ifx — 4ja:,v — x*=o, qux ex ifta formula = t/^ refultat. Quanquam enim hie primum occurrit terminus n/", tamen ejus fignum non eft ambiguum , fed ne- ceffario debet efle +. Nam , fi ipfi tribueretur fignum nega- tionis, alter terminus yj'x^ =^ \J evaderet imaginarius. Ex quo exemplo quemadmodum cxempla fupra allata reftringi oporreat luculenter perfpicitur. Tab, 334' Si duo rami, qui in A/communem habent Tangen- XVI. tern , ideoque quatuor Arcus ex A/ exeuntes repraefentant fig. 54. nempe him , Mix , Mn , A/v , diverfis sequationibus expri- mantur, dubium eft nullum, quinam horum Arcuum fint con- tinui ; ii fcilicet, qui fub eadem jcquatione continentur; erit- que Arcus Mm continuatio Arcus Mn ^ dz M i^,^ continua- tio Arcus V M. Quod fi vero ambo rami illi eadem xqua- tione exprimantur , tum ob cefiantem rationem priorem, Ar- cus Mm jeque haberi poteft pro continuatione Arcus v M , atque Arcus »M. Cum autem uterque Arcus M n 8c Mv xque haberi poffit pro continuatione Arcus Mm , etiam alter pro alterius continuatione haberi poterit. Hinc Arcus mM» & LINEAE^UM CUI{.VAKUM. igi Sc Curvam continiiam conftituere cenfendi funt , aque ac Cap. bini Arcus quicunque alii, (icque hoc cafu in Mfc refpicicnt XIV. dux Cufpidcs fecundie fpeciei, mAfiu, & nNv. 335. Neque vcro folum valet dc duobus ramis qui fine Flexu coutrario ac fine Cufpide fe mutuo in M tangunt at- que cadcm jequatione cxprimuntur , fed ctiam cadem crit con- tinuitatis ratio , cujiifcunque generis fuerint ambo illi rami fc mutuo in M tangentes , dummodo communi cequatione ex- primantur. Evenit hoc quoties inter r & j ad hujufmodi pcr- vcnitur aequationem a r — 2<%Gr s-j-ZQs =o;tumc- nlm utcrquc ramus eadem a?quatIone ctr'^= cxprimctur. Hoc igltur cafu quatuor Arcuum ex pundo M exeuntium duo quicunque pro una Linea continua haberi pofilmt , hincque nafcentur innumerabiles Cufpidcs fecunda? fpccici. Mxc au- tem ipfa continuitatis ratio in caufa eft , quod quardam de- fcriptiones ac conftru(5lIones mechanicae nonnumquam Cufpides fecundae fpeciei producant ; hoc tamen evenire non poteft , nifi quando defcriptio non toram Curvam in a[?quatione con- tentam, fed ejus tantum ramum unum vel aliquot exhibcr. CAPUT XV. Z)e Curvis una plurihufve Diametrls pr^ditis, 335. 1 ^ E Lincis fccundi ordinis fupra vidimus, cas om- jLJ nes unam ad minimum habere Diametrum ortho- gonalem , c\ux toram Curvam in duas partes fimilcs & a'qualcs iecet. Parabola fcilicct ejufmodi unam habet Diametrum ; ac proptcrea duabus conftat pariibus a-qualibus & fimilibus. El- lipfis autem atque Hyperbola duas ejufmodi habcnt Diame- tros fe mutuo in Centro normaliter dccufiantcs ; idcoque in lis quatuor dantur Arcus feu rami inter fe a:qualcs &l fimiles. Z 3 ^ 182 DE CUKVIS UNA F LUK.IBUSVE Lib. II. Circulus vero , quia ab omnI rcdta per Centrum duda In diias partes fimilcs & a?qualcs dividitur , innumcras habcbic partes arqualcs , omnes fciHcet Arcus, qui sequalibus chordis fubrcnduntur , fimul inter fe funt jequales & fimiles. 337. Hanc igitur duarum pluriumve partlum cjufdem Cur- vje fimilitudinem hie data opera perpendcmus ; eafque Cur- vas , quarum duce plurefve partes inter fe funt fimiles , ad Tab. sequationes generates revocabimus. Ac primo quidem , fi XVII. conuderemus jequationem inter Coordinatas orthogonales x <>8- & y , divifo univerfo fpatio in quatuor regiones litteris Q^, R , S, T indicatas per redas AB^ EF ^ fe mutuo in C nor- Hialiter fecantes , fumtis x S>c y aflirmativis, portio Curvse in regione Q^fita oritur; fumta autem Abfcifia x affirmativa, at Applicata y negativa , portio Curv^e in regione R fita oritur: fin autem x negativa ponatur , manente y affirmativa , portio Curv.^" in regione S fita prodibit ; portio denique in regione T fita invenitur , pofita utraque Coordinata y 6c x negativa. 338. Portiones ergo in regionibus R fita: inter fe crunt .Tquales & fimiles , fi ^equatio ita fuerit comparata , ut non mutetur etiamfi — y loco y fcribatur. Cum igitur om- nis potcftas parium exponentium ipfius y hac gaudeat pro- prietate j patet , fi in jequatione pro Curva nulla? potefiates impares ipfius y occurrant , Curv^ portiones in regionibus Q & R fitas inter fe fore ^quales & fimiles ; ideoque reftam AB m qua Abfciffje C P = x capiuntur , fore Curva; Dia- metrum. Hujufmodi ergo Curv^ , fi quidem fuerint alge- brai'cee, omnes in hac jequatione generali continebuntur o = a + Cx + yxx +S)y + fx' + (xyy + >jx^ + Sx*y^ + ty* &c. qu« expreflio ita defcribi potefi: ut fit Fundio rationalis ip- farum x & yy. Quod fi ergo Z fuerit Fundio qu.Tcunque rationalis ipfarum x ^ yy, turn a?quatio Z — o , exprimet Lineam curvam , quas a re(5la A B in duas partes fimiks & xquales DlAMETKJSffl^DITIS. 183 a?qnalcs bifecabitur ; crunt ergo quoque portiones in rcgionibus C S & T fit.T inter fc a'qimlcs & fimilcs. _2: 339. Portiones vero in rcgionibus S erunt a-qualcs & fimilcs, fi itquatio ita fuerit comparata , ut pofito — x loco .V non immiirctur : qiiare , fi Z fucrit Fundio qikrcunque ra- tionalis iprariim xx 8c y , turn .xquatio 2 — o, cxprimet Curvam , qua; per rcdam EF in ciuas partes fimilcs & .xqua- les bifecabitur. j£quatio ergo pro his Curvis erit hujufmodi o = « + €y + 7^'^ + <^yy + e^^y + 6'' + 'j^* + ^^^yy + ''^'^+ Per banc ergo a'quationem portio Curva: in S fita fimilis & a[rquaiis erit portioni in Q, fimilique modo portio in T por- tioni in R. 340. Portiones autcm in rcgionibus oppofitis T, feu R & S erunt fimilcs & a:qualcs , ii itquatio inter Coordina- tas X & ^ ita fiicrit comparata , ut, pofita utraque x &c y nc- gativa, nullam mutationem fijbeat. Sit 2 = o a^quatio pro his Curvis, ac primo patec, fi Z fuerit Fundio ipfarum x & y , parium dimenfionum, feu, fi fuerit aggregatum ex quotcun- que Fundionibus homogcneis parium dimenfionum, turn a^qua- tionem Z= o pra?fcripta gaudcre proprietate. Tum vero fi Z fuerit aggregatum quotcunque Fundionum homogencarum imparium dimenfionum, fumtis a; & _y ncgativis, Z abibit in — Zi ideoquc, cum cfiet Z=o , erit quoque — Z~o. Hinc ergo duplex nafcitur aequatio generalis pro Curvis, qux' in rcgionibus oppofitis T itemque in R & S portiones habent sequales & fimiles, altera fcilicet erit altera vero erit O p= ccx + Cy+yx'+J^x'y + sxy'+ (y'+ ^x' + &x^y + .x'y' + &c. 341. Curvae ergo , qua; duas habent partes fimilcs & arqua- les, duplicis funt generis: vel enim ha; dux partes utrinquc circa Lineam redam iia funt difpofitx ^ ut omnes Ordinata; ortho- 184- DE CUKVIS UNA PLUI{,IBV SVE L I B. II. orthogonalcs ad illam redatn fimul bifariam fecentur , quo call! ilia rcda Diameter Curvx orthogonalU appcllatiir, quorfum pertinent a:quationcs §. §. 337. & 338. traditce. Vcl bins illar paries fimiles & jrqualcs in regioncs oppofitas Q_& R feu T & S cadunt , ita ut omnis revfla per pundum C duda Curvam dividat in duas partes alternatim a^quales , cujufmodi Curvae continentur in xqiiationibus in paragrapho prxcedente exhibitis. Hanc igitur partium a:qualiiim diverfam pofitionem ita defcri- bcmus J ut eas, qux ad priorem fpeciem pertinent, diameira- liter ACjudes \ qu^e vero ad pofteriorem , alternatim ^quules ap- pellemus. Quia vero in pofteriore fpecie datur pundum C, per quod omnis reda utrinque ad Curvam produda fimul bi- ll'catur J hoc pun(5tum Centri nomine appel'.ari convenir, ita uc Curvx binas partes alternatim jequales habentes Centre pra'ditae dicantur ; ill^e vero Curvje , qua? duas partes diame- traliter asquales habent, Diamctro pra:dits vocentur. 342. Cum squatio 2= o, prsebeat Curvas, quarum Dia- meter eft reda AB ^ Ci Coordinata y pares tantum obtineat dimenfiones in Fundione Z ; atque eadem jrquatio Z = o , redam EF Curvae Diametrum indicet, fi altera Coordinata at ubique pares habeat cxponentes , fequitur, fi 2 ejufmodi fue- rit Fundtio ipfarum x dc y ut omnes exponentcs tarn ipfius x quam ipfius y fint numeri pares, turn utramque redam AB 8c EF fore Curva? Diametrum orthogonalcm ; ideoque quatuor partes in regionibus Qj R, S & T fitas inter fe fore acquales & fimiles. Hujufmodi ergo Curvse omnes in hac gencrali quatione continebuntur. 343. Curvas ergo in hac cequatione contenrce duas habe- bunt Diametros orthogonales AB &: EF fe muiuo in C nor- maliter interfecantes. Pertinent ergo hoe Cmvx omnes ad Li- ncarum ordines vel fecundum, velquartum, vel fextum , &c., ira ut in nullo Ltnearum ordine impari ulla contineatur Linea curva duabus Diametris fe mutuo normaliter interfecantibus prcedita. DlAMETIilSPKu^DITIS. igf praedlta. Deinde , quia ift.i arquatio quoque continetur in Cap. jcquationc priori, §. 33p.,hx CurvJe fimul Centrum habe- bunt in pundo C, ita ut omnis reda per id utrinque ad Cur- vam produda , in co fimul biferiam fecctur. Hujufmodi igitur Curvas duplici Diametro gaudentes pracbebit a:quatio Z = o, fi quidem fuerit 2 Fundlio quxcunque rationalis ipfarum xx & yy. 344. Qiiia igitur modo dedudli fumus ad Lincas cur- vas duabus Diamctris praeditas , inquiramus in squationes pro Lineis curvis , qua? plures habeant Diametros. Ac primo quidem Eicile oftenderur, fi quarpiam Curvaduas tantum ha- beat Diametros , eas inter fe normales cfTe oportere , ita ut nulla Curva duabus Diametris tantum praedita detur, qux non in ^- quatione modo inventa contineatur. Ponamus cnim cujufpiam Lineoe curva? duas efTe Dinmetros AB, 8c EF fefe in C non normaliter decuflantes. Cum igitur £C fit Diameter, Curva Tab. utrinque circa cam xqualiter erit comparata : quare , cum ejus X V 1 1. pars citerior redam J^C pro Diametro habeat , etiam pars^'-^'^^' ulterior Diametrum habcbic GC, in eodem pundo C cum EC angulum GCE — ACE conftituentem. Simili modo, cum CCfit Diameter, debebit quoque reda /C, exiftcnte GCl s= GCE, efie Diameter ejufdem indolis , cujus cfi: EC. Porro Diameter quoque erit reda LC, fumto angulo / CL = ICG i ficque progrediendo , continuo nova? Diametri repericntur donee in primam J C recidant ; quod evenit, fi angulus AC E angulum redum habeat rationem rationalem. 345. Nifi ergo angulus ACE ad angulum redum habeat rationem rationalem , numerus Diametrorum erit infinitus , quo cafu Curva erit Circulus ; quippe in quo omnis rcdta per Cen- trum duda eft Diameter orthogonalis : hie enim Diametri nomen ad Tolas Diametros orthogonales rcftringimus , quia his folis CurvsE in duas partes fimiles & arqualcs dividuntur. Ex his intclligitur nullam Curvam algebrai'cam duas habere po(Te Diametros inter fe parallelas : ob rationes enim allega- tas , fi duas haberent Diametros parallelas , fimul infinitas inter Euleri Indrodu^i. in Ami. tnfn, Tom. 11, A a fe 1^6 DE CUKVIS UNA PLUIilDUSl'E Lib. II. fe pnrallelas & acqualiter diftantcs habere tlcbercnt; ideoque Linca re*fla hujiifmodi Curvam in infinitis puniiiis fccarc poiTet : quae proprietas in Lineas curvas algcbraicas non cadir. 345. Quod fi ergo quaepiam Linea curva plures habeat DiamctroSj ea; omnes fe mutuo in eodem pundo Cinterfe- cabunt , arque a fe invicem fub juqualibus angulis diftabunt. Emnt vero hs Diametri duplicis generis alteniatim progre- dicnrcs; Diameter enim CG ejufdcm erit indolis , cujus eft Diameter CA; atque aquatic pro Curva, fumta Diametro CG pro Axe , conveniet cum zequatione pro Curva , fumta Diametro Cy4 pro Axe: Diametri ergo aiterna- CA^ CG, CL &c. , iequalitcr ad Curvam erunt affedx , fimilique modo Diametri CJE", CI &c. eadcm ratione ad Curvam pcrtinc- bunt. Qiiam ob rem , fi numerus Diametrorum fuerit fini- tus , tum angulus ACG erit pars aliquota quaruor reiftorum, feu angulus ACE erit pars aliquota anguli 180 graduum , feu femiperipheriae J quam vocemus =^t. Tab. 347.Si fuerit angulus y^CE^: po °= — cafus exiftit jam XVII ^ . fig yQ ' fupra tradatus , quo Curva duas habet Diametros inter fe normalcs. Hujufmodi ergo Curvas denuo inveftigcmus , at merhodo diverfa a priori , quae a'que ad inventionem plurium Diametrorum accommodari queat. Sit igitur Curva duabus Diametris AB , & EF priedita j fumatur in ea quodcunque pundlum A/", duda ex Centro C reda CiV/, ponaiur CM=Zy & angulus ACM==s\ qu^eraturque arquatio inter s & Ac primo quidem intelligitur , quia rcfta C eft Diameter, z effe debere ejufmodi Funftionem ipfius qu;r mancat eadem, etiamfi — s loco / ponatur; fumto enim an- gulo ACM==s negative ACm^ reda Cm debet eiTe CM. Verum cof.s eft ejufmodi Fundio ipfius s , qnx manet eadem pofito — / loco +/, quam ob rem huic requflito fa- tisfict fi fuerit z Fundio qu.Tcunque rationalis ipfius c^f j. 348. Ponatur Abfcifla C? = Applicata P M = y , erit D 1 A M E T B^I S P D I T I $. 187 crit z = \/(xx -\-yy ) & co/.s = — ; fitque Z==o, aqua- Cap. quatio pro Curva , cujus reda fit Diameter i atque effe debebit Z Funclio rationalis ipfarum a — , vel iprariim z. & X, vcl , ob rationalitatcm , ipfarum x x -\-yy 8c x. At fi Z fuerit Fundio ipfarum xx+yy & x , erit quoque Fundio ipfarum yy & x. Sit cnim 4-^;'=» ; quia 2 debet cffe Fun(5lio ipfarum x 8c u, pofito //= / -f-xx", ut fit t = yyy fiet 2 Fundio ipfarum r 8c x , hoc eft ipfarum & x. Quo- tics ergo 2 fuerit Fundio rationalis ipfarum yy 8c x , toties reda Cy^ CurvrT erit Diameter : qua? eft eadem proprietas Curvarum una Diametro gaudcntium , quam fupra invenimus. 34P. At Curvam quaefiram duabus Diametris AB 8c EF praeditam efle oportet ; unde CB crit Diameter ejufdem in- dolis , ac CA. Quare , fi reda CM= z , ad Diametrum CB refcratur, ob angulum BC M= tt — /, necefie eft ut ;s ejufmodi fit Fundio ipfius qua? non varietur, ctiamfi loco / ponatur tt — s. Hujufmodi Fundio quidem foret fm.St eft fm. s = fin. (^TT — / ) ; fed hoc modo pra?cedenti condition! non fatisfit. F^inc ejufmodi cxprefllo inveniri debet, quar ad angulos / , — / , & TT — s aequaliter pertineat ; talis eft cof.is, c{\. tn'im cof.is ==c0f. — is =cof.i (^'ztr — / ), Quocirca 2c- quatio 2 = o, crit pro Curva duabus Diametris AB 8c EF praedita , fi 2 fuerit Fundio rationalis ipfarum z 8c cof.is. Eft vero cof.zs == Ex quo 2 debebit cfTe Fundio ip- z z farum xx-}-yyy 8c xx — yy^ vel ipfarum xx 8c yy , uti fupra invenimus. 3 50. Progrediamur ad Curvas tribus Diametris EF Tab. & G/fprsditas inveftigandas j qua? Diametri in codem pundo X V-Ji. C ad angulos ^CE, jE:CG, G C B = 6o° = -j -z^r kmu-^'^''^^' tuo fecabunt, atque Diametri alternje , CG, CF ejuf- dem erunt indolis. Qiiare , fi ponatur CM^z^ & angu- A a 2 lus 188 DE CUR^VIS UNA P L U R^I B U S V E Lib- II. ACM — s, ob GCM== -—tt — xquatio pro Cur- va Z = o, ita debebit elTe comparata , ut 2 fit FuikSio ra- tionalis ipfiiis z , & quaiititatis cujufpiam y» , qux ab / ita pendeat , ut maneat cadem , five loco s ponatur — s , five TT — s. Erie ergo w = co/.^s ; eft enim cof.^s = cof. — 3/ == 2 5r — 3^). At J pofitis Coordinatis CP = x ^ FM=yy erit cof.^s =^ I— , ideoque Z cfTe debet Fundlio rationalis ipfarum xx-'ryy & x^ — -^xyy. 351. Quod fi ergo ponatur + =/ & — ^xyy^u, hxc erit a^quatio generalis pro Curvis tribus DIametris prae- ditis 0= + Q + sin + ^uu + >ji' + &c. , quae prarbet banc inter x 5>c y O =et + C(xx-i-yy) + yx(xx — 3yy) + ^(xx + yyy + &c. Cum igltur aequatio o == et + ^xx Qyy fit pro Circulo , qui, habens infinitas Diametros , etiam quceftioni de tribus Diametris fatisfacit ; fimpliciffima Curva tres habens Diame- tros erit Linea tertii ordinis hac .Tquatione exprcfia — ^xyy = axx ayy if\ qua: tres habet Afymtotas triangulum aequilaterum comprehcndentes , in cujus medio exiftit pun(flum Ci & fingula! Afymtotas funt Ipeciei h = y^. Pertinent er- go ha? Curvaj ad Speciem quintam fecundum enumerationem a nobis fupra fadam. Tab. 3 5 2- Si Curva habeat quatuor Diametros AB^ £F, GH 8c ^'II^^ Te mutuo in pundlo C ad angulos femireiilos == ~ tsf interfecantcs , turn Diametri CA, CG. CB, & CH ejuf- deni crunt naturae. Qiiare, pofita CM=z, & anguio AC M~ s ^ qua:ri debet Fundio quiedam ipfius qu^e non mutetur D I A M E T R^I S P D 1 T I S. i89 mutetur five loco / ponatur — / five — "^^''^ xv tern Fundlio eft co/^s. Qiiare , fi 2 fuerit Fundio ipfarum z & cof^s; feu, quod eodcm redit, ipfarum xx -{-yy 8c — 6xxyy -{-y*, turn squatio 2 = o , dabit Curvam quntuor Dia- metris pr^editam. Erit ergo ZFundio ipfarum t Sc pofitis t = xx-\-yy & u=:x*- — 6xxyy y^ ; Ponatur autem v = tt — « , critque 2 Fundio ipfarum / & , hoc eft ipfarum XX -\-yy & xxyy, Vel etiam 2 ita definiri poteft ut fit Fundtio harum duarum quantitatum xx + jy & x^-\-y*, 353. Ut Curva xquatione 2 = o , expreffa habeat quinquc Diametros , oportet ut 2 fit Fundio ipfarum z cof. ^ s. Quare, fumtis Coordinatis orthogonal ibus x 8c y, oh cof.^s =i ^» — ,ox>>.v -f^xy ^ j^j^^j^.^ 2 Fundio rationah-s ha- rum expreffionum xx -{-yy 8c x^ — iox^yy+ 5xy*. Curva igitur fimpHciflima , qu^e , prjeter Circulum , quinque habeat Diametros , eft Linea quinti ordinis , atque hac zequatione ex- primctur x^ — lox^yy-^ ^xy* = aQxx yyy-{- h(xx-\-yy) c. Hxc ergo Curva , propter omnes Fadores fupremi mcmbri reales , habebit quinque Afymtotas fuis interfedionibus penta- gonum regulare , in cujus medio fit Centrum C , formantes. 354. Ex his jam gcneraliter patet , Curvam ^quatione 2 = o J expreffam , habituram elTe » Diametros , quarum binas proxime angulum = — comprehendant , fi fuerit 2 Fundio ipfarum z Sc co/.ns, feu inter Coordinatas orthogonales , Fundio qujecunque rationalis harum expreffionum xx yy 8c «C« — 2 , n(n 1 )(n~ 2)(n 3) ^« ^ ♦ I. 2 1. a. 3. 4 &c. Seu aequatio hacc o = « + + y« + c/*// + e/K + (^uu + rit^ + $mi + &c. prxbebit Curvam n Diametris prseditam, fi ponatur /=xx-f^y A a 3 & 190 DE CUKVIS UNA PLUF^IBUSFE Lib. II. ^ "Ofmi) J^-y , »0/---iX»-2)C;;-3) /-4^._ Hinc ctgo Curva? inveniri poflunt , quae tot , quot lubucrit , habeanc Diamctros fc miituo in ang'.ilis scqualibiis in codcm pun^lo C intcrfccantcs. Simiil vero hx a?quationes in fe com- plcduntur omnes omnino Curvas algebrai'cas , qua: dato Dia- mctrorum numcro fint prxdhx. Tab. 3 55- Hujufmodi Curvce pluribus Diametris prardit^e duplo XVII. plurcs habcnt partes inter fe fimiles & ^quales. Sic Curva 70. duabus Diamctris pririS. 191 Quare Z debcbit efle Fundio ipfarum / & ^/j ( i + hoc Cap. eft ipfarum f dc yy : unde ejedem sequationcs rcfulrant , quas fupra invenimus. 357. Qiio autcm fradiones , quibus tangentes laborant, c- vitemus, idem ncgotium per finus & cofinus expedire potc- rimus. Cum cnim fit 2/ 2 (*r4- j- ) &c cof. 2s = cof.i{j-\- s) , qua?fitum obtinebitur fi 2 capiatur Fundio quar- cunque rationalis trium harum formularum z^Jin.is d>c cof.is , feu ipfirum xx + yy , ixy , & xx — yy. Ubi notandum eft, fi cxpreffionum fm.is & cof.is altera omittatur, Curvam infuper Diametrum efle habituram. Solutio ergo hue redibit ut Z ca- piatur Fundio ipfarum xx^yy^dcxy, rationalis j undo hujuf- modi orietur arquatio C = ei + Qxx + yxy + Jyy + ex^+tx ^^y '+ jxy* +^y^ +kx^ + &c. qux funt amby illse aequationes quas fupra invenimus. 358. Qu^ratur nunc Curva, qua tres rantum habeat par- Tab. tcs fimiles & lequaies AM, BN, & D L. Hxc ergo ita XVIII. erit comparata , ut edudis ex pundo medio C tribus redis ^'i- 74- CM, CA'j & CL in angulis lequalibus, cx femper inter fe futurae fint a?quales. Politis ergo angulo AC M=s , & rcda CM== z; reda z per s ita definietur, ut his tribus angulis s, tt -j- s , & -^57-+ / idem valor ipfius z con- vcniat j eft enim MCN = NCL — — 5r. Horum autem 3 trium angulorum communes funt hx expreflfiones Jln.^s & cof^s. Quare, fi Z fucrit Fundio rationalis harum trium quaniitatum XX yy; ^xxy — y^ ; & — 3^))^ ffquatio Z = o , dabit Curvas quxfitas omnes. Hujufmodi ergo orietur a^quatio ge- neralis o == 192 DE CUK.VIS UNA P L U B U S V E Lib. II. o =ct+C(xx+yy)'\-y(^xxy y^)+J(x* 3xyy)+e(xx-{-yyy 4. f (xx +yy)i 3xxy y* ) + t] (xx+yy)(x^ 3xyy)-{'&c. Lmcx igltur tertii ordinis hac proprietate prsedit^e continentur in hac xquatione 0= + ^x + ^yy + + ^yxxy — Z^xyy — yy^ Tab 5^^* Si C'jrva quatuor habere debeat partes squales yiM, XVIII. EA^ J BK, & FL , ita iit ex pundo medio C edudlis qua- tuor redlis quibus vis CM, CN, C K Sc CL, fub angulis xqualibus , ex future fint a^quales i ponatur angulus ACM = J- & reda CM=^i atque , ob angulos MCN = NC K= KCL = po° = -i- TT, rei^ta z per angulum / I ^ ita debet exprimi, ut his angulis /, — tt+j- , -zr -fj- ; -|- t + J idem refpondeat valor. Hanc vero proprietatem habent ex- prcffiones /i/^./^s & cof/^s : quare a:qiiatio 2 = o , dabit Cur- vam quatuor ejufmodi partibus zequalibiis praeditam , fi fuerit JZFundio quaecunque rationalis harum trium quantitatum +• yy } 4^'^ — ^xy* &c — 6xxyy-^y*, Hinc a?quatio gene- ralis pro iftiuimodi Curvis erit 0=2 et + Qxx •i'Qyy + yx* + A ^ + exxyy — J^xy* + yy* + &c. 3^0. Simili modo apparet, fi quaeri debeat Curva Diame- tris deftituta , quae tamen quinque habcat partes equates & fimiles J in jequationc 2 — o , elTe deberc Z Fun(^lionem ra- tionalem harum trium quantitatum xx-i-yy; ^x^y — ioa^*^' +y^ 8c x^ — lox';* + ^xy* i atque , fi numerus partium xqualium efle debeat = n , turn Z effe debet Funitio rationaiis harum trium xx-^-yy , D I A M E T S P B^jS D I T I S. in I. 3. 3 ^ I- 2- 3. 4- ^ ^ XV & n nCn—j) «— 2 , , u(n—lX^--2Xn—3) 4 4 I. 2 / I. 2. 3. 4 , " Quod fi alterutra pofteriorum exprefTionum non ingrediatur in squationem , Curva habebit tot Diametros, quot Hume- rus K continet unltates. 351. In duplici hac enumeratlone Curvarum aliquot partes jequales habentium , quae vel Diamctris fint prardicas vel lis careant J continentur omnino omnes Curva? algebraica*, qu£e quidem duas plurcfve habeant partes fimiles & ^quales. Qiiod Tab. ut oftendatur, habcat Curva continua duas partes OAa, OBb XVI It. inter fe fimiles & iequales. Jungatur AB, fuperque ea tan- -f'^ 7T- quam bafi conftituatur triangulum ifofcele ACB^ cujus an- gnlus C a^qualis fit angulo O. Jam , quia anguli O AC ^ OBC funt ^quales , crunt quoque CurvJe partes CAa & CBir fimiles & arqualcs : atque , ob legem continuitatis , fi capiantur anguli BCD ^ DCE, &c. , a^quales finguli angulo ACB, & CD^CE = CA^CB, habebit Curva prar- terea ad has fingulas re6las partes Z>^/j Ee, Sec, fimiles & ajquales partibus Aa ^ Bh. Nifi ergo ratio anguli ACB ad 350" fuerit irrationalis, partium ^^qualium numerus erit finitus, contra autem infinitus , neque adeo in Lineas algebraicas ca- dens. Semper ergo Curva ifla continetur in iis , quas ante inveftigavimus , Diametris carentes. Tab. 362. Sin autcm dua? partes fimiles & aequales in plagas XIX. oppofitas reftarum AO dc BO cadant , ita ut fit pars AO a f'^. 7^. fimilis & a?qualis parti OBh i turn utrinque ducantur redie AR,diBS,m^\t OAR=^OBS, = -^ AOB; eruntquc reSt2£ AR BS inter fe parallela?. Jungatur AB ^ &c per pundum medium C agatur ipfis AR dc BS parallela CFy erunt partes 4A , bB rerpe(5tu xq^x CV fimiles & cequales, Nifi igitur fit ^4 = 05 quia Arcui ^B, a h ad progred-'endo, refpondet ex altera parte Arcus fimilis & a^qualis a Ai ita Euleri Introducl. in Anal, injin, Tom, II. B b quoque 194 CUR/IS UNA PWRJUUSVE DIAMETBJS P^^DITIS. Lib. 11. qiioquc huic ab a ad e per fpatium ae =.ha progrcdiendo , rcfpondebk ex altc-ra parte Arcus fimilis & xqualis eE , luiic- quc porro Arcus dD, ita ut ha-c Curva habitura fit infinitas partes fimlles & xqualcs utrinque circa reiftam CV difpofitas. Hujufmodi ergo Curva algcbrai'ca cfTe nequit. 353. Hoc ira fc habet , fi rc(5ta AB fucrit obliqiia ad pa- rallclas A K Sc B S J vcl ( quod eodcm rcdit , ) fi in triangula AO B latera A O 8c BO Fucrint ina?qualia. Sin autem tlic- fit AO =^B O , turn fimul reda AB crit pcrpcndicuhris ad parallclas AK Si BS, & ad CF, qu^ fimul per O tranfibir. Hoc ergo cafu punda b &c a congruent. Et , quia porilones a A Sc i> B non folum erunt xquales & fimiles , fed etiam utrinque circa reCtam CV icqualiter difpofita? , haec reda Cl/ crit Curv^e Diameter ; qui cafus ad priores Curvas cxpofiras Diametro gaudentes pertinent. Qiiocirca ad cafus in hoc Capite expofitos referuntur omrres omnino Curv.e algebraica; » quae duas plurefve partes habent fimiles & icquales. CAPUT XVL De inventione Cur^arum ex datis Applicatarum proprietatibm, 3^4. Oint F & Fundiones qu^cunque rationales Abf- v3 ciflae x , atque natura Curva? exprimatur hac xqua- tione yy — Py + Q= o, Hinc ergo unicuique AbfcilTae x rel nulla vel duplex refpojidcbit Applicata j erit autem harum duarum Applicatarum fumma = P & produdum ~ Q. Si igitur P fucrit quantitas conftans , fumma binarum Applica- tarum fingulis Abfci/fis refpondentium crit conftans , atquc Curva habebit Diametrum j hoc idem autem evenit fi fucrit P =z a. 'i- nx; turn cnim Linca feda hac zequatione z. = "i" ^ ~^ contenta erit Diameter , in latiore fignifica- tionc m INVENT. CUI{yAI{. £X DATIS APFLIC. PI(pPJ{rET. i^f tione hoc nomine accept© , ita ut obliquitas non excludatiir. Cap. Sin autcm fuerit Q^quantitas conftans, turn rcvaangulum bi- narum Applicatarum eric ubique conftans j Axis ergo a Curva nufquam fccari potcrir. At li fit £) = a-h +y x x, ha?c- que expreffio dues habeat Fasflorcs realcs , Axis a Curva in duobus pundis trajicicrur , atque Q erit multiplum redanguli ex partibus Axis, iJcoque rc6:angulum Applicatarum fe habe- bit ad rc(ftangulum partium Axis in conftanti ratione. 355. Ha? igitiir proprietatcs , quas fupra Scdionibus conicis convenire obfervavimus , in innumerabiles alias Lincas curvas competunt. Sic, conftans magnitudo redangulorum ex binis Applicatis eidcm Abfciflx refpondcntibus formatorum , qua Hyperbolam ad Afymtotam rclaram gaudere vidimus , com- munis ipfi eft cum omnibus Curvis hac a'quationc — "jz aa=:o^ contentis. Dcindc , fumta rcdia EF Curvam inT As V. duobus pundis E Ik F fecanre pro Axe, cum in Sectionlbus conicis reftangulum FM. P^ad re<^tanguium P E. P F con- flantem liabeac rationcm , hare proprietas Sedtionibus conicis communis erit cnm omnibus Curvis in hac arquarione yy — Py-{-ax — »xx^=:o conrcntis. Erit autcm PM.PN=z FE. P F feu /> m. pn = Fp.p F , fi fuerit yy — Py =ax — xx, Wxz igitur proprietas , qua Circulum pntditum efTe ex Elc- mentis conftac, non folum ipfi communis eft cum infinitis Cur- vis aklorurn ordinum , fed etiam in reliquas Sc(ftiones conicas cadit. Sit enim P = ^+ »Ar, atque jcquatio^)' — nxy~^ XX ■= ax + by J qux eft pro Circulo fi «=o, & angulus EP M reel us , compleclctur quoque Ellipfin fi nn minor quam 4, <3c Hyperbolam ii }7n major quam 4, atque Para- bolam {\ nn = 4. ^66. Hinc concludimus in omni Sc(5lione conica AEBF Tab. cujus Axes, feu Diametri principalcs, fint AB, EF^ii b'mx XIX. ducantur rc6tx qua'cunque p^ & mn , quas ad Axes princi- ^'i- 77' pales fub angulo femiredlo inciinentur , eas in ^ fe muruo ita effe fe<5turas, ut fit m/;. nh =ph.qh. Quod quidem ma- nifcftum eft ex proprietatibus palmariis : fi enim per Centrum B b 2 C du- 195 DE IKVENTIONE CUKVAR^UM EX DATIS Lib. II. C ducantur redlee P Q Sc M N hb angulis fcmircdis ad Axes ' ' principales , crunt inter fe afqiiales , ideoque M C. NC = PC. QC i qiiare, cum omnes ie6tx his parallel^' cadem lege fe feccnt , eric quoquc ^»^. nh —ph . qh. Quin etiam hinc intelligitLir , fi modo rc»5ta; M N &c ita ducantur , ut ad eundcm Axem principalcm ^qualitcr inclincntur , feu ut fit PCA = NCA, ob CP = CN, omnes rcdas his parallclas fe mutuo ita fecare , ut redanguia partium fint cequalia , fcilicct ut fit mh , hn = ph .hq. Tab. 357. His prirraiffis 5 conremplemur ah'as quaeftlones circa XIX. binas Applicatas cuiquc AbfcilTs: refpondenres ex ^Tquatione Tig. 7.8. — _|_ Qj=^ o. Sit AP Abfcifla --=x, cui refpondeant duae Applicatac PM,PN: ac primo quserantur omnes Curvac hujus indolis ut fit F/Vf* 4- PN' quantiras condans = a 4, Cum fit PM^PN=P & PM.PN^Cl, erir P A/* + FN' = PP — iQ, & qusefito fatisfiet fi fuerit P P — 2Q^=aa feu Q— ^ ^ • unde^ pro Curvis defideratis obtinebitur ifia a^quatio — Py -b ~ ^'^ ~ o. Quod fi ponatur P= 2m, prodibit Sedio conica proprictate pro- pofita gaudens , yy — inxy + ^nnxx — —4/^=05 quae a?quatio eft pro Elh'pfi , Abfciftis a Centro computatis. Tab. 3^8- Hinc fcquitur non inelegans Eliipfium proprietas ifta. XIX. Si circa EHipfeos duas quafvis Diamctros conjugatas A B 6c £F defcribatur parallelogrammum GHi^ cujus latera Eilip- fin tangent in pundlis A, B,E, F , hujus parallelogrammi diagonales GK & HI omnes chordas MN alterutri Diametro EF parallelas ira fecabunt in P&;> , ut fit quadratorum fum- ma P + PN' vel pM" -hpN' pcrpctuo conftans nempe xquaiis 2 CE\ Similique modo duda chorda R S Diametro alteri AB paralleia crk PR'-b PS' ^ 7^ = iCA'. Pofitis enim C^ = CB=^, CE==^ CF=^h, CQ=t, QM= u J erit aauu Hh ^^// ~ aal^i^. Jam eft 4 : ^ = CQ (/) : AP FLIC ATA B^UM P I{,0 P K.I E T A T I B U S. 197 PQ , & CP ad CQ^racione data , puta m ; i. Qiiarc, po- Cap-^ (ita CP = AT, P M = y , crit x ~mt & y=«4- — ^feu . ii /= — 5 & H—y — , qiiibus valorlbus fuljflitutis orie- . lahxy . ihhxx ? i c ^ tiir ilia irquatio aayy + = aabb. bix — = n , crit jy — 2ytxy-\- innxx r=^bb , qua: eft aeqiiatio ante invcnta indicans eflfe P -t~ P N'' mngnitudincm conftantcm. Q|KTranrur nunc Curvce in quibus lit fumma cuborum Tab. P + PN^ pcrpetuo quantitas conflans. Cum fit P M XIX. PN==P, crit PM' -hPN' ^P' — sPQ: quare, fi po- natur PA/' + P =a^ , crit Q~ — JY~ ' ^'-^^'^^^'^ P**^ his Curvis crit iequatio generalis yy — Py + ^ — — =0, ubi pro P Fundioncm quamcunque rationalcm ip- lius X fubflitucrc licet. Simpliciflima ergo Curva banc habens proprietatcm crit Linca tertii ordinis , qux , poncndo P = 3/zx, di 4 = ^ , hac xquatione exprimetur xyy — ^ n X X y + nn x^ — ^kkP =0 , c[ux pcrtinct ad 5pecicm fecundam fecundum enumerationem fupra fadtam. 370. Simili modo, fi effici dcbeat ut fit P P N* conaans, quia eft PiV/^ -f- PN^ =P^ — ^ P'Q + 2 Q Q^, quantitas per F ita dctcrminari debet ut fit P* — ^^'Q-h 2 Q a" feu Q ^ F? + v/( J- f ^ -|- _L 4^). Quia vero tarn P quam Q dcbent effe Fundioncs rationales feu unifor- mes ipfius x , ne ^ plurcs quam duos valorcs pro quavis Abf- cifHi X induerc polTit, quantitas v'C P* 4- '^'^ ) dcbcrct efle rationah's quod cum fieri ncqueat , Funfiio Q ^cmpef erit bifonnis, ideoque Applicatam ^ rcddct Fundioncni qua- B b 3 drifonnem. 198 DE INVENTIONE CUK.y^KUM EX DATIS Lib. II. driformcm. Veriim cx ^quatlone yy — Pj+ Q^ — o , elicitur paiet Applicatam y realcm cfle non poflc nifi v/ ( ~ + — ^'^ ) affirmative fumatur ; quare , non obftantc Fundionis Q biformitate , Applicara y nunquam plurcs duobus valorcs habe- bir , quorum biquadratorum fumma erit conftans , ficut natura qua?fti6nis requirir. 371, Qiiod ii porro cjufmodl requiratur Curva, ut blno- rum ip(ius valorum cuiquc Abfc'uTx x rcfpondentliim porefta- tes quiata: fummam conftantcm conflituant , reu ut i\i PAP PN' =4' , debcbir efTc f ^ — 5f>'Q_+ ^PQ'=a\ Cum igitur ex aequatione pro Curva — Py-f-£^=o, fit — yy i-Py,er\tP' — ^P'y-^ioP'yy — loP'y'-h 5Py*=^t' , feu (P — yY -\-y^ — a\ Eodem modo rcpcrictur, fi de- beat effc PM* + i'A" = a' hxc a^quatio {P ~yy 4- = 4". Atque gcneraliter fi qujeratur Curva in qua fit PM" ==^", obtinebitur ilia xquatio (P ~yf ^ y^ ==4" : ubi pro P Funiflio qusecunque uniformis ipfius x pro lubitu accipi poteft. Ratio autcm hujus afquationis in promtu eft : cum enim fijmma ambarum Applicatarum fit == P , fi altera fit y , altera erit = P — y , unde ftaiim fit (P — 7) -\ry ~ a , 372. Quod fi autem loco £2^ eliminetur P, ponendo In aequationibus , quibus relatio inter P & Q continetur, P = yr±A, orierur pro PM" + PA^" = / ha:c ^equatio / + n" = a Cum enim Applicatarum produdum fit = Q > y fi una ponatur = y , erit altera = : unde srquatio in- vcnta PLICATAJIUM P B^OPB^IETATIBUS. 199 venta ftatim fiuit. Pro Curvis ergo , in quibus fit P M^^ + p }^^" ~ J duas nadi fumus squationes generalcs, alteram — = a" J alteram + ^ = ex quarum / pofteriori emergit y =^ y — U i oc y = — a + V( -i- - ) , ita ut fit ^ = ( ^ ^" ± v'(^ a'" - Q^)), qux eft Fundlio tantum biformis , atquc pro quavis Abfcifla plurcs duabus Applicatas non cxhibct, dummodo Q" fucrit Fundio ratlonalis feu uniformis , ipfius x. Prior autem a?quatioy^4-(f — = ^" hac gaudct prxrogativa ut Hu- merus dimenfionum fit minor. 373. Neque vero h^e a^quationes folum qu2cftioncm folvunt fi ft fit numerus integer affirmativus , fed etiam fi fit vel ne- gativus vei firadlus. Sic fi debeat cfTe PM~ ^ Pi7 ~"T habebitur hxc :equatio aP = Py yy feu aQ, + a yy= (^y -I- + _L ==_L aY + a^P — yy =y' ( P—jy )* feu ay = j^y 4, _I ?_ ay-^a^P^-yy ^y^(P—j,y feu «'^'+ ay=j^y Pro 200 DE INVENTIOKE CUKV^KUM EX DATIS L I B. n. Pro cxponcntibus autem fra(flis ita res fc habebit : fi debeat effe ^ PM + ^ FN=if' habcbitur hxc arquario Vy+VCP—y) = leu quje ad racionalitatem rcducta: prxbent yy — Py+ -—(a — P)' =o feu y y — (a^2^/Q)v + 0 = o ^y + ^(B — yJ= vel yy Py+ -^{a — f )» =0 feu y vcl yy — {a — 3 v^^^^)^ + ^=0 &:c. Hoc Jgltur modo omnes Curvae algebraicce , In quibus ubl- que fit FiWf" + PTf^^ = a\ una Kquaiione general! com- prehendi pofTunt , five « fit numerus integer alfirmatlvus , five negativus, five fradus. 374. Quse hie de conditione duarum Appllcararum unl- cuique Abfcifife a; refpondentium funt expolita , cadcm me- thodo transferri polTunt ad ternas Applicatas fingiilis AbfcifTis rclpondentcs. jEquatio autem generalis pro Curvis , quas fingulje Applicat^e in tribiis puntflis fccant eft hxc —.?y- Qy— R = 0, denotantibus litteris P , Q^, & /i Fundioncs quafcunque uni- forrnes AP PLICATAB^UM F B^O P B^IETA TIBV S. 2or formes ipfius x. Sine / , f > r tres Applicats AhkiHx x C rerpondentci , quarum una quidem femper eft realis , verum hie ad ca potilTimum Curvje loca fpedamiis , in quibus omnes tres Applicata: lint realcs. Eric autem ex natura ^quationum P ==pj(~ ^ -\-ri Q=pq-\- pr cjn & R= fqr. Qiiare, fi Curva defideretur , in qua fit vel q-\-r vel -f /r -f- qr , vel ^^r quantitas conftans , nil aliud eft faciendum nifi ut vel F, velQ vel K quantitas conftituatur conftans , binis reliquis manentibus arbrtrariis. 375. Hinc quoque Curvx inveniri poterunt , in quibus fit -^r^ i quantitas conftans ubique ; eft enim, per ea quae in fuperiori libro funt tradita, /> + ^ 4- r = P p'^ f+ P'—id p^+ f+ P' — ^?'Cl + 2QJ^+^?R &c. Deinde , fi « fit Humerus negativus , ponatur z=i — ; eric J Qzz , P z 1 oi- ^ ^ + ^ — °' ^ '^"^"^ jcquationis tres ra- dices funt -i.. Hinc fimili modo erit J_ + -L + _L ^ ^ p q r ^ + ^ + 2PI{ P q ^ KK f ^ ^ i{i ^ q"^ ^ &c. Euleri Inmdua. in Anal, injin, Tom, IL C c Hujuf- 202 DE INVENTIONE CUB^VAllUM EX DATIS Lib. II. Hujufmodi ergo exprclTio quantirati conftanti arqualis pofita pr^cbebit relationcm idoneam inter Funftioncs P . Q^Si R. Acque, (i hujus scquationis ope, ex icqiiationc — Fjy* -f- Qy — i?— o, una harum Fundionum F, Q^, vel R climi- netur , habebitur rrquatio pro Curva qujcfita. Sic, fi quara- tur Curva in qua fit + f ' + r' = a' , fict P' — a^Q + ^R = a'i &, ob R=y' — Py' +Qy, habcbitur hxc quado ^y^ — sPy* + SQ.) — 3PQ^= pro Ciirvis quaefiro fatisfacientibus. 376. Sive igitur » fit numerus affirmatlvus five ncgatlviis integer, folurio per datas formulas facile expcdietur at ma- jor dilficultas occurrit fi fucrit numerus fra>flus. Proponatur quarrenda Linea curva, in qua fit \fp-\-^q-\-^r = \ia. Su- mantur utrinque quadrata : atque, ob /-j-^ habe- bitur P -\- 1 \J pq -\~ z\f pr -\- is/ qr^= a , feu — ^ — =: ^ pq-\-^ pr-^- \/ qr. Sumantur denuo quadrata ; atque, ob pq-\-pr^- qr^Q,, erit ^-^ ~ ^ = Q + is' p'qr + 2 ^pq^r+ is'pqr"- =: Q 4- 2 ( v//> 4- \! q ^ s' p q r = a v/''^ + Q: unde oritur {a — Py = ^Q^+ SV^R, feu 2 V ^ Quare, Curva: qua:fitx conti- nebuntur in hac ^quatione y^ — Pyy + C-^ C'* — — 2 \/ aR) y — i? = o; fcu,( fublata irrationaliiate , oh R~ , )m hac a:quatione>' — * + (aa~2aP-Jr PP — ^Qy 377. Hxc autem opcratio nimis fit rnolefia , fi radices al- tlorum porc'ftatum proponantur : alia ergo via erit ineunda , qux ex hoc exemplo pci fpicictur. Qcurratur nempe Curva in qua fit + vq-h^/r = Ponatur ^pq-\- ijpr-^}jqr = di, cum lit ^'pqr ~ ^R , fiet 4- \/q' + ^/r^ = ll^a — IV i APPLICATAFiUM P B^O P B^I E TA T I B U S. 203 2V', ^ /> + ^ -hr == a — 3^'^ 4+ 3 ^i? = ?. Deinde , Cap. ^p-q^^^p-r^ +v^V^ — ^^aR, + pr -\- — yj' aR-\- -^^ RR> Inventis jam pro F & Q idoncis valoribiis , fumcndo pro 'v Fundioncm quamcunque ipfius X , pro Curvis quxfitis obtinebirur h^c a'quatio 378. His tamen difficultatibus non obflantlbus folutio ge- neralis concinnari poterit. Cum cnim ex aquatione — Py"^ + Qy — ~o J y dcnotet has trcs Applicatas / ^5 & y , ponatur = ^ , crit P = y -\~ q -\- r > & qy ry + qr,{QVi q-\-r — P — y , &^r=Q — y(j^4-y) = Q—Py+yy. Hinc prodit ^ — r^^/iP^' + iPy — ^yy — ^Q)- ideoque -^(F — r) + f \/(P^+2P> — 5;jF— Qiiando ergo quseritur Curva In qua fit p" + 4- = , fatisfaciet haec a?quatio y '+ ( -J- ( p — > ) -i- 4- V ( p= + 2 — — 4 Q) )"+ qux xquc qiiirftlonem folvit , five » fuerit numerus integer five fradus. 379. Innumerabiles alia; qua?ftiones circa conditionem ha- rum trium Applicarnrum cadcm mcthodo icfolvi pofilmt : ve- lut , fi pro a" Fundio quamcunque ipfius x afTumatnr ; turn vcro etiam , prctter fummam quarumcunquc potcftatum , alia: Fun- dtiones ipfarum p,q. Sir proponi pofTunt , dummodo ha' quanti- tates ita aqualiicr infint, ut carum pcrmutatione nulla variario C c 1 oriatur. 204 DE IMVEIITIONE CURVAIIUM EX DATIS Lib. II. oriatur. Sic, idx tres Applicata? py ^ , 8i r cidem Ahk'iffx X refpondentes ita dcfiniri poterunt , ut tt iaiigulum , qnod ex lis formatur, conftantem habeat are ;m. Hujus cnim trianguli area erit == -i- \/ ( ^pp^^ + W'' + ^^^''^ — — 9*"^ ) qux ponatiir = 4a. Cum igitur fit -f-^* + = — - ^P'Q^-h^PR-h 2£2Q,, &;'y ■hp'r'-hfr'=Q^~ 2PR, fiet T 6a^ = 4P'Q — ZPR—P\ 3cR==-lPa—-j^'- ^ i ideoque habebitur ifta jequatio — Pyy + Q^y — P(L+ ^' + °- ^ capiatur conftans = 2^, fiet infuper perimeter omnium horum triangulorum conftans. Quare, fi fumatur Q =imxx -\- nhx-^kaa, prodibit Linea tertii ©rdinis hac stquatione exprefla y^ + Mxxy — 2hyy + nbxy — jnbxx + kaay — nbbx -j- ka ab 4- b^ =0 , cujus hsec erit proprieras, Ut trium Applicatarum py ^ r fingulis Abfciflis refpondentium primum fumma fit confians , = 2^5 turn vero Area trianguli ex lateribus /• , ^ j & ^ for- mati fit ubique cadcm ■=^aa. 380. Similes qusftiones ejufdem methodi ope rcfolvi pof- funt circa quatuor plurefve Applicatas cidem Abfcifia? refpon- dentes ; in quo negotio cum nulla amplius occurrat difficultas, ad alias progrcdiamur qu.Tfliones , in quibus ApplicatJE non eidcm AbfcifTa: , fed diverlis refpondentes inter fe comparen- Tab. tur. Piopofita fcilicet rchtio qua^dam inter Applicatas PM XIX. & Ql^ , quarum altera Abfcifiac AP ~ ^ x ^ altera Abf- ^j^^ AC^~ — X rcfpondeat. Sit^=^Z, a?quatio pro hac Curva , cxilfentc X Fundione quacunquc ipfius x , ntque ho?c Fundlio X dabit Applicatam P M . quod fi veto loco + x ubique ponatur — x , eadcm Fun>flio X dabit alteram Ap- plicatam Si ergo X eflet Fundio par ipfius x, puta = f , force = PM , fin autcm fit X Fundio impar ipfius APPLICATAKUM Pii.0 P r/B IT^. 20f ipfius X, puta =Q, erit QN= — PM. Atquc fi P& ^.^^ denotent Fundioncs pares , at Q^^ S Fundiones impares XVL ipfius X, fueritque jequatio pro Curva y = erit 381. QjJxrenda fit Curva hujus indolis , ut fit quantitas conftans , nempe =1 A B — 2a. Atque ma- niteftum eft huic quajftioni fatisfacerc sequationcm ^ = 4 -f-* Q, exiftente Q^Fundione impare ipfius x \ erit enim P M = a-hO^Sc QN = a — i^ideoque P M+QN= 2a , uti requlritur. Quod fi ergo ponatur ^ — a=My ctk u — Q, quce erit squatio pro eadem Curva, Tumta rcda P/- pro Axe & pundo B pro Abfcifrarum x initio , ita ut fit = at & pM~u. >£quatio autcm «=:Q_indicat Curvam partibus a:qualibus utrinque circa Centrum B alternatim difpofitis prjs- ditam. Defcripta ergo hujufmodi Curva quacunque MBN fumtaque reda quacunque P Q^pro Axe , qua?ftioni ita fatis- fiet, ut dcmiflb in hunc Axem ex Centro B perpendiculo BA 5 fumtifque utrinque Abfciflfis arqualibus AP = AIQ, femper futura fit fumma PM + Qjf conftans = 2AB. 382- Pro Curvis autem, qux duas habent partes arquales circa Centrum B alternatim difpofitas , duas invcnimus fupra lequationes , quae inter Coordinaias x 8i u funt O = ax -f- C/< + yx' + sxim + + tj + 6x*ii + &c. O = « + + yXH + Jii^ + fX* + ^x^u +,jx*«'-f- + &c. Quare J fi in utraquc harum a'quationum , ponatur — a, habebuntur dux aequationes gcnerales inter Coordinatas x &c y pro Curvis algebraicis quceftioni propofir.-e fatisfacientibus. Sa- lisfacit ergo primo omnis Linea reda per pundum B duda , deinde quoque omnis Scdio conica Centrum iiabens in pun- do B quxftionem folvet. Quia vero hoc pofteriori cafu urri- C c 3 que 2o6 DE INV EN TIONE CVKVA^VM EX DATIS II. que Abfcillr AF , Sc A Q gemin.i Applicata rcfpondcc, ( nl(i — Curva cxiftcntc Hyperbola , Applicara* altcn Afymtota: paral- Idx capiantur ; ) bina habcbuntur Applkararum paria eandcm fummam conftituentia. 383. Si quseratur Curva MBN, in qua non fumma bina- rum Applicatarum P MScQN , fed fumma quarnmcunquc po- teftatum earum fit conftans , folutio fimili modo abfolvctur. Oporteat enim efTe F QN^^ = 2 a' : atque perfpi- cuum eft huic conditioni fatisfieri hac a:quationey^=<«" + Q , exiftcnte Fundtione quacunque imparl ipfius x : eric enim PAf" = a"" -HQ, & ClN'' = a'--Qj ideoque PM"+ Qj^^ = 24". Ponatur y" — a "= u , atque jequatio u —Q^ exprimec naturam Curvx duabus partibus xqualibus alternis circa Centrum B difpofitis pr£editam inter Coordinatas x 8c u. Quam ob rem fi in xquationibus §. pra'ccdenti datis ubique loco u fcribatur — , prodibunt a^quationes generales pro Curvis quzefito fatisfacientibus. 384. Cum igitur hujufmodi qua?ftiones nihil habcant diffi- cultatis, propofita fit iia:c quxftio, qua quccritur Curva MEN", ita ut in Axe a pundo fixo A, fi fumantur utrinquc Abfcift'^ AP y AQ^xqu:{\es , redangulum Applicatarum PM. QJ^ futurum fit magnitudinis conftanris , puta == na. Hujus qua?- ftionis plures dari pofTunt folutioncs particulares , quarum prx- cipuas , antequam in gencralem inquiramus , hic cvolvamus. Sit P Functio par , & Q Fandio impar ipfius Abfcifl.x AP—x^ ac ponatur Applicara P M — y ~P -\~ Q; ex qua, fumta X negativa , fiet QN = P — Q. Oportct ergo effe P Mx QN=PP — QQ^^aa, fen P = v^(^4-f- QQ) : qu.c ex- prelfio \/(44 -H QQJ, quia QQ eft Fundio par ipfius x , ac propterea quoque ipfa Fundtioncm parcm cxhibet , conve- nicntenti A? PLICATAKU M F K.0 P F^I E T A TI B U S. 207 niefitem valorem pro P prarbcr. Hinc pro Curva qua^fita ha- Cap. bebitur ifta a?quatio y ~ Q-h V i^'i -h QQ) i fumendo pro X^^- Fundionem quamcunquc imparem ipfius a:. ■ 385. Cum autem iignum radicale per fe ambigiiitatcm in- volvat , iinlcLiiqiie Abfciflo: x gcmina rcfpondcbit Applicata , altera affirmativa altera ncgatlva ; fic , Abfciffe A P rcfpon- debunt ApplicatjE Qjh V(^^-^QQ) & Q~V(^^+QQ)i^t Abfciffe y4 Q convenient Applicatje — Q + V i^a QQ) & — — V (^^+ QQ) ' "ndc Curva partes habebit a:- quales circa pundum A, tanquam Centrum , alternatim pofi- tas. Neque vero banc ambigultatem a figno ortam toliere licet, fumendo pro Q^ejufmodi Fundlionem imparem, uti ^ — x, qua fiat aa-^ QQ^quadratum ; fieret enim \/ (aa +QQ) = ^ + X ideoque Funtflio impar , qu*e in locum ipfius P fiib- ftitui non pofiet. Quocirca pro Q ejufinodi Fundlio impar ipfius A.' fiimi debet, uc aa + QQ^non fiat quadratum. 385. Simili modo , fi ponatur 7 = ( P + Q)" , fiet (P — Qf' ideoque efie debebit(P' — q*)"=^4.Hinc 2 2 fiet ?^ = ^ 4- , & P=VC^ " quan- titas , dummodo fuerit irrationalis , pro P afllimi poterit. Quare pro Curva quasftioni fatisfacicnte obiinebitur haec se- 2 quatio ^ = (Q + VC'^ " + ))" . Conftrudio autem harum Curvarum crit fiicilis : defcribatur Curva qu^ecunque duas par- tes fimiles & jequales habcns alternatim circa Centrum A po- fitas , hujufque Curvx Applicata Abfcifia: = at refpon- dens ponatur = ^; erit z Fundio impar ipfius x j ideoque in locum ipfius fiibftitui poterit. At , ex sequatigne in- I z venta oritur y — ^ +C) : ideoque Q = 208 DE IMVENTIONE CUKVAR^UM EX DATIS a _2_ 2i = y " ^ f — Ponatur JL = w j atque , fi in squa tione inter z Sc x data ubiquc ponatur z= 1 — , ob- tinebitur xquatio inter x 8c y pro Curva qusefita. Cum igitur inter z 8c x binas invenerimus xquationes; fciiicet, vel o =5 ce. + + yxz + J'zz + ex* + ^x'x + >jx*^* + dxz* + &c. vel o == ctx+ 5 3 + yx* + A*« + fx^*+ + »j + ^x*^ + &c. lilt fi in his aquationlbus ponatur z~y"^ ^ ( diviforem ... . ^ . 2 negligimus quia pro Q quodcunque multlplum ipfius z fumi poteft ) . dujc orientur aequationes generates pro Curvis quse- fito fatisfacientibus. 387. Sit, prxter P, quoque R Fundio par, & prxter Q quoque S Fundtio impar ipfius a; , ac ftatuatur pro Curvis quaefitis hxc asquatio y = = P M: erit ergo Q^N=: ^ ^ , fietque = aa , cui conditioni facillime A. — "J A.A. — SS fatisfit ponendo y = ^"^ ^ . , vel etiam ftatuendo y == p J- o ^ ( p ^ ) a. Hoc modo prius incommodum , quod cuique Abfciflk duas plurefve Applicat^B refpondebant, evitatur, atque ejufmodi Curv^e inveniuntur, ut fingulis AbfciHis unica tantum Applicata refpondeat. Hinc Curva limplici/Iima fatisfaciens erit Linea fecundi ordinis hac squatione y = ^——^ ^ conten- ta i atque ideo Hyperbola. Hyperbola vero etiair. fatisFacit x- quationi APFLICATJI^UAf P B^OP KIETATIBU S. 209 quationi prius invents y— Q +^/ {a a-\- QQ) , ponendo Cap. Q~.»x : crit cnim yy — i^xy = aa. Undc huic problcmati duplici modo per Hyperbolam fatisfieri poteft. 388. His prcTmiflis, pcrfpicuum eft a^quationem pro Curva quaefita ita comparatam efte debcre , ut ca, fi loco a: ponatur — j^, & — loco y -i nullam alterationem patiaiur. Hujuf- modi formulie funt ( y" + ^) P, 6c (y ~ ) Q^J fi y y" quidcm P Fundlionem parcm Sc Q imparcm ipfius a: denotet. Quod fi ergo ajquatio formetur , qu^ ex qiiotcunque hujuf- modl formulis fucrit compofita. ea erit pro Curva qu*rftioni fatisfaciente. Quod fi ergo A/, P, R, T, &-c. , dcnorcnt Fun(5liones quafcunquc pares ipfius x, atque N, Q, V y 6cc. Fun(ftiones impares, fequens a:quatio generalis habebiiur ^ a y ^ ^ aa yy ^a* y^ ^ a y ^aa yy a* y^ qua? fi multlplicctur per Fundionem imparem ipfius Fun- diones pares in imparcs & viciflim permutabuniur : unde ctiafl, hujufinodi ^quatio fatisfacict o = + ( ^ + f )£2+ + "A s+e^ + '^^v &c. a y a a yy ^ a* y a y ' ^ aa y y"^ '^a' quie squatlones a fradionibus liberatie dabunt has arquatiomes rationales ordinis indefiniti » Euleri Imrodu^. in Anal, irjin. Tern. 11, D d o = 2J0 DE INVENTIONE CUKV^KU^^ EX DATIS Lib. IT. I. I I. 38P. In formulls vero (/ + 5.- (/ — "4" )Q loco » quoqiie nufneros fra«5los icriDere licet. Qiare , fi pro » fcribantur numeri , — , ~ , -^5 &c. cx jequationibus 2222 ^ genera! ibus hinc oriundis irrationalitas fponte evanefcet : ha- bebitur enim o = >±i P +^1±^' R T + Sec. \ay ayyjay a y \j ay \ ay ^ ay \ ay ay ^ ay vel hffc aequatio o = + >-+ ^ Q + ^1+5' + f + &c. \ ay ^ ayv ay a^y^sj ay +y-p p R + >:L=i^ r + &c. >/ ay ay ay a y uy qua? a fradionibiis liberata! abcunt In has & 3Po. Ex A P F LI CA TA F^UM P F^O P K.! E T A T I B U S. 2li 3Po. Ex his quatuor iequationibus jam cx fingulis Linearum C ordinibus ca; , qirx problem! refolvant, facile invenientur. Ac X primo quidcm , cx primo ordine fatisfacit Linea reda. Axi AP parallcla ac per pundiim B tranfiens. Ex ordine fecundo binje a:quationes piiores, faciendo » = i , dant eiax^y + yy — aa =zo i qua? ex fecunda nafcitur , ponendo N =.ccx ^ & P = I , & Qj= o. Prima enim nullam dat Lineam curvam ; blnx pofteriores a?quationes dant, faciendo n = Oj + /3x^ '+-a(^et — (ix)—o. Ex ordine tertio binse jequaiio- nes priores dant, faciendo » = i. 0=ay(tt'\-^xx) + yy(y + , five redangulas five obliquangulas , facile revo- cari pofl'ent. Nunc igitur ejufmodi proprietates contemple- mur, qu£e non immediate Applicatas inter fe parallelas refpi- ciant; veluti , fi re(^tarum ex dato quodam pun(flo ad Curvam Tab. cdudarum indoles qu2?piam proponatur. Sit C puntftum , un- XX. ^^^^^ Curvam educantnr CM , CN, atque proprietas qua'piam has rcdas rcfpiciens fuerit propofita : convenict a modo hadenus u/irato naturam Curvarum per Coordinatas cxprimendi , ita recedcre , ut ifta: rcda: in xquatloncm intro- ducantur. 35? 2. Cum igitur pluribus alils modls natura? Linearum af- quationibus comprehcndi queant , quc-r inter duas variabiles formcntur , in prirlcnti negotio quantitas retf^ie C M cx dato pundo C ad Curvam eduCta^ alterius variabilis locum fuftineat. Turn vero alia opus erit variabili , qua fitus reda? CA/de- finiatur ; hunc in finem affumatur rcda quarpiam CA per pun- 6uni C duda pro Axe, atque angulus AC M ^ feu quanti- tas ab hoc angulo pendens , commodiirime viccm alterius va- riabilis tcncbir. Sit ergo reda CM=2i, & angulus ACM == (p , f njiis finus , tangensve in a-quationcm ingrcdiatur j at- que manileflum eft , i\ detur aquatio quxcunque inter z. & fin.

L deo PFundio irrationalis ipfarum x Sc y , oh z=: Vixx-^yj), & ft eft Fundio rationalis nullius dimenfionis. , 4oi.Hinc EX ALUS r E^OP }{,IETATIBUS. 217 401. Hinc jam facile erit cx quovis Linearum ordine eas cap. exhibere, quae a redis per datum pundtum C du6tis in duo- XVII. bus pundis vel nufquam interfecentur. Pro fecundo fcilicet ordine fiat » ~ o , ac prodibit aiquatio generalilfima Se(5lio- num conicarum. ecxx + l^xy + yyy J^X ~ f > + i= ^• Pundoergo C fumto ubicunque, gmnis reda per id duda Se- dionem conicam vel in duobus pundis vel nufquam interfe- cabit. Interim tamen fieri poteft , ut unaqu^piam reda Cur- vam in uno tantum pundo interfecet ; quod , cum inter infinitas illas redas per C dudas vel uni vel duabus tantum ufuveniat, hac exceptio nullius erit momenti : quin etiam ita hoc para- doxon explicari poteft, ut altera interfedio in infinitum abeat; quam ob caufam ifla exceptio noftro alTerto nuUam vim inferrc cenfenda eft. 402. Quo autem pateat qiilbus cafibus ifta exceptio locum habcat , sequationem inter x 8c y reducamus ad aequationem in- ter z & angulum ACM = 4> j qux , oh y == z..fin. cp , & X =: z. co/'(p , abibit in hanc ex qua patet , fi fuerit coefficiens ipfius z^ sequalis nihilo , uni- cam tantum interfe^ftioncm locum habere ; quod ergo evcnit fi fuerit cc -\- tang. 4^ + y ( tang. ;)') aaLL = o , fcmper erit ordinis 2 » + ^ > ideoque ex quolibet ordinc pari obtinetur sequatio pro Curva facisfacicnte. Prsterea vero, fi L per ATX +•_)' fuerit divifibilis ; fcilicet, fi , dcnotante ^ Fun- dionem quamcunque homogeneam n dimcnfionum ipfarum x 8c fuerit L = (xx-f-jfy) orietur alia xquatio generalis h^c NK{xx 2MN(xx + yy) + 2MM aaNN(xx ^i-yy) •= o , qua? eft ordinis 2 « + 4 > ita ut ex fingulis ordinibus paribus duplex nafcatur aequatio pro Curvis propofita proprictatL' gau- dcniibus. EX A LI I S PB^OPKIETATIBUS. 223 dentlbus. Sic, ex ordine fexto fatisfadent Curva? in his dua- Cap. bus eequationibus contcntse XVII. (eax + /Sxy + yyvy ( xx +yy aa) — 2a(Jbc + £y)(xx + yy) (axx-i-Gxy 4- yyy a (J'x+ey)) == O, & (^x + tyy(xx-^yy) (xx+yy aa) = 2a(€txx + (ixy + yyy) ((J^ + ty) (xx + yy) a (oxx + Qyy + yyy))» In nullo ergo Linearum ordine imparl ulla datur Linca banc quajftionem refolvens. 412. Si jam non quaerantur ejufmodi Curvs, in quibus fit fumma quadratorum CA/* H- C^* conftans , fed in quibus fit CA/* + CM. CN-\-CN' vel generaliter CM' +n.CMx CN -h CN'' quantitas conftans i problema fimili modo refo- lutionem admittet. Cum enim fit CM* 4- CM. CN 4- Ci\^' ==F*4-(» — 2)Qj ponatur P' + 2 ) Q = aa, • a a ' P P eritque Qj= ■ ^ , qua? aequatio nullo incommodo la- borat. Cum igitur fit P = ^ , & Qj= ^ , erit + (n 2)Nzz *7 aaL T = i ideoque A = 7 -t . L ^ (n 2)zz (it 2)L Quare, cum cequatio pro Curva fit L — iV/4-^=o, ha- bebitur pro hac proprietate, qua CAf* ^ • CM. CN + CN' debet cflTe conftantis magnitudinis — 44 , ifta aequatio ( ff 2)LLzz (ft 2 ) LMZZ + 44LL M'z,Zr=o feu J ob zz=^ XX + yy , erit 44LL 4. (xAT + ) ( (» — 2; — (»— 2)LA/— A/*) = o , exiftente L Fundione w4-2, & A/, w4- i dimenfionum if>- farum x 6z y. Sit ^ Fundlio qucecunque homogcnea m di- menfionum , ac ponatur L = + prodibit alia aequatio gencralis Usee M(xx+yy)N'+(n''2Xxx+yyyN''-(n — 2.Xxx+yy)MN—M*^0, 413. Si 224 IN VENTIO M E C U R^F A l^U M Lib. II. 413. Si ftatuatur 2 , ut fit f CA/-I- C AT")" fiet, vel aaLL = (ixx-}~yy^MMj vel MM ==a4(xx+p)N\ Utraque autem asquario cum fit homogcnea, contlncbit duas plurefve ajquaciones hujus form^^ ciy /3 x ; idcoquc quaefito fatisfieri non poterit nifi duabus pluribufve rctflis per punftum Cdudis, quaj autcm cum eo fenfu , quo quc^ftio proponitur, non fatisfaciant , perfpicuum eft hoc problema nullam admit- tere folutionem , uti fupra jam notavimus : dcberet cnim efTe CM+ CN== conftanti a. Quod fi vero ftatuatur »= — 2, ita ut quadratum difterentlse ( CN' — C My , ideoque ipfa differentia MN debcret clTe conftans , orientur hx duae (squa- tiones aaLL = (^xx-\- y y ) {2 L — M)* & aaixit ^yy } N N = (2 ( xx + yy ) N AT)' unde fimpliciflima Tolutlo oritur , fi ponatur ^ — i & M= 2h ; erit enim aaixx+yy^= /^(^xx+yy — h xY y feu, pofito aa^=^%cc erit, (^xx-^-yyY =: 2(^cc + hx)(^x X -\- yy) — hhxx. Ergo ATx-h yy= cc + bx-hc\/{cc + ihx^y atque ^ = V/(« + i>x — XX \/ {cc + ihx ) ). 414. Dantur ergo innumerabiles Lineae curv^e, qu primo punda A 6i B In Curva quxfita. Turn, du6ta quavis * rcda NCM per C, ex D in earn demittatur perpendiculum I?L, & ab L utrinque fumatur L M = LN = c, erunt punda Af & ^ in quasfita Curva ; ideoque perpetuo inter- vallum MN= 2 f , uti qua^ftio poftulat. Hie notandum eft , fi fucrit C D = h minor quam Cur- Fi£- 83- vam in C habituram effe punflum conjugatum. Sin autem fit ^ = c , Curva in C Cufpide erit pra^dlta , Fig. 84. evanefcente intervallo A C, Denique , fi fit ^ minor quam c ^ pundum A inter C 8c B Fig. 8T. cadet, Curvaque in C habebit nodum feu pundlum duplex. Ceterum harum Curvarum Diameter erit reda ACB^ & quje huic normalitcr infiftit ECF erit = 2 c, 41^. Prieter has Curvas in fe redeuntes ex Linearum ordi- Tab. ne quarto, etiam fatisfaciunt ex codcm ordincalia? in infinitum XXL epicurrentes , quse hac a'quatione z = ^^^^ + c continentur. Qiiarum conftrudio ita fe habebit ; du(fta per C reda princi- pali CAB^ fumatur CP capiaturque D A = DB =c i erunt pun(51a A 8c B in Curva. Deinde, per/) ducatur nor- Eulcri Indroduci. in Ami. tnfiti, Tom. II. F f malis 226 DE INVEMTIONE C U A F^U M IB. 11. malls EDFi & , ada redla quacunquc CL, crit C L =z — 5 vocato angulo D CL = <^). Turn pcrpctuo ahfcin- datur LM~LN=rc , atque pun(5la M6c N dctcrminabunt Curvam qua?fitam. Ex hac autcm conftru(5lione perfpicuum eft, Curvam fic defcriptam efTc Conchotdcm Vctcrum, polum C hibencem , & Afymtotam rc6tam EY ^ ad quam quatuor Ciirvir rami in infinitum convcrgunt. Vocatur autcm portio hBh Conchois exterior ^ ^g-^i interior^ practer quas partes in C pundtum exiftit conjugatum. 417. Hce Curvar ex Linearum ordine quarto fatlsfaclunt. Facile autem eric Curvas altiorum ordinum quot libuerit ex- hibere. Quod li enim fuerit P Fundio impar finus & cofinus anguli 4>) turn ifta xquatio « = h P+c prxbebit Curvam contlnu.im , quam omnes reftce per C d\x(Xx ita in duobus pundtis M 8c N fccabunt , ut intervallum MN futurum fit conftans = 2 c. Refcrri autem hx Curvie omnes potc- runt ad genus Conchoidalium , loco redx EF diredricis fub- ftituendo Lineam -quamcunque Curvam ^quatione z = ^ P contcntam. Supra autem vidimus hanc jequationem in fe com- pledi Lincas curvas, qua^ a redis per pundum Cduiftis non- •nifi inunopun(5lo fccentur, Q^iare, ob intervallum c arbitra- rium, ex unaquaque Curvax=^F innumerabiles Curva' ad A B. praefens inftitutum accommodatje defcribi poterunt. XI- 418. Sumatur fcilicct pro lubitu Curva CEDLF, quae ab oinnibus redis per puniftum C dudis in unici.s tantum pun- dh D, fecetur. Turn in his fingulis rcdis CL produdls utrinque ab L caplantur intervalla a-quniia LA/= LN—ci eruntquc punda M 8c N m Curva qu.Tfita. Sic igitur motu continuo defcribi poterit Curva AMPCClBNRCy qua? a fingulis rcdis per C dudis in binis pundis M 8: N ita inter- fccabitur , ut intervallum MN (it pcrpctuo ronftans = 2 c, Ubi notandiim eft, fi Curva CEDFfywm Circulus per pun- dum Cdiidus, tum Curvam dcfcript.im fore eandem Lineam quarti ordinis, quam prime invenimus §. 414. 4 1 p. Sic EX ALIIS P KOP KJETATIBUS. 227 41^. Sic igitur fatisfecimus qujeftioni , qua qusercbantur Li- Cap nea' cur\x A MN a re & Af Fundione m dimenfio- num ipfarum x & y. Vel orictur haec altera xquatio aaCxx+yy)NN = (xx'hyyy NN — {xx+yy)MN + MM in qua M eft Fundio homogenea una dimenfione fuperior ip- farum X & y, quam Fundio N. 420. Primum quidem perfpicuum eft, fi ponarur A/=o, prodire Circulum , cujus Centrum in pundo C fit conftitu- tum ; qui , cum omnes redae ex C ad Curvam dudae fint ae- quales , etiam omnibus hujus generis quaeftionibus fatisfacit. Pro pra?fenti autem cafu poft Circulum Curvse fimpliciflimas prodibunt , fi in priori ^quatione ponatur M~b & L=:x, critque aaxx = (^xx yy^ Qxx — ifX+ bb) five xx(aa bb -i- bx xx) bb bx-^xx Quod fi autem in altera sequatione ponatur N~ i , & A/= hx , habebitur quoque Linea quarti ordinis daC^xx+yy ) = (^ xx-^-yy)"- — hx(^xx -{-yy'y-^- bbxx » feu xx + yy=:^^ hx-\- ■^aa±^(^-La^ 1^ ^ahx— ^ bbxx') quae pariter, ac prior, qua^ftioni fatisfaciet. F f 2 411. His 228 -D £ INVENTIOME C U A F^U Af • 11. 421. His expeditis quseftionibusj coniidcrcmus altiores po- teftates binorum ipfius z. valorum cx xquationc zz' — Pz.-^ Q — o, exiftente F = ^ & Q^=- : ubi L Funaio. nem homogeneam n-i-i ; »-f- i 6c N. » dimcniionum iprarum x 6i y fignificat ; cftque x= Abfcifix CP 8c y ^ Appllcata? P M. Propofita igitur fit qua^ftio , qua bina? in- terfediones M ejus indolis rcquiruntiir , ut (it CA/' -H CN^~aK Cum ergo fit, ex a-quationis zz — Pz + Q^o^ natura, CM' + CN' = — 3 Fil^ dc-bcbit eflb P' — 3 PQ^— d* : qux a?quatio , cum P^ &c P Q lint quantitates irrationales , locum habere nequit. Huic ergo qua^ftioni in ftrido fenfu prorfus fatisfieri non poteft : fin autcm numerus interfctftionum non fpedetur etiamfi duabus plures prodcant , turn quidem infinitis modis Curvac lacisfacicntcs invtniri pof- funt, ponendo Qj= — * & pro P capiendo Fundio- nem quamcunque finus & cofinus anguli A CM = q^^e Fun(5lio , non obftante figno radical! 5 tanquam uniformis fpedarr poteft, quia fi\^(-^ P* + -^/i*) fumeretur negative, pro z valorcs imaginarii refultarent. lit ergo _ = _^ + v/(^ + &.cum pro Curva fit L — M+ N=o, feu z.z. — ^ + i^ii „^ Mzz . MMzz , ,.M*z^ , I 4^ = 0, erit*^ _ + + — = Q. Confeqiienter , fublata irraiionalitatc, erit EX ALUS PR^OFKIETATISUS. 229 feu — qux omnes Curvas fatisfacicntcs in fe Compleditur. 423. Alio faciliori modo , uti fupra §. 972 , hj?c & fiml- les quseftiones refolvi poterunt. Cum enim fit CM , CN = fi altera ipfarum C M &c C N dicatur — erit al- tera = -^=:^y oh Q Qparc , fi debeat cffc CM"+C2Sr"=/i fiet^'^ + ^^ = / J ideoque I : quae aequatio , fi fuerit n numerus par , jam eft ratlonalis qu^efitoque fatlsfacict. At , fi fit » numerus im- par , ad irrationalitatcm tollendam quadrata fumi dcbent ; quo fi-t, ut numerus interfedionum duplicetur , ficque Curva oria- rur non eo fenfii fatisfaciens uti defideratur. Sic , fi debeat efTe CAi^+ CK'^^, fict = lf+^ ' "1"^ convenit cum fupra inventa xx-\-yy=i ^ juy^fi^^^^ oh L — M + N == o. Generaliter ergo , fi debeat cffe CM^ -\~ CN^~a^ fucritque n numerus par, obtinebltur ifta aequatio z, = {xx-^yy) ^ = = — —y L i-N L ML — ^^) exiftentibus L Fundione m-^-i dimenfionum , M Fundlione m -\- I dimenfionum , & N Fundtione m dimenfionum ipfa- rum X 8>c y. 414. Hxc eadem folutio etiam ex confideratione fummse CM+CN=P, eruitur. Si enim altera ipfarum CM 5c Ff 3 CN 230 DE INVINTIONE ^liiJE: CiS^ ponatur erit altera =P — z. Hinc, fl CM"" + C debeat efle conftans , erit z!''hiP — zf= /. Vi- dimus autem effe debere ?==:^, & n~ ; ita ut fit L _M4-iSr=oj ex quo erit + ^"(^—9":=/ ; feu L — ^ -y veU"== — vel, climinan- L"+(M—Lf L+N do L, erit z, = ^. Hx a*quationes, u fue- (M — Nf+N tit n Humerus par , conditionem ()ropofitam ada?quatc adim- plent. At 5 fi » fit Humerus impar , dabuntur quidem dujc inter- feaioncs A/ & iS^, ut fit CA/" + CiV" = / i at prater has habebuntur dux alia: interfe(5liones eadem proprietate gau- dentes, ita ut quxlibet re^a per C du(5ta bis proprietatem pro- pofitam involvat. 425. His expofitis , facile erit quxftiones alias maxime dif- ficiles refolvere: debeat enim Curva inveniri qua? ab omnibus reftis per C du6lis ita in duobus pundtis M ^ N fecetur, ut fit a,CM''cy\CM + CiSr«"~4 ) quantitas con- ftans = a\ Ponatur alter valor CA/= z, erit alter Cy = ^==^> quibus valoribus fubftitutis orietur ifta sequa- tio, qua natura Curvx cxprimltur, (L" + 4- tL^ EX ALUS P B^OPB^IETATIBVS. 231 = / L"". Eft autem L — Af 4- N= o , atquc L, Af , & ^^p-^ N funt Fundiones homogenese ipfarum x Be y dimenfionum ■ w-f-2, m + i 3c m, uti fupra defcripfimus : unde erit , vel L — M — N, vel N=:M — L ficque infinitae folutiones hinc deducentur. 425. Pergamus jam ad Curvas inveftigandas , qujie a fingulis re &: cof.O i verum Q^ftatui debere Fun6tionem parem. Quod fi ergo ponantur Coordinate orthogonales CP==x, FM=y, ut fit xx-^ yy=zzz^ atque denotent Kj L, M Si. N Fundiones homo- geneas (^4-3)5 T^ + a)* & » dimenfionum ipfa« rum x8cj, fore P=^^> Q = ^> & = ideoque inter Coordinatas orthogonalcs x 6c y habebitur pro hujufmodi Curvis ifta aequatio generalis ex qua patet pundum C fore Curva? pundum totuplex quot index » contineat unitates. 427. Primum ergo, hue pertinent omnes Linex tertii or- , dinis , ubicunque pundum C extra Curvam capiatur. Dcinde, in hac sequatione continentur omnes Lincje quarti ordinis , dummodo pundum C in ipfa Curva accipiatur. Tertio, om- nes Lincx quinti ordinis , in quibus datur pundum duplex hue referuntur , fi modo pundum C in earum pundo duplici con- ftituatun 232 DE INVEKTIONE CUKVAF^UM Lib. II. ftituntur. Similique modo Linca; akiorum ordinum hanc con- ditioncm implcbunt , fi habcantur pundta mulriplicia tanti cx- ponentis , quot » contineat imitates , fi «-f-3 cxponat ordi- nefiij ad quern lequatio pertineat. 428. Sint /», r tres illi valores ipfms Zy quos obtinet e>r ^equatione z,^ — Pz"^ — ■ R = 0 y pro quovis va- lore anguli C A M ==

y) K — (xx +yy) L+ aaK — ( xx +yj;i) ;vr = o. 42P. Pari modo , alice fimlles qua'ftioncs facile refolvcntur. Uti, quceratur Curva, qux a rectis per C dudis ita in tribus pundlis fecetur , ut fit ^* + + = Cum cnim fit ^2^ — ^J^==aa, feu (xx+yy)V — 2Cxx+yy:,KAf^ AaKK. At J pro Curvis tres interfedioncs admittcnribus ha- betur hsec aiquatio gcneralis K — L-\-M — ^ — o, cujus natura in hoc confiftit ut maximus ipiarum x Sc y dimenfionum Humerus EX ALUS P B^O P B^I E TJTIBU S. 233 niimerus ternario fiiperet minimum. Qjo igkur hujufmodi Cap. obtineatur sequatio, fimulque fit (xx -{-yy)L'' — 2 (xx-i-^y)^^ KM =^ aa KK ^ multiplicetur ilia aequatio per 2(xx-{- yy)K.^ ut eliminari pofTir A/, atquc prodibit hate xquatio gcnetalis cafui propofiro Tatisfaciens 2{xx^y)KK 2(xx^yy)KL+{xX'\-yy)L^—aaKK—2(xx+yy)KN=o^ Membrum enim , in quo plurima? infunt dimenfiones , eft 2 (xx-\-yy )KKi continetque 2« + 8 dimenfiores ipfariim x & j\ atque membrum infimum i{xx -^yy)K'N , & continet 2«+ ^ dimenfiones, uti natura rei poftulat. 430. Quoniam ergo ncqiie fujmmum neque imum mem- brum evanefcere poteft , ponamus, ad Curvam fimpliciflimam inveniendam , ~ o ; (itque , A= -v ( ) , & L = o , acque prodibit Jijec jequatio l{xx ^yjYx"- — aaxx{xx-\-yyy — 2b^x(xx 4->^)* = o , quae per z x(^xx +yyy divifa praebet banc xQxx + yy) — -^aax — == o , qux pertinet ad ordinem tertium. Sin autem non fit L = o, fed L = 2c{xx-}--yy}i prodibit aequatio ordinis quarti xx(xx-i-yy) — 2cx(xx'i-yy)-i-2Cc(xx-\-yy) — aaxx — ^'x = o, feu xx{xx -^-yy) + ( 2f — xy(^xx-^yy) =/t4xx+ ilf^x, Simili autem modo ex altioribus ordinibus plurima! ali« Curvas quseftioni fatisfacientes eruentur. 431. Deinde , etiam Curva? inveniri poterunt ea? in quibus fit /'* + ^'^ + r'^ quantitas conftans. Cum enim fit = — 4P^Q + 2QQ+ ^PR , poni debebit — Erit ergo a*(L* ^KVM+2K^M* + ^K*LN) = c^K^: ideoque 4 lei Nz" = c^K^ z^iV— 4 i: L^M + 2 K^M* ) , Euleri Imrodu^, inAnaUinfin, Tom, 11, G g unde 2^4 INVENTIOKE C V K.V A t^V M n. unde valor ipfius Nm sequatlonc K — L-h M — N-^q^ — fubftiturus dabit ^quationem generalem pro Ciirvis huic con- dition! fatisfacientibus. 432. Poterit autem fimul & huic conditioni + ^+ 4- = c*y ^ praecedenti /»^+^* +r* — a"- facisficri. Per banc enim efle debet ^^L* — izz.KM ^ aaKK i undc fit izzKM = ztL^ — aaKK. Deinde , currt fit eric 4 K'LNz* = + LV — 2 .t A'*L'i* ZK'M'z"" & 4 i:'L Mz^ =2K Vz^ 2aa K^L zz. Subftituantur hi valores loco M Sc N In a?quarione K — • L -i-.A/ — JV= o , feu ^K^Lz^—^K'L'z^ + ^K^LMz,^— ^K^LNz.'^ = 0 , atque prodibit h:rc aequatio pro Curva A-K'Lz^ 4-K'lV +2KL'z^ — 2a'K' Lzz c*A'^ — IV + 2 a^K^L^Z Z + 2 K^M\* =: O. At, ob KAf zz = -^ V'zz ^ aaKK erit 2K^M\^ == 4- IV n a K'L'zz + a^K"" , ideoque pro Curvis quifitis habcbitur hxc xquaiio generalis ^K^Lz"" SK'L^z* + ^KL'z* ^a'K'Lzz — - 2 c^K^ — LV + 2 a'^K^L'zz + a^K' = O. 453. Qilia K debet efie Fundio homogenca ipfarum x & y una dimcnfione alcior quam L, Curva limpliciflfima in qua tres interleaiones exhibeant fimul + f -\- = a' , ^ -t- ^ prodibit, fi ponatur K~zz, & L = ^Afi erit ergo EX ALUS V ^0 ? 1^1 E r A r I B U 237 laH'x'z' + a^z* =o. quae , oh zz ~ xx-\~ yy ^ eft rationalis , pr^betque Lineatn ordinis feptimi , cujus C eft pun(flutn quadruplex. Alia au- tetn Linea feptimi ordinis fatisfaciens obtinebitur, fi ponatur K=x , dc L ==h i erit enim 8^x';s* — Slflfxxz^ + ^Pxz* — /^aalfx^zz — ic^x^ — If^z^ +« 2 a ahi/xxzz-^- a^x* =0, feu 4 ^aahx^ZZ 2aabhxxzz-{' 2c* a^x* ^ 8^^' ^btxx+ 4.l^^x b'^ ' Unde fit 2aahx^-adhxx-i^xx\/(2hx-bbX2c*(hh~2hx+4xx)-2a*(hb-2hx-^2xx)) hi2x b)(4xx 2bx+bb) 434. Jam ulterlus progredi liceret adCurvas, qua? a reftis per pundum C dud is in quatuor pundis interfecentur j atque ex lis iliae inveniri poftent , qux datis proprietatibus fint prx- ditje. Verum , fi ad pra^cepta in prtPcedemibus tradita atten- damus , nulla prorfus fupcrerit difficultas , omniaque , qux in hoc genere deiiderari poterunt , fine ullo fere labore vel ex- pedientur , vel , nifi quceftio folutionem genuinam admittat , hoc ipfum ftatim cognofcetur. Quam ob rem huic materia: amplius non immorabor , ad aliud argumentum ad cognitio- nem Linearum curvarum pertinens progreflfurus. Gg a CAPUT 236 DE SIMILITUDINE ET AFFINTTATE Lib. 11. CAPUT XVIII. De Similitudme ^ j4jfinitate Lineamm curvarum, 435. TN omni sequatlone pro Linea curva , prsetcr Coordi- JL natas orthogonales x & ^ , inefle debcnt quaniitatcs conftantes , vel una vel plures , uti 4, ^ , r , &c. ; quibus Li- nes conftantes delignantur , & qua? cum variabilibus x ^ y ubique eundem Lincarum dimenfionum numcrum conftituunt: Si cnim in uno tennino extet produdum cx n Lincis in fe in- vicem multiplicatis , necefTe eft ut in fingulis rcliquis termlnis totidem Linete in fe invicem multiplicentur , quoniam alias quantitLates hcrerogcne^e inter fe comparari debcrent , quod fieri non poteft. Quocirca in omni a:quatIone pro Linea curva Line^e conftantes a ^ b ^ r , &c. , cum variabilibus x & y ubi- quc eundem dimenfionum numerum conftitucnt , ni(i forte Linea qua?piam conftans unitate vel alio numero abfoluto ex- primatur. Hoc igitur notato , fi nullx Lines conftantes in aequatione ineftent , tum variabiles x y folse ubique eundem dimenfionum numerum adimplerent , idcoquc Fundionem ho- mogeneam conftituerent. Supra autcm jam vidiinus hujufmodi aequationem ad Lineam curvam non pcrtinere , fed aliquot re- das fe invicem in eodem pundo intcrfecantes exhibere. 43 inter fe fimiles. Tab. Qiiod fi enim mancat AC = ai AP==x, PM=y, at- XXI. que fit f ~ AC = - ^ j turn vero capiatur ap =. — A P = ^ , crit pm= ~ P M = ; namque fi in ilia a:quatione , loco a , x , 8c y , fcribantur refpedive — , — J & — 5 ob omnes terrainos per »^ divifos, eadem ipfa refultabit fequatio. 438. Curvde ergo fimilcs hanc habebunt proprietatem , ex qua fimilitudinis natura co luculentlus apparebit , ut fiimtis Abfciffis AP, ap in ratione Parametrorum AC ^ ac Appli- cata; P M S>c pm fimul eandem habiturce fint rationem : fcili- cet , fi fumatur AP: ap^=AC: ac , tum quoque erit PM: pm — AC: ac. Cum ergo fit ^P: P M=ap: pm, ha: CuivJE in fenfu gcomctrico inter fe crunt fimilcs j atque , qunntirate exccpta , iildem prorfiis aflFedionibus gaudcbunt. Sumtis nimirum Abfciflis AP ^ ap homologis feu Parametris AC ^ ac proportionalibus , non folum Applicatx P M 8c G g 3 pm 238 DE SIMILITUDINE ET AFFINITATE Lib. II. pm rationem tenebunt Parametrorum fed ciiam omncs alia! ■ — ' Linex {imilitcr duda? , quin etiam Curvarum arciis AM di am erunt ut AC &c ac. Turn vcro etiam A'^ex fimilcs AP M apm erunt in ratione duplicata , feu ut A O ad ac"-. At- que , fi fumantur duo pundla homologa O 8c o qua:cunque , ita ut fit AO: ao ~ AC: acj ex iifquc lub arqualibus an- gulis AOAfy aom ad Curvas redlie ducantur O M 8l om^ crit quoque OA/: om = AC: ac. Ob fimilitudincm de- nique etiam Tangentes in pundis homologis Af & w ad Axem sequaliter inclinabunrur , atque adco radii ofculi ibidem tene- bunt rationem Parametrorum AC ^ ac. 43P.Hinc patet omnes Circulos efTc figuras fimiles , quje con- tinentur a^quatione;'^ =24x — xx; parique modo omnes Cur- vce xquatione = ^a: contentje , hoc eft omnes Parabola, erunt inter fe figura: fimiles. Ex hujufmodi autem sequatio- nibus > -quibus Curvas fimiles contineri vidimus , quia Coor- dinator X 8c y :um Paramctro a ubique eundem conftituunt dimenfionum numerum ^ fi valor ipfius y dcfiniatur , reperie- tur is sequalis Fundlioni homogenes unius dimcnfionis ipfarum a & X. Viciflim ergo , fi denotet P Fundionem homogeneam unius dimenfionis ipfarum a 8c x , jequatio y ^P innumcra- biles continebit Curvas fimiles , qua; oriuntur , fi Parametro a fucceflive alii atque alii valores tribuantur. Simili autem mo- do ex hujufmodi .-equatione pro Curvis fimilibus Abfciffa x jcquabitur Fun6lioni unius dimenfionis ipfarum a 8c y , atque ipfa Parameter a a?qualis erit Fundlioni unius dimenfionis ip- farum X 8c y, 440. Data autem Curva quacunque , infinltae aliae ipfi fimiles per facilem praxm defcribi polfunt. Sumatur enim ratio qusecunque, qiiam latera homologa Curva; datse 8c def- cribendse inter fe tenere debeanc , qua? fit ii/t; atque , fi Curva data A MB referatur ad Axem AB per Coordinatas nor- males AP 8c PM, fuper Axe fimili a I? capiatur Abfcifia ap, ut fit AP : ap == I : » , & ex /» erigatur Applicata normalis Ut fit pariter PM\ pm=^ i eritque pundum m in Curva LINEAKUMCUKVAI^UM. 239 Curva fimili ami^ , ita ur pun(fla M 8c m Cint homologa. Cap. Vel , dcfcriprio quoque ex pundo quocunque fixo O abfolvi X Vllt. poterit ; fumto cnim in Ciirva defcribenda pundo fimili fixo Oy fiat perpetuo angulus aom ^qualis angulo AOM^Sc ab- fciiidatur om, m Cn OMi om = i eritque punilum m pariter in Curva fimili a*rik Hoc itaque modo , pro quavis ratione i : « ad arbitrium afiiimta , Curva fimilis defcribi po- terit. Solent autem in. hunc fincm confici inftrumenta mecha- nica, quorum ope figur^e cujufcunque magnitudinis, qux fint data: fimiles, delineari pofiiint. 441. Quod fi igitur natura Curvae propofitae AM exprl- matur a?quatione quacunque inter Coordinatas AP = x, & PM=ji, inde fiicili negotio rcperietur iequatio pro Curva fimili ^w. Sit cnim Abfcifla homologa ap = X & Applicata pm=Ty erit ex conftrutf^ione x: X^=i : n y. T=i:»; unde fitj , ex unoquoque iplius a valore emerj^ent Lincce curvx infinit^e , ficque omnino ex mutabilirate duarura conflan- tium a &c h infinities infinitae provenicnt Line:E curva' diffe- renrcs. Si infuper tertia conftans c mutabilis aOumatur , turn adhuc infinities pliires refultabunt Line^e curvjc j ficque quo major fuerit conftantium , quae mutabiles Aatuuntur, nnmenis , eo majore infiniti poteftate numcrus Curvarnin refulrantium exprimjtur. 448. ConHdcremus autem nliqunnto dih'gcntius ras LIncas curvas ii^Fni'^as, qua? ex una scquirionc prodruijr , (A.ni tan- turn una Linearum confi:*ntium muisbilis afi~ji.ili!ir, i-iwiiS- modi autcm a?quatiOj fi idem Axis idcmque /IhlrifKviurn ini- tium retincarur , non folum Lincas illas curvas infini^os exhi- bct , fed ctiam carum pofitioneai indi^at , ita uf his Curvis infinitis fpatium quodpiam implcatur , in quo nullum aQlgnari qucat pundtum, quinper id aliqua inliniiarum Curvarum tranf- cat. L I M E A li U M C U A B^U M. 243 eat. Prout ergo xquario fucrit comparata , Curv.r ilia' inff- Cap. rnxx vel erunt dilTimiles vel fimilcs, uti ex pnTCcdcntibus ju- XVIII. dicare licet i quin etiam evcnire potefl , ut omncs Curvje (int " inter Te non folum fimiles fed etiam a?qua)es , ratione fitus tantum tlifiercrstcs. Sic ifta 2£(:\a^t\o y a -\~ >J (^icx — -vx) , pofita/* niutabili5cxhibebic infinitos Circulos ^equales radii =rr, quorum centra funt in reda ad Axem normali fita. 449. Hinc etiam viciflim , fi una eademquc Curva fiipcr piano in infinitis divcrlis litibus fccundum certam legem defcri- batur , e-^quatio prxbcri poterit , qua per unius conlhmtis mu- tabilitatem omnes hx' inHnitx' Curvx inter fe a;qualcs limul exhibeantur. Sit Curva infinitis variis (itibus exhibita Circu- Tab. lus cujus radius ~c , qui ita infinities defcribatur , ut vertices X X A, ay datam Curvam Aa L , quae Dtretlrix vocetur , confti- ruanti Diametri autem ab perperuo Axi y^Bmaneant paral- lelje. Ad squatbncm ergo pro his infinitis Circulis invenien- dam , fumatur quodvis Directrlcis pundum a , iinde in Axem principalcm demittatur perpendiculum, aK. Ponatur AK=a i &, ob Dircdrit ern datim , dabitur Kd per a: lit ergo Ka-=. A , eritque A Functio quxpiam ipfius a data. Turn ex a Axi principali ducatur parallcla ab, qu^ erit Diametet Circuli Ver- ticem in Diredricis pundo a habcntis , ex cujus pundo quovis nt ducatur Applicata m P ~y , rcfpondcns Abfciilx AF=xs erit ergo ap — x — a, & — y — A. Pofitis autem ap=t. Sc. pm=--u--, erit, ex natura Circuli, uu = ict — tt\ jam, ob /--.V — 4, & u = y — A, habebitur {y — Ay = ic {x — a) — {x — ay , qu^ erit ccquatio gene- ralis omnes Circulos fecundum Diredricem AaL niodo de- fcripto difpolitos compledens. Omnes fciliccr ifti Circuli ex xquationc invcnta prodibunt, fi Linea*^, aqua fimul A pen- dct , tnutabiiis alfamatur. 450. Simili modo li , loco Circuli, alia quarcunque Linea Curva a m h ita promovcatur fecundum dudum DireCliicis A,th^ ut ejus Vertex feu Abfciffarum initium a in Diredrice, at^ue A.\is ab fibi perpetuo parallelus nianeat , eadem Linea H h ^ curva 244 SrMILITVDINE ET AFFINITATE Lib. 11. curva infinities defcripta habebitur , atque xquatio inveniri po- . terit . qja onvnium harum Linearum ciirvarum natura fimul comprehendatur. Data fit natura hujus Curva* promotae per aquationem inter Coordinatas ap = tScpm^u; ac, pro Axe principalis ad quern omnes Curvae jundim confideratnc re- ferantur , fumatur reda AB Axibus al> parallcla , quje fimul fit Axis D'redtricis AaL> Pofito jam, ut ante AK—a, ^ Ka~ A, ita ut A fit Funitio qujedam ipfius a, vocetur Abfciflfa AP = x^ & Applicata Pm=y^ erit t^x — 4, & u —y — A. Qiiod fi ergo hi valores loco / & « in aequa- tione inter / & « data fubftituantur , obtincbitur arquatio ge- neralis omnes Curvas amb conjundim compledens. Qui- cunque cnim valor determinatus ipfi a tribuaturj prodibit una quaedam Curva dmh ex infinitis quae per hunc raotum funt defcriptjc. Sic, fi Curva amb fuerit Parabola aequationc UM—ct expreflfa, turn infinita: Parabola a;quales, quarum Vertices per Diretflricera A ah fiint difpofiti , Axefquc revise AB paralleli , continebuntur in hac a:quatione (7 — A)*= 451. Quemadmodum hie Verticcm Curvae A In data Cur- va Diredricc ita promoveri pofuimus, ut ejus Axis fibi Tem- per maneret parallelus ; ita etiam , dum Vertex per datam Curvam transfertur , pofitio Axis Curvje a b utcunque variart poterit ; ficque multo generalior obtinebitur xquatio pro ea- dem Curva in dato piano fecundum quamcunque legem inff- T A B. nities defcripta. Quod quo clarius expediamus , ponamus pri- XX 11. mum Verticem Curva? A per circumferentiam A a ita pro- Fig 91. gredi , ut Axis Curvx ab perpetuo ad Centrum Circuli O dirigatur. Motus igitur rotatorius Curv;r AMB cum Axe BAG circa puniflum O fe(ftus exhibebit omnes iftos infinitos ejiifdcm Ciirva? AMB fitus diverfos quos omnes in una quatiore, quam conftans qua-piam mutabilis pofita ingrcdia- tur, co!Tiplc defcriptse pundo quovis w ad redtam OAB Cap. pro Axe principali affumram dcmittatur Applicata mP , fitque XVIII. OP — x^ P m~y. Turn ex w in proprium Curva? amb ^ Axem ah dcmittatur quoque perpendlcularis mp : vocatifque ap = t ^ & pm r=zu^ dabitur xquatio invariabilis inter t & u, qua natura Curvae amh exprimitur. Ex P ducatur Ps ipfi Ob parallela , cui Applicata mp produdla occurrat in / ; critquc ps =^ x.fm.et\ Op — P s = x.iof.ci'y turn vero , ob angulum Pms = AOa = et, erh P s =2 y.Ji». cc Sc ms = y.cfi/^et. Hinc erit Op = c t = x.co/.ct -i- y.Ji».cof.». 24^ DE S IMILirUDINE ET AFFINITATE y.cof.'i. Dclnde, ob OP=a+ — erk Ps =. ~ tang.ac ^ a.fm, « + A. cof.tt — x.fm. c u = — a.Jin.ct, — A. cof.u. + x.Jtfj. « + y.cof.et. Qiiam ob rem, fi in jtquatione inter / & « data fubftituantur , / = ( ^ — cof.a — (^y — A <8 & « = ( Af — 4 « + — A ). Cof.tt orletur aequatio quaefita inter x Sc y. Quacunque ergo lege eadem Curva in piano infinities defcribatur, hoc modo invenietur ajquatio generalis iftas Curva omnes fimul in fe continens. 455. Hoc igitur modo in sequationem induduntur Curva! ftumero infinitaj esedem , tantum ratione fitus a fc invicem dif- crepantes ; fi quidem aequatio , qua; inter / & « darur , fuerit invariabilis , neque conftantem mutabiiem a in fe contineat. Qiiod fi autem una plurefve conftantes , quae in arquatione in- ter / & « infunt, fimul ab a pendere afliimantur , turn obti- nebuntur infinite Curvs diverfa; , five fimiles five dilfimiles , eadem pariter xquatione content.^ : Similes fcilicet erunt om- nes CurvjE , fi aequatio inter / & « ita fuerit comparata ut u xquetur Fun(5tioni cuicunque homogeneje unius dimenfionis ip- larum t dcf, exiftentc / quantitate utcunque ab a pendente; fin fecus accidatj Curvse erunt diffimiles. Tab. 45^- Ut hoc argumentum Curvarum diverfarum exemplo XX H. iiluftremus, ponamus infinitos defcribi Circulos AB, aB, amB per datum pundum B tranfeuntes , qui omncs Centra fua habeant fita in reda A E , cujufmodi Circulis in mappis geographicis meridiani repr^fentari folent. Dcmittatur cx B perpen- L I N E A KV M C U KV ^ M 247 pcrpendicultim in redam y^fC, fitque BC=c, quod intervalJum Ca eft invarinbilc. Turn confiderctur Circulus infinitorunci dcfcripto- rum quicunque amB i unde una dcmilTa Applicata wP, fit CP = & Pm —y . radius porro hujus Circuli, qui , etfi refpe- dlu cjufdem Circuli eft conftans, tamen refpedlu omnium eft mu- tabiiis, ponatur — BE—//: erit CE—\/(aa — cc)^PE = x-^ \' (^aa — rr). Cum igitur fit -f-P«;* = /«4, erit ^ X* -f- %x^J i^dd — cc')-\- aa — tc = aa\ feu yj = cc — -ixsl^^aa, — cc) — xx-Am autem intervallum CE loco conftantis variabilis in jcquationem introducatur , ponaturque CE = 4y habcbitur hsc a:quatio aliquanto fimplicior yy = cc — lax — XX y quae, ob mutabilltarem ipfius a, omnes omnino Circulos per B dudos &c Centra in retfla A E habcntes exhibebir. Si- mili vero modo Curvx qua:cunque infinite certa quadam lege difpofita? ad unam a:quationem revocabuntur , dummodo dif- crimen inter conftantes variabiles & invariabiles probe ob- fervctur. CAPUT XIX. De interfeciione Cur'varum. 457. Uemadmodum Lincje curvae a reftis interfecentur, V^/ in pra?cedcntibus Capitibus jam fa^pius vidimus, ubi oftcnuinus Lincas fccundi ordinis a redis in pluribus quam duobus pundis fccari non pofTe , Lineas autem tertii ordinis plures quam tres interfedioncs , & quarti ordinis plu- res quam quatuor & ita porro non admittere. Cum igitur in lioc Capite conftituerim interfcdiones , quas du^e quievis Gurvae inter fe faciunt , definite, oportebit banc tradationem a Lineis rcdtis inchoare , atque ipfa ilia punda indagare , in quibus rc(5la qucepiam data Curvam datam trajicit. Hoc enim modo via parabitur ad intetfedtiones mutuas Linearum curva- rum 248 DEINTEJ^SECTIONE L I B. II dctcrminandas , quod argiinientum maximum ufum habere '■ — • folet in conftruendis xquationibus altiorum graduum , qua dc re in fcquenti Capite fufius tradabo. Tab igitur propoflta Curva qujecunque A Mm, cujus XXIII. natura data fit per aequationem inter Coordinatas orthogonales Fig. 94. AP — X , P M =y. Ducatur jam rcda qusECunque BMrn, qax quot & quibufque in pun(5lis fedura fit Curvam A Mm dcfiniri oporteat. Ad koc qu.-eratur xquatio pro Linea reda pariter inter Coordinatas orthogonales x ^ y eundem A- xem AP idemque Abfciflarum initium A relata. ^quatio ergo pro Linea reda erit hujufmodi ttx -\- = yi qua in- dicatur , pofito a? = o , fore y =z AD =i pofito autem ^ = 0, fore x= — AB—-^i unde, concurfus B hujus rediB cum Axe, pariterque angulus ad 5, cujus tangens eft = = ' innotefcir. Sic igitur tarn Curva quam Re6la propofita per sequationes inter communes Coordinatas X 8c y exprimuntur. 45P. Quod fi in utraque a^quatione AbfcifTas x perpetuo iequales affumamus , Applicatap , fi fint diverfae, oftendent, quantum Curvse & tedx pun(fla eidem Abfciffae refpondentia a fe invicem diftent. Si igitur ex utraque tcquatione aequalis prodeat valor Applicatae^, tum ibi Curva & Reda commune habebunt pundum , ideoque eo in loco dabitur interfe(5tio. Ad interfe(5liones ergo inveniendas in utraque a?quatione , practer Abfciflas x , quoque Applicatae y zequales funt confti- tuendjB ; ficque habebuntur du^e aequationes duas quantitates incognitas x ^ y evolventes, ex quarum refolutione vel Ab- fcilTae x , quibus interfe^liones refpondent , vel Applicat^e y re- perientur. Scilicet , fi ex iftis duabus xquationibus elimifietur incognita xquatio nafcetur folam incognitam x comple- £tens, cujus valorcs cxhibebunt AbfcifTas AP , Ap unde Ap- plicatae P M, edudae per imerfe(ftionum punda M^m tranfibunt. _ 4^0. Cum CUKVAI^UM. 249 450, Cum xqumo pro rcda BMm fit ux + /3y^ y, Ca'] ^ X! I ^ cx ea fiet y = '^—-^ — ; qui valor fi in aequatione pro Cur- . va loco y fubftituatur , orietur a:quatio tantum x continens , cujus radices reales prabebunt omnes Abfciflfas , quibus inter- fediones rcfpondentj ideoque inter fedionum numerus collige- tur ex numero radicum realium ipfius x , quas ^quatio inventa fuppeditat. Quoniam vero in valore ipfius ^'^'^ ^"^^^ cognita x unlearn tenet dimenfionem , poft fubftitutionem e* merget sequatio, in qua x non plures habebit dimenfiones, quam antea in a?quatione pro. Curva ambsc x Sc y conjun(5lim tenuc- rant. Habebit ergo x vel totidem dimenfiones vel pauciores, fi quidem per fubftitutionem fijmma: ipfius x poteftates tollantur. 461. Inventis hoc modo Abfcillis AP, Ap , quae inter- fedionibus rcfpondent , ex iis ipfa interfeilionum punda M & m facile dcfinientur. Cum enim Applicatce in pundis P & ^ eredta? per interfcdiones tranfcantjca tantum pun6ta erunt no- tanda, ubi Applicata; redam BMm fi^cant. Notari quoque poflenr puncta, quibus iftx Applicats Curvse A Mm occur- runt ; cum autem Hepenumero una Applicata Curvse in pluribus pundis occurrat , incertum foret quodnam Curv£E pundum fimul interfedionem fit praebiturum. Hoc autem incommodum ufii non venit, fi intcrfcdiones ex reda BMm a^ftimentur ; quippe a qua unaquaeque Applicata non nifi in unico pundo fecari poteft. Qjod fi autem eveniat, ut duo ipfius x valores fiant inter fe xquales, tum duo interfedionum punda M dc m in unum coalefcent j quo ergo cafu vel reda BM Curvara tanget, vel cam in pundo duplici fecabir. 452. Si, eliminara incognita y , sequatio rcfultans qua x definitur , nullam habeat radicem realem , tum hoc erit indi- cium Curvam nufquam a reda BMm fecari vel tangi; radices autem realcs (quotquot fuerint ) iilius cequationis oftcndcnt toti- dem intcrfcdiones ; quia unit uique Al3fciffe reali una redge BMm Applicata realis refponder; cui cum fit itqualis Ap- Eulcri lmrodu6i. in Anal, infin. Tom. 11 I i plicata 2^0 DEIMTEE^SECTIOME Lib. II. plicata Curvx, fieri non potcfl:, qiiin ibi nulla exiftat inter- fetflio. Hxc ideo ifto loco probe funt notanda , quod in in- terfeiftionc Linearum curvarum non fcmpcr fingulee radices to- tidem interfediones indicent; cujus ratio mox fiet manifefta, cum duas Lineas curvas contemplabimur , earumque intcrfe- (ftiones inveftigabimus. Tab. ^5^, s;,jt igitur defcriptce dux' Curvoe quxcunque MEm, XXllI. ^jtr^^ quce fe mutuo intcrfecent ; ad quaruin intcrfcdtiones dehniendas, natura utriufque exprimatur per arquationem inter Coordinatas orthogonales a: & ^ ad eundem communem A- xem AB idemque Abfciflarum initium A relatas. Sumtis ergo pro utra que Curva AbfcilTis x cequalibus , ubi dantur interfcdiones , ibidem Applicatx y convenient. Quocirca , fi ex duabus Curvarum cequationibus propofitis , eliminando y, formetur nova a;quatio folam x tanquam incognitam in- volvens. , interfediones oinnes A/, m^m^ quotquot fuerint, indicabuntur per radices reales iftius aequationis ; fcilicet, Abfr cilfe AP i A/*, A/>j &:c. qua: interMionibus M ^m^m^^c refpondent , erunt valores ipfius x convenientes pro ilia a:- quatione. 454. Inventis autem AbfcifTis his y^P, Af> Sec, quae in- terfecftionibus conveniunt , non tarn facile erit Ipfa interfedio- num puncfla definlre. Si enim pro utraque Curva eidem Abf- ciiVx A F plures Applicatx refpondeant , quod evenit , fi pro utraque Curva fuerit y Fundio multiformis iplius x^ turn ex hac duplici Applicatarum multitudine eas , qua? fint inter fe acquales , eligi oportet : quse inveftigatio eo erit moleftior , quo plures valores Applicata y in utraque Curva obtineat. H iic tamen ditficukati facile occurretur, fi, dum ex binis x- quationlbus propofitis Applicata y eliminatur, ea a^quatio in flb/idiiim vocetur , qua y per x dcfinitur ; ex hac enim a'- quatione pro quovis ipfius x valore invento cognofcetur ma- gnitudo Applicatc-^ ex pun6lo P ad intcrfeclionem ufque per- tingcniis ; ncque ad hoc opus erit , naturam alterutrius vei adco utriufque Curva: perpcndiflc. ^55. Sit ^6$, Sit una Curva Parabola , cujus natura hac expruna- ^ tur cL-quatione yy — 2xy 4-,va: — 2 4x = o ; altera vero ^ fit Circulus a:qiiatione yy + xx — cc = o , expreffus. Ad " y elimininancliim fubtrahatur primum prior itquatio a pofte- riori , ac rcmanebit 2xy-{- 2f * == o , cujus adeo a:quationis finguljt radices reales praebebunt Inter- fe*^tiones veras. Ponamus eflc c=2a ideoque 44* — — -^aaxx -f- X* = o , cujus a'quationis una radix eft a; = 1 , qua extratfla rcma- nebit hxc cequatio -f- 2 ax X -\- aax — 2 == o , quae unam adhuc pr^ebet radicem realem ; utrique autcm Appli- , . 2aa ax cata conveniens invcnitur ex hac a^quatione y — , priori fcilicet x =: 2 a , refpondebit = o , ita ut interfeiflio in ipfo fiat Axe. 45(5. Hinc inrelligitur quoties ambre a?quatIones inter x dc y ita tuerint compararje , ut in negotio eliminationis ipfius^ in- veniatur Fundio rationalis ipfius x qu£e ^qunlis fit ipli y j turn unamquamque radicem realem ipfius x , quam ultima quatio , ( poftquam y penitus eft eliminata , ) prxbcbir , cxhi- bituram efie interfedionem veram. Verum , fi inter eliminandum nulla invcniarur Fundio rationalis ipfius at, qua? a^qualis fit ipfi y i turn cvenire poteftj ut non omnes radices reales ex ultima I i I aequatione 2^2 TtEIJSrTlili SECTIONS Lib. II. J^quatione eruta? przebeant interfcdioncs vcras. Tantiis cnlm fubinde valor pro x prodire poteft , cui in ncutra Ciirva Ap- plicita rcalis refpondeat ; ncque tamen hoc calii calculus er- roris eft arguendus. Cum enim hujufmodi AbfciiTx j)ro utra- que Curva Applicata imaginaria refpondeat , in imaginariis au- tcm ^qualitas & iniEqualitas aeque locum habtac atquc in rca- libus ; nihil impedit , quo minus Applicata? ilia? imaginariae inter fe fint a?quales, idcoque interre(5tionem mentiantur. Tab. 457. Ad hoc clarius oftendcndum, defcribantur fuper eo- XXIII, dcm Axe BAE Parabola EM Parametri = 2a , & extra f'g-9(^' cam Circulus AmBK^dii =ci cxiftente intervallo AE~hi ita ut certinn fit nullam prorfus dari intcrfeclioncm. Sumatur A pro Abfciflfhrum initio , qua: verfus E affirmativae , retro aurem verfus B negative ftatuantur ; atque , pro Parabola ha- bebitur h^ec icquatio^j— 2ax — lab i pro Circulo vero hxc — 2CX — XX. Qiod, fijam, quafi interfeiflioncm indagare velimus , eliminernus y , ftatim habebimus xx -f- 2(4 -f- c) x — 2ab =0^ ex qua duo pro x valores reales repeiiuntur, nempe alter affirmativus , alter negitivus ; cum tamen nulla exiftat interfedlio. Pro his fcilicet duabus Abfciflis tam Parabola quam Circulus exhibebit Applicaras imaginarias, qu^, utut imagi- narire , tamen inter fe erunt ajquales : fiec autem hoc ipfius x valore fubftituto ^ = V ( — laa, — xac — lAh + ^(aa-^- lac + + i'?^)) quar expreffio utique eft imaginaria. 458- Ex hoc exemplo intelligitur dari etiam Curvarum in- terfcdiones imaginarias; qua?, eiiamfi fint nullae, tamen pei calculum ^que indicentur ac reales. Atque banc ob rem ex numero rndicum realium ipfius x , quas ultima sequatio conti- nct , non femper interfctflionum numerus rede condudetur \ fieri enim poteft uc plurfs radices reales ad(int quam inter- fediones 5 fediones, atque etiam nulla omnino exiftat interfetfiio ; cum C tamcn dua; piurefve radices reales ipfius x refultent. Interim ^ tamcn qu;rlibet inrerfcdio Temper unam inducet radicem rea- ' lem ipfius x in aequationem ukimam ; & banc ob rem Temper tot , ad minimum , erunt radices reales ipfius x , quot funt interfediones , etiainfi interdum plures radices reales affuerinr. Utrum autem unicuique radici reali ipfius x interfedlio realis relpondeat facile perfpicietur, fi valor ipfius^ refpondens qu^e- ratur , qui fi prodeat realis , interfei5lio>erit realis , fin fit ima- ginarius, interfe(flio quoque erit imaginaria vel nulla. 455>. Hxc igitur exceptio feu differentia inter radicum rea- lium ipfius X & interfedionum numerum tantum locum haber, fi vel in utraque jequatione Applicata y pares tantum ubique habeat dimenfiones, atque adeo Axis principalis fimulfit utri- ufque Curvx Diameter ; vel fi amba: jequationes ita fuerint comparatsE, ur, dum eliminaiur yy , fimul y ex calculo exce- dat; ficque y per Fundionem rationalem ipfius x exprimi ne- queat. Sic, fi altera aquatic fuQTk y y — xy=aai altera vero y'* — ixy^ + x^y = i>l>xx j cum ex priori fit (yy — xyY = a'* , feu y"^ — ixy^ =4* — xxyy , fubftituatur hie valor in altera , eritque — xxyy x^y = bhxx , feu yy — xy = bbxx i r ' i =aa : unde hx. xx = ; — rr ideoque x = XX a a b b ^ y ^^l,yy Videtur ergo dari duplex interfedtio , fed an utra- que fit realis ex valore ipfius y colligi debet, qusm h^c x- quatio yy — xj' = aa fuppeditat. Erit ergo yy — "tt^^^-t^^tW + aa ^ cuius cum omnes radices fint reales, patet quatuor dari inrerfedliones , ita ut utrique Abfciifx y/^iJi^ bb ) interfediones reales refpondeant. 470. Qiiando autcm neque Axis utriufque Curva? Diame- ter exifiit, neque ifle cafiis locum habct , ut dum altiores ip- fius y poteftates eliminaniur , fimul ^ prorfus elimineturj tum^ 1 i 3 quiai 2^4 DEINTEFySECTIONE Lib. II. quia ad Funftioncm rationalcin ipfius x pervcnictiir ipfi y a?- ' qualein , fingulje radices reales ultimir a:quacionis totidcm in- dicabiint inrcrfetStiones vcras, ita lit his cafibus nulla cautione fit opus. Evcnit hoc , fi altera Curva abcat in redam , uti ante vidimus , vcl , fi ejus AppHcata cxprimatur per Fun(5lIo- nem uniformeni ipfius x; turn cnim nuUi Abfcifix refpondebit Applicata iraaginaria ; ideoque fingula^ radices ipfius x exhibe- bunt interfedtioncs vcras. Plerumque autem , ctiamfi y in utraque aequatione plures obtincat dimenliones , tamcn inter eliminationem ipfius y , perveniri folet ad a^quationem , qua valor ipfius y per Fundtionem rationalcm , ideoque uniformem , ipfius x exprimitur. 471. Quoties aurem accidit, ut aliquot interfediones quas calculus cxhibetj fint imaginariic, id non foluni iis evenit ca- fibus quando neutra Curva habet Applicatam realem illi Abfciflcc invcnta? rcfpondentem ; quod quidcm faiftum eft in fiipcriori Circuli & Parabola? excmplo. Scd eriam cjufinodi cafus cxhiberi pofi'jnc , quibus una Curva pro omnibus Ab- fciffis pra^bet AppHcatas reales , neque tamen fingulis radicibus realibus ipfius x incerre(f>iones refpondeant. Hujufmodi exem- plum pra^bet Linca tertii ordinis j hac a?quatione exprefifa y^ — ^ayy 24ay — 6axx == o , qua? pro omnibus Abfciffis reales pra?bet Applicatas ; & qui- dem ternas fi fijcrit x minor quam -y ^ — -. Qiiod, fi cura hac Curva combinetur Parabola aequatione yy — i ax ~o. contenta , cujus nulla datur Applicata realis , fi x fit negati- vum 5 ideoque Abfcilfis .v negativis nulla interfeotio convenire poteft. 472. Eliminetur jam y: & , cum fit ex sequatione pofte- riori yy = zax , prior jequatio abibit in banc zaxy 6a4x -i- laay — 6axx o , unde fit C U K V A Fi U M. 2^^ r^±Jf^ Quoniam vero ilLi arquatio eft di- ^ Ida 4- J 1 XIX. vilibllis per y — 3.V ; fi dividatur , orietur orquatio ah y lihcrcl hxc laa -f 24\' = o , undc oritur x = — a. Dcberct ergo ellc iiKcrfcdio Curvarum rcfpondcns Abfciffc^ x —- — ^,cui in Parabola nulla Applicata rcalis rcfpondct : in Linea aiitcin alrcia teitii ordinis , polito .v — — 4, fir — 3^97 + — Sa^ — o, c>: c]ua una nafcitur Applicata rcalis , ^^ = 3^, rc- liqui duo iplius y valores in aequarione j y + ^ o , contcnti funt iniaginarii ; hoc fcilicet loco Applicatce ifta? imaginaricc a^quaies Hunt Applicatis Parabol?^ imaginariis eo- dcm* hoc loco ; licquc habebuntiir duje intcrfccfrioncs imagi- nariae. Habcbuntur vero ctiam <^\\x interfetfliones rcalcs ex fuperioris a'quaiionis Fadore y — 3 .v := o , oriundcs ; ex qua fit gxx — lax ■=r= o, Primum ergo in ipfo Abfcif- cififarum initio , ubi .v~o , fimulquc y~ cxifHt interfe- dlio 3 altera rcfpondct Abfcillu x= — ^ ubi eft_;'~3A: = 2 .1 T * 473. Hoc igitur cafu pervcntum eft ad intcrfcdioncs Ima- ginarias , etiamfi in ncgotio climinationis iplius y , prodierit a:quatio laxy — 6aax->r i^ay — 6axx = o , in qua y unicam tantum obtinet dimenfionem , ita ut inde y per Fundioneni rationalem ipfius x exprimi poffe vidcatur , quod ante tan- quam criterium nullarum interfedionum imaginariarum anno- ravimus. Arquc rcvera , fi ha?c .xquatio nuUos haberet divi- fores , intcrfectionibus imaginariis niillus locus rclinqjicretur , quoniam vero hoc cafu per divifioncm clicitur ncquatio Ap- plicatam J non amplius involvens , pcrinde eft, ac fi per Fiindionem rationalem ipfius x exprimi non poilcr. Qiioties iciiicet liujurmodi aqnatio in Fadores eft refolubilis, pro uno- quo'-jue Fadore feorlim judicium eft fcrendum , undc fit, ut, dum alfcr Fador inrerfc'diones imaginarias penitus rcfpnit , alter eafdem admittat. 474. His pcrpcnlis, oftcndamus aliquanto diftindius , quem- admodum 2^6 DEIKTEF^SECTIONE Lib. II. adinodum duabus quibufvis Curvis propofitis carum interfc- diones definiri debeant : atque , cum hjec invcltigatio ab cli- minationc alterius Coordinatje y pendeac , ad hujus tantum dimenfiones , quas in utraque acqiiatione obtinet , erit refpi- ciendum. Eliminatio enim eodem modo abfolvctur , utcun- que altera Coordinata x utramque a?quationcm afficiat. Sint igitur P , Q^, R , S , T &c. , itemque /> , ^ , r , / , / &c. , Fundiones quaecunque rationales ipfius x : ac primo quidem ponamusambas Curvas, quarum interfe<5liones requiruntur, exprimi his ccquationibus I I. />+ ^y = o multJplicetur prior asqiiatio per /» , poftcrior per P ; atque hx ^quationes a fe inviccm fubdu6tie relinquent hanc a:quationem ab y prorfus liberam : /a— ==0. Hujus igitur aequationis , in qua fola incognita x, praeter con- ftantes, ineft, omnes radices reales ipfius x pra:bebunt pundta in Axe , quibus interfe(5liones imminent. Pro quocunque va- lore ipfius x invento habebitur valor ipfius^ realis ex alteru- tra xquatione y = — q ' interfedionem indica- bit ; unde , fi utriufque Curva* Applicata y exprimatur per Fun- dionem rationalem Teu uniformem ipfius x , null*e interfe- <5tiones imaglnarix locum inveniunt. 475. Exprimatur jam alterius Curvx Applicata _y per Fun- Q.Q.= o. Hujus ojquationis ergo fingula: radices prsebebunt Abfciflas interfedionibus refpondentes , quibus cum Applicat^ reales y ='^^^^^ = ^ conveniant , interfe(5tion€s erunt reales. 475. Sit, ut ante , alterius Curvje Applicata a?qualis Fun- dioni uniformi ipfius x ; alterius vero Curvar Applicata cx- primatur per xquationem cubicam ; feu , fit Fundio triformis ipfius ita ut binas a?quationes propofitse fint hujufmodi : P + Q^^ = o I I. P -hryy + sy' = 0. Multiplicetur prior per p & pofterior per P j alteraque ab aU • tera fubduda ac divilione per y fada , erit I I I. iVf~-p(:i)+Pry + ?syy=^o, Eukri hdrodu^, in Ami. infn, Tom. IL K k in 2^8 DEIRTEF^SECriOME r , p ^' in qua fi loco y valor ex prima y = — ^ fubftltuatur & a frailionibus liberetur, provenict ifta a:quatio feu qua; eadem ftatim prodit , fi in fecunda a:quatione loco y ejus valor ex prima — Q^fubftituatur. Hujus ergo ultima; a;qua- tionis omnes radices reales ipfius x , quoniam fingulis per pri- mam aequationem y =•- — ^ Applicatae reales refpondent , to- tidem interfedliones veras monftrabunt. 477. Simili modo , fi alterius Curvse Applicata y exprima- tur per cequationem quatuor pluriumve dimenfionum , dum al- terius Applicata manet Fiindio uniformis feu rationalis ipfius X , facile incognita y eliminatur. Sint enim amb« scquatio- ncs propofitae P+ Q> = o 1 I. ^ry"- + sy^ + ty* —oi atque , cum ex priori fit = — hie valor in altera fub- ftitutus dabit afquationcm inter x & cognitas tantum banc Q.>— PQl^ + P'O!'- — P'Q/+Pv = o. Hiijus ergo a?quationis fingul^e radices ipfius x reales fuppe- dirabunt totidcm interfedtiones veras ; propterea quod unicui- que AbfcifTa; x ex prima (tquatione aflignari poteft una Appli- p cata y realis , nempe y = — ^ 478. Exprimatur jam utriufque Curvae Applicata y per as- quationem CUKVAliUM. 2V9 quatlonem quadraticam ; ac primo quidem puram, ita ut asqua- liones amb* fint hujufmodi P 4- Kyy =0 I I. p 4- ryy=o ex quibus , elimlnando yy , ftatim obtinetur hdec jequatio , Pr — = o, cujus finguln? radices reales turn folum demonftrant interfcdlo- nes vcras , fi valores ipfius x inventi ita fuerint comparati , ut vel fiat quancitas affirmatlva i turn enim , oh yy = =H^, AppHcataj' duplicem nanclfcetur valorem rea- lem J alterum affirmativiim alteriim negatlvum j ideoque cui- que AbfcilTjE x valori ex xquationc Pr — = o jinvcnto, binae refpondcbiint interfedtiones , ab Axe utrinque a:qualiter diftantes, quod, cum Axis utriufque Curvx Diameter exi- ftat, aliter evenire non poteft. Quod fi autcm quis valor ipfius X ex ^quatione Pr — l(^p = o, inventus expreffionibus — ^ = ■ inducat valorem ncgativum ; turn, ob y ima- ginarium , interfedloncs quoque crunt imaginaria?. 479- Adfit nunc in utraque a?quatIone propofita quadratlca fecundus quoque terminus continens y , finique amb«e *equa- tiones propofitx I. l'-hQ^y-hKyy = o I I. P -h ^y + ryy= o Ad incognitam;' ex his a-quationibus eliminandam multlplice- tur primum ilia aquatio per p , haec vero per P , fadaque fubtradtione & divilione per r, erit Kk z III 260 T^EINTEJ{SECTI0NE II. I I I. Deinde inultiplicetur prior, xqumo per r , pofterior vcro pef R y alteraque ab altera fubtrafta habebitur I V. Cum igitur ex his duabus apquationibus fit dp — P q R — p r y Pr Kp CLr — erit feu PV*— 2PR/r4-R>*+Q.>— PQ^r —QR/^ + PR^* =o. Giijus jequatlonis fingulae radices realcs oftendent totidem In- terfetStiones veras , fi quidem cuique valori ipfius x valor rea- lis ipHus y convenic ex ^qiiatione III. vel IV. Interim tamen fieri poteft , ut intcrfediones fint imaginariae , quod evenit fi jequationes III, & I V. habeani Fadores; ira ut ex iis jam per dlvifioncm jequatio ab y libera elici qiieat. Turn enim hxc ccqiiatio in locum ultima? fubftitui , atque ad valores ipfius X indc crutos ex primis aequationlbus valores ipfius y re- fpondcnres quseri debebunt; qui fi fucrint imaginarii, hoc erit indicio intcrfediones eife imaginarias. 480. Sit porro in una Curva Applicata ^ Fundio biformis, in altera autem rriformis ipfius ,x ; feu , fint ambx Curvarum JEquationes propofitce hx I. P + Cljy^-|-R;; = o />+ f> + 07 + -^jy' = 0. Mrtltiphcetur prior per pofterior per P , alteraque ab altera fL'btiada rtmanebic III. C V K V A K ^ I I I. ^AP- qu3c cum prima con}imda exhibet cafum in praccedente para- grapho pertradatum ; ita ut , quae ibi erant^, ^ , r, hie fine — Q^p , Pr — R/>, & Pj: idcoque reperietur hie PQ^ — Q.a/> — VVr + VKp ^~PP"x — PR 3 + Q-K-P ' & PR^ — QKp — PP^ . y PQj — PR)+RR/>' unde fit o=:(PR? — Q-^P — PPj)* + (VQj — VKr+KKp) (PQ? — Q*;' — PV+PR^), quae xquatio evoluta dat c[ux , ob ultimum termirium cvanefcentcm , divifibilis eft per P, ficque prodibit haec squatio +P»j* 2P*R^/ P^Qry+SPQR/'^ + PaV Qlp^+^Y 4-P'Rr* — PQ.Rr — 2PR>+Q!Ri'r+PR*g* — QK^pq — Ex cujus ffquationrs radicibus rcalibus inrcrfedliones cognof- centur , fi quidem ipfis valores rcales ipfius y refpondere de- prehendantur. 481. Exprimatur nunc utraque Applicata per acquationem cubicam, fintque amba? a^quationes propofitje hx V-b(ly + Kyy+Sy'=:o I I. / + 9) + + ^y' — K k 3 Multiplu 2(?2 DE INTERSECTION E Lib. II. Multtpllcetur prior per p , pofterior per P , fadaquc fabtra- ' itione alterius ab altera , remanebic I I I. Deinde multiplicetur prior per s, pofteriorque per S , fadlaque fubtradione remanebic I V. (S^ — P/; 4- rS^— Or); +(Sr — R/);jy=o. H^e aquationes III. & IV. fi comparentur cum binis «qua- tionibus §. 479. cradatis , ficc uc fcquitur P=P^ — p = Sp— P/ K=Vs— Sp r = Sr — Ks Quibus in sequatione finali fubftitutis , emergec + (?s S p)\Sp — Px )* + ( Pr KpyCSp — Pj)CS> — R^) — (P^ — QpX'Pr KpXSq QxXSr— Rx)— CP> KpXYs—Sp) (Sp ?sXSq — Qs)+(?q QpXPs SpXSq Qj)' =0. In hac xquationc feptem func cermini , qui omnes funt divi- fibiles per Sp — Pj- , prarter primum & quintura: qui autem, fi conjungantur 5 duos habebunt Fadlores , alterum (Pq — Q/) (Sr — Rx), alterum vero ?q — Q^)(Sr — Ks ) — (Pr — R/*) (S q — Qj), qui pofterior refolutus fit = VQjs-i-KSpq-^PKqs — QSpr ideoque , = (Sp—?j) CKq — Q^): unde termini I. & V. coalefcent in banc for- mam (P^ — Q;);(Sr — Rj) (S/) — P/) (Rf — QO quoque per Sp — P/ divifibilem. Quocirca orictur hxc sequatio C U K. y A I{ U M. 26^ O = (P^ — 0 )(Sr Rx)(R^ — - Or) 4- 2(?q — Qp) (Sp Px) ^ ^ p (Sr — R/) 4- (S/' Px ) ' +CPr — R;^ ) * ( S) R/) + C P >- R ) XIX. qua: evoluta dabit + s'p* — 3PS*p*j+P*Sr'+2PR>x — P*R>'*x + P'Qivj + PRS^^ — P';'+3P*S/i^ R'p^s—2?KSpr'+K^Sp*r — RSS;>*^ QQKprs VK^qqs PQSqi-r + PQR^''J + i?SSpqr 3??Sqys + PQS/.r^ 4- CtSprr + QKKpqs QKSpqr 3PQ_R/'j/4- iQKSpps VKSpqs 4- 2?*Kqss 4- 2?QSqqi — VSSq* FQ^qss zQS^ppy 2QSLSpqs + Q]pss + (IS^pqq = O. 482. Quo merhodus ifta climinandi y ex duabus sequatio- nlbus altiorum graduum clarius percipiatur, ponamus utramque sequationem propolitam efTe qiiarti ordinis P+ Qjy4-Rj*+*S>'4-T/=:o I I. p + -\- ry^ -i- sy^ 4- =o> multlpHcetnr a^quntio prior per ^, pofteriorpcr P, atque poft fubtradionem relinquetur I I I. (P.i — dp ) + (P^ — R/')^ + (P^ -- "^pV + ( P^ — ^p)y' =0. Delude multlplicetur a?quatio I. per /, poAerior II. per T, &j fada fubiradione , remanebit I V. CP/ — 1» 4- CO; — ^qy 4- (R^ — Tr 4- C S/ — IsV = o. Ponatur nunc brevitatis gr:tia — Q.P == A Pr R;, = B P J — S/7 = C P/ 1> = D P^ ^p:=z a Qj Tq== h R/ — Tr = c S / — Ts = d Sq Q_x = fls Kq = ^ ubi notandum eft effe non folum a=D i fed e(Te quoque Ad — Lib. II. 2^4 DEINTEIiSECTIONE Ad Ch = C?t — Tp)(Sp Qj)==D« Ac — B^ = (P/ — T/»)(R^ — Qr) = D/3. His ergo fubftitutlonibus xquationes III. & IV. induent has formas III. A+B^ + C>7+-D>'=o I V. 4 + If) + cyy •+• dy* = o. Nunc porro sequatlones hse multiplicentur refpe6^Ive per d & D , & a fe invicem fubtrahantur , prodibitque (A^— D4)+(B^— D^)jr + (C^— DO/ = o. Turn ea?dem iWx lequatlones multiplicentur per 4 & A, & poft fubtradionem relinquetur V I. (A^— B^;+(A<: — C4)y + (A^— D4)/=o. Jam ftatuatur iterum brevltatis gratia Kb r= E Ac Ca=Y Ad Da = G Ad Da = e Bd — Db =f Cd — Dc =g Cb — Be = ^ critque G = e;ScEg ~ F/= G^; ita ut &E^— F/ fit divifibile per G. Hinc fequentes habebimus a:quationes V. E + F y +• Gy y = o V I. e +fy + gyy = o. Ex qmbus per fimilem operationem eliciuntur iftx V I I. (£/— FO + (E^ — Go.y==o VIII. Deniquc CUIiVAIiUM. Denique iterum ponatur brevitatis gratia Cap. XIX. Ef—¥e = H Eg — Ge = h — = I — G/ = / ex quibus tandem colligitur hsec asqiiatio ab y libera In qua fi valores prscedentes fucceflive reftituantur , obtlnebi- tur iequatio quam folx Fundioncs P , Q , R, &c. ^, ^, r> &t. , primarum .rquationum ingrcdicntur. ^quatio vero inter E, F, GyC^f^g divifibilis erit per G=^^; atque , fi proceda- tur ad littcras A, B, C, D, a y , r, xquatio refultans divifionem admittec per ita ut in sequatione ultima quivis terminus odo t.mtum complexurus fit litteras, quatuor majufculas , totidcmque minufculas. Hoc itaque modo in ge- nerc , quotcunquc dimcnfiones ipfius y utraque Jequatio pro- pofita contineat, Temper incognita ^ poterit eliminari, atque jequatio , qua? folam incognitam x involvat , inveniri. 483. Etfi hujus merhodi ex duabus a^quationibus unam in- cognitam eliminandi ufus latiflime patet , tamen aliam adhuc methodum fi.ibjungarn , qua! tot repetitis fubftitutionibus non indigeat. Sint igitur propofita: dux ocquationes quotcunque dimenfionum Hi — U = 0. I. y +Q.y + R> + S^- I I. 4- &c. = o py + qy + ;jy + sy Euleri htrodti^, inAmLmfn. Horn, IL + &C. == o, LI DEINTEIiSECTIOME Lib. II. cx qulbus unam aqiiationem, in qua y amolius non inflt , conHari oporteac. Ad hoc multiplicetur a-quatio pofterior per banc quantitatcm + Ay + +Cy 4-&C. , quas k — » litteras arbitrarias A , B , C , &c. , continet. quatio vero prior muhiplicetur per hanc quantitatem py + ay + hv + cy ' + &c. , in qua k — m litrer^ arbitrarice a, c , &c. , infunt. Turn ambo produdla ira inter fe jequ.ilia ponantur ur omnes termini qui continent poteftates ipfius y fe mutuo deftruant , termini- que uhimi ipfa y carentes aequationem quscfitam exhibeanr. Sumin^ antem poteftates jam fponte fe deftruunt , in utroque enim produdo fummus terminus erit P/^^i fuperfunt ergo ad- huc k — \ termini , qui deftrui dcbebunt , ad quod totidem littera? arbitrariae funt dcterminandje. Numerus autem littera- rum arbitrariarum fic intrc ^ndarum eft ik — m — », qui cum arqualis cfTe dcbeat k — i , ^er k = m + n — r , 484. Hanc ob rem prima cequatio multiplicetur per banc quuntitatem indctcrminatam py + ^y +h + cy *+&c., fecunda veto a^quatio multiplicetur per hanc Pjy + ^y + B ' + &c. SIngulifque tcrminis, in quibus fimiles ipfius y occurrunt pote- ftuies , inter fe cojequatis , nafcentur fequentes a:quationes Vp = ?p Tb+'^lt-^Kp ~ q \ + r? Pc + Q_^-fR^-f Sp=pC + q^+rA+s? &c. Huju^ C U K V A U M. 2(?7 Hujiifmodi etgo a?quationes , prima Vp=Vp Hmul compu- Cap. rata, habcbuntur niimero «z + , ex quibus fi litteriE arbitra- XTX. lix A, B, C, &c. a^b, &c. detcrminentiir , ultima a?quu- tio nonnifi littcras datas P, Q^, R, &c. f , &c. conti- ncbit, ficque quarfito fatisfaciet. 485. Ha?c autem Httcrarum arbitrariarum dctcrminatio fa- cilius expedictur , fi membra uniufcujufque aequationis a:'qiia- lia ponantur novis indeterminatis quantitatibus «, /3, y, &c. ; quod ex fequenti exemplo clarius apparcbit. Sint propofita? arquationes du£e + +R=o I 1. multlplicctur ergo prima per py^ 4- + h , & altera per -i- A ; prodibuntque hx sequalitates P/' = p^ + a^ + R/' ==(7A + »'P=e Q_^4-R^ = rA + /P = J A ^quatione prima identica omifla, ex fecunda fit A = ^-=::^l p Ex tertia vero obinebltur P P P P p»"rp» p & Li % quo Lib. ji^ quo valore iplius 0 fubftituto , crit ^— .O-Ly fL!2-4, Q> P -r p- > feu P^;» P * qui valor, in quarta ^quatione fubftltutus, dabit ' i'^p P ^ T~~~p — y 7- + ^-^' feu, per P*/ multiplicando , * CL( — Q/') + « P C R/' — P») — a'P^ — QpX^q + a/*) + PQ;;(Pk 2R^)+P'^r ?'ps = O. Ergo fiet _ P'Q(7^ O^pp V^Q_pr+ 2PQ.Rp" P^^r + Py PQ_(? — q!:p + ^^p — p*'- Ultima vero asquatio dabit u-RrVq Qp) ^ R(:PV ) HrPr Rp) 1-v ^ p «S ?qs ex qua quoque elicitur — P^^g* Q_\^P^ P'Rj)r 4- PRV* ?'qs * PKg — QKp — P^ * qui gemini ipfius « valores praebebunt arquationem quaefiram , quiE tandem reducetur ad eandem formam , quam fupra §. 480^ fro eodem cafu invenimus. CAPUT DE CONS TIlUClriONE Q^U A T 1 0 N U M. 2^9 CAPUT XX. Ca X ^ Q tionum aicioriim graduum traduci folcnt. Cum enim diiabus Curvis propofitis ^equationem invenerimus , cujus radices inter- feiflionum locos cxhibcant j ita vicillim interfe^tiones duarum Curvarum infcrvire poiTunt radicibus ^quaiionum indicandls. Atque hie modus maximam affcrt utilitatem fi radices cujuf- piam x-quationis per Lineas exprimi dcbeant ; defcripta nam- que utraque Curva ad hunc finem accommodata , interfedio- nes facile notabuncur , unde fi ad Axem Applicatas demittan- tur 5 AbfcilTa: prarbcbunt vcras a:quationis radices. Si autem incommpdum fupra mcmoratum locum habeat , tum quidcm omnes Abfciffe (ic invcnta? radices pra:bebunt , at fieri poterit ut a^quatio propofita plures comple^^atur radices, quam per talem conftruclionem reperiuntur. 487. Cum igitur propofita fuerit arquatio algebrai'ca inco- gnitam x involvcns , cujus radices aflignari oporteat , duse qucxrend^ funt Linea; curva: , feu dux arquationes inter binas variabiles x y ^ qua? ita finr comparata: , ut , fi cx iis AppH- cata y eliminetur , ipfa a-quatio propolita refultet. Quo fadto iRx dure Curv^e fuper communi Axe atque ad idem Abfciffa- rum initium defcribantur , pundaque , quibus fe mutuo inter- fecabunr , notcntur. Tum ex his interfedionum pundis ad Axem Applicata^ normales demittantur , qua? in Axe exhibe- bunr Abfciflas fingulis irquationis propofitze radicibus a?quales. Hoc itaque modo iingularum radicum qua;/itarum valores veri affignabuntur , nifi forte eveniat , ut a?quatio plures contineat radices , quam intcrfcdioncs adeffe dcprehendantur. Ll 3 488. Ante- 270 DE CONST 11 UCTIONE Lib. 11. 488. Antequam autcm modum tradain , quo binje ilL'e ~~ Curva? conftrLi(5lioni dara; a^quationis infervientes inveniri que-. ant, a poftcriori eas a:quationes perpendamus , quarum rcfo- Tab. lutio cx datis duabus Curvis abfolvitur. Ac primo quidem XXIII. ^j^j. 2,-^^5,^, Linear refolvcntcs vcdx EM, FM, fefe in pun- do M inrcrfecantcs. Sumatur reda EF pro Axe , in eoquc pun(ftum A pro initio AbfcifTarum, unde edu6ta normalis ABC rcdam priorem in By pofteriorem in C fecct. Sit AE==^a, AF=x=hi AB = ci AC—di turn vero ponatur Abfcifla AF — x i Applicata PM~y i eritque pro priori retftaEA/ a: c =^a-{- X : y , feu ay = c (a-^x) ; & pro altera i?: d ==z b — x\ yy feu by = d{^b — a:). Ex his sequationibus fi eiiminetur y , prodibit bc(^a-{~x) = ad[b — x)feu ~T~t — = t^AAzZiS}, Per intcrfedionem er^o dua- rum Linearum rckftarum conftrui poterit a^quatio fimplex x = ^''bf'^-'ad ^ ' quam formam omnes omnino arquationes fimplices revocari poHiint. Tab. 485>- Lineas redas ratione facilitatis dcfcrlbendi excipit Cir- XXIII. cuius, & banc ob rem videamus cujufmodi scquaciones per in- Bi>9%. terfedtionem red^e & Circuli conftrui queant. Sit igitur , fumta AF pro Axe & A pro AbfcifTarum initio , defcripta Linea re6la EM; pofitifque AE — a, A B = b , &c Coor- dinatis AP = x , P M = y j erit a : b = a-\- x\ y \ ideo- que ay=b x)^ quse ell: a^quatio pro Linea reda. Dcindc fit Radius Circuli CM — c , demiffoque ex ejus Centro C in Axem perpendiculo CD , vocetur AD — /, CD = g t QntDF = x — f, ^ PM — CD~y — g. Jam, cum fit cx natura Circuli C M =DP^ + (PM — CZ>)S erit aquatic pro Circulo cc = xx — ifx +_ff'+ yy — 2gy +gg = — fy+(y — gY* At sequatio pro re(ila dat ; = quo a (I U A T I 0 N U M. 271 quo iplTus y valorc in altera ajquatione fubftifiito , cmerget Qap. X X /.,/'/', ^/ N2 , '2h( b g)x . bbxx cc^xx — ifx^ff^ib —gy -\- • ^ + — , feu + a a + Zab[b g) ^ + aa{b gY + laaf '^+aaff a acc ciijus ergo .Tquationis • radices invenientur per interfcifllones Rcdie & Circuli , ira ut , demiflis ex interfedionibus M Sc m in Axcm perpendiculis MP ^ mp 3 valores ip/ius x futuri fint AP 6c Ap, 490. Qiioniam In hac iTquatlone omnes squarlones quadra- ticae continentur , hinc conftrudlio generalls ^quationum qua- dratlcarum adornari poterit. Sit fcilicet propofita h2£c zequa- tio quadratica qux ad fuperiorem formam primum ira rcducatur ut primi ter- mini conveniant i multiplicando per — > (^aa -\- bb ) XX + — — ^ — — 4--—^ -I = o. A A Jam coa?quatlo reliquoriim termlnoriim dabit iAah(^h — g) — 2 Aaaf=^ 'P>{aa-\-hhy ideoque fict Undc, cum fit 4a{b—gy+,aff~ aacc = ^lI^I+ID , erit C(aa +bb) A ideoque ( ^ — 272 DECONSTIIUCTIONE ergo Manent igitur tres quantitates a, c adhuc indetermi- nate, quas autem ita accipi oportet, ut ^fq^^ -r -^^ , fiat quantitas affirmativa , quia alioquin b — g =. 4 A A A B — CD, hincque C D , fieret quantitas imaginaria. 4pi. Nihil ergo impedit quominus ponamus ^ = o, critque ^ ^ („_ BB^^±A£)&/=^. Ddnde vero, cum aquatio propofita hxx -\.'^x '\- C = o, radices nullas ha- beat f eales , nifi fit B B major quam 4 A C , erit hoc cafu l^" quantitas affirmativa, cui fi ^-i- ponatur arquale , 4 A A ^ (BB 4 AC) r ^ Ut fit f = > net quoque ^ = 0, & ^ pror- fus ex calcuio excedit. Linea ergo rcda, EM in ipfijm A- Kem AP incidet, & Centrum Circuli C collocari debebit in pun(5lo D exiftente AD= , ex quo Centre fi Circu- lus defcribatur Radio c=^^^^ Ta"^^^"' ^"^"^ interfedio- nes cum ipfo Axe oftendent sequationis propofita; radices. Ne autem ad hoc conftrudione formula irrationah's opus fit, po- natur^=:.— , ut fit . . — + Ai . . — BB+4AC . ^^/;H-BB~4AC „ BB— 4AC — 4AA ' 4/^A ' ^ 4/^A In noftro ergo arbitrio determinatio quantitatis k rclinquitur ; qua utcunque alTumta , quia reda CM in ipfum Axem inci- dit , Circulus fequenti modo dcfcribi debebit. Sumta AD=i ^Q^UATIONUM. 273 -B . ,. , ^r> — 4AC — U p Cap. — capiatur perpendiculum CD= r & xx. 2 A 4 A ^ Centro C defcribatur Circulus cujus Radius BB — 4AC4-H hiijufqiie inrcrfediones cum Axe ofl^endent radices sequationls propofitx. Qjod li ergo ftatuatur k — — B, fuinta AD = — ~ , capiatur CD = — , & Circuli Centro C defcriben- j. V, J- • — BB4-2AC — B , C di Radius erit = -fr: — = r + -^r- , ex quo 2 A B 2 A B ' ^ Radius Circuli erit = AD+ CD; quie conftrucilio pro pra- xi commodi/Tima videtur. 492. Conlideremus jam duos Circulos fe intcrfecantes : fit- Tab. que pro primo AD — a^ CD=h , & ejus Radius CA/XXH^ — a eritque, politisy^P — x& P Af=_y, DF~a — x,Fig.9P CD — P M= b — J J idcoque , ex natura Circuli, habe- bitur XX — lax aa -{-yy — zby + U~ cc, Simili modo pro altero Circulo Cit Ad =/, dc ejuf- que Radius c M =^h ^ eritque quibus sequationibus a fe invicem fubtradis , remanebit i(.f—a)x-^aa—ff — 2(^b+g^y-it-hy~gg = cc — hh, ergo y — - a^-\-bb ff gg 00 + hh — 2(a /)x . ^ ^iXb+g) hincque bb+2hg — ,a + ff+ gg ^ cc hh+2{a—f)x ^ ^ib + g) & 4 — A- = 2_^C^ + ^) l(b+g)x ^ . . r ^ (b-i-g) Cum igitur fit (4 — X )* 4- ( ^ — yV z= cc J erit , fada fubliitutione , Emii ImroduSi. in AnaL infin, Tm, IL Mm 4- 474 D E c 0 N s r i{^u c r I 0 N n + 4;^ -rS) ^ — hb) + (aa—cc—ff-j-bhy H ljus ergo xquationis ope infinitis modis conftrui potent «- quatio Axx -j-B^-h C~ o; fimul vcro inrclllgitiir a:qua- tionem quadratica altiorem per inrerfetflionem duorum Circu- lorum conftrui non poflfe , proptcrca quod duo Circuli fe mu- tuo in pluribus quam duobus pun(ftis intcrfecnre nequeunr. Cum igttur eadem a?quatio quadratica conftrui poflit per in- terfedionem Reitse & Circuli , hxc conftrudio illi , qua; duos Circulos requirit , merito prarfertur , nifi forte in ca(ibus quibufdam figularibus f-icilis Linearum ^ j ^ , /, ^ , f & h de- terminatio fponte fe prodat. Tab. 4P3. Interfecetur nunc Circulus a Parabola : fitfcilicet, de- XXIV. jYi\C[o ex Centro Circuli C in Axem AP perpendiculo CD, Fig- 100. ^ J) CZ? = ^ ,& Radius CirculiCM = f, eritinrer Coordinatas orthogonales AP^=x^ PM=y, a^quatio pro Circulo (a: — -i-Qy — by ^ cc. Parabola vero Axis FB ftatuatur ad Axcm hie aflfumtum AP normalis : fitque AE=f, EF = gj & Parameter Parabolic =2^; erit , ex natura Parabolic, EP'' = ih {EF P M) , feu in fym- bolis — fy = 2h{g+y)y unde erit y = ^''"^P'^ —g 8c y — 6= — Q.»i valor fi in priori a^quatione fubftituatur , eliminabitur y , eritque five + r + ^ff —4/' —4ffKy+g) jc* 4/x» 4M+^V+ 4lKi>+dh +4hh(b+iy =0 ~4cf/j/j cujus cujus arquatlonis radices crunt AbfcifTa? y^P, Ap^ Ap^Ap^ Ca unde ApplicatcT per interre(5tionuin punda Af, m, X tranfeunt. 45?4. In hac ncquatione fcx infunt conftantes a^b^ <^ >f^gt & ; quarum vero bina? pro una funt reputanda? , ita ut quinque folum , ponendo b g-^ k ^ incfle cenfcnda^ finr. Pofito rdlicct C/?4-£F= ^4-^ = ^, fequens habebitur a:quatio + r + 6ff — 4/» — 4//H X* — 4/x* 4/j^xx +4//3;^x + 4/j/)/;^/^ =0. + 4 /j /j — %ah\i \- is^aahh ^cchh Ad hanc autem formam omnis a:quatio biquadratica revocari potelt i fit enim propofita hxc a?quatio X* — Ax'+Bxx-^ Cx+D==o erit , comparatione inftituta , 4/= A feu /= f A 6// — 4W + ^/>i — B. feu -|- A A — 46i = B, 0 unde fit 46 ' 4/' — 4/>&;f + 8^/&^=C five iA»— -^A' — A>&>&4- — AB + 8^/5>^ = C 16 32 4 ergo _ _A A B_ _C_ Denique eft (// — ihky ^aahh — ^cchh=D. At eft M m a // — a7<5 D E C 0 K S r C T I 0 N E & = 4^ + — + , quibus valoribus fubftl- 1 280 4 i6h 4 « ^ tutis emerget squatio c 8c Jr involvens , quas proptcrea con- venienti/Time inde dcfiniri oportct , ita fcilicet ut utraque va- lorem obtineat realem. 495. Qiioniam vero In omni a?quatione biquadratica fccun- dus terminus facile tolli poteft j ponamus ipfum jam effe fub- latum, ideoquc conftruendam effc hanc xquationem X* * + Bxx — + D=o. Erit ergo primiim ,/= o j fecundo k = h — tertio *= C B C i atque , ob %hk-^ff^ihh ^ ' ^ = , I c c quarto 4^* — 2B^^-r — BB-h — /^cchh = D , unde fit 6a,cch^= CC ■\-i^BBhh — 3 26^^ -h 6^h' — ^eY^hh ; ideoque ^c^/, = VU^^(B — hy + ~ isD h Quoniam vero hoc imprimis eft cfficiendum ut tarn c quam h obtineant valores reales , ponatur c — h — ' ^'"'^^"^ Quo igitur quc-^fito fatisfaciamus , duo cafus funt diftinguendi* , alter quo D eft quantitas ncgativa , alter quo D eft quantitas affirmativa. Sit igitur D quantitas affirmativa = + E E , Ita ut conftrul debeat ha?c jequatio X* * + Ba:* — C>f 4-EE = o, ponatur ad hoc ^ = o , ut fit r = ^^^^^7^ ^ > fietque hh = CC Cap. X. , CC — 4BE 2EE « ^ I I. Sit aiitcm D quantitas negativa, puta D= — EE, ut con- ftrui debeat haec icquatio * + Bx^ — Ca:— EE = o, fiet e^ccf-f* = CC +- /^hhiOfhh — B )* -f- 1 6EEM ; quie aequa- tro realem pro c valorem prcebet, quicquid pro h aflumatur: c . -v/(CC+4/jK4Wj — B)*+ i(5EEW0 , net enim c = -^^ ^^^^ — — , atque ^ pro lubitu afTumi poteft ; quovis igitur cafu ita afTumatur , ut fa- cillima ipfius f conftru Q_ & f Fundiones primi ordinis , 8c R Sc r erunt conftantcs , unde colligitur ajquatio refultans fore biquadratica. Atque adeo per interfeifliones diiarum quarumvis Sedionum conicarum al- tioris grauus sequationes conftrui nequeunt , quam biquadra- ticasj quas aurem per Circuium & Parabolam conftrui poffe vidimus. Hoc idem vero intelligere licet ex natura Linearum fecundi ordinis , quse a reda Linca in duobus pundis fecari poffunti unde dux vcdx quatuor interfedliones formare pore- runt J at dux Linea? redla, jundim confiderata? fpeciem confti- tuunt Linearum fecundi ordinis ; unde patet duas Lineas fe- cundi ordinis fe mutuo in quatuor pundis interfccare poffe. 497. Adhibcantur ad interfe£tiones cfficiendas dux Linear, altera fecundi , altera vero tertii ordinis , qua: exprimantur his jequationibui P + Q;'+ R^jy = 0 & P + ^y + ryy+sy^ =0. Erit ergo P Fun(flio duarum dimenfionum ipfius Q^Fun- dlio unius dimenfionis , & R conftans ; tum vero p Fundio trium dimenfionum , q duarum , r unius dimenfionis & s con- ftans. Qtiarum ratio fi in a^quatione poft eliminationem ipfius y orta (480.) habcatur , patebit earn fore ordinis fexti ; qua- re per interfe<^tiones Line^e tertii ordinis cum Sedione conica altiores a?quationes, quam fext.x poteftatis conftrui non pote- runt : quod idem ex natura utriufquc ordinis patet, cumenim Lineae tertii ordinis a Linca re(5la in tribus pundis interlecen- tur, e^edem a duabus redis , quae jundim fumptcT fpeciem Li- nearum fecundi ordinis conftituunt, in fex pundis interfeca- buntur 4P8. Si JSQUATIONUM. 279 4pS. Si tam eliminationcs fupra expofitas, quam hoc ra- C tlocinium ab interfedione redarum petitum , ad altiores ordt- ^ nes transferamiis , patcbit per intcrfedioncs duarum Linearura tertii ordinis conftrui pofle aequationes nonze poteftatis ; per interfediones duarum Linearuni quarti ordinis autc'm ^quatlo- nes poteftarcm fcxtam dccimam non fuperantes. Atque in gencre per duarum Linearum curvarum interfediones , quarum altera fit ordinis m altera ordinis conftrui poterunt omnes xquationes poteftarem m?t non excedences. Sic ad aequatio- nem centefimce poteftatis conftruendam opus crit vel duabus Lineis decimi ordinis , vcl duabus , quarum altera fit quinti altera vicefimi ordinis , & ita porro ; refolvendo numerum 100. in duos Fadores. Quod fi autem a?quationis conftru- endae maxima poteftas exponatur numero primo , vel alio com- niodos Fadores non admittente, turn in ejus locum alius nu- merus major Fadores habens idoneos fubftituatur ; quibus e- nim binis Curvis aequationes majoris poteftatis conftrui pof- funt , iifdem quoque aequationes inferioris cujufque gradus conftruentur. Sic ad a^quationem gradus tricefimi noni adhi- beri poterunt dua' Curvx , altera fexti altera feptimi ordinis; quia duabus hujufinodi Curvis squatio quadragefimi fecundi gradus conftrui poteft, hscque conftrudio fimplicior eft cen- fenda , quam fi altera Curva ordinis tertii, altera decimi ter- tii aftumeretur. 4Pp. Ex his igitur perfpicuum eft unamquamque sequmo- nem pluribus, imo innumcrabilibus , modis per interfediones duarum Curvarum ita conftrui pofte , ut ejus radices reales aftignentur. Ex quibus infinitis modis cum potiflnnum eligi conveniet , qui abfolvitur Lineis curvis cum fimpliciflimis turn defcriptu faciilimis ; imprimis vcro in id erit incumbendum , ut per interfediones omnes radices reales cxhibeantur j quod obtinetur , fi cjufmodi Curva? aflTumantur , qua? interfedioni- bus imagfnariis careant. Supra autem vidimus hujufmodl inter- fedionibus imaginariis nullum relinqui locum, fi in sequatione pro altera Curva Applicatajy aequetur Fundioni uniformi ipfius 280 DECONSTFiUCTIOME Xy turn enim, quia hxc Ciirva nullas habct Ai,>pHcatas imagi- nariasj fieri nequit ut interfcdioncs imaginaria? oiiantur, quot- cunque Qthm Applicatis imaginariis altera Curva inquinctur. In- hoc ergo condrudlionis negotio alteram Curvani perpetuo ita afTumamus , ut ejus xquxAo in hac forma P 4- Q>= o, contineatur , denotantibus P & Q^Fundliones ipfius x. 500. Propofita ergo quacunque xquatione el'gatur una quae- dam conveniens Curva in sequatione P -f- Q;' =0. Et , qiioniam xqumo pro altera Curva ita debet elTe comparata , ut , fi in ea loco y fubftituatur valor T ^ , ipfa sequatio pro- pofita refultct ; ex ipfa propofita viciffim efformari porerit x- quatio pro altera Curva, introducendo y loco — —. Uti, fi propofita fuerit haec xquatio x* + Ax*-i-Bx*+ Cx + D == o , fumatur Parabola pro altera Curva xquatione ay = XX + ^x contenta j ex qua , cum fit xx = ay — l>x , fubftitua- tur ifte valor in a;quatione propofita , quoties lubet j eric X* = a ayy — labxy + ^ l> x x Ax* = -H Aaxy — Abxx ideoque obtinebitur hujufmodi zequatio fecundi ordinis 4ayy + ^CA — ih^xy-^-'^ — A^ + bh)xx + Cx D = o , cujus adeo interfedlones cum Curva ay^=xx + bx indicabunt radices a^quationis propofitje. 501. Qiiemadmodum hae Curva: ambse determinandis pro arbitrio conftantibus a d)C b infinitis modis variari pofi'unt , ita multo major adhuc varietas induci poteft. Cum enim ex a?qua- tione priori fit xx — ay b x :=:o i eric quoque acxx — aacy + abcx = o , qu^ fi addatur ad pofteriorem a:qiiationem, multo latius patens orietur ^quatio pro Linca fecundi ordi- nis , cujus interfediones cum priori radices c-equationis propo- fita: $que indicabunt. Ambas fcilicet iftx Curvae conftruCtioni inferviences erunt I. X I. Ca ay = X X + Itx I I. i,ayy+a(^ 2b')xy+(R Ab+hh-i-ac)xx aacy+(C+ak)x+D=c , ha?cque pofterior a?quatio ita adornari poteft , ut quamvis Se- aioncm conicam in fe compledatur; atiendendum fcilicet eft ad banc quantitatem A A 4B ^XCy quse fi flierit affirmativa , Curva erit Hyperbola j fi fuerit = o , Curva erit Parabola ; (in autem fit quantitas negativa , Curva erit Ellipfis. Circulus vero erit base altera Curva fi fuerit ^ = — A, & aa = B — A A 4- ac^ feu c = 2 4 4 + ^ J : turn enim cequatio pro eo erit 4ayy+a4xx-(a^+ Mf_B^)^+CC+^f + y -f )x4-D=o, feu 2 8^ ^^^2na ^ 4 ^ I6aa \aa^ C -1- AA ly 4. /- C_ , A_4, -A! _ABx._£ ^ ^ 2 8'« 2 , nullofque exponentes prarter numeros integros con- tinet, vei eft irrationalis, atque exponentes frados compledi- tur ; hoc autem pofteribri cafu femper ad rationalitatem revo- cari poteft. Cujus igitur Curvar aquatic relationem inter Coordinaias x &c y exprimens ita eft comparata , ut neque fit rationalis , neque ad rationalitatem perduci poflit , ca femper eft tranfcendens. Quod fi ergo in aiquatione cjufmodi potc- ftates occurrant, quarum exponentes neque fint numeri integri neque fradi , ad rationalitatem nuUo modo perduci poterit i ideoque Curvas talibu$ jequationibus contents erunt tranfcen- dentes. Hinc nafcitur prima fpecies & quafi fimplici/Tima Cur- varum tranfcendentium , in qnarum a?quationibus infunt expo- nentes irrationales ; qua; quia neque Logarithmos neque Ar- cus circulares involvunt , fed ex fola numerorum irrationalium notione nafcuntur , magis quodammodo ad Geometriam com- munem pertinere videntur , & banc ob rem ab Leibnitio interfcendentes funt appellata? , quafi medium tenerent inter al- gebraicas & tranfccndentes. 5:09. Hujufmodi ergo Curva interfcendens erit , qua; con- tinctur aequatione jf = x^^ j qoomodocunque enim baec ae- quatio poteftatibus fumendis cvehatur , nunquam ad rationali- tatem perducctur. Talis aquatio autem nulla via geometrica conftrui poteft. Gcometrice enim nullx aliae potcftates cxhi- beri poffunt , nifi quarum exponentes fint numeri rationales , hancque ob caufam iftiufmodi Curvae ab algebraicis maxime difcrepant. Si enim exponentem ^J^ rantum vcio jnoximc exhibere velimus , ejus loco ponendo aliquam ex his tradio- N n 3 nibus 285 DELIMEISCUK^^IS nibus qua? valorem \/2 proxime ex- primunt , Curvic quidcm algcbraica; prodibunt ad quxfitam proxime accedenres , at ordiiiis erunt vcl tertii , vel feprimi , vcl decimi feptimi , vel quadrageliml primi , &c. Quare , cum \/ 2 rationaliter exprimi nequcat ni(i per fradionem , cu- jus numerator & denominator fint numeri infinite magni , ha:c Curva ordini Linearum infinitefimo erit accenfenda , ideoque pro algebrai'ca haberi non poterir. Hue accedit , quod V2 duplicem involvat valorem^ altcrum affirmativum altcrum nega- tivum J ex quo duplicem perpetuo fortietur valorem, ficquc gemina Curva refultabit. 510. Deinde vero fi banc Curvam exade conftruere veli- mus , id fine Logarithmorum beneficio pr-rftare non polTumus. Cum enim fit ^ = x^^ , erit , Logarithmis fumendis , iy = \/2 . Ix , cujusvis ergo Abfciffe Logarithmus per \/2 multi- plicatus dabit Logarithmum Applicatx ; unde ad quamvis Ab- fciflam X refpondens Applicata ex canone Logarithmorum af- lignabitur. Sic , fi fuerit x = 0 ^ erit y = o: Cix = i , erit y = I i qui valores ex squatione facillime fluunt : at, fi x—iy erit /y ==v/ 2-/2 = v^2.o, 5010300 : &, ob v/2= 1,4142 13 5^> erit /y=: 0,4257274, ideoque proxime y = Zj 66^ 1^6 : &fi Ar= 10, erit /y=— 1,4142355, hincque ^= 2 j,^*^ 5870. Hoc igitur modo ad fingulas Abfciflas Applicatx fupputari , atque adeo Curva conPrui poterit , . fi quidem AbfcifHe x valores af- firmativi tribuantur. Sin autem Abfcifla x valores obtincat negativos , tum difficile eft didtu utrum valores ipfius y , fii- turi fint reales an imaginarii : fit enim x== — i , & quid fit ( — I definiri non poterit , quoniam approximationes ad valorem V 2 nihil adjumenti alferunr. 511. Multo minus erit dubitandum , quin a-quationes, in quibus adeo exponentes imaginarii reperiuntur, ad genus tran- ftendentium referri debeant. Fieri autem omnino potcft, ut expreirio THANSCENDENTIBVS. ag? exprcflflo contincns exponentes imaginarios valorem realem at- Cap. que determinatum exhibeat. Hujus rei exempla fupra jam XXI. occurrerunt ; unde hie fufficiat unum exemplum attuliflc hoc in quo , etiamfi utrumque membrum x"^^ ^ Sc x ^ ^ fit quantitas imaginaria', tamen fumma amborum valorem ha- bet realem. Sit enim Ix = v , fumto e pro numero , cujus Logarithmus hyperboiicus eft = i , erit x = e^ y quo valo- re loco X fubftitutOj erit zy^e^^^ ' +e '^^"^'^ y,-. dimus autem in Se(flionc fuperiori §.138. efle = co/.A. V, unde fiet^ = cofK. v = c&f. A. Ix. Scilicet , propofito quo- cunque ipfius x valore in numeris , fumatur ejus Logarithmus hyperboiicus , turn in Circulo , cujus radius = i , abfcinda- tur Arcus ifti Logarithmo aequalis , hujufque Arcus cofinus da- bit valorem Applicata?^. Sic, fi fumatur x = 2, ut fit 2j== 2 + V — I ^ 2■~"'^"~"^ erit cof. k. li = cof. h. 0,693 14718055^^. autem Arcus ipfi h a'qualis, cum Arcus =3, I4i5'p25535 &c. , contineat iSo*", per regulam auream invenietur fore 39", 42'} yi", 5^"^ 9"", cujus cofinus eft 0575^238^0135408 . hicque numcrus dat valorem Appli- catae ^ refpondentem Abfciffa? a: ==2. Cum igicur hujufmodi expreftioncs & Logarithmos & Arcus circulates involvant, jure ad tranfcendcntes referuntur. ii2. Inter Curvas ergo tranfcendcntes primum locum te- nent , quarum jequationes , pra?ter quantitates algebraicas , Loga- 28& DELINEISCUKf'IS Lib. II. Logarithmos involvunt, atque fimpliciffima harum ent qua continetur hac sequatlone / ^ == , feu x =: ^/ , ubi perinde eft cujufnam generis Logarithmi accipiantur , quia multipHcatione conftantis ^ omnia Logarithmorum fyftema- ta ad idem revocantur. Denotet ergo character / Logarith- mos hyperbolicos , atque Curva ^quatione x = bl 2-^ con- tenta fub nomine Logarithmic^ vulgo eft nota. Sit e numerus , cujus Logarithmus eft = i , ita ut fit ^ = 2, 71828182845^04523535028 , fietque e ^'^ feu^= ae^'^ i ex qua ^quatione natura Curvaj logarithmic^ facillime cognofcitur. Si enim loco x fucceftive fubftituantur valores in ariphmetica progreffione procedentes , Applicata? y valores tenebunt inter fe progreftionem geometricam. Qiije quo faci- Uus ad conftrudionem accommodetur , ponatur e — m\ & b=inc, mic{\XQ y — am^'^ ^ ubi m numerum quemcunquc affirmativum unitate majorem fignificare poteft. Si igitur fit x=o, r> 2c, ^c, 4r, 5^, 6c, &c. erit y = a ^ am, am^ , am* , am* , am^ , am* , &c. > & , tribuendis ipfi x valoribus negativis , fi ponatur X— — € , — zc , — 3i-, — 4^, — f^, &c. crit a a d a a « Tab. 513. Hinc patec Applicatas ^ ubique valores habere affir- XXI V. n^jtivos , & quidem in infinitum crefcentes , audis Abfcilfis Fig. loi. ^ affirmative in infinitum i ex altera autem Axis parte in infi- nitum TliAKSCENDENTIBUS. 289 nitum decrefcentes , ita ut hinc Axis fit Curvsc Afymtota Ap. C Sumto fciiicec A pro Abrciirarum initio, erit hoc loco Applicara ^ AB=a: & , fiimta AbfcilTa AP = x, erit Applicata PM — z=y =am^'^ = ae^'^ : ideoque /. = f"* Unde Ab- fciffa AP per conftantetn ^ divifa exprimit Logarithmum ra- tionis Si Abfciflarum initiiim in alio quocunque Axis pundo a ftatuatur , xquatio fimilis manet. Sit enim A a =/, ac pofita aP = t y oh x ~t — f, erit y=z4e^^ ' ^ = ae'^-.e^'^. Vocctur conftans a: e^'^ i > <^"t y = ge' ^. Hinc , ob ah=g, intelligitur fore y = /. i ideoque duftis duabus quibufvis Applicatis PM & in- tervallo Pp a fe invicem diftantibus , erit ^ = I. — , & ' p p ni conftans ^ , a qua ifta relatio pendct , erit inftar Parametri Logarithmicse. 514. Tangens hujus Curvx logarithmicae in quovis pundo A/ etiam facile poterit definiri. Cum enim , pofita AP==x, fit PM== ae^'^ y ducatur alia quaecunque Applicata J a priori inter vallo PQ=u diflita, eritque ^^=4/^"^"-^'^ == &, duda ML Axi parallela, erit LiV = (^QN—PM:) = ae''\e''-^-—i^, Per punda A/ & N ducatur reifta N MT Axi occurrens in pundo T , erit , LN:ML = PM: PTy hincque Fr=»: ^ — i ). Ve- rum, uii in Sedtione fiiperiori oftendimus, per Sericm infini- tam eft / ■ ^ = I 4- 4- ^ + ^ + i^^eoque PT^ Euleri Introdu^I. in Anal, tnfin, Tom. II. O o I 290 D E L I N E I S C U KV I S Lib. it. I Evanefcat jam intervallum PQ^ I " " I o = ; & , ob punda M & coincidentia , reda N MT fiet Curvce Tangens , critque turn Subtangcns P T == h , ideoque conftans ; qua; eft proprietas palmaria Curvs logarlthmicie. Parameter ergo Logarithmicas b fimul ejufdem eft Subtangens conftantis ubique magnitudinls. 515. Qiiceftio hie oritur, iitrum hoc modo tota Curva logarithmica fit defcripta j & an ea, printer hunc ramum MBm utrinqiie in infinitum excurrentem , nullas alias habeat partes. Vidimus enim fupra nullam dari Afymtotam , ad quam non duo rami convergant. Statuerunt ergo nonnulli , Logarithmi- cam ex duabus conftare partibus fimilibus ad utramque Axis partem fitis, ita ut Afymtota fimul futura fit Diameter. Ve- rum a:quatio y = a e^'^ hanc proprietatcm minime oftendit; quotles enim eft vel numerus integer , vel fradio deno- minatorem habens imparem , tum y unicum habet valorem rea- lem eumque alfirmativum. Qiiod fi autem fradtio -^habeat denominatorem parcm , tum Applicata y geminum induct va- lorem , alterum affirmativum alterum negativum , hicque Cur- ves pun innumerabilefque aHi , quos extradio radicum monftrat. Hxc autem fententia multo eft verifimilior, quam fuperior : pofito enimAr = /.rf, erit^— ; ideoque a = I + 4- If 4- + + &c. J quse , cum fit ^quatio 2 ^ 24 O 0 a infinlta' 2^2 DELINEISCUKV^S Lib. TI. infinitarum dimenfionum , mirum non ciV Cix habeat radices ' infinicas. Q ianquam autcm fic poftcrius paradoxon refolvi- mus , tamen prius fuam vim rctinct , qua ad Logariihmicam infra Axcm innumerabilia piindla difcrera pcrrincre oftendlmus. 517. Multo evidcntius autem hujufmodi infinitorum pun- dorum difcretorum exiftentia monftrari potcft, per banc x- quationcm = ( — i : qiioties enim x eft numerus , vel integer par vel fradus habens numeratorem parem , erit ^ — I : (in autem x fit numerus vel integer impar vel fta- dus , cujus tarn numerator quam dcnonriinator fint numeri im- pares , erit — i , reliquis cafibus omnibus , quibus vel X eft fradtio denominatorem parem habens , vel adto nume- rus irrationalis , valor ipfius y eric imaginarius. ^quatio ergo y=C — i)^ exhibebit innumerabilia punda difcreta ad u- tramque Axis partem intervallo == i pofita , quorum ne bina quidem funt contigua , hoc ramen non obftante , quicque bi- na ad eandem Axis partem fita , fibi tarn erunt propinqua , ut intervallum fit data quavis quantitate alTignabili minus. Inter duos enim AbfcifCx valores qiiantumvis propinquos, non folum una fed infinita; fradiones exhibcri poffunt , quarum denomi- natores fint impares , ex his autem fingulis nafcuntur punda ad arqu.nionem propofitam pertinentia : mentientur ei^o ha?c pundla duas Lineas redas Axi parallelas ab eo utrinque inter- vallo = I diflitas J in his enim Lineis nullum intervallum ex- hiberi poteft in quo non unum , imo infinita punda, a'qua- tione y ~ C — i contenta , aflignari queant. Ha^c ea- dem anomalia ufuvenit in ^quatione y = ( — a^^ , aliifque huic fimilibuSj ubi quantitas negativa ad exponentem inde- terminntum elevatur. Hujufmodi ergo paradoxa, qux in Cur- vis rantum tranfcendcntibus locum habere poflunt, hie expo- fuifle necefTe erat. J18. Ad TIIAN^CENDENTIBUS. 29$ J 1 8. Ad hoc ergo genus Curvarum a Logarithmis pen- Cap. dcntium pertinent omnes a?quationcs , in quibus non folum XXI. Logarithtni occurrunt , fed ctiam exponentes variabiles , quip- " pe qui a Logarithmis ad numeros progrediendo oriuntur , unde ifta& Curvae etiam exponemiales vocari folent. Hujusmodi ergo Curva erit, qua? in hac a?quatione y = ^ feu ly~xlx con- tinetur. Pofito ergo = o , erit ^ = i ; ii x = i erit 7=1 ; fix = 2, erit;' = 4; fix = 3, erit 27, &:c. Unde Tab. BDM exprimet formam hujus Curv^ ad Axem AP relarar, XXI V. ita ut , fumta ^ C = 1 , {\t ABr^ CD r= j. Intra A & C autem Applicatas erunt unitate minores i fi enim dt x =. ~ , erit y = ^ = o, joy 106^ : minima vero erit Appli- cata fi capiatur AbfcifTa = =^0,3 5787^44 j fietque turn Applicata;^=Oj^p2 2ooj, uti in fcqucntibus docebitur. Quem- admodum autem hxc Curva ultra B fit comparata ut videamus , Abfcifta X facienda eft negativa , eritque y = — , unde ifta pars ex mens pun(f^is difcretis conftabit , ad Axcm tanquam Afymtotam convcrgentibus. Cadcnt autem hax punda ad utramquc Axis partem , prout x fuerit numerus vel par vel im- par. Quin etiam infra Axem A P infinira hujufmodi punda cudent , fi pro x fumatur fraftio denominatorcm habcns p^- rem ; pofiro enim x-r^ — , eiit & y = H — ~, Curva ergo continua MDB in B fubito terminatur> contra indolem Linearum algebraicarum : loco continuationis autem habebit puncfla ilia difcreta ; unde realiras iftorum puncflorum quafi conjugatorum eo luculeniius perfpicitur. Nifi enim hxc adelTe contedantur , ftatui deberet , toram Curvam in pundo B fubito celfare 5 id quod elfet legi continuitatis contrarium, ideoque abfurdum. jip. Inter infinitas alias hujus generis Curvas, quarum con- O o 3 ftrudio 294 DELINEI$CUI{,VIS Lib. II. ftriidio per Logarithmos etfici poteft , dantur cjufmodl, qna- rum conftrudlio non tam facile patet , qux tamen ope idonex fubftitutionis abfolvi queat. Talis eft Curva sequatlone x-^ = y ^ contenta ; ex qua quidem ftatim perfpicitur , Applicatam y perpetuo cequalem efTc AbfdfCx x , ica ut re(fla ad Axem fub angulo femireCto inclinata squationi fatisfaciat. Interim ta- men manifeftum eft hanc sequationem latius patere , quam quationem pro re>5la y = x ; neque igirur hanc vim a:quatio- msxP' = exhaurire : fatisfieri enim huic sequationi poteft, etiamfi non fit x—y ; quoniam, fi x = 2 , etiam efte poteft Tab. y = '\. Praetcr redam ergo E/^F, sequatio propofita alias com- XXV. plet5letur partes ; ad quas invenicndas , ideoque ad totam Lineam Fi£. 103. jequationc contentam exhibendam , ponamus y = tx ^ ut fit x^^ =:t^ x^ : unde, radice poteftatis x cxtrahenda, eric X * = / X & X* ^ = / J ideoque habebitur x = ft * & y = Vel, pofito / — I =--,erItAr= I " I (i-f-— -) &^=(i4-_-) . Hinc Curva , prc^ter redarn EAF , habebit ramum i^i" ad rcdas AG & AH, tanquam Afymtotas , convergentem , cujus recta AF eat Diameter. Secabit autem Curva reclam y^Fin pundo Cita ut fit AB BC=e^ denotante e numerum cujus Loga- rithmus eft unitas. Infuper autem ^equatio fuppeditat innume- rabilia puntfla difcreta, qnae cum reifta FF, & Curva RCS lequationem exhauriunt. Hinc ergo innumerabilia binorum nu- merorum x y paria exhiberi pofllint ut fitx*^ == 7^, tales enim numeri in rationalibus erunt TS^ANSCENDENTIB US. 29^ X X 9 .£2 ■ 8 81 1024 Cap. XXI. X X 4 £4 27 £25 &c. 4' &c. horum fcilicet binorum numerorum alter ad alterum elcvatus eandem quantitatcni producit : lie erit 520. Quanquam in his fimilibufque aliis Curvis infinita punda algebraice poffunt determinari , minime tamcn Curvis algebraicis annumerari pofTunt , quoniam innumerabilia alia ex- tant punda J qua? algebraice nullo modo exhibcri pofTunt. Tranfcamus ergo ad alterum Curvarum tranfcendcntium ge- nus , quod Arcus circulares requirir : hie autem perpetuo ra- dium Circuli J cujus Arcus conftrudionem ingreditintur , uni- tate exprimo , ne pluribus charaderibus calculus perturbetur. Curvas autem ad hoc genus pertincntes non efTe algebraicas facile oftendi potefl: , etiamfi impofTibilitas quadraturze Circuli nondum (it evida. Confideremus enim fimpliciflimam tantum hujus generis jequationem banc = A.//?, ita ut Ap- plicataj fit proportionalis Arcui Circuli, cujus Sinus eft—-- Quoniara enim cidem Sinui-^ innumerabiles Arcus conve- &c. c niunt 296 DELINEISCUIiVIS Lib. II. niunt , Applicata jv eric Fundlio infinitinomia ; ideoque tarn ipfa quam alic^ redtie Curvam in infinitis pundis fecabunr, quae proprietas iftam Curvam ab algcbraicis clariflTime dillinguit. Sit' s minimus Arcus finui -j conveniens , & denotet tt femi- circumferentiam Circuli , erunt valores ipfius ~- fequcntes s; TT Si 2-zir+si 3 tt s ; ^tt + s} &c. TT Si 2'zir + Si 37r—~s} + — 5x — &c. Tab. Sumta ergo reda CA B pro Axe , & pro Abfciflarum prin- XXV. cipio ; erunt primo , pofito x = Oy Applicat^e Ayi' =7ra, F;^.i04. y^y^^ __. j^^^ jji ^^a\ &c. Itemque ex altera pane AA—"^ = Tra, AA—"- == I'xa ^ AA — ' =3^4, &c. : atque per fingula haec pun(5la Curva tranfibit. Sumta vero AbfcifTa AP = x^ Applicata Curvam in infinitis puntflis ikf fecabic, eritque P M' — as , PM' ==a('ST — j), PA/' = a { 2 -zs- +■ s ) , &c. Curva ergo tota ex infinitis portionibus AE'A'i A'F'A'i A'E'A' } A'F'A* ; &c. , fimilibus erit compofita ; ita ut fingulas redse Axi BC parallelce, qu.-e per pundia E &c F ducuntur , futurjB fint Curva? diametri. Erit vero AC = AB = c, & intervalla E'E\ E'E\E'E—\ E—' £— * , itemque PF' , F'F~' , F-' F" * , erunt fin- gula aequalia % a^sr. Curva hxc aLEiBNiTio eft vocata Linea Simum , quoniam ejus ope cujufque Arcus finus facile invcnitur. Cum enim fit ^~ = A. fin. — , erit viciflim a, c ^=:fi».A.y-, Si ponatur -^- = -?-;r— -^,fiet^ = eof.A.^i ficque fimul habetur Linea Cofimum, f2i. Simili modo ex hac confideratione oritur Linea Tan* gentium^ cujus icquatio erit y ^ A.tang. x ^ pofiris brevitaris ergo a^= i dc c == i ; hinc ergo convertendo fit x — tang. A. y = , cujus Curv« figura facile ex natura Tangeniium colligitur. TI^ANSCENDENTIBVS. 297 colligitur. Habebit autcm infinitas Afymtotas inter fe paral- Cap. lelas. Pari modo defcribi poterit Lt»ea Secamum cx crqua- XXI. tlone y = A.fec.x, feu x = fee. A.y = —-^ , qux etiam in- finites ramos habet in infinitum excurrentcs. Maxime vcro cx hoc Curvarum gencre innotuit Cyclois, ku Trochois^ qua; defcribitur a piindlo in peripheria Circuli fiipcr linca re- (Sa rotando progredicntis , cujus lequatio inter Coordinatas orthogonales eftjy^^VCi " — xx)-\- K. cof.x, Curva hsec , cum ob defcriptionis facilitatem tum ob plurimas , quibus gau- det J infignes proprletatcs , maxime eft notatu digna, Qiio- niam autcm plera:quc fine Analyfi infinitorum explicari ncque- unt , hie tantum prajcipuas , qua ex defcriptione immediate fluunt 5 brevitcr perpendamus. 522. Rotetur ergo Circulus ACB fuper reda EA-^ at- Tab. que, ut invcftigatio latius pateat , non pundum Peripheria^ ^• B fed pundiim Diametri produdse D quodcumque defer ibat Lineam curvam D d. Sit hujus Circuli radius CA — CB = a, diftantia CD = b^ atque in hoc quidem fitu pundum D locum obtineat fummum. Pcrvenerit inter rotandum Circulus in fitum rfQ^i?; acj pofito fpatio iQ^= ^ , critArcus^C^ = qui divifus per radium a dabic angulum acQj= , & pundum defcribens erit in , ut fit c d = h ^ angiilus dcQj=7r — & d Qx\t pundum in Curva quaefita. Du- catur ex d primum in redam -4Q^normalis dp^^ tum in re- dam Q^R normalis dn ; erit dn z=h.fm. ~ ^ ^ cn — — b. cof. ~ : ergo Qjt —dp~a-^b. cof. ~. Producatur dn donee red^ AD occurrat in P ; ac vocentur Coordinata: J) P = X , P d —y ; erit x = b -\- cn feu x -= b — b. cof. -i- J &^ = AQ-\- dn = z,-{- b.fm, -j-. Cum igitur Eulcri InlYodu^, in And, infm. Tfim. U, P p fit 298 DELINBISCUKVIS fit Lcof.^:=l^-—x, erit == ^ Cz — xx) & ^= ^A...y:( I— -|-)==^A>.^-^"-f=^ ; quibus valoribus fubftitutis, erIt y=^s/iihx — xx)-\-ak.fm. VC^^xyxx). Vel , fi AbfcifT^ in Axe AD Centro computentur vocc- turque b — x~ty erit sj ( ibx — ) = \j\bb — tt)^ & inter / & ^ habcbitar sequatio ifta y^s'{hb — tt)^ah.cof,-^, quJB ajquatio dat Cycloidem or dinar iam , fi fuerit b^=za) fin autem fit vel ^ major quain a , vel b minor quam 4 , Curva vocatur Cyclois vel curtata vel elongata. Semper aiitcm erit y Fundrio infiniriplex ipfius at , vel / ; feu , qusflibet re(ita bafi AQ^ parallela Curvam in infinitis pun<5lis fecabit, nifi ejus di- ftantia x vel t fuerit tanta , ut ^{ibx — xx) vel \/{bb — ;/) fiat imaglnaria quantiras. Tab. 5^3- Inter Curvas hujiis generis, qua? imprimis funt cogni- XX VL tie J referri dcbcnt Epicjcloides & HjpocycloUes , quse oriuntur fi Fig. 106. Circulus ACB fnpcr Peripheria alrerius Circuli Oy/Q^rota- tur, imereaque pundum quodpiam D , vel extra vcl intra Cir- culum mobilem fumtum , Curvam D d defcribit. Ponatur Circuli immoti radius OA == c , radius Circuli mobilis C A~ CB ~a , & diftantia pundi defcribentis CD=b; fumatur autem rcda O D pro Axe Curva? quafitse D d. A fitu hoc initiali, quo punif^a O, C, D in diredum jacent , pro- cefTerit Circulus mobilis in fitum QjR, defcripto Arcu^Q^ =.Zy ita ut fit angulus AOQ = Erit ergo Arcus Qj = AQ==z'y hincque angulus acQ = ~ == Red: 8c y fumta reda cd = CD ■=b ^ erit d pundtum in Curva Dd. Ex eo in Axem dcmittatur perpendiculum dP; itemque ex c pcrpendi- TF^ANSCENDEHTIRUS. 259 pcrpcndiculum rw? & r» parallela A\i OD. Ergo, ob'an- Cap. giilum Rcn^ AOQ= ~, erit angulus = 4- _1 ^ ^ (a + c)z^ obtinetur = ^-^-±_il^ , 4 /I c ac c„=,i,.co//-^^±^, Deinde, ob OC=Orr==^+ ^, erit <:;» — ( ^ + f ).//?. & Oz?? + c j. f^^. Vo- catis ergo Coordinatis OP ==: x , 6c = y , erit x == c a c ' c b. fm. ^'^^c patet , fi fuerit numeriis ratio- nalls, turn ob commenfurabilltatem angulorum — C ac ipfam incognitam ^ cllminari, ideoquc a'quationem algebrai'- cam inter x ^ y invcniri pofTc. Rcliquis cafibus Curva hoc modo defcripta crir tranfccndcns. Cccerum hie notandum eft , fi fumatiir a negativurn , turn Hypocycloidcm dFc prodituram , Circulo mobili intra Circu- lum immobilem cadcnte. Vulgo quidem h ftatuitur Radio a a?quah's ; ficque Epicycioides & Hypocycloides proprie fic di- (ftae refultanr. Elic igitur invcnrae Curv^ latius patent ; & , quia sequationes non fiint difficiliores , banc conditioncm adji- cere vifum eft. Si quadrata xx 6c yy addantur , ^x\t xx \-yy =: + -\-b^ 1 h (^a-\- c^.cqP ^ cujus a'qiiationis opc cli- minatio ipfius z eo facilius cxpedletur , quoties quidem quan- titates a 6c c fuerint commenfurabilcs. 5^24. Prxter cafns, quibus amborum Circulorum radii a 6c c funt inter fe commenfurabiles , Curva:que fiunt algebraic^e, notari mcretur ifte quo ^ = — a — c \ feu , quo pundum Curvae D in Centrum Circuli immobih's O incidit. Sit igitur c eritque xx +yy = iQi-^-cyXi — "7 ) P p 2 = 30C DELINEI.ICUR^yiS L" "- =4r^ + .)=(«y: fp-i unde fict A =V?|±S). Dem- dc, cum fit ;t = (^+0(«/-7 = S —p„. (l±£l5j,crit — (22±£)5 & ji„. L2i+£)i 7^^^— -, ; atque cof. l£5+£l' ^ 2ac ^J{xx-^yy) ^ 2ac 2 a 2 ac e^.coj. — .coj. — Sic, exempli eratia, c=24;erit ^ 2a 2ac r o -> A? = ^.fin. ~ , & V = — 6a. cof. — .coC. — , & 2a-' a 2a ^ a " ^(xx-\-yy")^=6d.cor.—. Ponamus cof. ^ - erit Z-^. ^ — V^Ci — & = 2^ v'f I — his miffis ad ejufmodi Curvas progrediamur , quarum conftrudlio fimul tarn Logari- thmos quam Arcus circulares requirar. r \ B. 525. Supra vero jam ejufmodi nadi fumus Curvam exa:qua- )iXVl. ^ F/if. 107, tionc ly—x"^^ ^ + x ^ ^ , quam tranfmutavimus in hanc y ^cof.A.lx. Hcc vero ulterius abit in A. cofy = Ix, & AT t;^-^^-^-^. Sumta ergo refta A? pro Axe, in eoque A pro initio AbfciiTaruai , primo patec ultra A in rc- glone TliANSCENDENTIBUS. 301 glone Abrci{Iarum ncgatlvariim C\irvx niiUam dm portlonem Cap. contlniiam , Axis aiitem A P a Curva in infinitis pundis D XXL interfccabitur , quorum pundorum ab /I diftantise progrefTio- ^ rem geometricam corrftifuent , erit fcilicet A D = e ^ ; 1^ J D' ~ e ^ } AD^ = e 2 ; AD' =e ^ ; &c., turn vcro dabuntur infinita? interfedioncs ad A propius acccdcntes , AD—'=e ^,AD—^ = e ^ , AD~'=e » &c. Deinde hire Curva utrinque ad Axem excurret ad diftantias AB ~ AC ~ I , ibique redias Axi parallclas tanget in in- finitis pundis £ & F, quorum diftantix a 5 & C pariter pro- grcffionem geometricam conftituent. Infinitis ergo flexibus Curva ad redtann 5Caccedet, atque tandem cum ea prorfus confundetur. Singiilaris ergo hujus Curva: proprietas in hoc confiftit , quod non reda infinita fed finita B C Curvse fit A- fymtota, quo ipfo hujus Curvae indoles ab algebrai'cis maxi- me diftinguitur. 525. Ad Curvas tranfcendentes , quarum conftrudio an- Tab. gulosj vel folos vel cum Logarithmis conjundos, requirit, re- XXVI fcrri quoque debent innumerabiles Spiralium fpecies. ^'i-^*^^ Refpiciunt autem Spiralcs pundum quodpiam fixum C tan- quam Centrum , circa quod plciumque infinitis fpiris circum- ducuntur. Natura harum Curvarum commodiirme explicatur per aquatiorem inter cujufque Curva? pundi M a Centro C diftantiam CM & angulum ACM, quern hxc reda CM cum reda pofitione data CA confiituit. Sit ergo angulus ACM=si feu, fit s Arcus Circuli radio = 1 dcfcripti, qui fit anguh' CM menfiira , ac ponatur reda CM~z. Quod, fi nunc detur jcquatio quscunque inter variabiles & z , Curva refijltabir fpirah's. Cum enim anguhis ACM , practer s, infinitis modis exprimi queat ; quoniam anguli z-ar-f-j-, 4'3ir + j-, STT-i-s, &c. , item — 2'os--{-s, — ^tt + s, &.c. , candem p ofitioncm redje CM cxhibcnr , his valoribus loco s P p 3 in 302 DELINEISCUKVIS Lib. IL in aquatlone fubftitutis, diftantia CM infinites divcrfos obti- nebit valorcs , ideoque rcda CA/ produda Curvam in infi- nitis pundlis Tecabit , nifi ex his valoribus quantitas z fiat ima- ginaria. Incipiamus ergo a cafii fimpliciflTirao , quo eft _y = aj i eruntque pro eadem redJE CM pofitione valores ipiius ^ liii a ( z TT s ), a ^TT + , //(dTr + j-) dec. ^ itemque — 4(27r s), /«(45r /) , 4(67sr- — s) , diC. Quia etiam fi pro s ponatur tt + / , eadem redde CM raanebit po- fitio , pra'terquam quod valor ipfius i capi debeat negative : hinc ad valores ipfius z, aflignatos , addi oportet hos — - 4(5r-f-j-)j — ^(357-4-/), — 4 ( 5 tt-Hj), &c. : prxrerea- Tab. que iftos ^Ctt — j-)> 4(3-33- — /); a ( ^ tt — /), &c. Cur- XXVIL vx ergo hujus forma erit talis , qualis in figura ad marginem allegata reprxfentatur ; redam fcilicct y^C in C rangit, hinc- quc duobus ramis , utrinque infinitis gyris Centrum C ambicn- tibus & fe mutuo in re6ta C ad AC normali perpetuo de- cufifantibus , in infinitum extenditur ; eritque rcCta. BCB ejus Diameter. Vocari autem hxc Curva ab inventore folet Spi- ralis Anhimedea ; atque , fi femel eft exadle defcripta , infer- vit ad quemvis angulum in quotcunque partes fecandumj uti ex ejus jequatlone z = as fponte patet. 527. Quemadmodum jequatio 2:= rfj-> quze , fiz&j-efTent Coordinataj orthogonalcs, foret pro Linea reda, praebuit Spi- ralem Archimedeam; ita fi aliae aequationes algebrai'cae inter z d>c s accipiantur , infinitse ali« prodibunt Linea? fpirales, fi quidem xquatio ita fit comparata , ut fingulis ipfius s valoribus refpondeant valores reales ipfius z. Ita , ha?c aequatio z = ■J- , qux fimilis eft jequationi pro Hyperbola ad Afymtotas relata J prsebet fpiralem , qu.-e a Cel. Johame Bernoul- LIO vocata eft Spiralis Hyperbolica j atque, poftquam ex Cenftro C infinitis gyris exiiflfet , tandem in diftantia infinita ad redam A A tanquam Afymtotam accedit. Quod fi pro- ponatur aequatio z~ s i angulis s negative fumtis nulla refpondebit diftantia realis z ; valoribus autem affirmativis fin- gulis TR^ANSCEMDEMTIBUS. 303 gulls ipfius s gemini valorcs Ipfius z refpondcbunt , alter af- Cap. firmativus alter ncgativus : fyhx tamen circa C abfolvenrur -XXT. infinitar. Sin autem jequatio inter z Sc s fueric hujufmodi z = asJ(^nM — JJ-) , viiriabilis z> nullum habebit valorem rea- lem nili s contineatur intia hos limitcs & — n\ ideo- que hoc cafii Curva eric finita. Scilicet, fi ad Axem ACB Tab. per Centrum C utrinquc indinentur rctlc-e EF, EF, cum Axe ^.^y^^^* angulum = n conftitucntes , ha? erunt Curv;^ fcfe in C de- culfantis tangcntes, ipfaque Curva habebit Lemnifcata? formam ACBCA. Simili autem modo innumerabiles alia? obtine- buntur Linearum traiifcendentium forma? , quas evolvcre ni- mis foret prolixum. 528. Hxc tradatio porro in immenfum amplificari poflfet, fi inter z Sc s non ^quationes algebraicae fed adco tranfcen- dentes accipiantur. Ex quo genere pras reliquis notari merc- tur ca Linca curva, qua? hac a?quaiione s~nl. -^exprlmi- tur ; in qua fcilicet anguli / funt Logarithjuis diftantiarum z. proportionales ; ob quam caufam ha'C Curva Spiralis Logari- thrnica appellatur , atque ob plurimas infignes proprietates ma- xime eft nota. Hujus Curva.' primaria proprietas eft, quod Tab. omncs reiflse ex Centro C eduda? Curvam Tub a;qi;alibus an- XXVII. gulis interfecent. Ad earn ex scquatione cduccndam , fit an- gulus ACM==s i ^ re(fla CM^z^ critquc s~n I. ~ « =: ae" i turn capiatur angulus major ACN ^= s + v y S J) erit reda CN— at" a" , ideoque Centro C defcripto Ar* S V cu A/L, qui erit = , fiet LN= ae" " — i ) = 304 SOLUTIO NONNULLOF^UM PKOBLEMATUM . II. V « A ; = --^ . At eva- n 2M* 6h' 2n 6m nefccnte anmilorum differentia M CN ==Vi Ret tan- ^ LN gens anguli , quern Radius CM cum Curva conftitult ; unde, fado 'z^ = o , iftius anguli AMC tangens erit =n._ ideoque ifte angulus conftans. Si fuerit « = i , ifte angulus erit fe- mire(ftus, hocque cafu Spiralis logarithmica vocatur femire- dangula. CAPUT XXII. Solutio nonmllorum prohlematum ad Cinulum pertinentium. j2p. TjOfito Radio Circiili = i, fupra vidimus forefe- JL micircunnferentiam TT, feu Arcum igo graduum, = 3,i4T5:p255358p793i384<5254338, cujus numeri Logarithmus decimalis feu vulgaris eft o,4P7i498725p4i3385435i2<58288> qui fi mukiplicetur per 2/ 30258 &c , prodibit ejufdcm numeri Logarithmus hyperbolicus , qui erit = I, 14472P88584P4001741434237. Cum igirur longitudo Arcus 180 graduum fit cognita, inde cujufvis Arcus in gra- dibus dati longitudo poterit aflignari. Propofitus fit Arcus n graduum, cujus longitudo , qua? qUcTritur , fit erit 180: n~7r '. , ideoque & ~ : hinc Logarrthmus ipfius z. re- peritur, fi a Logarithmo numeri n fiibtrahatur ifte Logarithmus 1,75:8122532409172215452525413. Quod fi autem Ar- cus propofitus detur in minutis primis , ut fit n ; tum a Logarithmo ipfius n fubtrahi dcbcbit ifte Logarithmus 3 3 53527388^7^2815847^512^321 1. Sin autem Arcus pro- pofitus AD CIllCULUM PERTINENTIUM. 30f pofitus dctiir in miniitis fcciindis ut fit == »' , turn longitudi- Cap. nis iftius Aicus Logarithmus rcperictur , fi a Logarithmo nu- XXII. meri » fubrrahatur iftc Logarithmus 5,3 14425133 i7645P48o47oo(?ooop, vel, fi ad Logarithmum numcri » addatiir 4, 6855748^(582354051^529^3^^^0 , 6c a character! rtica rummx' 10 liibtrahantur. 530. Ex his ergo vicilTim Radius & ejus partes qu^cunquc, cujufmodi funt Sinus , Tangentes , & Secanres in A;cus con- vetti , hique Arcus more lolito fecundum gradus, minura & fecunda exprimi poflfljnt. Sit z hujurmodi Linea per Radium I ejufque partes dccimalcs cxprefla i fumatur ejus Logn: ithmus, cjufque charaderiftica dcnario augeatur, quemadmodum in ta- buHs Logarithmi Sinuum , Tangcntium & Secantium rcprcT- fcntari folent ; quo fado vel fubtrahatur ab ifto Logavithino 4> <585574855823 5405 i5)529P35>p5?o , vel ad eundem Logari- thmum addatur 5, 3 14425 133 17(545^480470050005? .; utronue cafu prodibit Logarithmus , cujus numcrus rcfpondens prabc- blt Arcum in minutis fecundis exprefllim. Pofteriori quidcm cafu charadcriftica denario minui debet. Qiiod fi autem quae- rjtur Arcus ipfi radio xquahs 5 hie fine Logarithmis facilius per regulam auream invcnitur, cum fit Trad 180° ut i ad Ar- cum radio a^qualcm ; hinc autem reperitur ifte Arcus in gra- dibus exprelTus 57°, 2i?577i?5 1308232087(575)8 > idem vero Arcus in minutis primis exprefiiis erit 3437', 74^77078493^25260788 i in minutis vero fecundis erit idem Arcus 206264", 8062470963551564728. Con- fueto autem more hie Arcus exprefi'us continebit 57%i7',4VS48'", 22"'\ 29"^\2i""", Hujus Arcus per fcries in Se(i^ione fuperiori exhibiras reperitur Smus —0584147098480514 & Cofinus =:= o, 54030230584341 quorum numerorum ille per hunc divifijs dabit Tangentem anguli 57% 17', 44% 48"', 22"", 2^"\2\""", &c. Euleri Imodn^l. in A?htl. irifin, Tom, 11. q 531. 50tf SOLUTIO nOKNVltOBJJM FK,OBLEMATUM Lib. II. j^i. H's igitur pr^emiflfis, qiilbus Arcus circulares cum Si- nibus & Tangentibus comparari pofTunt , plurimas quseftiones ad naturam Circuli fpe(5lantes refolvere poterimus. Ac primo qufdem , patet omnem Arcum Sinu fuo elTe majorem , nifi fit evancfcens; aliter autem ratio Codnuuni eft comparata, quo- niam anguli cvanefcentis Cofinus eft = i , idcoque Arcu ma- jor , anguli vero re(5ti Cofinus eft = o , idcoque Arcu eft minor: ex quo patet intra limites o° & po" dari Arcum , qui fit fuo Cofinui aequalis , quern fequente problemate in- veftigemus. Problema I. l»vemre Arcum Circuli , qui Jit fuo Cofinui aqualis. S O L U T I O. Sit s ifte Arcus quaefitus; eritque s — cof.s; ex qua a?qua- tione valor ipfius s commodius quam per regulam falfi didam vix inveniri poterit. Ad hoc autem jam propemodam valo- rem ipfius s nofle oportet , quod vcl levi conjedura aftequi licet : nifi autem hoc pateat , tres plurefve valores loco j- fub- ftituantur , & Cofinus pariter ad eandem unitatem revocc- tur. Ponamus /= 30° , quem Arcum ad partes radii revo- cemus regula fupra data /.30 ==1,4771213 fubtrahe i, 7581225 lArc^o° 9, 7189987 at eft ^•^e/^3o=P,P3753o5 unde patet Cofinum 30" multo eftc majorem Arcu ideoque Arcum quacfitum majorem efte 30° , Fingamus ergo Cap. XXIL fubtralie 1,7581226 I. Arc. 40'' =9, 843P374 at eft Lcof.^^o ==r 9, 8842540 hinc intelligltur Arcum qu^fitiim aliquanto majorem efle quam 40**, hancqiie ob rem fingamus /= 45°, erit 7.45 = I, 6^3212^ fubtrahe 1, 75812^6 l.Arc.^^" = 95895089P at eft l.cof. a^f — 9, 8494850 continetur ergo angulus quaefitus inter 40*, & 45': atqueadeo hinc proxime definiri poterit. Nam, pofito j=::4o°, eft error == + 403166: pofito autcm ^=45°, eft error = — 456049 > & differentia = 859215 , Fiat ergo ut 859215 ad 403166 ita differentia hypothefium 5° ad excelfum Arciis qucxfiti fupra 40°, iinde Arcus queefl- tus major fit quam 42° , limites enim illi niniis funt remoti, quam ut exa 8686700 — 608 2^53 _6o8 28^1 : 2253 = 47% H'" H'nc concludimus Arcurn quijefitum , qui fuo Cofinui fit a?- qualis, fore =41°, 20', 47", 14"% hujufque Cofinus , feu ipfa longitudo , erit = 0,7390847. (i E. I. 532. Sector Circuli ACB a Ctiorda AB in duas partes fecatur, Segtijentum AEB & triangulum , quorum il- lud hoc minus eft fi angalus ACB fuerit exiguus, majus an- tem fi angulus ACB (it admodum obtufus. Dabitur ergo cafusj quo Se*flor ACB per Chordam AB in duas partes a?quales fecatur, unde nafcitur. Problema II. Invenlre Se^orem Circuit ACB, cjui a Chorda A B in duas panes aqnates fecettir , itn tit Triangulum ACB aquale fit Segmmo A£B. SoLUTio AD CIKCULUM PEBJIN EN TIUM. 309 S O L U T I O. Pofito Radio JC = i, fit Arcus quacfitus y^EB~2s, lit fit ejus remiflis AE—-BE~s'. dudo ergo Radio CE, crit AF ~-=fm.s, & CF=ccf.s'. Undc fit Triangulum ACB z== fm. s.cof.s -^-fn- & ip^e Scdtor y^C5 eft = / , qui cum arquari debeat dupio Triangulo, erit j- — ; ideo- quc Arcus quaeri debet , qui a?qualis fit Sinui Arcus dupli. Primum quidcm patet angulum ACB r(0.o efife majorem ; idcoque / fuperarc 45°, undc fequentcs faciamus hypothefcs Cap. XXII. ^ = 55° s = S^' 69897CO 1,7403627 I, 7323938 I, 758'226 I. 7581226 I, 758r226 9, 9408474 9,9822401 9, 9742712 9, 9933515 9, 9729858 9, 97820^:5 525041 92543 6I7584 92543 II + 3935 525041 =5 4, 15' Erit ergo propemodum s= 54°, 15': unde ad fupcriores hy- porhefes addamus s= 54° , & ex crroribus concludctur s =z 54° 5 1 7' 3 54'% qui valor a vcro minuto inrcgro non difcrepat: faciamus ergo fequentcs pofitiones minuto tantum difcicpantes s= 54% 1/ feu >■= 3257' & ■ 2s — 1 08 % 34' to;/:/// = 71 ",26' l-s= 3, 5i28r78 fubtrahe 3, 5362739 j= 54% 18' feu j= 3258' & 2r=io8% 36' compl.==^ 71°, 2/^' 3, 512951 1 3> 5362739 s = 54% ^9' ftu y = 3259' & 2s = io8%38' Cowpl.--=: 71°, 2 2' 3, 5130844 3, 53^2739 /. xr= 9,9765439 /.y7«.2j = 9,9767872 9, 97^^772 9, 976702?. 9, 97<58io5 9, 9766171 + 2433 -i~ 2'jO — 1934 rial ergo 21 84- 2t50 1934 2184 1': 6% 52" aq 3 Hinc 310 SOLUriO NONNULLORJJM P BL EAfATUAf Lib. II. Hinc erit j- = 54°, i8', 6"y Si hunt angulum accuratlus determinare velimus, majoribus tabulis uti oportet; unde fii- ciamus feqiientes hypothcfes lo" differentes feu 2r— I ©8% 36^0" compl.= 71°, 24', o" ^,2911023304 fubtrahe ^,31442^332 9,9766771972 = 9,9767022291 s= H%i8',io'' feu I9H90^ 2/= 108°, 3 ^',20" compL== 7i°,23',4o" 5, 2911245466 ^, 31442^1332 9, 97<56994J34 9, 9766^80552 + 250319 — 113582 IT3582 363901 ; 250319 == 10'' : 6\ ^2"\ 43"", 33''''. ErIt ergo /= 54°, 18', 6", 5^'".^^'^ ll"" ^ ideoquc angulus ACB= io8% 36',t3",45'^ 2/ d""', ejufque coinplementum = 71,23,45,14, 32, 54, cujus finus Logarithmus, Teu 2J- = 9,p7<55p2 479i 5 & ipfe finus = o, P477470. Deinde erit Ji».s = JF = BF= o,Siiioi$ , ideoque ejus duplum, feu Chorda AB 1,5242058. Pra:terea vero erit Cofinus CF == o, 5335143. Sicque vero proxime Sedor quxfitus conftrui poterit. Q: E. I. 533. Simili modo determinari potefl: Sinus, quo Circuli quadrans in duas partes sequales fecatur. Problema III. Tab XXYIl'l q^iadrante Circuli ACB applicare Si»umDE pi Art Am Fig, 11^, ^(^^(^rmif in dnas partes apdes hificet, S GLUT 10 AD CIKCULUM FEB^TI NEKTIV M. 311 SOLUTIO. Ca?. XXIL Sit Arcus AE=s i crit ££=-^ — s, oh AEB = ; & Area quadraniis = ~ tt. Jam Area Sedtoris A CE cfl:^=-^j-, a qua Triangulum CD E= .^n.s.cof.s fubtra- (5tum relinquet fpatium AVE— ~ s — ~ .Ji».s.cof,s , cujus duplum dare debet quadrantem : ex quo erit ~ tt ^= s — — .fin.is : ergo s ^— tt =^ ~.fm.is. Ponatur Arcus s — -23-= J- — 45°=«: erit 2/= 9o4-2»; ideoque cfTe opor- tet u ~ ^.cof.iu ^ & 2//= cof.iu. Cum ergo Arcus rcquira- tur , qui fuo CoHnui arqucrur , eumque problcmate primo in- vencrimus , erir 2u~ 42", zo', 47", 14"', & u~ 21°, 10', 23", 37 Qiiocirca erit Arcus AE —s —66", 10', 23", 3 7"', & Arcus BE — 33°, 49', 36", 23"'. Hinc erit Radii pars CD^ o 4o35?7i 8, 0,596028 1, cirque Sinus P£':=o, 9 1477 1 1. Hoc ergo modo , quo Circuli quadrans bifccatur , totus Cir- culus fccabitur in 8 partes jequalcs. Q, E. F. 534. Qucmadmodum Circulum omnis rccia per Centrum duifta bifariam fccat , ita ex quovis Peripheri;^ pundo redae ediici potcrunt , qua: Circulum in rrcs plurefve partes a:quales fecent. Inquiramus in quadrifedionem , ac refolvamus. Problema IV. Vropoftto fcmicirculo A E D B ex puncio A cducere Chordam Tab. AD quA Are am femicirculi in duas partes ^^quales Jecet, XXVIII Ftg. 114. S O L U T I O. Sit Arcus qua^fitus AD==si dudtoque Radio CD, erit area 512 SOLUTIO NONNULLOKUM PF^OBLEMATUM Lib. II. area Sedoris ACD= ~ s , a qua aufcratur Triangulum ACD~ -J- AC. D E = —./iff.Sj remanebitque Segmcn- tum AD== -i- s — —-.Jin.s ^ quod «quale cfTe debet fe- mififi femicirculi ADB y at area femicirculi eft = uncle erit J- — Jiff, f = = po'j ideoque s — po" = Po- natur / — 90° =ui erit =:cofu , & banc ob rem = cofji. Per Problema ergo primum erit u — /^2°, 20', 47", 14"'; hincque J = angulo ACD=='.j^i°, 10', 47", 14"', & angulus B CD = 47^ 39', 12", 46"'. Ipfa vero Corda AD erit = 8295422. Qj. E. F. 535. Sic igltur in Circulo Segmentum abfpinditur cujus area fit totius Circuli pars quarta , Segmentum autem femifTi Cir- culi a?quale eft ipfe femicirculus ejufque Corda Diameter. Si- mili modo Segmentum inveniri poteft , quod fit triens totius Circuli 3 quod fequenti Problemate inveftigemus. Problema V. »P ^ g Ex pmcto Feripheru A educere duas Cor das A B , AC, qui" XXIX. ^iis area Circuit, in tres partes equates dividatur. S O L U T I O. Pofito Circuli Radio = i , & hemiperipheria = tt, fit Ar- eas AB vel AC=^s i eritque area Segment! AEB vel AFC=i — J- — ■ ^.fm.s'. at area Circuli eft =;rj unde j cum Scgmenti 2 2 AEB area debeat cflfe triens Circuli , fiet — / ^—.fm.s = 2 2 = 5o° J feu J J- — pn.s:=. 120° J ideoque j- — 120* = fm.s. Sit J — 1 20° = //, eric Hr=:Jin.Qi-^iio)=ftn.(6o^u). Arcus AD CIKCULUM PEB^riNEUTIUM, 313 Arcus ergo u quxn debet, qui fit eequalis finui anguli ^o* — u. Cap. Erit ergo //minor quaiii 60° ; ad quern Arcum inveniendum fa- XX IT. ciamus fequentcs pofitiones u = 20° u = 30' u = /\.0° 60 — r£=3o* /. n= 1,3010300 1,4771213 fubtrahe 1,7^8122^? 1,7^81226 60 /,,^ = 9,5429074 l.fin.(6o n ) = 9.8080^^7^ 9,7^89987 9.^39 200287 27592^:75639 = 1*: 16', 25^ Foret ergo angulus u—is"^ 16' , 26", ad quem accuratius inveniendum , taciamus has hypothcfcs uno tantum minuio dif- ferentes " - ^ 17' n= 29", 16' feu u— 1756' 60 11=^ 30°, 44' ill == 3,2445245 fubtrahe 3, 5362739 /. u = 5^ 7082506 l.JiH.(6o—n) = 9, 7084575 60 u = 29 feu «~ 175/ = 30°,43' 3, 2447718 3, 53^2739 9, 7084979 9, 7082450 2069 I 2529 2529 4598 : 2069 = l' : 27'', o' 29% 16', 27", q"\ hincque Euleri IntrodficI, in Anal. infm. Tcfn, JL R r Erit ergo verc u Arcus 314 SOLUTIO NO^MULLOIIUM ^KOULILM ATU M Lib. II. Arcus s = AEB~ 149°, 16' , 27", o" ==AFCi undc refultat Arcus BC == 61% 27', 6\ o"\ ipfa vcro Chorda AB = AC==^ 1P285340. Q: E. F. 535. His Problematis, quibiis Arcus quifpiain quxritur da- to Sinui vel Co(inui aequalis, adjungamus fequens, quo quidem idem negotium proponitur, attamen major difficultas occurrir. PROBLEMA VI. Tab. In femicirculo A E B Arcam A E ahf'c'mdsre , ita ut , du^o XX [X. ^y^j. ^^-^^ £D, ArcHS fit Aqualis (Ummx re^turHm AD -h ^'^•'^^•DE, S O L U T I O. Q^ioniam ftatim patet hunc Arcum qu idrante eHfe majo- rcm, quseramus ejus Complementum BE, & vocemus Ar- cum BE = s, ita ut fit Arcus A E ~ 180° — Sy atque < l> AC^i, CD—c0f.s,DE~fi».s,ent 180' — j-=i4- cof.s -^rjtn.s. At , eft fin. s = 2 fi». s. cof. -~- j- , & i + cofs == icoC — /. caf! — / ^ unde fit iSo° — j= icof.^ s (^fi„,±,s^cof.^sy At, eft../(4r — -f- O = -7—. f^;/. — s-\- -T—.nn. — s : ergo Im, — / + coj, — s == V 2.<"^(45° ^^y- undeerit 180* — / = i^J i.cof.^s'X pofitiones f^(4^* ^-~s\ Hac fa(^ta redu<5tione, faciaraus fcquentcs AD CIKCULU2I PEI{,TIKENTIUM. 315 25' 1 80 s = 140** i.(lSo s) — 2, I4(?I280 fubtrahe i, 7^8i22g /.(180 /) == 0,^^800^4 /.cq/:~ ,= 9, 9729858 7 2^/2 =0,45154^0 Error o, 38i8o(?> -f. 61989 45"— x= 24'' 180 — s = 138* 2> I39879I . I » 7>8I223$^3854 Uof.-^s= 9^9704419 l.cof,(4<; -^s)= 9,9503919 7.2/2 = o,4n545o Error . o>3823788 + 56 1055 4^ — 4-^= 24°, 5' J— 41% 50' 180— s = 138', 10' feu 180 — s == 8290' 3, 9185545 3, 5362739 o, 3822805 9, 9703937 9, 9604484 o, 45154^0 o, 3823871 1055 1131 : 5(r= i'; 3'/, 30'''. K r 2 Hanc 3i6 SOLUTIO MONNULLOtiUM PKOBLEMATUM Hanc ob rem erit -L s:= zo', 54', 3^ 3o"'> inde .-=41% 4S', i'.o"' = BE ideoque Arcus quasfitus ^£=138% 11', 53% o"\ Erit vcro Linea 2?E = o, 6555578, & ^P-=:= 1, 7454^;- Q. F. 537. Comparemus nunc Arcus cum fuis Tangentibus ; & , cum in primo quadrante Tangenrcs fint Arcubus minores , quaramus Arcum, qui fua: Tangentis femiffi lit a^qualis, quo folvetur Problema VII. Tab. Ahfc'mdere Se6iorem A C D , qui fit femiffts Trianguli ACE XXIX. a Radio AC, Tdngente A E Sec ante CE comprehenji. Fig. Ml- S O L U T I O. Pofito Arcu AD — J) erit Seder ACD= Trian- gulum vero ACE-= — .tang.s: unde debet efTe ~. tang, s = s, feu IS ^=^tang,s. Faciamus ergo has hypothefes I- 2J = 2,079181^ 1,7581225 .= 70' 2,1451280 1,7581225 x=55° 2,1205739 1,7581225 .= 57° 2,1271048 1,7581225 /. 2j =0,3216585 /. tang, s = 0,2385505 0,3880054 o,438934' 0,3524513 0,3514159 0,3589822 0,3721481 + 824980 — 509287 + I 10344 — 31^59 Hinc ipfius J- reperiuntur limites ardlores 66" , 45' , & 66° > 47' : quare fiat AD CIKCULUM P EliTINENTIUM. s == 66% 46' s = 66°y 47' feu feu 317 / = 4006' 2s = 8012' /. 2s== 3, 9037409 3, S 362739 I. 2s = O, 3(574670 itang.s = o, 3i<7id99 Error Cap. XXH. J = 4007 2s == 8014' 3, 9038.1.93 3, 5 3^^739 o, 36757S4 o, 3^7598 f Arcus 4- 2171 — 231 ■ _23J 2402 : 2171 = 1'; undc erit AD= 66% 46', 54", 14"', hincquc Tangens y^E— 2, 33 1 1220. Q. E. F. 538- Pioponatur nunc fequens. ProblemaVIII. Propojtto C'trculi ^uadrante A C B invemre Arcum AE 3 ^ui j ^ dqualls fit Chords fia AE ad occurfum F upjue produi7^, XXIX. Tig. 11%. S O L U T I O. Sit Arcus AE~s 3 erit ejus Chorda AE=2.fm. fi- 2 nus verfus A D = i — c0/\s = 2 .fm. s. fm. s : unde Triangula fimilia y^i? E, ACF, dabunt z.foh — s.fi». — /: 2 2 2 fin. s~ i: s, erirquc ergo s.fn. — s-—i. Fiant ergo fequenres pofitiones R r 3 318 SOLUTIO MOMNULLOKU^f PK.OBLEMATVM Lib. II. s=7o* — /./= 1,8450980 fubtrahe i,ys%i226 o,o8(?9754 LJin. 4-^ = 9,7^85913 9,8455^^7 Error + 0,1^44332 / = 80" 1,9030900 1,7581225 0,1449^74 9,8080^75 9,9no349 0,0459550 / = 84' 1,9242793 1,7581225 0,1551557 9,8255109 9,9915575 + 83223 x = 85° 1,9294189 1,7581225 0,1712953 9,829 Turn in fccundo qiiadrnntc, quia hie Tangentes funt ncgati- ( a p. vx, datur nullus Iftiufinodi Arcus ; in tertio vero quadrantc XXII. dabitur unus 270° ali(]uanto minor; porro dabuntur cjufmodi ~ Arcus in quinto , fcptimo , Sec. Ponatnr quarta Periphcrije pars ==^^, & Arcus qua:liti contineantur in hac forma (2«-hijf — ita ut fit (2« f i)^ — s — cot.s =z ^ . Sit ta^g.s == X} Qvk s~x — ^' "'^^ ^ x^H-&c. , idcoquc (2«4-i)^ = — + ^ — x'- — x"^ + &c. Patet au- X 3 5 7, tern , ob s Arcum eo minorem , quo major fuerit numerus » , fore X quantitatem valde parvam ideoque proxime x = ^ — ; feu — = r2»+i)^; propius autem invenitur 3 2343 &C. 15(2;/+ i)'^^ i05(2w+0^3^ 945(2«-i-i/y^ Cum ergo fit ^=:=i — = 1,5707^5326*7^48, erit Arcus qua?- 2 Cnus — (^2»+ 1^ 1.^70 J96s26y9 — -^^--j. 0,53551977 — o, 1 72008 1 7 o; 090^2596 o, 0^892834 o, 042^8^3 (2;i+i)» (2;;+i/ (2;/+i/ {2n+i/ &c. Vcl fi ifii termini 5 qui in partibus Radii cxprimuntur, ad menfuram Arcuum rcducantur, erit Arcus quiefitus in gc- nere confideratus = (2« + i)^o° - — ^^f^, ~ p52f^ _ -ililll —p^^,. Arcus ergo qurtOioni fa- (2?;+l/ {2M^\y (2«-|-i/ o ^ tisfecientes ordine func. 320 SOLUTIO NONNULLOB^ PF{pELm. AD CKC. PEEXIK T 1. I. 90 90 on* 90 12 , 32 , T T 1 1. 3- 4o T T T 1 1 i. 5- 90 7 > 22 , 32 T 1 V. 7- 90 ^ > 14 > Z4 V. 9' 90 4, 3 , S9 V 1. 1 1 . 90 ■3 TO VII. 13. 2,48, 37 VIII. 15- 2, 25, IX.. 17- 2, 8, 51 X. 19. 90' I, 55 7 i5 540. Hujufmodi quceftiones plures non propono , cum me- thodus eas refolvcndi ex his cxemplis clare pcrfpiciarur. Ce- terum ha;c Problemata in hunc finem potilTimum flint cxcogi- tata 5 ut Circuli natura, cujus quadratura omnibus mcthodis adhuc ufitatis fruftra fuit tenrata , penitius infpiciatur. Si cnim accidiflet , ut in folutlone cujufpiam Problcmatis , vel Arcus cum tota Circumferentia comiTncnfurabilis , vel ejus Sinus Tangenfve per Radium conflruibilis prodiilTet , turn utique Tab. fpccies qusedam quadrature Circuli habererur. Scilicet, fi in XXIX. folutione Problcmatis VI. Sinus DE, qui prodit = 0,6555578, inventus fuiflet = 0,6666666== eleeans certe Circuli 3 proprietas innoteiceret , Arcus quippe A E conftrui pofTet Lineze reds AD DE= i + itqualis. Nul- la vero etiamnum ratio patet , qutc hujufmodi Circuli quadra- turam impolTibilem efTe evincat : atque , fi talis detur , nulla alia via , prater hanc , quam hoc Capite aperuimus , ad cam inveftigandam magis apta videtur. FINIS LIBRI SECUNDI. APPEN- APPENDIX D E SUPERFICIEBUS. Eukrl hidrodHif. in ^riAl Injirh Tm. U. S s DE SVPEEflCIEnUS COI{?OI(UM IK GENEI{E. 323 CAPUT I. De SuferfdcbHs Corforum in genere. I, /"^ Ux in fiipcriori Scdione dc Lineis curvis funt tra- dira carumque ad a^quationcs rcvocandarum ratione, latiflime quidem patent, atqucad omncs Lineas curvas, quarurn cunda punda in eodem piano fint pofita , extcnduntur. Ve- rum , fi tota Linea curva non fuerit in codcm piano iita , turn praxcpta fupra data non fufficiunt ad proprietates cjuf- modi Curvarum crucndas. Hujus generis Curva? dupliccm habent curvaturam ; hocque nomine dc iis eximium fcripfic tradatum AcutiiTimus Geomctra Clairaut. Cum au- tem hxc materia maxime fit conncxa cum natura Supeificie- rum , de qua hac fedionc exponcre conftitui , feorfim cam non pertradabo , fed ejus cxplicationcm cum fequenti de Superficiebus dodrina conjungam. 2. Qiicmadmouum Lines: funt vel redx vel cuvyx , ira Sa- perficics funt vel plana: , vel non plan^^. Non planas aiucm voco , quJe vel convcxa? funt vel concava? , vel utriiifque na- turce participes. Sic, Superficies externa Globi , Cylindri,& Coni J cxccptis bafibus , eft convcxa ; interna autem catini Superficies concava. Qiicmadmodum porro Linea rcda cfi: , cujus tcrna quarque punda in diredum funt pofita ; ita Super- ficies plana eft cujus quaterna qua?que punda in eodem phino funt po(ira ; ex quo perfpicuum eft Superficiem non planam , hoc eft five convexam five concavam , effc cujus non omnia quaterna punda in eodem piano f.int fita. 3. Superficies igitur non plana qMalis fit faclllime intcllige- tuf fi 5 quantum a Superficie plana ubique difcrepct , cogi'o- verimus. Simili fcilicct modo , quo indolem Linearum cur- varum ex diftantiis , quibus ejus qua-que punda a Linea rcda pro Axe a(fumta diftant , colligimusj ita naturam Supctficicruni S s 2 stftimaii 324 DESUPEE^FICIEBUS Appexd. J^ftlinan conveniet ex fingulorum ejus pun<5lorum diftantiis a Superficie plana pro lubitu alTumta. Propofita ergo quacun- que S'jperficie, ciijus indolem dcfiniri oportcat , pro arbitrio eligatur Superficies plana , ad quam ex finguHs Superficiei pro- po'fita? pundis perpcndicula duda concipiantur : quo fa6lo , fi cujufvis horum perpcndiculorum longitude per a?quatIonem dc- terminari queat, naturam Superficiei hac ipfa ^quatione ex- primi cenfebimus. Ex tali enim jrquatione vicifTim omnia Su- perficfei pun^fla a/Tignari poterunt , atque ideo ipfa Superficies determinabitur. Tab. 4. Reprxfentet planum tabula? eana Superficiem planam , ad quam fingula cujufque Superficiei propofit^c puncfla refera- Fig.119. ^ pundlum quodcunque Superficiei propofitae , quod extra planum tabula fitum concipiatur , unde ad hoc planum pcrpendicularis dcmittarur M Q^^ piano in pundo Q occur- rens. Jam, ad fitum hujus pun6li Q calculo exprimcndum, alTumatur in piano tabula? reifia qu^epiam AB pro Axe, ad quem ex pundlo Q^reda normalis ducatur Q^P. Denique in ipfo Axe AB fumatur pundum quodvis A pro initio Abfcif- farum : quo fado , fitus pundi M innotefcet fi noverimus longitudines trium iftarum Linearum AP ^ PQ & QM; fic- que tribus Coordinatis inter fe normalibus fitus cujufque Su- perficiei pundi A/fimili modo determinabitur , quo Linearum curvarum in piano fitarum fingula punda per duas Coordinatas inter fe normales cxhiberi folent. 5. Cum igitur habeamus tres Coordinatas AP , PQ- & Q M, ponamus AP==x , P y , & Q M = ^ ; ex hifque indolem Superficiei propofitas intelligemus , fi , fumtis pro lubitu binis x Sl y , noverimus quanta futura fit tertia z ; hoc enim modo omnia Superficiei punda A/ determinarc po- terimus. Natura ergo cujufvis Superficiei exprimitur acqua- tione , qua Coordinata z definitur per binas reliquas x ic y una cum conftantibus. Hinc pro quavis Superficie propofita variabilis z a?quabitur Fundioni cuidam binarum variabiliura 9: ^ y. Atque viciffim , fi z jequalis fuerit Fundioni cui- cunquc COKPORUM IN G E N E I^E. 32^ cunquc ipfarum x Sc y , turn ida aequatio cxhibcbit Superfi- Cap. I. cicm quamplam , cujus natura ex ipfa ilia jequatione innote- feet. Subftituendis cnim pro x Sc y omnibus , quos recipcre polTunt, valoribus , tam affirmativis quam negativis , omnia plani afllimti pun^^a jQ_^obtinebuntur : turn vero cx a?quatio- ne ipfius z per x 8c y conflabit ubique longitudo perpendi- culi QA/=«, donee ad Superfieiem pertingat : qui ipfius z valor fi fuerit aftirmativus , pundum Superfieiei M fupra pla- num AF Q^, erit fitum ; fm autem fit negativus^, infra hoc planum cadet; ficvanefcat, puncftum Superfieiei A/ in hoc ipfo piano repcrietur ; at , fi fuerit imaginarius , turn pundo nullum prorfus Superfieiei pundum M refpondebit. Qiiod fi autem eveniat , ut habeat plures valores reales , tum reda ad planum normalis per pundum Q duda Superfieiem in plu- ribus pundis M trajieiet. 6. Quod igitur ad varias Superfieierum naturas attlnet, hie ftatim fe offert difiinclio in conrinuas feu regulares, & difeon- tinuas feu irrcgulares. Superficies fciliect continua erit, cujus omnia punda per candem xquationem inter z x &c y expri- muntur ; feu , ubi z eft eadem Fundio ipfarum x &c y pro omnibus Superfieiei pundis. Superficies autem irregularis eft: cujus varia? partes per diverfis Fundiones exhibentur ; uti, fi propofita fuerit Superficies , qu« in uno loco fit fph^rica , in alio conica , feu cylindrica , feu plana. Hie autem Superficies irregulares penitus excludimus, atque ad folas regulates, qua- rum natura una quadam conftanti a^quatione contineatur, rc- fpiciemus. His enim pertradatis , quoniam Superficies irregu- lares ex partibus variarum regularium funt conflata?, etiam iftas facile dijudiearc lieebit. 7. Superfieierum autem regularium primaria divifio inftitul- lur in algebrai'cas & tranfcendentes. Superficies autem alge- brdica vocatur, cujus natura cxprimitur per a^quationem algc- biaicam inter Coordinaras x ^ y 8>c z; feu , quando z jequalis eft Fundioni algcbraiea^ ipfarum x &: y. Contra igitur, fi z non fuerit Fundio algebraica ipfarum x 6c y } feu , fi in a?qua- S s 3 tione 32^ D^SUPEJ{FICIEBUS Append, tione inter x^y, & z infint qiiantiraccs tr-infcendentes, veluti a Logarichmis & Arcubus circularibus pendentcs, turn Super- ficies, ciijus natura hujufmodi a:quationc cxprimitur, erit tran- fcendcns. Talis erit Superficies , fi fuerit z = x.l.y ; feu « = i feu 2,-=y.fin.x. Facile autcm intelligitur Superficies al- gebratcas ante tradari oportere, quam ad tranfcendentes pro- grediamur. 8. Deinde ad naturam Superficiei cognofcendam , imprimis attendendum eft, qualis fit Fundtio z ipfarum x Scy, ratione numeri valorum , quos contincr. Hie igitur primum occur- runt Qx Superficies , pro quibus z arquatur Fundloni uniformi ipfarum x & y. Sit P hujufmodi Fun6tio uniformis , feu ra- tionalis , ipfarum x 6z y ; atque , fi fuerit = P , fingulis pundis plani Q^totidem refpondcbunt Superficiei punda; feu, quJElibct re6ta ad planum AP Q normalis Superficiem in unico pundlo trajiciet. Neque vero hoc cafu ufquam valor redtaj Q^M fieri poterit imaginarius ; fed omncs iftiufmodi re6t» punda Superficiei realia prarbebunt. Interim tamen ifta Fun- dionum diverfitas non eifenrialcm varietatem inter Superficies producit; pendet enim a fitu plani y^PQ, qui , perinde ac Axis , eft arbitrarius ; ita ut , fi Superficies eadcm ad aliud planum referatur, Fundio z quce erat uniformis, evadere poA lit utcunque multiformis. p. Sint P & Q Fundiones qua,'cunque uniformes ipfarum a: & ^; atque, li fuerit zz — P z + Qj== o , turn redae per fingula plani punda Q_^normaliter dudae Superficiem, vcl in duobus pundis fecabunt , vel nufquam : habebit enim « duos valores , qui vel ambo erunt rcales , vel ambo imagi- narii. Simili modo fi , denotantibus P , Q &c R Fundiones uniformes ipfarum x d>c y , fuerit ^' — P^.* -{-Q^ — R~o} tum erit z Fundio triformis , & qua:libet reda Q M Super- ficiem fecabit vel in tribus pundis » fi omnes radices arqua- tionis fuerint reales ; vel tantum in unico , fi fcilicct h'mx radices fuerint imaginariee. Similique modo erit judicandum , C 0 li P 0 liU M IN G E N E B^E. 327 fi z, definiatur per ccquationem , in qua plures obtineat dimcn- C a p. L fiones. Quam multiformis igitur furura fit Fundio z facillime cognofcetur , li aequatio inter x & 7 & ad rationalitatem pcrducatur. 10. De cetero 5 ficuri in jequatlonibus pro Llneis curvis binas Coordinatas inter fe pcrmutari poflfe vidimus , ita in 2c- quatione quavis pro Superficie trcs Coordinat^e x , y, & z. inter fe funt permutabiles. Primo enim , fi in piano ^PQ altera redta y^p ad AP normalis pro Axe affumatur, crit nunc yip =y > & pQj==^'y Hcque binx x &c y inter fe funt per- mutatc^. Reliqux pcrmutaiioncs omnes intelligenrur complcn- do parallclepipedon redangulum ApQM^Tr^ P A ; in quo primurn fpe*ftanda veniunt tria plana fixa inter fe normalia APQp , AP^TT, & Ap^TT'y ad qux fingula , quemadmo- dum refcratur Superficies propofita cujus pundum eft A/, ea- dem ajquatio inter at , , & s declarat. In unoquoque au- tem piano duplex datur Axis , utcrque initium habens in pun- dto A , unde fex diverf^e relationes inter trcs Coordinatas re- fultant. Coordinatx erunt ^ AP — X vel <{ FQ^ = y L — z Pro piano AP Q^p r Ap = y vel p Q = X I Q^M = z Pro piano APq-7r 1 vel ^ AP P qM vel -i Pa = r A T == X ■23- q = X qM == y Pro 328 D E S V P E I{.F I C I E B U S Append. vel Pro piano Ap ^tt f Att = Z vel Quod fi autem a pundlo fixo A ad pun(ftum Supcrficiei A/ ducatur re(5ta ^ A/, eric ea = ^ (^^x+yy 4- -^«). ir. Eadem ergo jequatio inter Coordinatas at, & « co- gnitionem Superficiei ad tria plana exhibet , quse inter fe funt normalia atque fe invicem in pundlo A decufTant. Quem- admodum fcilicec variabilis s diftantiam cujufque Superficiei pundi A/ a piano F exhibet , ita variabilis j ejufdem pundli M diftantiam a piano AP ^ ^ 8c variabilis x a piano A/>^ prifbet. Quod li autem noverimus, quantis intervallis pundum M diftet ab unoquoque horum irium planorum , turn fimul ejus verus fitus innotefcit. Hsec igitur tria plana, ad qua: Superficies quajvis per ajquationem trium variabilium X , y Sc z, refertur , iniprimis notari debent ; quorum fi unum, uti A PQ, fiierit horizontale , duo reliqua erunt verticalia , alterum fcllicet horizontal! fecundum re^lain AP alteram fecun- dum re(5lam Ap infiftet. 12. Conftitutis ergo his tribus planis inter le normalibus, ad quce Superficies propofita referatur, ex fingulis ejus pundis M ad ifia plana APQ^ AP^, & Att^ ducantur redae normalcs MQ, M^, & A/I, qua: erunt A/Q='3> M^—y, ^ A/| = X. Deinde , completo parallelepipedo , habebun- tur tres xq^x iftis ^equales , quae ex pundo fixo A egredian- tur , fcilicet AP ~x, Ap —y , & Att = « , ex quibus co- gnitis fitus pundi Af determinatur. Manifeftum autem eft, fi iftce variabiles y^ dc z , dum in plagas , quas Figura indicat, vergunt, alfirmativae cenfeantur, turn earum valores, fi in plagas contrarias dirigantur , negatives cenferi oportere. 13. Si COKPOIiUM IN G E N E liE. 329 13. Si in .Tquacione inter tres variabiles x , y Sc ea quae ad planum AP Q e{\ normalis , nempe z , ubique pares habeat ~" dimenliones , turn geminos habcbit valores sequales , alteium affirmativum alterum negativum. Superficies igitur ita erit comparata , ut ad utramque plani APQ partem fit fui fimilis & aequalis , atque adco Corpus , quod ilta Superficie tcrmi- natur 5 fccftione fecundum planum -^PQfadta, in duas par- tes fimilcs & jequales.dividetur. Quemadmodum ergo in Fi- guris planis ea Linca redla , qua Figura in duas partes fimiles & ajquales dirimebatur , Diameter eft appel'.ata ; ita in folidis id planum, quo Corpus in duas partes fimiles dividitur, Dia- metrale voccmus. Qiiare , fi variabilis z. in xquatione ubique pares habeat dimenliones, tum planum APCl^ crit diame- trale. 14. Stmili modo intelligitur , fi in ^quatlone pro Superfi- cie variabilis quae ad planum AP^ eft normalis , ubique pares habeat dimenfiones, tum planum y^P^ fore diame- trale. Sin aut^m variabilis .v pares ubique habeat dimcnfio- ties, tum planum erit diametrale. Ex seqratione ergo pro quavis Superficie inter tres variabiles Si z data fta- tim apparet, utrum ex tribus planis APQ-, AP^^ Ap^,fit diametrale an fecus. Fieri autem poteft , ut duo , imo om- nia tria hjpc plana J fint diametralia. Scilicet, pro Globo, cu- jus Centrum fit in ^ , ob radium yl M == ^ xx -\- yy •\- zz^ = a , erit xx -f- yy+^^ =^ aa , unde fingulis hifce tribus planis Globus in duas partes fimiles & sequales difpcrtietur. I J. Ad Figuram Superficiei , qua? in propofita .Tquatione T continetur , cognofcendam , ad tria ilia plana inter fe norma- x lia imprimis atrendi oportet , qua; in Figura repraefentan- ^'-^ tur per QQ'Q'Ql, & TTT'T' , atque , atque fe mutuo in pundlo A interfecant. Hxc tria plana , fi in infinitum quaquaverfus produdla concipiantur , univerfum fpa- tium divident in oiflo rcgiones, quJE in Figura exhibentur h*t- teris AX, AX' , AX\AX\AX\AX\ AX\8c AX\ Quod, fi jam in prima regione AX variabiles x, y, 8c z Euleri Imrodu^, in Anal, infin, Tm, II T t aflirma'. 550 DESUPEK.FICIEBUS Append, affirm-^tlvos valores habere ponantur , in reliquis reglonibus una vel da« vel omnes tres fient negativa'. Ratio autem lio- rum valorum clarifTuiie ex fequenti fchemate perfpicietur B^gio AX == + X AFi= +y AS = -h z lie^io AX^ AP' = X AI{ = + y AS ~ -h z I{egio AX'' AP = X = 4- jv K^iio AX* AP' = PC AK = + y AS' — — z {{egio AX* AP == +x ar!= — y AS == + Z I{egio AX' AP' = X All'= y AS = + z liegio AX" AP == + X Ali! = —y AS' = z Kegio A X' AP'=-^x A i^' = y AS' = -'Z Tab. Commodius autem erit o6lo has diverfas regiones nu- XXXI. meris iniignire, quo facilius , de quanam fcrmo fit, indicate Fig. 121. queamus. Cum igitur odo ift« regiones in pundto A fint confines', atque interfcdione triiim planorum inter fe norma- liurn diflinguantur; plana autem ha:c tribus redis P/, Q<^,Rr fcfe in pun6to A normah'ter decufianiibus detcrminentur , re- giones ilia? tribus litteris F, Q, -R, vel majufculis vel minufrulis definiri poterunr. Regio fcilicet principalis, feu prima, PQR erit fpatium , quod parallelepipedum ex tribus redis AP , AQj AR In infinitum produdis formatum compleditur ; & regio P^r erit fpatium, quod parallelepipedum ex tribus redtis AP, A^, Ar in infinitum produdlis formatum includet. Po- fitis ergo tribus variabilibus AP = x, AQ=y, AR=z^ erit urique A/>= — Aq^= — y> & Ar^ — z. Se- quent! ergo modo oCto has regiones numeris diftinguemus » ut fit prima I. C 0 I{,P 0 B^U M IN G E N E I{ E. 331 prima I. inter Coordinatas A Q = fecunda II. AP = + A^ = + y y Ar = z j Cap. I. tertia III. r AP= + X inter Coordinatas \ Aq = y L AF^=^ + z quarta IV. Ap = «; 1 AJ^= + y y AK.=: + Z J quinta V. fexta VI. P qr pqr 1 /I 1 — — -7- X Ap X 1 Inter Coordinatas Aq = y ^^=^ -h y > lAr = z Ar =. z J feptima VII. pqB, f Ap = X inter Coordinatas «^ Aq == y I AB^= + z odlava VIII. p qr Ap = X 1 Aq == y y Ar = zJ 17. Rcgloncs ift^e vel magis vel minus a fe invicem difcre- pant. Primo nimirum dantur h\nx regiones j qua? duas Coor- dinatas habent communes , unica dlfcrcpanre j idcoquc piano fe invicem tangunt , quas vocemus conjuncias. Deinde , fi duse Coordinate fuerint diverfas, unicamque habcant communcm, regiones Linea redla tantum fe tangent, quas vocemus dbjim- ^as. Tertio , fi omncs Coordinatae fignis dilTentiant , regiones tantummodo in puncto A fe tangent , hafque oppofita^s vocubi- mus. Quce jam regiones cuique fint conjunda; vel disjunilse vel oppofuae fequens tabella exhibebir. T t 2 Regh D E SUPEKFICIEBUS Regio. Conjan6i£. DisjuHBa. Oppofitd. FOR I FQ,r II PqH III IV \ Fqr 1 V pQ^r 1 VI 1 VII a y VIII P O r II F^K.\ Fqr I 1 V VI 1 FqK. 1 III PQ.K. IV pqr VIII D a R VII Ill Pqr V PQ.K I pqK VII FQr ^pqR, II 1 VIII IV I VI tOR I V pQ^r VI pqK VII I 1 VIII II III Far V Far V PqK III II 1 VIII 1 1 VII 1 VI t 0 R IV p(lr V I IV pqr VIII F Qr II VII ' I 1 V Pq K III pqK VII pqr VIII I\^ 1 vf 1 III |l VI eqr V I 1 I' ilr I I Vlll 1 VH 1 V ! IV ' III 1 II i PQ.K I i8. Piltet ergo qiiamlibet regionem habere tres fibi con- jundlas, totidem disjundas, unicamque oppofitam, atque ex Tabula prxcedente ftatim perfpicituf quemadmodiiin qua?libet regio ad aliam quamcunque fit comparata. O.do autem , quern numeri regiones denotantes in ifta Tabula tenent , at- tentione eft d;gnus ; qui ut melius in oculos incurrat, eofdem numeros eodem ordine quadrato fequenti inclufi. 4 U U « 7 I « I 2 1 I U 6 1 3 1 4 1 8 i 7 1 3 h 1 1 7 1 8 1 4 1 ^ 1 4 1 ^ 1 7 .1 1 8 1 2 1 3 1 5 1 1 3 1 2 8 1 I 1 7 1 ^ 1 4 1 6 1 4 1 8 1 2 1 7 i I 1 5 1 3 1 7 1 8 1 4 1 3 U 1 . 1 I 1 2 I 8 1 7 U ^ 1 4 iinnni ( Cujus indoles & proprietates levi attentione percipientur > ufus vero in fequentibus uberius ob ocuios ponecur. Ante COKPOF^UMINGENEB^E. 333 rp. Ante jam annotavimus fi in zequatione variabilis z ubi- Cap. I. que habeat pares dimenfiones , turn Superficiem duas efic ha- " bituram partes fimilcs & jrqualcs i pars fcilicet in regionc pri- ma a^qualis erit parti in fccunda , iimilique mo^b regiones tertia & quinra, item quana & fcxta^, ac dcnique fcptima & oftava inter fe convenient , uti quadrari bins feries zb i & 2 incipicntes exhibcnt. Sin autem in a'quatione varialis^ ubique pares habeat dimenfiones , turn rcgio prima cum tertia , fc- cunda cum quinta , quarta cum feprlma , & fexta cum odava congruet. Sed fi x in a?quatione ubique pares habeat dimen- fiones , tum regio prima cum quarta , fecunda cum fexta , ter- tia, cum fepcima, & quinta cum odava congruet. Scilicet />; mquatione pares ubique habeat dimenfiones variabilis convenient regiones I, 2,3,4 5.^. 7' 8 2, 1.5' 3' 4' «>7 convenient regiones 1,2,3,4, 7' 8 3, 5' 1' 1> ^> 8,4. 6 convenient regiones I5 2, 3,4, 5, 6, 7, 8 4. 6, 7' I' 8, 2, 3,5 20. Ut partes Superficiei in regionibus disjundlis prima & quinta fitae inter fe fint zcquales , tum jequationem ita compa- ratam effe oportet , ut maneat eadem , etiamfi bins variabi- les ^ & ^ negativa? accipiantur. Hoc igitur eveniet fi ambae y 8c z In fingulis aequationis terminis vel pares ubique vel impares dimenfiones jundtim fumts conftituanr. Quod fi au- tem regio prima congruat cum quinta , tum fecunda cum ter- tia , quarta cum odava , & fexta cum feptima conveniet. Si- mili modo , fi in jequatione pro Superficic bin* variabiles x & ^ vel parem ubique dimenfionum numerum, vel imparem ubique adimpleant , tum regio prima cum fexra , fecunda cum quarta , tertia cum 0(5tava , & quinta cum feptima congiuet. Scilicet Tt 3 & 354 DESUPEF^FICIEBUS Append. Si ifi Aqudtme pro Saperjicie ubique vet pares vel tt^iqtte irti' — — pares adimpleant dimenfiones congruent regloncs 3>4' J>^> 7>8 variabiles congruent regiones i> 2> 3'4> 5> ^> 7' 8 5,4,8, 2,7>i>5^3 congruent regiones ''25 3'4'55^,7j8 7' 8,4, 3,5, J, i,» Q« y > z jun^iim con- fideratA ubique vel pares vel ubique impares teneant dimenfiones , turn convenient regiones oppojitx 8, 2> 7' 33 5, 4> 5, 3' 7> 2 , 2 1. Si ex his condicionibus duaj vel tres fimul in xquatione InefTe deprehcndantur , turn vel quaternze vel omnes odo re- giones partes Superficiei fimiles & ^quales continebunt. Sci- licet Si dr -x. & y, feorfim confiderata ubique pares cbtineant di- menfiones J turn fequentes quaternx regiones congruent 4> 73 2, 8, 33 I) 7, 43 43 73 33 f 5 8, 6, 6, 73 43 33 Si z feorfim conjiderata ubique pares habeant dimenfiones^ turn fequentes quaterna regiones congruent 2, 43 6, 2, 4j 3, 73 8, 43 2^ 53 33 8, 73 ^3 43 I , 73 8, 33 53 5y C 0 F^P 0 B^U M IN G E N E 33f Si variabiles y (jr z feorfim confidcrata ubique pares habeant C a ?. L dimenfiones , turn fequentes quaterna regiones congruent i> 35 45 55 ^> 75 8 25 I5 55 55 65 35 4' 85 7 75 8, 4, 3, 6, 55 I5 2 85 75 <5, 5, 4, 3, z, I. Si y ubique pares habeat dimenfiones , 41 que x 7 ubique vel fares vel impares dimenfiones jun^im conjlituant , turn fequentes quaterna, regiones congruent I5 2, 3, 4, ^, 6, 7, 8 35 55 I5 75 25 85 45 <5 ^5 45 8, 2, 7, I, 5, 3 85 75 ^5 55 45 35 2, I. X w^/^//^' pares haheat dimenfiones, at que y & l jun^im confideratA ubique vel pares vel impares conjlituant dimenfiones , turn fequentes quaterna regiones congruent 1 5 2 5 SUFEliFICIEBVS ij 2, 3, 4, 5, ^, 7, 8 4) ^5 7> I' 8, 2, 3j y 5, a> 8, I, 7> ^> 4 8, 75 ^> J5 4» 3> His ergo tribus cadbus fimul omnes tres variabiles x^y, Scz: jundim confideratae ubique vel pares vel impares dimenfiones adimplebunr. 23. Superfunt fequcntes cafus qusternaruni rcgionum a:- qualium. iSV X ^ y 7 u^i^u^ vel pares vel ubique impares dimenfiones & y & 2. y conjlituant^ turn fequentes quaterna regiones congruent i> 2? 35 43 6' 7> 8 35 2, 8, I, 7, 5, 4 7) 8, 4j 35 ^> 5> a 4> 85 2, 7, I, J. 3. Ei^dem ergo fimilitudines prodeiint , fi infuper binae rellquae variabiles at & 2; ubique vel pares vel impares dimcnliones eonftituant , ita ut hcec. conditio jam in propofita contineatur. Portiones ergo Supcrficiei in quaternls disjundis regionibus crunt inter fe jequales , fi in ^quatione bln:v? quceque varia- biles jundim confideratse ubique vel pares vel impares dimen- fiones eonftituant. Cum autem tres dentur combinationcs , notandum eft fi du3e expofita proprietate fuerint prajditae , turn fimul tertiam combinationem eadem proprietate eiTe gavifu- ram. z4. Quod fi ad conditiones , qure quaternas regiones fi- miles & aequales produxerant , nova infuper accedat in iis non contenta, quse per fe sequalitatem in binas regiones inferret, turn omnes prorfus regiones inter fe ficnt a!quales, atque Su- perficies conftabit ex odo partibus inter fe a;qualibus & fimi- libus. 33 omnia ergo Superficiei punda , quorum ab eodem piano APQ diftantia, quse per variabilcm z indicatur, eft = ^ , fimul in i(to piano parallelo fita erunt , ideoque in- terfedioneni A FLANIS J^IUIBUSCUNJ^UE FACTlS. 339 terfedlionem formabunt. Pro hac ergo interfedlione jequatio ^i. habebitiir j fi in jcquadone pro Superficie ponatur z = /r i tutn cnim habebitur acquatio inter binas Coordinaras orthogo- nalcs X dc y naturatn re(5tionis exprimens. Eodem autem modo fediones , quje per plana vel ipfi APR vel AQ^ paralle- la fiunt, definientur, unde fuperfluum forct, quae de uno di- (5la funt , in reliquis repetere. 30. Si ergo in sequarione pro Superficie inter tres Coor- dinaras AT J y & « J una carum z ponitur conftans = h , turn fe(ftio Superficiei per planum piano APQ parallelum ab eoque intcrvallo // diftans formata oritur. Quod fi ergo fucceflive huic litterae ^ omnes valores poflTibiles , tarn affirmativi quam negativi, tribuantur , turn omnes fediones Superficiei, quje a planis piano P £^ parallelis formantur , obtinentur : atque , cum tota Superficies hujufmodi planis parallelis in partes infi- nitas diffecari poflit ,. hocquc modo omnes fediones cognofcan- tur , ex iffis omnibus fedionibus tota Superficies innotefcet. Omnes fcilicet i({x fcdiones unica a.'quatione inter Coordina- tas X dcy , conftantem indeterminatam /j involvente, exprimen- tur ; ex quo omnes i{\x fediones erunt Line® vel fimiles vel faltem alfines una xquatione content^e. 31. Omnes ergo fediones Superficiei piano APQ^ paral- \q\x erunt inter Te a:quales , atque a planis AFR^ AQR Kquali modo trajicientur , fi ctquaiio inter ^ & j' ita fucrit comparata, ut eadem raancat quicunque valor ipii h tribuatur. Hoc autem evenire nequit , nifi variabilis z, cujus loco h eft pofita , prorfus defit in a:quatione pro Superficie. Quo cir- ca , fi variabilis tertia z in a^quationem Superficiei omnino non ingrediatur, tum omnes fedlones piano APQ parallel^e erunt inter fe a:qualcs ; quarum natura cxprimetur ipfa Superficiei a^quatione ; quippe , qux duas tantum variabiles x & y in- volvit. Simili vero modo , fi in a^quatione pro Superficie vel variabilis x vel y defit , tum omnes fcdiones vcl piano AQR vel piano APR parallel^e inter fe congruent. V V a 32. Hu- 340 SECTIO NIBUS S U P E F^F I C I E B^U M Append. 32. Hujufmodi ergo Superficies non folum animo facile concipitur , fed etiam conftruitur atque in data materia effor- matur. Ponamus enim in jequarionc deeffe variabilem z , ita .ut tpqiiacio tantum fit inter Coordinatas AP=zx 8c AQj=z P M ~ y -y ex hac in piano AP defcribatur Linea curva Tab. B MD. Qjo fado concipiatur Linea redta infinita ad pla- XXXI. num hoc perpctuo normalis fecundum Linean\ banc curvam Fi^. 122. PM D circumferri ; atque haec reda motu fuo producet feu efformabit Superficiem , per earn itquationem indicatam. Unde perfpicuum eft , fi Linea B MD fijerit Circulus , turn Super- ficiem ex eo ortam fore Cylindri recti ; fin antem Linea BMD fueiit Ellipfis J turn Superficiem Cylindri fcaleni gene- rari. Q^iod fi Linea B MD non fuerit continua , fed cx plu- ribus redtis conflata figuram exhibens redilineam , tuna Super- ficies refultabit prifmatica. 33. Qliod hoc Superficlerum genus Cylindros omnia Prifmata in fe compleditur , univerfum hoc genus Superficie- rum appellari conveniet cylindricum , feu frifmaticum \ fingulje autem fpecies fub hoc genere contenta? determinabuntur per figuram planam B MD , ex qua , modo ante defcripto , fint ort« : atque ifta figura BMD Bafis appcllabitur. Quoties ergo in a?quatione pro Superficie una trium variabilium y , z deeft, turn Superficies hac squatione contenta erit cylin- drica feu prifmatica. Quod fi autem duae variabiles y 8c x fimul defint ; turn oh x = Conftanti Linea B MD abibit in redam ad Axem AD normalem, atque propterea Super- ficies fiet plana normalis ad planum APQ. 34. Poft hoc Superficicrum genus maxime notari meretur id, quod oritur ex aequatione inter tres variabiles x, y 8c z homogenea , feu in qua tres iftse variabiles ubique eundem di- menfionum numerum conftituunt, cujufmodi e{i zz = mxz-^ xx+yy. Hinc enim omnes fediones, qua? fiunt per plana uni ex tribus principalibus parallela , erunt figur*e inter fe fi- mi!es. Namque, fi tribuatur ipfi z valor conftans ^ , mani- fcftutn eft iEquationem Jlf/j = mhx -^-xx-^yy^ fi pro h {wzc^^- A PLANIS (lU I BU SC U NaUE FACTIS. 341 fi^c alii aliique valores tribuantur , infinitas continere figuras C a p. H. inter fe fimilcs ; quarum Parametri fint ^quales , feu proper- tionales ipfi ^. Cum igitur hx fediones non folum fint fimi- les , fed etiam crefcant in ratione diftantiarum a piano ^PQ, Lineae, qux ex pundo ^ per fingularum fedionum punda ho- mologa ducunrur J crunt reda:*. 35. Propofita ergo hujufmodi a?quatione inter tres variabi- \cs Xy y ^ Sc z homogenca, tribuatur ipfi z valor datus AR==^i F/^u'i fitque TSs Mm figura in piano ipfi -^FQ^parallelo & per '^'^ pundum R dudo , quam exhibebit arquatio inter x 8c y y ita ut fit RV=x, & V M=y. Quod fi ergo hsc fedio una TSs Mm fuerit dcfcripta , concipiatur circa ejus Perimetrum circumduci Linea reda infinita perpetuo per pundum A tran- fiens ; atque hare reda motu fuo dcfcribet Superficiem in x- quatione propofita contcntam. Perfpicuum vero eft, fi figura T S s M m iuexix. Circulus Centrum in i^habens, turn prodire Conum redum ; fin R non fir Centrum , Conum fcalenum : at , fi ilia figura fuerit redilinea , orientur cujufque generis Py- ramides. Quam ob rem Superficies , qujE in hoc sequatio- num generum continentur y hie conicas feu fyramidales vocabi- mus. 35. Ex his manifedum eft, fi squatio inter tres -^axidXA' Xy y Ik z fuerit homogenea , atque adco Superficies conica feu pyramidalis ; turn non folum omnes fediones uni piano principali yi/P Q^parallelas inter fe efTc figuras fimiles, quarum Parametri fint difiantiis fedionum a vertice A proportionales j fed, ob eandem rationem , intelligitur quoque, omnes fedio- nes, qu2E fint vel piano AVR vel piano AQR parallelie , eadcm ilia proprietate cfTe pra?ditas , ut fint figure inter fe fi- miles, quarum latera homologa teneant diftantiarum ab.^ ra- tionem. Infra vero oftendetur , omnes omnino fediones hu- jufmodi Corporum , quJE funt inter fe paralleL-e , feu quae funt parallels piano cuicunquc per Verticem A dudo , inter fe quo- que fore limiles , earumque Parametros diftantiis a vertice A ciTe proportionales. V V 3 37- La- 342 DB SECTI ONinUS S U P E F^F I C I E B^U M Append. S7' L^tius patet genus Superficierum , ad quod nunc fum progreflfurus. Sit Z Fundtio quxcunque ipfius z ; ac propo- natur arquatio quascunque homogenca inter tres variabiles x , y , Jk^ Z. Fiat Z = H , pofica z>^=^h\ & , cum hoc cafu prodeat cequacio homogcnea inter y & H , erunt omncs feiliones, piano A?(X parallelir, figurse inter fe fimiles; quarum Parametri autem non diftantiis h , fed earum Fundtionibus H erunt proportionales. Ex quo Linese per harum fedlionum pun(fla homologa dudae non erunt Linece red^e , fed Curvse a Fundionis Z ratione pcndentes. Turn vero etiam hinc non fequitur , fediones , qujE alio cuipiam piano lint paraliclsB , fore inter fe fimiles. 38. In hoc genere ambo prsecedentia continentur. Si enim fuerit Z = « , feu Z = ^ ob ^quationem inter , ^ & homogeneam J orientur Superficies conicae. Idem evenitjfi fuerit Z — a -4- /3 J hoc tantum difcrimine , quod Vertex Coni non in ipfum pundum A cadat ; fcilicet , fi fuerit Z = — ^ 5 Vertex Coni ab A diftabit intervallo b. Qiiod fi jam ftatuatur ^ = 00 , figura conica abibit in cylfndricam , fiet- que Z = i. Hinc iequatio pro Superficiebus cylindricis ita erit comparata, ut in ca variabiles at & ^ una cum conftanti i ubique eundem dimenfionum numerum adimpleant. Quomo- docunque autem jequatio inter x 8c y fuerit comparata, fi tcrtia variabilis z in earn non ingrediatur , femper per unitatem ho- mogeneitas impleri poteft : unde , uti fupra jam oftendimus ; omnis sequatio una variabili carens cxprimit Superficiem cy- lindricam. 3 p. Inter haec Corpora, in quibus omnes fecliones , uni piano principali APQ parallelis , funt figurjE fimiles , maxime notatu funt digna ea , quorum iftx fediones funt Circuli Cen- tra in cadem reda -^i^ ad planum ^PQ^normali habentes. Hujufmodi Corpora torno efformantur , indeque tornata ap- pellantur. Pro hujufmodi ergo Corporibus a?quatio gencralis erit ZZ =.v^-i-;'jy: quicunque enim valor variabili tribua- lur. A T'LANIS ilUIBUSCUNQUE TACTIS. 343 tur, ut fiat Z = H, prodibir pro fcdtione piano APQ pa- Cap. II. rallcla jequatio HH ~ xx yy , qua? eft pro Circulo radi- urn = H & Centrum in reda habcnte. Si fiierit 7.7. = , hibebitur Conus redlus : fin ZZ=44jCylin- drus; & , fi 7Z ~ aa — zz prodibit Globus, quje funt fpe- cies praripua: Corporum tornarorum. 40. Coniemplemur ejufmodi Corpora, quorum omnes fe- Tab. diones PTF" normales ad Axem fint Triangula, horum- xxxii, que Apices T in Linea reda D T Axi AP parallela fitx. Fig.iz^. Sit J VB Bafis hujus Corporis , feu ejus fedio in piano APQ^ fada , qux fit Curva qusecunque. Sit diftantia redx D.T ab AkcAB, ne\npeAD,=c: pofitifquc , uthadenus, tribus variabilibus AP=x, PQ=y, QM^^i,, erit ?F Fun- (ftio qua^piam ipfius x : fit ea P V ==■■ P : erit , ob triangula VClMy VPT fimilia, P: c=V~y : zi feu z = c — y-. Pro hujufmodi ergo Corporibus sequabitur ^ ^ Fun- dtioni cuipiam ipfius x. DiflFcrunt igitur h.-ec Corpora a co- nicis 5 quod clLiinant in acicm rcdam D T , cum conica dc- finant in cufpidcm. Si Bafis AV B ponatur Circulus, Cor- pus relulrans a "VifALLisio fufius eft perrradtarum , atquc Co- m-cumus appcllattim. 41. Sintj ut modo, omnes fediones Axi y^B normales Tab. P7"F triangula ad P rcdangula , quorum Vcrtice autcm ^^^^12*^* conftituant Curvam quamcunque A T : Bafis autcm fit figura ''^* AFB. Pofitis tribus variabilibus AP==x, PQ.= y, & QM = z i erit in Curva A VB , rcda P V Funftio quadam ipfius X qua: fit = P : turn vcro erit P T quoque Fundio ip- fius AT, qua; fit = Q^; quibus pofitis erit V:Qj==.V~y.zi ideoque z = — ^ . Teu P^ + Qj = PQ., vel-^-^ = I > vel conftanti. Qiiod fi ergo in aquatione anib^e variabi- 544 SECTIONIBUS S U P E I^F I C I E I^U M Append, variabiles _y & s una plures dimcnfioncs nufquam conftituant, turn Corpus ad hoc genus pertinebit , quod hie dcfcripfimus. 42. Quoniam jam fumus contemplati ea Corpora, quorum xxxTi omncs fedioncs , uni piano principali parallelse , funt inter fe Fi^, 126. fimiles : nunc ea confideremus , in quibus omncs iftiufmodi fe- dioncs fint figura? inter fc nUtcm affines ; feu , quze , fumtis AbfcifTis homologis, habeant Applicatas inter fe proportiona- Ics. Sint igitur hujufinodi Corporis tres fediones principales ABC, ACD,^ ABD, quarum ifti ACD omnes fedioncs parallela? dcbeant effc figure affines. Qiiare in ea ponatur I3afis AC=a, & altitudo y^2? = ^ ; fumtifque Coordinatis Aq^=^p , ^ qm = q , fit^ Fun(5lIo qu^cunque ipfius />. Concipiatur nunc fedio qua?cunque parallcla ?TV , pofito intervallo AP = xi eritque Bafis FV^== Fundioni ipfius a-, qua? fit = Pj & altitudo PT= Fundioni ipfius qux fit = Q. Vocctur jam FQ ~y Sc QM=z ; atquc, ex affinitatis naturaj erit aip-^V-.y dci>: q=Qjz; {qu y == ^ , & 43. Quod fi ergo datjE fucrint omnes tres fedioncs princi- pales Corporis , ABC, A CD , & AB D \ hinc natura ip- fius Corporis determinabitur , quod habeat omnes fedioncs, ipfi A CD parallelas , fimul cidem affines. Primum enim dan- tur P & Q^Fundiones ipfius }c \ turn vcro eft q Fundio ipfius f ; unde , ex binis variabilibus x p, dcfiniuntur ambx va- riabiles j( & Verum , fi squationem inter tres Coordina- tas X , y ^ defideremus ; quoniam q eft Fundio ipfius p ; feu 5 quia datur aequatio inter /> & ^ , in hac a?quatione fubfti- tuatur p= &: q= ficque, obP& QFundiones ipfius X 5 orietur ^quatio inter tres Coordinatas x , y Sc z , qua natura Corporum ad hoc genus pertinentium exprimetur. Patct autem, pofito x = 0 , fieri oportere ? — 4 6c Qj=^. 44. Si A FLANIS (^UIBUS CUN^UE FACTIS. 34f 44. Si in a?quatione pro Superficie dux variabiles y & ^;CapTI. ubique eundem dimcnfionum numerum conftiruant , turn om- ncs l"c(5tiones ad Axcm normalcs erunt figuras re(5liline2e. Pofito cnim pro x valorc quocunquc conftante, prodlbic x- quatio inter y dc z. homogenca , qua? unam plurefve Lineas re- das indicat. Cum igitur numcrus dimcnfionum, qui a binis y 8>c z. conftituitur , ubique fit idem , vel par erit vel impar; & iianc ob rem , uti jfupra §. 20. oftenfum eft, hujufmodi Corpora binas habebunt partes inter fe ccqualcs. Scilicet por- tiones in rcgionibus prima & quinta inter fe erunt fimiles , turn vero etiam in regione fecunda & tertia, & ita de ceteris, uti Tabella loco citato indicat. 45. Jam plures hie contempiati fumus Corporum fpecies, Tab. in quibus dantur infinitic fediones redtilincsej veluti banc ul-xxxii. timo pertraclatam J & cylindricas atque conicas. Hae vero *^7' ita funt comparator ut fedtiones per Axem JP fadae fint re- dilinese; hoc aurem genus latius patct. Sit enim AKMP , fedio Corporis per Axem AP fada, ad angulum MPV — 0; pofitis AP=x, PQ—y , & QM=^z, erit -y Tan- gens anguli (P; & re<5ta P M=^ j^;^^' Q.^'od fi jam Linea KM fit reda , debebit cfle j^— =ccx-\-& ; ubi « & /3 c- funt conftantcs ab angulo

; QS=v.cof. — t.fm.(^. Subftituantur ifti valorcs in lequatione pro Cylindro aacc = aayy ccxx , atque refultabit pro fedtlone quajfita.ifta .^quatio aacc = aauu -{-cctt {cof. (py : quae indi- cat fe(5tionem fore Ellipfin Centrum in pundlo D habcnrem , cujus alter Axis principalis in rcdam DG cadat , alter vero ad hunc fit normalis. Erit vero femiaxis in redam DG ca- dens C fadto u = o^= — Vel , ducatur reda B H pa- . cof. (p * lallela ipfi GD^ erit BH= -4— alter femiaxis fedionis cof. (P qusefitaj , alter vero conjugatus erit C E. 57. Erit ergo fcdio Cylindri hoc modo orta Ellipfis, cujus femiaxes conjugati erunt & c. Q_Liod fi ergo in Bafi AEBF fuerit AC=a femiaxis major; turn, ob majo- rem quam a , fediones erunt Ellipfes magis oblonga? , quam Bafis. Sin autem fuerit c minor quam a-, feu, fi interfedio G T fuerit Axi majori Bafis parallela , tum fieri poteft ut in fedione ambo Axes fiant inter fe ccquales , atque adeo fedio Circulus evadat. Eveniet hoc fi fuerit = c, feu co/.(p= a CONIETGLOBL 3Ti •y. Cum igitur fit in Triangulo B CH ad C rc(Jlangulo an- Cap. HI. gulus CBH=p, erit cof,.^+ y.cof.^^u^ ^ y.JinJ — x. cofJ = t. ccf.cp ^ habebitur _y = «. cof. 0 ->r t. fin. &.cof.(p ,di X = u.fin. & — t. cof. &. coj. _ Qui valorcs in aequatione aacc = aayy -f- ccxx loco x ^ y Tubfti- tuti dabunt aace = 352 DE SECTIOKIBUS C T L 1 N D Append. aaiui ( cof.& Y + 2aaia.fm §.cof.&.cof(p + aatt (fm.& )* ( cof.

q debet efie = o ; unde , ob i.fm.i.coft, =fin.zl, & ( cof, (y — (y=^cof.i^, fiet ( fls — y)' fin.i^ + 2 /3. 2 C = o : ideoquc 2 ^ = j-^^ : unde angulus aDH , ac proinde pofitio Diametro- rum principalium cognofcitur. Hinc porro ipfi femiaxcs dc- finiuntur , hoc modo 4D = D == C 0 N I E T G L 0 B 1. 313 Cap. & n 11 62. Qiiia eft 2^= 2C>--2^>i^co/^^ j^Q^ coy. ^ in cxprclTionibus invcnris fubftituto , ^ r^pr — fm-C) ^ c \/ 2. ro/: 2 ^ & n — "-^^^ — y^"- r ) ^ ^ c ^/ 2. fo/: 2/.2^)7 At , cum fit ( y ct,).fni. 2^ == 2^. cof 2 ( erit yy ) cy^"-20' ==.4eacro/:2{7 +2«y(7?«.2^:)* idcoquc _j 2(hKC^jof2^ n acc ^''^ — V C 4«y C^q/:2C /— 4€C {cof2(n ~~ V («y-— CG) a c cof ^' 63. Simili modo 5 cum fint quadrata {a + y to/ 2 « 4- y & 2,(,1tf. CO, ( « y ). ro/ 2^ 4- « y ' crit r)i , r»i 4£^cc. r ^ + y ) cof2(Y _ (g + y )g/tgg 4^r^^^7^'— 4CG:t'oy2?)* ~ «y— • Hincque clicitur Enleri htredufL in Anal, injln, Tom. 11 Y y aD-i' 3H DE SECTIONISUS CriINDH_l Appekd, ,D+^D= "v^(« + y +'v'(«y — eg)) — v(*y — foZ) & ^2) eD = ^ + y — '2.\J {ety — eg)) yJiecy C S ) Semiaxes ergo aD 8c eD erunt radices hujus squationis ( ccy Q^)x* («4-y) aaccxx + a*c^ = o , at eft \/ (uy^Q^)= ac.cof.0, 54. Cum fit aD.eD = , atque 4^ fit angulus quern planum fecans cum piano bafis conftituit , hinc fequcns elegans Theorema confequimur. Theorem A. Si Cjlmdru^ (juicunque fecetur j>Uno (juocunque , erit re&an- ^^gulum Ax'utm feci ion is ad reci unguium Axium Bafts Cylindri , y^uti fecans angfdli, quern planum feciionis cum pUno Bafis conjli' 35 tuit J ad [mum totum " Quare , cum omnia parallelogramma circa Diametros con- jugacas defcripta a^qualia fint redangulis cx Axibus formatis, eriam parallelogram ma ifta circa Bafin & fedioncm quamcun- que Cylindri formata eandem inter fe tenebunt rationem. Tab. ^5- Natura autem hujiifmodi fe^tionum obliquarum Cylin- XXXV. dri commodius fequenti modo dcfiniri porerir. Si fuerit Ba- F/^. 133- fis Cylindri Ellipfis AEBF, cujus fcmiaxes AC = EC ^ ay EC ~CF~Cy atque rc>5ta C D zd Centrum Bafis C per- pendlcularis Axis Cylindri: fecetur ifte Cylindrus piano , cu- jus cum piano Bafis interfe^lio fit reda T H ad Axem AB proda(5tum utcunquc oblique pofita , ad quam ex C perpen- diculum demittatur CH, fitque angulus GCH=$. Tranfeat planum fecans per Axis Cylindri puncflum D ; erit , diida DHi angulus C// P inclinatio plani fecantis ad planum Ba- fis, qui angulus vocetur = Pofira ergo CG=fy erit CONIEIGLOBI. STT Cn^f.fm.^i CH=f.cofJ', DH = ^--^, 8cCD = ^^ ^'tft"^' triangulum DCG ad C redahgulum , crit pG==/yO±«l^<^:), & anguli D G H Cmus = coJ.(p ^ -> ■ ■ rx> COlinUS = -77 . r //ir ^ ^311- cofj 55. Jam, ex feilionis qiiseficT punflo quovis M in Bafin demitratur pcrpcndicularis MQj dudaque Applicata , fit C P~x , PQ —y , eric aacc --= aayy ccx}(. Ducatur ipfi CG parallela , in camque ex G normalis GR j erit GR == y •> & Q/i — / — ^' Quoniam igitur angulus TGR=^ GCH = &, erit GT=-^ & r jR = ^-4r : unde fit coj. $ coj. 9 Q T =/— X + y-^, Ideoque , ob triangula CDG &c Qj^T fimilia, erit'cG DG = QT: TM.ScCG. CG— QT=^DG:DS, dudA M^S- parallela GT, Hinc erit JDi'=r= Cxro/.^— >fa.^H/rr+yr»6->.C2. VoCnis cr.o DS==f, MS cOj.$.LOj.(p ° unde c-eqiiatio inter / & « repcrictur , quse adhuc erit fatis complicaia. 67. Qiiod fi aiitem, loco Axium principalium Bafis , du- caiiir Diameter EF intcrfcctioni TH parallela, ad eamque Dia- meter conjiigata AB , quo? produdta ipfi TH occurrat in G. Turn vero nic.ntant cadcin , qua- ancc pofuimus CG ==/> fucritquc duda QP Diametro EF parallela , politis CP=Xy PQ = y, lit iit/;/V/==^>;*/4«'xS erit GT = MS=yi & DS= ^/--^ ^ xV(i+Jn,a'Jl:^)^ Quare,pofitisZ?5'-./ Y y 2 & DE SECTIONIBUS C T L I N D E^I Append, hac c ^ t.cof.o „ & MS=.« , fiet X = & ^ = «, ent vero C G cofinus anguli CGD ; undc , fi ponatur angulus CGD = V) erit X = t.cof.ri; ideoque pro fcdione quacfita erit mmnn = mmuu nntt. caf.ri^ , ad Diametros conjugatas , Centre exiftente in D ; eritque femidiameter in diredtione DS = ~ & alter = n. Anguli vero , quo hae Diametri invicem inclinantur GSM:, tangens erit= ■ \, & cofi- ° jin.Q. coj cp """^ = VC.+y/«■/^>■(^)-) =^fi^'^''f^' ^^^^^^ paaonatura fedionis facillime cognofcitur. Tab. 6%. Expofitis ergo fedionibus Cylindri, ad Conum progre- XXXV. diamur , five recStum five fcalenum : eo vero tantum Conum 134- fcalenum a rciTto difterre confidcro , quod in fcaleno fcdiones ad Axem Coni normales fine Eilipfes fua Centra in Axe Coni habentes ; dum in redo ha? fediones fijnr Circuli. Sit igitur OaebfO Conus quicunque Vcrticem in O & Axem Oc ha- bens ; quem ad planum tabulae pono normalem , ita ut tabula repr^fentet planum per Coni Verricem O dudtum & ad Axem Coni O c normale. Ducantur per O in piano tabula' red^ AB y EF Axibus a i> &c e f cujufque fedionis Axi normal's parallcla;. Q.uod ii ergo ex fedionis 4el>f pundo quocunque M ad planum tabula dcmittatur normalfs MQ, & ex ad B perpendiculum FQ ; fi ponanrur OP = x, PQ—y^ QJSd ~z, erit quoque fedionis Abfcifiii c/> = x^ Applicata pM ~y : unde , cum Axes ab , ef Oc == Q^M = z, conftantem tencant rationem , fi ponatur ac ^==^ be = m z> 8c ec^=fc-—nZy em m^/t^zz ^=z y»myy » »x X i qu^c eft quatio naturam Superfidei Conia^ exprimens , inter tres va- riabiles X , y dc z, 6s?- Cum igitur omnes fediones Axi Oc normales fint Ei- lipfes, uti ex squatione m^n~z^ =^m^y'' -f- «\v^ (tiibuendo CONIETGLOBI. 357 ipfi z valorem conftantem ) apparet; fimili modo facile co- Cap. III. gnofcentur fccliones , quds vel ad redam A B vel EF erunc normales. Si enlm ifte Conus fecerur piano ad y^finormali & per pun(ftum P tranfeunte , pofito OP==ay ifta pro fe(5lio- ne habcbitur cTquatIo w^n^zi^ =»z*^^ + n^a^ \ inter Coor- dinaras ?p = ^, & pM =yi quam propterea patet efTe Hyperboiam Centrum in P habentem, cujus femiaxis tranf- vcrfus erit = — , & femiaxis coniugatus = — . Pari modo , fi y ponatiir conftans , fedio reda? £F normalis in- telligetur elfe Hyperbola Centrum habens in ipfa reda EY, 70. Si planum, quo Conus fecatur , fit quidem perpendi- Tab. culare ad planum AEBF » at vero ad neutram Lincarum AB^ EF normal?, facile quoque fedtio Coni definitur. Se- cet enim hoc planum Bafin AEBF refta jBE, ac vocetur OB — a^ OE = b. Jam, ex pundo fedionis quovis M demittatur normalis M Q, & ex Applicata QP , ut fit OP=r, fQ=y,ScQM = zi atque , ex natura Coni, m^n^ z,'^ ~ m^y^-\-n^x^ . Erit ergo a \ h=a — X'.y^ feu y — if — Ponantur fedionls Coordinarae BQ = t ^ & Q M ~z : erit ^ .• \/(a a -i- l> = y: n Ideoque y = T-7r^ 1 ^ ^ — = / / '^l.iL Y {a a -i- hb^ \{aa-^ bb) y/ {na + bb) = c J erit y — ^ X =:a — , atque prodibit inter / & « fequens xquatio = n^^P/f + n^a^cc — imaavt + iJnaatt, Fiat / 1 = G Q = u , exiftenre B G = nn a c c m n a , & erit ra^»\^z^ = ( m'b^ + ) « 4- 71. Erit ergo hxc Coni fedlio Hyperbola Centrum habers Y y 3 in 3^8 DE SECTIONIBUS CrLlNDKI Append, in pundo G , ciijiis femiaxis tranfverfus crit G a == ab o r • • • nin ahc . ^ totje vero hujus Hyperbole^ , quee Axem in Centro G decullabunt, cum Axe Ga facient angulum , cujus tangcns eft — ^^"Y 2 Qi'o ergo fedio fiat Hyperbola qullatera, oportet elle w';2*44-h = + feu ^ D IT ■n\/(nvn — 0 xtt r w>n——i — = O BE = ^ — s. Nifi ergo fit a wvO — ' — WW major nihiio , Hyperbola ajquilatera hoc modo oriri ne- Tab. quit. In Cono ret^lo , quidcm ubi eft m=n, anguli , quern XXXV. Afymtotce cum Axe fedionis conftituunt , tangens erit = m, Fig-^H- & angulus = angulo aOc. ^ 72. Sit nunc fedio obliqua , ita tamen ut ejus interfedio Fig 13'^. ^""^ piano AEBF fit normalis ad rcdam AB. Ponatur OB—f^ & angulus inclinationis plani ad planum Bafis, feu angulus O BC ==0 3 ita ut hoc planum fecans Axem Coni O C in pundo C trajiciat ; crit BC= ; & O C = Ex fedlionis qusefit^ pundo quovis Mad BT duca- tur pcrpendicularis MT; turn vero ad planum Bafis perpen- diculum MQj & ex Q ^d OB normalis QP : ita ut , pofitis OP=Ar, tQ~y, & Q\^ = z, habeatur = m^y^ -{ »*a:*. Ponantur pro fcdione Coordinar.T BT^t, TM^Uy erit, ob angulum QT M ~

ci>f,Oi atque pro fedione crit CONIETGLOBT. 3S9 m''n^u^.fin.(^^=m^t^^-'g\cof.(^'' — in^gu.cof.(p^-^n^H\cof* = o; manifeftum eft earn fore EUipfin, fi htco/:^ "-'^^' + "4 Nili cr- go fit » major quam nulla hujufmodi I'cdio cfic poterit Circulus. 75- 11 11 lit 5(?o D E SECTIOKinUS C T L I N D F^I Append. 75* Si fiierit m'^ .fm.(p^ major quarn cop^'^ , fcii tang.^ major quam — ; ita ut re6la B C cum latere Coni oppofito O a furfum divergat , fedlio erit Hyperbola , cujus fcmilatus tranf- verfum erit = —J^^hL^^^,, & fcmilatus conjuga- f.fm.(^^ & anguli , fub quo Afymtotse Axem in Centro G dccuffant, tangens erit = ^ sf (m^ .fin.*= = ( mm-{- I )k n.fin. 4)* — nn — mm, feu fin.

c BR=f.cofJ, Tum , duda in piano fe- cante redta RC^ erit, ob angulum ORC =

pofitio Dia- metri CLOBIETCONL 361 metri ejus conjugata.'. Ponatur femidiameter O4 =^ /4, , Cap. Oe =v , erit — & m n atqiic nni' run cof.& tang. Buh = jr-. , cujus anguli proptera erit C — w>f . cof. 6 ^inUS ^^rn\jmr+n\cqfF) & Cofinus tn m. Jin. Jam eft angulus O h R = 6 -\- BO I; : ergo f,„. OhR = '"•>^'+"\f^^ , & f (-\ Lo ( m rn nn \ fin. $ cof.& COJ. Ut^R— ^ ^^j Q* y Ac eft ^ ^ m m. fin. 6* + nn.cof. ^* 78. Cum igitur fit OR—f.fm.Q, erit OA — 0 il _ /• f'^'- & \/ ( ^n^fin. 6' + n^. cof. 6' ) ^'^ fitn.Obl^ m\fm.$' + n\cof.$'- & p. (rnnt nn )f.fin. cofi Q m\fm.9' +n'.cof.r ' Hinc, ex Triangulo Rl^C R rc6tanguIo, erit anguli CIR tangens _J»^^^f + ^^^^ angulus- C^i? ° ( m u ).fin.9-toj. 9.coJ.0 ° erit cognitus. Jam , ex pundo fe^tionis quovis M ad redam iR T ducatur M T parallela ipfi C^, atque ex A/ ad pa- lL\x\tnIntrodH^.mAnal.irifin.Tom.lL Zz rallela 3^2 DE SECTIONIBUS C T L I H D R^I rallela Mi ipfi RT : vocentnrque l^T^ MS = n i, S =z TM =tii q\ix, tanqiiam Coordinate obliquangulae fedtio- nis qaxntx fpe(ftentur , exidente anguli b S M tangente ==: ''"f + "'/°^-f Patet ergo has Coordinatas fieri ortliogonales in Cono re^o , propterca quia ^tm~=^n. 7P. Ex punclo feClIonis A/" ad planum ^E^F demittatur perpendicuhm MQj jundlaque TQ^ erit parallela Diamctro abitwva. cx Qducacur ordinata QF altcri Diametro ef paral- lela. Arqiie, vocatis Of — & QM==z. j enc, ex natura Coni Namque , fi per pundum M concipiatur Coni fciflio Ba(i parallela, erunt ejus femidiametri redlis ah ^ ef parallclae f^z 8c vz. Ac , cum inventa (int Trianguli rcdanguli COb latera O C & Ob, erit Hypothenufa & ob Triangula TMQ^, bCO fimilia , erit TM(h): TQ^(Ob~x) : JQ^ M ( z) = b C: 0 b : 0 C ,rgOAr = 0^— z= & yr=,; ideoqUC i^%\OC\u'==/^\Cb\t' +v\Ob' (Cb —uy 8o. ^quatio hxc evoluta dabit banc = Cb\ti+y\Ob'-~f^\Os')uu~- iy\Ob\Cb.u + ,\Ob\Cb\ n qua fi ponatur u — p^*^^ — ^ — / : feu , fumta ^6^ = ob\cb 0^* Oc' I ( ?«'.yw. $^ + «. co,C 6*; tang. ' cata CONIETCLOBI. 3^3 cata GS== s ; erit G Centrum fcdicnis conica? cujns a-CAf.III. quatio inter Coordinatas / & / erit cujus femidiameter tranrverfus erit ~ ^TTizr^T^-* > & fe- midiameter coniiieatus = ^ ^ ^ , & femilatus \/ ( im, .Uc ) rc(5lum = ^' ^ ' "Ccterum apparet fi fit minor Quam t ^ L , — i — TT-^x > Tcu tang, (p minor quam — ^— , Curvam fore Ellipfin : fi fit tan^- Parabolam i & fi tang. major quam , Hyperbolam. 81. Tertium Corpus, cujus fctftloncs piano fadas hie in- veftigare conftituimus , eft Globus, cujus quidem omnes fc- diones planas Circulos efTc ex Geomctiia elementari conftat. Interim tamcn quo methodus clarius perfpiciatur , quemadmo- dum cx data a?quatione pro Solido quocunque ejus fcdiones quaevis erui dcbeant , idem negoiium hie analytice abfolvanfi quod vulgo fynthctice tradi folet. Sit igitur C Centrum ^^^^^^ Globi , per quod planum tabula; tranfirc concipiatur , ita ^'^^ Fig. 1^2 fedio hoc piano fada fit Circulus maximus , cujus radius CA=CB\ ponatur qui fimul erit radius Globi. Sit porro reda DT intcrfedio plani fecantis cum ifto piano ta- bulae, ad quam ex C ducatur normalis CD^ quse fit =/, angulus autem inclinationis fit = (p, 82. Sit M pundum fedionis qu^fita: quodcunque ; unde ad planum tabulce demittarur perpendiculum AJQ hincquc ad redam CD pro Axe afliimtam perpenditulai is QP. Qyod fi jam vocentur Coordinata; CP = Ar, FQ — y & QM^z ; erit , ex natura Globi , xx 4- yy ^ zz = aa. Ducatur ex M pariter ad redam T normalis A/T; & junda Ql\ ob ambas QT & MT ad DT normales , mctietur angulus MTQ Z z 2 incii- 3^4 ^ ^ SECTIONIBUS C T L I M D K^l Append, inclinationem plan! fccantis ad planum Bafis , qu^ eft = ^. ■ Qiiarc Ci DT 8c MT tanquam Coordinarae fedionls qusefita: fpe^lentur, vocenturque DT~t , TM = u, fiet MQj=:i u.fin.

^). Qiiare, fi ex D Applicatc^ TM parallela ducatur Dc, in eamque ex Centro C perpcndiculum demittatur Cc, ob CD =/ & an- gulum CDc = cp J erit Dc~fcof.(p 8c Cc~ f.fin.(p. Hinc, cum Coordinatac / & / ad Centrum rcferantur, erit pundlum c Centrum fedionis, & V(Ci)* — Cc'^ ) radius iftius Cir- culi , uti ex Elementis eft manifeftum. Simili autem modo omnium aliorum Solidorum, dummodo eorum natura fit aequa- tione inter tres variabiles expreflkj fediones qua?cunque planis h^x inveftigari poterunt. Tab *amen tora operatio melius perfpiciatur , propo- xxxvii. natur Solidum quodcunque , cujus natura fit exprcfla a?qua- F/^. 139. tione inter ternas Coordinatas A? ~ x , PQ—y & QM=Zr quarum illae pofit^i? fint in piano tabula: h.TC vero z fit ad planum normalis. Secetur jam hoc Solidum piano quocun- que, cuju5 cum piano tabulae interfeiflio fit re(fia DT^ 8c in- clinationis angulus = c^, Ponatur reda AD ^=f^ angulus ADE — $; eritque, demififo e\ A in DE perpendiculo AE, AE—f.fmJ & DE =f.cof.L Tum , ex fedionis qua;fitcB pundo M DT ducatur perpendicularis MTy jundaque Q^r, jequabitur angulus Af T inclinationi dat^e 0. Quare, GLOBIETCONI. (i D T 8c T Af pro Coordinatis fedionis quxC\tx accipiantur, Cap. & voccntiir DT = t, TM — u, erit Q Afr== u.Jin. (p y & 85. Ex T ad Axem AD demittatur perpendiculiim TV y atqiie , ob anguluin TDV = ^, crit T V ~ t.fmj & D V ~ t, cof. $. Quh porro anguliis TQ? eft = ^ , eric FV=^H.fin Q.cof.((> ScPQ — TV=:=u.cofJ.ccf. CAPUT IV. De immutatione Coordmatarum, Uemadmodum jequationcs pro Lineis curvis in co- Vwf dem piano fitis in innumerabilcs formas diverfas transformari pofTunt, immuiandis cum Abfci/rarum initio, turn Axis pofitione , turn utroque : ita in prarfcnti ncgotio multo adhuc major varietas locum haber, Primum enim in eodcm piano , in quo bina? Coordinata? funt lita; , ha; infinitis modis variari poflunt» Dcinde vero hoc ipfum planum , quod duas Z z 3 contl* ^66 DEIMMUTATIONE Append, contlnet Coordinates mutari , ficque prior varietas in infinitum augeri poterit. Data fcilicec a?quatione inter tres Coordinatas inter fe norm iles , pcrpetuo invcniri poteft alia a-quatio inter tres quafcunque alias Coordinatas paritcr inter fenoi males, quarum politio rcfpedu prioriim infinities magis variari poteft, quam fi duje tantum efTcnt Coordinatse , uri ufu venit in quationibus Linearum curvarum. 87. Ponamus primum folum AbfcifSirum x initium in Axe mutari , ita ut bins reliqua: Coordinata? y 8c z, maneant ea?- dem ; arque nova Abfcifla quantitate conftante ab x difcre- pabit. Sit igitur nova Abfcilfa == / , erit x = ^ + 4 quo valore in ajquatione pro Supcrficie fubftituro prodibit asquatio inter tres Coordinatas / , jf & « qiicc , etfi a priori diverfa , tamen pro eadem erit Superficie. Simili rpodo reliqua^ Coor- dinata? y Sc z quantitatibiis conftantibus augeri minuive pote- runt: atque, fi ponatur at = / + 4 ; y =u + l> Sc ^ — v + Ci orietur -squatio inter tres variabile*; t^UyScv pro eadem Su- perficie : atque adeo hx nova: Coordinara? prioribus erunt parallel^r. Interim hoc modo jrquatio pro Superficie, etfi eft magis generalis, tamen non multum variatur. Tab. gg. Quoniam tres Coordinate orthogonales , quarum ar- Ft> Vo naruram Supcrficiei exprimit , ad tria plana inter fe nor- ' in eo autem Lincam quamcunque aliam CT", prater y^F, pro Axe af- fumi. Cum igitur priores Coordinatie pro Axe A P elTcnt JPz^x, P = yj = z, , pro novo Axe CQ^mancbit Coordinata QJ\^=:z eadem, at Wmx reliquse evadent CT = ^ ' ^Qj=^ ^ » dudla QT ad novum Axem CT normali. Ad a'quationem igitur inter has novas Coordinatas t ^ u 8l z inveniendam , ducatur CR parallela priori Axi AP^ turn ex C ad eum perpcndicularis ducatur C-S, ac yoctiuv AB =^a, BC~bi & angulus RCT=(. Denique ducatur TR normalis ad CTv & ex T in QP produdam perpcndiculum Sp. His COOI^DINATAIiUM. ^(^y 29' His fadisi in Trinngulo TCR erit T = Cap. IV. CR =t. cof.(: in Triangulo auternQT^', cujiis angulus ad Q pariter crit fiet TS = u.Jin.^^ & QS =z u. cof. ^ , Ex his jam obtinebitur A P CR 4- 7 «$* — AB =: t.cof.^ + u.fm.^—4i QP = QS — TR — J3C = y — u.cof.^ — C — ^. Qiiod li ergo ifti valorcs loco X ^ y in a^qiiatione pro Supcificic propolita fubftitiiantiir , rcfuitabit arquarlo inter ternas novas Coordinatas t , » z , qua cjufdcm Superficiei natura cxprimetur. Hafc igitur nova arqiiatio multo latins patcntem Tpccicm pra.' fe feret , cum in earn ingredianrur tres novx conlbntcs aibirraria? , ^ & nn- gulus quo? in priori a.'qiiarionc non incranr. Harcquc erlt xquatio generalis : quando quidcm idem planum, in quo bina: Coordinarse x y verfantur, rctincatur. 5>o. Varietur nunc quoque planum , in quo bincC priorcs Tab. Coordinate x Sc y crant alTumta; : nc primo quidcm ita ut xxxvii. interfedio novi plani cum priori y^PQ^incidat in ipfam redam ^'i- H^* y4 F, qua; ctiam pro novis Coordinatis tanquam Axis fpcdc- tur. Sit igitur APT hoc novum planum , cujus ad prius APQ inclinatio erit angulus QPT, qui ponatur rj. Ex M in PT ducatur normalis MT^ c\wx fimul in novum planum erit perpendicularis & viccm rcrti.t Coord.'natx tencbit. Po- nantur ergo tres novx Coordinat.T AF~x^ & TM=v'. &, duda TR ad PQj & Ti'ad QM normali, erit TR = u.Ji». P R = u. cofrj; TS= v.fm. ^ & MS=^ V. cof. y\. Hinc erit ? Qj= y = ti- cof.n — v. fin. n & QM^^ z—- v.cof.y\ + u.fin.Yj, qui valorcs, in ^quatione propofita pro y 8c z fubftituti , dabunt a'quationem inter tres novas Coordinatas x, u 8c v , qua cjufdcm Superficiei natura ex- primetur. Cadat nunc interfcdio novi plani fecantis cum piano Tab. APQ^'m Lincam quamcunque CT, (itquc *j inclinatio ilto- xxxvii. rum planorum ; ac fumatur reda ha:c CT pro Axe in hoc ^4^- piano. Qu^rratur primum t-equatio inter Coordinntas in piano AP Q^^ QJ^ Coordinatse & -z/, quas mcdo invcnimus ; ita ut y^f* repra^fenret interfedionem memorati plani cum piano in quo principales Coordinata' .v & ^ pofitdj concipiuntur. Sitque retfla CT novus Axis ad quem novae generalifllmae Coordinatse , quas qUcTrimus, referantur , qux vo- centur , CT —p ^ TQ = ^ , & Q A/= r- Praetcrca , funt AB Be BC Line^ conftantes, anguius autem CTR ponatur = His pofitis erit ex §. 8p. p.cof,^+ ^.finJ — AB & « = — p.fin.^Sr q.cofJ-^-BC atque V = r. Qui valorcs fi fubftituantur in expreflTionlbus §. pra'cedentis rcperietur COOI{,DINATAI{_U^f. 3^9 x= p{cof.Z. cof.^ — fin. (. cof,y^.fm. Qj^^Qcof. (J», Q + Cap. fm. f. cof. coj: $ ) — A//;. , +/ & y ==z p {fm. ^cofJ + cof. ^. cof.y^ .fin. — ^.(fin. ^. fit?. & — cof. J. cof. cof. $) — r.cof. ^.fi». n +q atque — p.fin.y^.fm.d -\- q.fin.t\.cof^ cofi\-{-h, ubi f->g^^ ^I'nt Lincc^ conflantcs ex compofitione carum, quae in caiculum lunt introduCtx , ortx. 5>3. Patct ergo a^quationcm gcneraliflimam pro quavis Su- perficie fex conftantes arbitrarias comple6ti , qu.r urcunque de- termincntur , sequatio perpetuo ejufdem Superficiei naturam ex- primet. Quantiimvis autem fimplex & fuccirKita fuerit a:qua- tio pro Superficie inter Coordinatas x , y , 2; , fi ex ea confle- tur c-equatio generaliffima inter /> > ^ , & r , ea ob ingentcm conftancium arbitrariarum numerum neceflatio fiet maxime in- tricata : pr^efcrtim , fi altiores dimenfioncs ipfarum x^y, & z. aftucrint. Vix igitur dari porerit cafus , in quo conveniret ad sequationem gcncralififimam aflurgcrc. Qiianquam cnim ca iitilitas inde percipi polTet, ut idoneo modo conftantibus illis definiendis aequatio limpliLiCdma rcddcreturj tamen, ob calculi prolixitatem , hie labor plcrumque ficrct moleftifiTimus. Interim tamen in fequentibus ilta mcthodus eequationes gencraliilimas formandi ufu non carebit , quoniam inde egregise proprietates eiicientur ac dcmonftrabuntur. 5>4. Qiiamquam autem a?quatio generaliffima plerumquc (It maxime complicata j tamen , fi ad dimcnfiones , quas Coor- dinate jundlim fumtae conftituunt , fpedcmus , carum numcrus perpetuo ;»qualis eft numero dimenfionum , quas prima' Coor- dinate AT,^ & confeccrunt. Sic, cum equatio pro Sphara XX -^-yy + zz -=iaa (it duarum dimenlionum, a:qnatio fiuoqiic gcneralillima non plures quoque quam duas contincbir diir.cn- liones Coordinatarum p., q, ^ r. Hinc numerus dimcnHo- num , quas Coordinata? in equatione cujufpiam Supcrfitiei Euleri Imrodu^, in AnaL infin. lorn, Ih A a a confti- 57« DEIM MUTATIONS conftitiiunt, nobis fuppcditat eflentialem charaderem naturae iftius Superficiei ; proprerea quod , utcunque pofitio Coordina- tarum varietur , perpctuo tamen idem dimenfionum numerus emprgit. Similis fcilicet hie ratio circa Superficies obfervatur, quam fupra in Lineis curvis deprehendimus; unde cas in cer^- tos ordines divifimus. Eodem ergo modo conveniet Super- ficies fecundum dlmenfioncs Coordinatarum in ordines difpo- nere : eritquc nobis Superficies ordinis primi , cujus aequatio unicam tanrum dimcnfionem compleditur : ad ordinem fecun- dum Superficicm refcrcmus , in cujus sequatione Coordinatae ad du:is dimenHones afTurgunt ; arque ita porro ex dimenfio- num numero fequenres ordines conftituentur. i?^. Si jam cum his conferantur ea , quae fupra de inven- tions fedionum planarum cujuf^ue Superficiei tradita funt, or- dinem fedtionum perpetuo cum ordine ad quern Superficies pcrcinet , congruere dcprehendemus. Sit enim scquatio pro Superficie quacunquc propofita inter Coordinatas x , y, Sc z, ad ordinem » pertinens, fedlionis autem ejus cujufvis Coordi- natse normales fint t 8c u. Atque fupra, §-85, vidimus x- quationem inter t Sc u inveniri , fi in acquatione pro Superfi- cie fequentes valores fubftituantur X = /+ t.ffifJ — u.^». 6. cof. (p & y = t.fm. Q 4- u. cof. 6. cof, 0 atque z. = u. fin. (p. Manifeftum igitur eft sequatlonem pro fedione plures dimen- fiones jflequi non pofTe , quam habebat xquatlo inter x , ^ , 6c z; fed perpetuo totidcm prodituras efle dimenfiones. 96. Superficies ergo primi ordinis alias fedtiones a pia- no fadas habere nequic prieter Lineas primi ordinis, feu redas. Deinde , ex fedione Superficiei fecundi ordinis alise Linex non oriuntur nifi fecundi ordinis , feu Sediones conicar ; eft cnim COOB^DlHATAn^UM. 371 cnim Superficies conica quoque fecundi ordinls , cum ejus Cap. .tquatio lit zz = ecxx $yy, Slmili modo , ex Superficic tertii ordinis per fe^loncs planas prodibunt L'lnex tertii ordinis , atque ita porro. Fieri tamcn quandoque potefl: , ut a*quatio pro fcdione qunpiam diviforcs admitrat; quo cafu fcctio erit compofita ex duabus pluribufve Lineis infcriorum ordinum. Sic , fcCtio Coni per Vcrticcm facta conflabit ex duabus Lineis redis , qii^ tamen conjun- dtim Lineam fecundi ordinis mentiuntur, uti fupra annotavimus. 9 J. Conftituiis igitur Superficicrum ordlnibus, inveftigemus pFtB reliquis eas Superficies , qu*e ad ordinem primum perti- nent, ^quatio ergo earum naturam exprimcns erit «x -f* y ^ = a, cujus cum oinnes fcdtiones piano fadae fint Linea? recfta? , perfpicuuin eft has Superficies non pbnas effe non poffe : fi enim haberent convexicatein vel concavitatem , necelTario daretur fedtio curvilinea. Quanquam cn'im in reli- quis ordinibus dantur ejufmodi Superficies , quarum certa: quae- dam fecliones funt Linea? reCtx , ( uti in Cylindro , Cono , aliifque, ufu venire vidimus, ) tamcn in iis fediones curvilineae non excluduntur. Similis fcilicet hie occurrit ratio , qualem in Lineis obfcrvavimus ; quemadmodum enim Linca, qux a Linea reda in pluribus uno pundis nullo modo fecari potefl: , efl ne- ceffario reda; ita Superficies quic a piano feda Temper dat Li- neam rectam , nccefTario ipfa plana cfle colligitur. 5?S. Ex ^quationc autem gcneraliffima ifla indoles clariffimc potefl demonflrari. Formetur enim ex jequationc ctx -\-$y-{- yz = a sequatio generalifllma inter Coordinatas />> ^> & ^» fecundum §. pi. Et , quoniam fex nova? conflantes arbitrariar .inducuntur, nil obflat, quo minus ea: ita determinentur , ut binarum Coordinatarum , & ^ cocfiicientcs evanefcani , atque hujufmodi arquatio r = f remaneat , ejufdem Superficiei na- ram exprimens. Fia?c autem arquario r — f oftendci Superfi- ciem propoiitam ciTe piano, in quo binas Coordlnatie /> q Aaa 2 cxiflunt. 372 DE IMMUT-ATIONE COOB^DIMATAF^UM. Append, cxiftunt , parallelam j ideoque ipfam planam : Effici quoque ! potcft , ut fiat r = o ; ficque evidcns erit , ipfum planum , in quo /> & ^ afTumuntur, efle Superficiem qu^efitam. Tab .^5- 'to'f^^ conftec Superficiem ajquatione ctx-{-j3y + xxxviii. = cxprcHam elTe v^lan'^m 5 opus eft ut ejus pofitionem Fig. 143. rcfpcdii plani , in quo Coordinat^e x &(. y aflfumuntur , defi- niimus. Sit igicur M pundum quodcunque hujus Supcrficiei j atqi'e tres Coordinata? A P ~ x ^ = J ■> & QM=z. Ponatur primum = 0, atque orietur a?quatio ajf + /3y=4j exprimet intcrfedionem Superficiei quxfitse cum piano jiPQ^, quam patct eflfe Lineam rc(ftam BCR , cujus pofitio refpci^tu Axis AP talis erit, ut fit rc(5la AB ad Axem AP in piano P normal is = ~ , & yiC=-^: unde an- guli ACB tangens erit = ~: ideoque finus == -^^^-tit* & cofinus = ^/(v + g^)- '^""^ ' producatur QP ufque ad occurfijm revise B C In R: atque, ob CP = x — JL, erit CR = li^Isl+L^i _ -^^Ul+lli, & Pii = « a 100. Demittatur ex Q ad BC normalis QS : jundaque MS , patebit angulum Afi'Q^metiri inclinationem Superficiei propofit« ad planum APQ^ Cum igitur fit PR=^~^ ^ erit QR=: ^^ + ^y — ^ ^-J^'' ^' ^r)gu\um RQS=^ ACB, erit Q/==^^^=^|-^ : unde fit anguli QSM tan- gens = "^"^ ^ ; & proptcrea cofinus = ^^^x^^^^^x^. Superficies ergo qu^efita ad planum , in quo verfantur x 6i y , inclinatur angulo , cujus tangens eft = — ^ : pari DE SUPERFICTEBUS SECUNDI OF^DINIS. 373 pari vero modo eadcm Superficies ad planum Coordinatarum Cap. V, X (k z inclinabitur angulo cujus tangens eft = 1-^^[fLlLz_) ^ atque ad planum Coordinatarum y 8c z. angulo cujus tangens eft .^-v-r + CAPUT V. De Superfckhm ficundi ordinis. 10 1. ^^Onftirutis ergo Superficierum ordinibus fecundum V-^ numerum dimcnfionum , quas fumms trium Coor- dinatarum x^y.z potcftatcs in ^quationc jundim fumtie adim- plcnt J fi proponatur pro Superficie a^quario algebrai'ca , fta- tim a/Tignari porcft ordo , ad quern ilia Superficies rcferri de- bet. Cum igirur omnis Superficies primi ordinis oOenfa fit efife plana , in iioc Capite Superficies fecundi ordinis examini fubjiciam. In iis autcm major ftatim deprehenditur diverfitas, quam in Lineis fecundi gradus , quod quidcm cuique atten- denti facile patebit. Operam igitur dabo ut hac-c diverf^ ge- nera diftinde exponam. In ordinibus vero altioribus tanroperc multitudo generum incrcfcit ^ ut ab iis cvolvendis prorfus ab- ftinere dcbcamus. 102. Qiioniam natura Superficierum fecundi ordinis expri- mitur a»quatione , in qua variabiles x, ^ & a ad duas dimen- fiones affurgunt, Cylindrus & Conus , tarn redus quam fca- Ienus,& Globus, quorum proprietates jam decripfimus, in hoc fecundo ordinc continentur. Omnes vero Superficies ad hunc ordinem pertinentes comprehenduntur in hac jequatione ge- neral! «txz + '^y% -f- y*^ + o!!v>' + f ^ + cx + Qy + iX = 0, ex qua porro omnes termini , qui non funt infiniti, vcl infi- nities minores faltem quam azz^ evanefcunt. 105. Statuamus omnes terminos , in quibus variabiles duas tenenc SECUNDIOI^DINia. 37^ tenent dimcnfiones adeffe; qua^cunquc cnim fiicrit Superficies, Cap. V. in ejus a-quatione generaliflima Temper omncs inerunt termini fummarum dimenfionum , neque idcirco hypothefis , qua om- nes terminos duarum dimenfionum adefie ponimus, univetfa- litati folutionis ullam vim infert. Qiiando autcm termini 6c x z adfiinr , prae lis termini &y Sc tx evanefcunt i relinque- turque hdsc arquatio etzz + z + yxz + <^yy+ exy+ ^xx=o, ex qua elicitur Hac igitur jequatione natura portionis in infinitum extenCr exprimitur. 106. Si quam igitur Superficies habcat portloncm in infi- nitum cxtenfam , ea congruct cum portionc infinita Superficiei, qu*E exprimitur hac xquatione etzz + Qyz + yxz-i- J'yy {xy 4-,^xx==o, ita ut hxc Superficies fit quafi Afymtota ilHus Superficiei ff- quatione generali cxprefla'. Qjia vero in hac xqnatione trcs variabiles ubique duas habent dimenfioncs , erit ca pro Su- perficie conica , Verticem in initio Coordinatarum , ubi om- nes fimul evanefcunt , habenre : Temper ergo exhiberi potcft Superficies conica , qua? erit Afymtota Superfici^^i propofit.-e , fi quidcm in infinitum extcndirur ; feu cujus porrio infinita cum Sjperficie propolita vel pcnitus congruit, vcl intcrvallo tan- turn finite ab co eft remota. Uri ergo rainos Curvarum in infinitum abeunres per Lineas redas Afymtoras difiinximus , ita Superficicrum partes in infinitum extcnfas per Superficies conicas Afymtoras difiingucre liccbit. T07. Qjiories ergo Superficies Afymtota conica erit realis, tocics Superficies ipl'a in infinitum exicnditur , atquc ita qui- dcm 37^ DESUPEKFICIEBUS Append. iitruifqiie partes infinite congriiant j ficque natnra Siipcrficiei Afymtotar natura iplius Superficies propofitae coUigi poterit. Qiiod fi autem Superficies Afymtota fiat imaginaria , ipk Superficies nullam habebit partem in infinitum extenfam, fed tota fpatio finito includetur. Ad Superficies ergo fecundi ordinis , quge in fpatio finito contineantur , indagandas , tan- tum opus eft, ut vidcamus quibus in cafibus aequatio pro Su- perficie Afymtota fiat imaginaria ; quod fit , fi tota Superfi- cies hsec in pundtum unicum evanefcit. Namque fi ullam ex- tenfioncm haberet, vel pundlum extra Verticem fitum, necef- farlo in infinitum expandi deberet , propterea quod fupra o- ftendimus, totam redtam quae per verticem & unum Superficiei pundum ducitur , in ipfa Superficie eifc pofitum. 1 08. Quando ergo Superficies conica Afymtota, hac ae- quatione exprelTa etzz + Cyz +yxz+ J'yy + exy + ^xx ^=0, in unicum pun(5lum abit, omnes ejus fediones per Verticem fad*e pariter in idem pun(flum evanefcere debent. Primum ergo J fado « = o , ^quatio J^yy + fx^4-fxx — o, debet elfe impoflibiiis , nifi fit at == o & ^ = o , quod evenit fi fuerit 4c^f major quam et. Deinde idem evcnire debet pofito vel X = o vel y = o : erit ergo 4 « major quam C S , & 4 « ^ major quam yy. Nifi ergo in aequatione pro Superficie fe- cundi ordinis e^zz + ^yz + yxz -hJ^yy + exy + (xx +tiZ + &y + iX + k=^0, fuerit 4 ^et^ major quam Gbj 45/*^ major quam es & «e* + «^y* + C^* minor quam Gyf + 4«t/^. Hincque genus primum Superficierum fecundi ordinjs dcfinr- mus , ad quod c^e fpecles omnes pertinent , quo: non in infi^ nituni excurrunt , fed in fpatio finiro includuntur. Ad hoc ergo genus pertinet Globus, cujus a;quatio eft ^ + j>>' + ^"^ = 1 cum enim hIcfitie = T, <^ = i, /3-^o,y— o, ^ = o , quatuor inventis conditionibus omnibus fatisfit. Ge- neralius vero hie pertinebit a?quatio ifta ctzz+ J'yyi-^xx = a a qux fi c/^, fuerint quantitates affirmativa?. Temper eft pro Superficie claufa , nifi unus duove coefficientes evancfcanr. III. Perfpcdis his quatuor conditionibus, quibus Superficies Euleri Introdfi^. in AnaL infn, Tom. IL b b b in 578 DESUPEIiFIClEBUS in fpatlum finltum redigitur ; fi proponatur aquatic fccundi ordinis quxcunque determinara , ftatim dijudicari poterit utrum Superficies ea xquatione expreffa habeat partes in infinitum cx- tcnfas , an nuUas. Qiiod fi enim unica illarum quatuor con- ditionum dtfit , Superficies certo in infinitum extenditur. Hoc autcm cafu nonnullae fubdivifiones funt faciendae , quibus fin- gularis varictas partibus in infinitum extenfis inducitur. Pri- ma fubdivifio ergo conftituatur , fi fuerit at* + 4- f major quam €yf + 4 ac'^^ quo cafu Superficies in infinitum extendetur, atque Supcrfi- ciem conicam pro Afymtota habebit, uri jam ante oftendi- mus. Hicque cafus e Diametro eft oppofitus prxcedenti, quo tota Superficies in fpatio finito continetur. It 2. PfiPtcrea autem dantur cafus quidam intermedii , qui- bus , ctfi Superficies in infinitum abit , fimili tamen modo in- ter duos pra?cedentes locum tenet quo Parabola inter Ellipfin & Hyperbolam continetur. Cafus ifte oritur fi fuerit eritque propterea = — — + jv V' ( eg — 4«J') +x)/(yy — 4cc^ ). Habebit ergQ sequatio Afymtotica ttZA + Cyz + yxz + ^yy + sxy + fxx = o , duos Fadlores fimplices , qui erunt vel reales , vel imaginarli, vel inter fe sequales. Triplex ifta diverfitas ergo tria genera Superficierum in infinitum extenfarum prxbet , ficque ornnino quinque genera Superficierum fecundi ordinis fumus adepti > quaj nunc diligcntius profequemur. 113. Qiiia, mutando pofitionem ternorum Axium, quibus Coordinate funt parallela? , a?quatio gcneralis ad formam fim- pliciorem SECUNDIOKDINIS, 379 plldorem rediici poteft, ifta reduflione ita utamur , ut sb-Cap.V. quationcm gcneralem pro Siiperficiebus fecundi ordlnis ad for- mam fimplicilTimam redignmiis , qua? t.imen omnes fpccies x- que ac generalis in fe compledatur. Cum igitur sequatio ge- ncralis pro Superficiebiis fecundi ordinis (it €tzz + Qyz + yxz + Jyy £xy ^xx + + &y + tx + jc = 0 , quxramus arquationcm inter alias ternas Coordlnntas /> , ^ Sc r , qua: quidcm fe mutuo in eodem pundo , quo ternx piio- res fe decuffenr. Ad hoc ex §. pi. ftatuatur X = cof.k. cof. m — fin. k.fin. m. cof, ff) + ^( cof. k.fin. m -f- fin. k. cof. m. cof.n') — r.fiin. k.fin. n & J = — pifi^- k- cof.m + cof. k.fin. m. cof.n ) — f C^^^- kfin,m^^ cof k. cof m. cof n ) — r. cof k.fin. n atque Z> = — P'f^' f^-fi^- » + f • fof m.fin. n-\- r, cofn^ unde refultet ifta ccquado 114. Jam angiili illi arbitrarii k, & » ita definiri pote- runt, ut trcs coeificientes D , E Si F evanefcanr. Quan- quam enim calculus nimis fit prollxus , quam ut angulorum il- lorum determinaiio adlu oftcndi pofTit ; tamen li quis forte dubirct, an Temper ifta climinatio ad valores rcales angulorum iliorum perducat, is certe concedere debebit , duos faltcm coeflicientes D Sc E nihilo jcquales rcddi poffe. Hoc autcm fi fuerit effeiflum , pofitio tertii Axis , cui Ordinatee r fiint pa- ralleliE in piano ad Ordinaras p normali , facile ita mutari po- tefl: , ut etiam coefficiens F cvanefcat. Sratuatur enim f = tfin.i-{-n cofi & r = t.cof.i — u.fin.i., ita ut , loco termini qr ^ novus terminus tu ingrcdiatur, cujus coefficiens ope an- B b b 2 guli 380 rt B SUPER^FICIEBUS Append guli / nihilo squalls fieri poterit. Hoc igitur modo ^quatlo generalis pro Superficiebus fecundi ordinis ad banc formatn perducetur A/^ + B// + Or -h G/ + H^4-I^ + K = o. 1 15. N mc prxterea Coordinatae / , f , r datis quantitatlbus ita augeri diminuive porerunt , ut coelficicntes G, if & / evanefcant i quod fiet mutato tantum pundo illo , unde om» nes Coordinatae initium habent. Arque hoc modo omnes Superficies fecundi ordinis in hac cequatione continebuntur App + B^^ + Crr + K = o , ex qua intelligitur unumquodque trium planorum principaliuni per initium Coordinatarum du6lorum Superficiem in duas par- tes fimiles & cequales bifecare. Omnis ergo Superficies fecundi ordinis non folum unum habet planum diametrale , fed adeo t^ia, qu^ fe mutuo in eodem pun6lo normaliter interfecentj quod pundum proptcrea Centrum Supcrficiei conftituet, etiamfi in nonnuUis cafibus hoc Centrum in infinitum difter. Simili fcilicet modo, quo omnes Seitiones conica? Centro dicuntiir pr^Tdita; , eciamfi in Parabola Centrum a Vertice infinite re- moveatur. 116. Perduda ergo .fquatione , qua omnes Superficies fe- cund'ordinis continentur , ad formam fimpliciflimam , primum harum Superficierum genus exhibebit ifta squatio A/'p + + Crr — , fi quidem omnes tres coefficientes A, B, & C valores obti- neant aJfirmativos. Superficies igitur ad hoc primum genus per- - Tab. tinentes non folum tota: in finito fpatio includcntur , fed om- - xxxviii. jjgj quoque Centrum habebunt, in quo tria plana diametralia '^•^43- rnutuo ad angulos rectos dccuflTant. Sit C Centrum hujus %ura?, & C/i, CBy CD Axts illi principales inter fe nor- males , SECUNDIOR^DINIS, jgr males, qulbus Coordinate ^, r funt parallels, erunt triaCAP.V. plana diametralia ABah i AD a ; ^ BDh ^ quibus hoc Cor- pus in binas portiones fimiles .xquales fecabitiir. 1 1 7. Ponatur r = o ; & acquatio hpp •\-^qq = a a cx- primet naturam fedionis principalis AB ab \ qua? idcirco erit EUipfis Centrum habens In C, cujus femiaxes erunt CA-==i Ca = ~i & CB~Cb == Si ponatur ^ = o,x- quatio App -^Crrr= aa ^ erit pro fedlone principali AD a, qux pariter erit Ellipfis Centrum habens in C, cujus femiaxes erunt CA =Ca~~ ^ & CD = Pofito autem /»— o, prodibit pro tertia fedlionc principali BDb jequatio Bqq + Crr == aay qux etiam erit Elliplis Centrum habens in C & femiaxes CB = C^ — ^ , & CD = Cognitis autens his tribus fedionibus principalibus , feu tantum earum fcmia- xibus CA = -^i CB= ~ 6c CD = natura hu- VA V-B vC jus Corporis determinatur & cognofcitur. Hinc primum iftud Superficierum fecundi ordinis genus Elliptoidcs appellari can- veniet , quia tres ejus fediones principalcs funt EllipfeS. 1 1 8- Sub hoc gcnere continentur trcs fpecies pr;e primis no- tatii digna*. Prima eft, (i omnes trcs Axes principalcs CA, CB, & CD inter fe fuerinc a?quales, quo cafu tres fediones principalcs abibunt in Circulos> ipfumque Corpus in Globura^ Gujus squatio , uti fupra vidimus , erit f P + + rr = aa. Secunda fpecies eos compleditur cafus, quibus duo tantum Axes principalcs funt inter fe ^equales. Sit nimirum CD = Cfi, feu C = B, atque fe + Hf-i- Ir +K=o, in qua , augendo feu diminuendo Ordinatas /• & ^ , termini G/» & H^j non vero Ir colli poterit. Relinquetur ergo terminus Ir in aequatione : ejus vero ope tolli poterit termi- nus ultimus K 3 unde ejufmodi a'quationem habebimus A//- + Bff =ar, cujus duo cafus funt perpendendi. Prior fi uterque cocfficiens A & B fuerit affirmativus : pofterior fi alter fit negativus. U- troque autem cafu Centrum Superficlei in Axe CD erit fitum fed ad diflantiam infinitam remotum. 124. Sint primo ambo coefficientcs A & B affirmativi : quo cafu conflituatur genus quartum, sequatione hac conten* turn A// + B = ar. fAB. Prima ergo fcdio principalis oriunda fi ponatur r = o, in xxxix. pundum evanefcet; altera pofito ^ — o ; & tcrtia pofito p~o, t'i'i^^- ijtraque erit Parabola. Ncmpe MAm & N An. Cum igi- tur hujus Supcrficici omnes fediones ad Axem AD normales fint Ellipfcs; fcdiones vero per hunc ipfum Axcm fada? Pa- rabolee , hujus generis Corpora eUiptico-paraholka appcllabimus. Cujus fpecies funt notand^e dun? : altera fi A = B , quo cafu oritur Corpus rotundum , conoides paraLolicum vocatum : altera vero fi ^ = o 3 fitque hpp -\-Bqq = bb , quce dat Cy- Jindros , tarn redos fi A = B , quam fcalcnos fi A & B fuerinc ina:quales. 123:. Quintum SECUMDIOI{_DINIS. 38f 125. Quintum genus continebitur hac ^quatione Cap. V. App — B == ar , cujus fcdio principalis prima, fado r^o, erunt dux Wnex Tab. redx Ee , F/Tcmiituo in pundo A decuffantes. Omnes vcro xxxix. fedliones huic paralleia; crunt Hypetbola: fua centra in Axe '"'i- '47. ylD habentes, & intra Afymtotas redas Ee & Ff conftitura?. Duo igitur plana, c\ux piano ABC in Lincis Ee 8i Ff nor- maliter infiftunt , in infinitum cum Superficie propofita con- gruent, ideoque hisc Superficies pro Afymtoto habcbit duo plana fe mutuo decuflfantia , fedioncs reliqua: principalcs in planis ACD & ABdhGtx erunt Parabolee : unde Superficies ad hoc genus pertinentes vocabimus parabolico-hyperholicas duo plana pro Afymtotis habentes : cujus fpecies , ( fi 4 = o , ut fit App — = hb erit Cylindrus hyperbolicus , cujus om- nes fedtiones ad Axem A D normales erunt Hyperbola: inter fe a:quales : fi infupcr fit b = o , oriuntur duo ilia ipfa plana afymtotica. 12 5. Sextum denique genus Superficierum fecundi ordinis compiedctur hxc xquatio App = aq, qua* prarbet Cylindrum Parabolicum , cujus omnes feifliones Axi AD normales erunt Parabolic fimilcs & a:quales , ita ut lingularum Vertices in redam A D incidant & Axes inter fe fmr paralleli. Ad hacc igitur fex genera omnes Superficies fe- cundi ordinis rcduci poterunt , ita ut nulla exhiberi poiTit , quae non in uno horum generum contincatur. Cctcrum , fi in genere ultimo fiat a~o , ut fit App — hb^ \\xc :equa- tlo prxbcbit duo plana inter fe parallela , quae quafi fpecicm hiijus generis conflituent. Similitudo fcilicet hie, uti in Lineis fecundi ordinis obtinet , ubi vidimus duas redas fe decufihntcs Hyperbola; fpcciem , duas autem Lineas parallclas Parabolic fpccicm conilituere. Euleri ImrodHci. in Ami, infin, Tom. 11 C c c 127. 38(? DESUPEIiFICIEBUS 127. Qiianquam hxc fex genera ex jequatlone fimpli- cilfima , ad quam Superficies reciindi ordinis reducere licet , formavimus ; tamen nunc facile erit , fi xquatio qua*cunque fecundi gradus lit propofita , genus aflignare ad quod Superfi- cies pertincat. Qi\od fi cnim propoHta fuerit haec xquatio 0tzz-i'iyz+ yxz + Jyy + exy + ^xx ),z+ 6y + ix + k 0 , judicium ex fuprcmls terminis , in quibus duae variabilium oc- currunt diinen(iones , petendum erit ; fpcdm feilicet debe- bunt hi termini i^z + Cyz + yxz + Jyy+ txy + ^xx , in quibus fi fuerit major quam yyi ^x<} major quam SS; 4^^ major quam ## & tt£e+ Superficies vel ad fe- cundum vel ad tertium genus pertinebit , eritque corpus hy- pcrbolicum Cono Afymtoto przeditum, eique vel circumfcri- ptum in genere fecundo , vel infcriptum in genere tertio. At , fi fuerit «fe+«/^+ =Syf + 4«^> quo cafu expreffio taz + ^yz+ yxz + J)>y •¥^'^^9 rcfolvi poterit in duos Fa6lores fimplices , five imaglnarios fi- ve reales. Cafu priori Superficies pertinebit ad genus quar- tum , pofleriori vcro ad quintum. Quod fi denique ifJa ex- prefiTio duos habcat Fadlores a?quales, feu fit quadratum , turn orietur genus fexcum. Sicque flatim facile dijudicari poterit , ad quodnam genus qujevis jtquatio propofita pertineati diffi- cilius S E C U N D I 0 B^D I N I S. 387 ciluis tantum erit judicium circa genus fecundum & tcrtlum : qux Ca p. V, ambo idco in unum conflarl poffenr. i2p. Simili modo Superficies tertii & fequentlum ordinum periradari atque in genera dividi poterunr. Spedari fcilicet tan- tum debebunt a'quarionis gencralis termini fiiprdmi, & confc- qucnter , pro Superficicbus rertii ordinis, ii in quibus Coordi- nara? tres obtinent dimenfiones , qui erunt a^' + zz + yy*z + J'x^z + exzz + ^xyz + &c. . Primum igitur difpiciendum eft , utrum hi termini conjundim fumti, feu iequationis membrum fijpremum , refolvi pofiit in Fadores fimplices an non. Si refolutionem in Fadores re- fpuat, habebit Superficies Conum tertii ordinis pro Afym- toto. Quia autem natura hujus Coni exprimitur fupremo membro nihilo JEquali pofito, plures iiujufmodi Coni tertii ordinis dabuntur , ex quorum diverfitate hinc plura Superfi- cierum genera conftitucntur. Qijamvis enim Coni fecundi ordinis omnes ad unum genus referuntur , quia fijnt vcl redi vcl fcaleni ; tamen in tertio ordine multo major varietas lo- cum invenit. 130. Expofitis ergo his generibus , confiderandl funt cafus, quibus fupremum membrum in Fadores fimplices refolvi po- teft 5 five fint reales five imaginarii. Habcat primum unum Fadorem fimplicem , qui erit realis : ex eo Superficies habe- bit Afymtotam planam. Alter Fador nihilo jcqualis pofitus vel dabit arquationem poffibilem vel non : fi ^quatio fuerit impofTibilis , nifi omnes Coordinatse evanefcant , unica erit Afymtota plana : fin autem fit impofTibilis , Superficies duas habebit Afymtotas , alteram planam , alteram Conum fecundi ordinis. Quod fi habeat tres Fadores fimplices, quia unus fempcr eft realis , fi bini reliqui fint vel imaginarii , vel rea- les , duo nova genera briuntur. Denique fi omnes tres Fa- dores fimplices fint reales , prout duo vel omnes fint inter fe a^quales , adhuc duo genera conftitui poterunt. Nulla autem in hoc ordine datur Superficies , quse non in infinitum cx- tendatur. C c c 2 C A- 388 D£ INTEI{^SECTIONE DUARUM CAPUT VI. De interje^ione duarum Superfcierum. Append. 131. Q^Upra jam expofira eft mcrhodus invcftigandi naturani v3 icdionis, qu.r oritur fi Superficies qusecunque a pia- no fecatur. Cum cnim Linca curva , quam fedio format , tota pofira fit in eodcm piano , quo fcdio eft fada , binas Coor- dinatas, quarum relatione natura hujufmodi Linearum curvarum exprimi folcc , in codem piano afTumfimus , ut hoc pado co- gnitio ad receptam rationem reduceretur. At , fi Superficies fecans non fiierit plana , quoniam turn fcdio non in eodem piano jaccbir, ejus natura duabus Coordinatis compreliendi ne- quit : quapropter alio modo erit utendum , ad hujufmodi fe- diones arquationibus includendas , quibus cujufque pundi po- fitio vera indicetur. 132. Pundorum autcm non in eodem piano fitorum loca dcfiniri poffunt , fi tria plana inter fe normalia in fubfidium adhibeantur, atque pro quovis pundo terna? diftantia? af- fignentur, quibus id a quolibet piano diftat. Hinc tres va- riabiles requirentur ad naturam Linca: curvJe non in eodem piano conftitutae exprimendam ; ita ut , fi una pro libitu de- finiatur , ex ca binae reliquae valores dererminatos obtineant. Una igitur ^quatio inter tres illas Coordinatas non fuflicit ad hoc pr^ftandum ; quippe , qua? indolem univerfae Superficiei cujufdam indicaret ; quocirca duabus opus erit zequationibus , quarum ope , fi uni variabili datus valor tribuatur j fimul bi- narum reliquarum valores determinentur. 133. Natura igitur cujufque Lines curvae, quam in eodem piano conftitutam clfe non conftat , commodilfime exprimrtur duabus a'quationibus inter tres variabiles, pura at, . quae totidcm Coordinatas inter fe normales reprafcnrabunt. Ope duarum ergo hujufmodi jequationum birtie variabiles c'x tcrtia determi. SUPEI{.FICIEB^VM. 389 determinarl poterunt , jcquabitur fcilicer tarn y qnam z Fun- Cai dioni cuipiam iplius x. Potcrir etiam pro arbitrio una va- riabilium eliminari ; nnde trcs xquationcs duas tantum varia- biles involventes formabuntur , un < inter at altera inter X &c z, y 3c tertia inter y Sc z. Harum trium vero arquatio- niim quxvis per binas reliquas fponte dcterminatur , ita ut , habeantur aequationcs inter a: & ^ , & inter x S>c z^ ex his tertia jam per eliminationem ipfius invcniatur. 134. Sit ergo propofita Linea quxcunqiie curva non in co- dem piano pofita , cujus nnum quoddam pumflum fit M. Su- mantur pro arbitrio tres Axes inviccm normalcs JB , AC , 8c A D ^ quibus tria plana inviccm normalia BAC, BAD & CAD detcrminantur. Ex pundo Curvae A/ in planum BAC demitratur perpendiculum MQ^ & ex pilndo Q ad Axem AD ducatur normalis QP, erunt AP, PQ 8c QM tres ilia? Coordinate , inter quas fi dux dentur jequationes , natura Curva? determinatur. Vocentur ergo AP ■= x , PQ^~y, 8c QJ^d^^z; 8c ex dunbus a?quationibus inter x, y 8c z propolkis, climinando J^, formctur aquatio duas tantum variabiles x 8c y continens , qux determinabit politioncm pun- di Q^'m piano BAC ; atque fingula punda Q cx fingulis M orta praebebunt Lineam curvam EQJ^, cujus natura arquatio- ne ilia inter x 8c y invenra exprimetur. 135. Hoc igitur modo ex duabiis arquatlonlbus inter tres Coordinatas propofitis facile cognofcitur natura Curv^c EQF , c\ux formatur demittendis ex (ingulis Curv^ indagandse pun- ftis M perpendiculis M Q^m planum BAC. Curva autem h^c EQF vocatur projeclio Curva? GMH in planum BAC. Quemadmodum aurem projcdio in piano BAC hd^a invcni- tur eliminando variabilem , ita ejufdem Curvae projedio in piano BAD vel in piano CAD obtinebitur , fi vcl va- riabilis^ eliminetur vcl x. Una autem projcdtio EQF non fufficit ad Curvam GMH cognofcendam , fin autem pro fingulis pundis cognira fiicrint perpendicufa QJ^ == z , ex projedione EQ^F ip£a Curva GMH facile conflruetur. C c c 3 Ad 590 D E INTEB^SECTIONE D U A I^U M Append. Ad hoc igltur opus eft, ut pra?ter a*quationem inter x &i y, • qua natura projeClionis exprimitur, habeatur zequaiio inter z & X , vel inter z, ^ y, vel etiam inter tres z,^ x^y , ex qua longitudo perpendiculi QM — z pro quovis pun(5to Q in- notcfcat. 155. Cum autem ^quatio inter z 8c x exprlmat projeiflio- ncm Curva? GMH \n plane BAD fadam , ajquatio autem inter zSc y projedionem in piano CAD , atque xquatio inter trcs variabiles z, y d)C x exhibeat Superficiem , in qua Curva G MH verfetur : manifeftum eft primum ex duabus proje(flio- nibus ejufdcm Curv« GMH in duobus planis fa<5tis iplam Curvam G MH cognofci. Turn vero perfpicuum eft , fi de- tur Superficies, in qua Linea curva C7 M contineatur , atque praeterea ejus projedio in quodam piano , pariter Curvam il- 1am fore cognitarn. Erigantur enim ex finguHs projedionis pundis redoe normales QM , quarum interfedio cum Superfi- cie definict Curvam GMH quaefitam. 137. His pra?mi(Iis 5 quse ad indolem cujufque Curvae non in codem piano conftitutje cognofcendam pertinent , non dif- ficile erit interfedionem duarum quarumvis Superficicrum de- finire. Qticmadmodtim enim interfedio duorum planorum eft Linea reda, ita interfedio duarum Superficicrum quarumvis erit Linea , five rcda five curva ; hajcque vel in eodem piano pofita vel fecus. Utcunque autem fuerit comparata , fingula ejus punda ad utramque Superficiem pertinebunt , ideoque in jequatione utriufque Superficiei continebuntur. Quod fi ergo ambce Superficies exprimantur a?quationibus inter tcrnas Coordinatas, quse ad eadem tria plana principalia inter fe nor- malia feu ad eofdem tres Axes inter fe normales AB, AC & AD rcferantur, tum amb^e ift^e xquationes conjundas na- turam intcrfedionis expriment. 138. Propofiiis ergo duabus Superficiebus fe mntuo fecan- tibus , utriufque natura exprimi debet ^quationc inter tres Coordinatas , quae ad eofdem Axes principals refcrantur : ficque habebuntur ducc jequationes inter tres Coordinatas x , J & S U P E R^F I C I E I{_U M. 391 y Sc z, y ex quibus fi una eHminetur , xquatlo intef binas Cap. VI. reliquas praebcbit projedionem interfedlionis in piano , quod his duabus Coordinatis conftituitur , fada*. Hoc igitiir modo quoquc interfcdio ciijufque Superficiei a piano fadt^ inveftigari poterit : cum cnim cpquatio generalis pro piano fit yx—fj fi in acquatione Superficiei loco z fubftituatur ejus va- lor cx ilia squatione oriundus , nempe z=^-f^^^^ ^"^ , prodibit a;quatio pro projedionc interfcdionis in piano Coor- dinatarum x y fada. Simul vero cequatio z == pro quovis pundo Q projcdionis pra:bebit quantitatcm per- pendiculi QJ^ ad ipiam interfcdioncm pertingcntis. i3p. Qiiod fi eveniat ut acquatio pro projcdione fiat im- pofllbilis, uti fi invenirctur xv -\-yy = o i turn hoc erit indicium , ambas Superficies fe mutuo nufquam interfecarc. Sin autem sequatio prcNjedionis in unicum pundum deducat , feu , fi projedio in pundum evanefcat , turn ipfa quoque in- terfedio erit pundum , idcoque amb.r Superficies fe mutuo in pundo contingent j qui contadus itaque ex a^quatione cognofci poterit. Datur autem preeterea contadus linearis, quando dux Superficies fe in infinitis pundis contingunt ; Lineaque contadus vel erit reda vel curva. Rcda fcilicet erit , fi pla- num tangat Cylindrum vel Conum : Conus redus autem a Globo intus tangetur per Peripheriam Circuli. Qui conta- dus ex a»quationc cognofcentur , fi pro projedione ejufmodi prodierit a?quatio , quje duas habeat radices ^quales , propte- rea quod contadus nil aliud eft, nifi concurfus duarum in- terfcdionum. 140. Ad ha^c clarius explicanda ponamus Glcbum fecari a piano quocunque. Sumamus xquationem ad Centrum Globi :fccommodatam zz + yy xx == ^ pro piano autem utcun- que pofiio hxc habebitur zequatio etz + 0y -i- yx=f, undc 392 D E IKTEK^SECTIOl^E D U A U M unde , cum fit z = / (^y —j^ ^ fequens orietur ajquatio inter ^ & ^ pro projedione 0 = ff— cc'a' 2^fy 2y/x+(«*+fi*>*+2eyJ0'+C«'+y'>X, qiiam patct e/Te Ellipfin , fi quldem zequatlo fuerit realisj Cm autem fuerit imaginaria Globus a piano nufquam tangetur : at J fi Ellipfis in pundlum evanefcat , planum & Globus fe rau- tuo tangent. Qui cafus ut eruatur , qusratur y-^- + ' ubi fi / ejufinodi liabuerit valorem , ut quantitas radicalis nunquam fieri poflit realis , nullus dabitur conta6lus , nequc interfeilio. 141. Ponamus eflfc / = /«v^ + /3* + y* ) eritque cui aequationi realiter fatisfieri nequit , nifi fit Quare , fi fuerit /== ^ -f. /3* -h y* ) » planum , quod exprimitur xquatione + + y a; =/, Globum tanget; pundlumque conta(5lus habebitur, fi capiatur V(**+g^+y*) V(«*+S*+y*/ ^ V(«^+S*+ y*) quorum valorum Veritas per Geometriam elementarem , ubi contadtus Sph^rae a piano docetur , comprobari potf ft. 142. Hinc igitur generalis regula deducitur, cujus ope co- gnofci poteft , utrum Superficies quxcunque a piano aliavc Superficie SUPEIIFICIEB^UM. 393 Superficie tangatur an non ? Eliminata enim ex ambabus x- quationibus una variabili , videndum eft an aequatio refultans refolvi poflit in Fadores fimplices an minus. Si enim habcat duos Fadores fimplices imaginarios, dabitur contatftus in pun- do, quod innotefcet poncndo utrumque Fadorem =o. Sin autem habeat duos Fadores fimplices reales eofque inter le sequales. Superficies fe mutuo fecundum Lineam redam tan- gent. Quod fi vero ilia a:quatio habeat duos Fadores non fimplices xquales ; feu , fi fucrit per quadratum divifibilis , turn ejus radix nihilo xqualis pofita exhibebit projedionem iilius Linea? , qu^e ex contadu oritur. Hinc quoque patet fi eadem ilia sequatio quatuor habuerit Fadores imaginarios, turn Superficies fe mutuo in duobus pundis contingere. 143. Quo h3EC plenius explicentur , inveftigemus contadum Coni & Globi cujus Centrum in Axe Coni fit pofitum. JEqumo pro Globo eft zz 4- + = aa , pro Cono au- tem (/ — zy ^= mxx -\~ nyy , pofito quod Vertex Coni intervallo /a Centro Globi fit remotus. Eliminemus hinc variabilem y , eritque (/ — =: naa — nzz + (^m — n^xx , pro projedione interfedionis in piano Coordinatarum x & 2:. Sit primum Conus redus, feu m=n:^ eritque Zi — — =^s— — — — — — — — , 1 4- w Quare , fi fuerit f^asj(^\ + n):, erit dupliciter ^ = ^. — r 5 ideoque contadus erit lineari*^ ; fcilicct per Cir- culum , cujus proje)>>± 1 Cap. VI. 1^6. Ut igitur SEquatIo inventa habeat Fadorcs , oportet cflTe yQ\ff=(^i-^n)aa yjd ff = aa. Priori cafu fit ma C T + ) .1 2 /x f m » ) unde, fi fit w minor quam necefle eft ut fit ^ == o Scy = ±^ ^ T^Tn* ^ * = 7(ir+7)- Dantur ergo duo punda contaflus ab Axe Coni utrinque aequaliter diftantia. Sin au- tem fuerit m major quam n , fumi debet altera jequatio (j+n)yy , 2fy \/ (n m) J+m ^ (I +my(i+m) ' quae realis effe nequit . nifi fit = o ; quo cafu fit ^ = tur duo alia conraiflus punda ; contacflus enim exiftet in ea Coni parte, ubi eft ardilTimus. Simili itaque modo in fingu- lis cafibus contadtus judicari debebit. 147. Modus aiiiein longe facilior determinandi plana tan- gentia quaruincuiiquc Superficierum deduci poteft ex meihodo ^-^ inveniendi tangentes Linearum curvarum fupra tradita. Sit na- turaSuperfideij cuius plana tangentia quaerimus, expreffa a^qua- tione inter tres Coordinatas AF :=x, PQ^y^ ScQM—r, ex qua definiri oportet pofitionem plani Superficicm in pundlo Af tangentis. Primum igitur confideramus fi Superficies fe- cetur piano quocnnque per puniflum M tranfeunte , {eCtlo^ nis inde ortre tangentem in pundo M fitam fore in piano tangente. Quare , fi duarum hujufmodi fecftionum tangentes D d d » in D E INTEKSECTIOME D U A M Append. pun(flo A/invenerimus , planum quod his duabus rcdis tan- genribus definitur , ipram Superficiem in pundto M contingcre debere. 148. Secern ergo primum Superficies piano ad planum APQ normal!, fecundum redam parallelam Axi yiP. Turn fimili modo fiat fedio per punitum Aipariter normalis ad planum AP Q^^ fed fecundum reiftam QP Axi AP nor- malcm ; feu , prior feflio fit normalis ad Axem A B , pofte- rior vero ad Axem J P. Sit Curva E M prior fedio , cu- jus qua:ratur tangens MS re(5l« Q 5" in pundo S occurrens ^ ita ut fit QJS fubtangcns. Sedio pofterior fit Linca curva FA/, cujus tangens fit redla MT Sc fubtangens Q^T, Qui- bus inventis planum A/ T Superficiem in pundo A/ tanget. Duda ergo S T dabit interfedionem plani tangentis cum piano APQ ; atque, fi ex Q ad 5 T normalis ducatur QJi, turn efit QR ad Q uti finus totus ad tangentem anguli MRQ^, quo planum tangens ad planum APQ inclioatur. i45>. Ponamus per mcihodum Tangentium fupra traditam inventas efle fubtangentes QS~s d>c QT = / ,• erit P T = f^y^ & PX^s— '-^;undefit AX = x+'J^-^f. Innotefcit ergo hinc pundum X , in quo reda S T Axem AP trajicit : &, quia angulus AXS== TSQy erit bujus an- guli tangens = , ex quo pofitio interfedionis plani tan- gentis cum piano APQ cognofcitur. Deinde , oh ST =s ^iss+tt), erit = ^"^"^ tur QM prodibit tangens anguli inclinationis MRQ = tVCjJ-f 5j 2 J normalis ducatur MNy s t erit hsc cum ad planum tangens, tum ad ipfam Superficiem in pundo M normalis. Ejus ergo pofitio colligiturex QN = ^^■^^-^-j^^tSL)^ Demittatur cx JV ad Axem AP perpen- dicularis SUPIKTICIEKVM. 397 dlcnlans NV, ob angulum QNF = Q^ST, erit P F = Cap 5i r= QJV&: NIV Quarc, fi hoc nodo definia- tur pofitio pun»5li Nin piano APQ, tq^zN Merit normalis in Siiperficicm. 150. Quemadmodum interfejflio duarum Supcrficierum pet piojcdiones indagari debet , fupra jam eft oftcnfum. Inqui- ramiis autem cujus ordinis futura fit projedio , pro ordine, ad qucin Superficies referuntur. Ac primo quidem dux Su- perficies prlmi ordinis , feu plana? , pro interfedione ejuf- que projcdione daiit Lineam primi ordinis. Deinde quoque vidimus banc proje^^lioncm ultra fccundum ordinem afTurgere non polTe, fi altera Superficies fiierit primi ordinis altera fe- cundi. Simili modo manifeftum eft , fi altera Superficies fue- rit tertii ordinis altera primi , projeclionem tertium gradum non efie tranrgrefTuram & ita porro. Sin autem dua' Lincx fccundi ordinis fe mutuo fecent , projedio interfefftionis erit vel quart! ordinis vel inferioris i atque generaliter fi altera Superficies lit ordinis m , altera ordinis » , interfcdionis pro- jcdio ad altiorcni ordinem, quam qui numero m» indicaiur, nunquam referetur. 151. Quando neutra Superficierum fe mutuo fecantium eft plana , plcrumque fedlio earum mutua eft Line-i curva non in codcm piano conftituta. Hoc tamen non obftante fieri po- teft , ut tota fedio in eodem piano fit pofita ; id quod eve- niet fi amba? Superficierum a^quationes jundim fijmta? hujuA modi ^quationem «i /3j -h =/ in fe compledantur. Q^^od urrum evenlat , ex duabus jequationibus propofitis de- finiantur hlnx variabiles & per tertiam x , fiatque -c= P & y ~ Q^, exiftentibus P & Fundionibus ipfius x. Turn difpiciatur , an ejufinodi numerus » detur , ut in P + ^ omnes poreftates ipfius x fe mutuo tollant , pra'tcr infimam x & tcrminos conftantes. Quod fi eveniat , flieritque P -h ffQ^~r/Tx-i- fccftio erit in eodcm piano, hocque planum indicabitur a'quatione z mx -\- h. D d d 3 I'^i. Sinc> 3^8 DE INTEKSECTIOKB DVAI^M SUPEK;FICIEnjJM. Append. 152. Sint , verbi gratia, propofit^e fcquentes dux Superfi- cies fecundi ordinis altera pro Cono redo zz = xx -f-yy ^ altera pro Superficie fecundi generis elliptico - hypetbolica zz==xx + lyy — 2 4x — aa. Ex quibus cum fit xx-i^ 2yj — lax -— ad r=: XX yy i erit y=: \/ (^z a x aa) & s = X + ^ , quae ultima jequatio jam indlcat totam fedlio- nem in eodcm piano efife fitam , cujus pofitio determinetur aquatione z=i x+a. Hac igitur ratione plurima? qu-^ftiones ad naturam Sup:;rficierum pertinentes refolvi poterunt. Quae autem methodum hie expofitam tranfgrediuntur , cx Analyfin infinitorum requirunt, ad quam fcientiam hsec, quae his libris tradita funt * viam prseparant. FINIS. TaBV Ta b. VII Fiy. n. Tab IX Tab. XIII Ta B. X IV Tab XV Ta. B XVI. Tab XIX Tabx X a Ta b. X XII Xa B X X I V T AB XXV Tab XXVI Tab XX V jj Tab. VIII T A B . X X 1 X Tab. XX xi Q. Tab. II. Tab. XXXIV. Tab . XXX VII . Date Due m \CIF MAR 81973'^ t 37\)59